Schiphol/KLM  Mei 1940                      

                                                                                                                                                                                                                                 Terug naar INDEX


            Een rapport opgesteld door K.D. Parmentier

        Een inventarisatie van toestand en de lokatie van de KLM-vloot

        Enige Duitse documenten betreffende de reparatie van de PH-AKJ, PH-AKR en PH-ALH


        Een rapport opgesteld door K.D. Parmentier

            

Alle militaire vliegtuigen die vliegklaar waren, stonden buiten het eigenlijke vliegterrein en werden op het rolveld teruggetaxied en vliegklaar gemaakt.

Precies om vier uur kwamen de eerste Duitsche bommenwerpers op zeer lage hoogte van de richting van de kust boven Schiphol en bombardeerden de militaire kazerne in de Oosthoek van het terrein.

Vervolgens kwamen de andere escadrilles van verschillende richtingen en bombardeerden de hangars en gebouwen met brandbommen.

Alle T 5 en D 21-vliegtuigen die vliegklaar waren, zijn gestart; sommige startten pas tijdens het bombardement. 

Zij werden aangevallen door tweemotorige Messerschmidt-vliegtuigen, die tevens met mitrailleurs schoten op de luchtafweerposten, soldaten en op de nog buiten staande vliegtuigen.

Het luchtafweergeschut bleef constant in actie terwijl verschillende Duitsche bommenwerpers werden achtervolgd door D 21-vliegtuigen.

Ik zag een Dornier-vliegtuig, hetwelk op lage hoogte met stilstaande linkermotor over mijn huis vloog in de richting van Amsterdam achter de boomen verdwijnen.

Behalve de 2-motorige Dornier bommenwerpers werden ook bom-aanvallen uitgevoerd met twee-motorige Heinkelvliegtuigen. De eerste aanvallen werden op lage hoogte (ca. 25 meter) waarschijnlijk met brandbommen uitgevoerd, waarbij de vliegtuigen in V-vorm in escadrilles van 3 tot 5 vliegtuigen over de kazernes en gebouwen vlogen en op verschillende plaatsen brand stichtten.

De vliegtuigen kwamen in tijdruimten van 15 à 20 minuten in groepen van 2 of 3 escadrilles; de laatste aanvallen werden op grootere hoogte( ca. 150 meter) uitgevoerd en waren hoofdzakelijk gericht op het langs de Spaarnwouderweg opgestelde afweergeschut en op het terrein gelegen tusschen de rijksverkeersweg en het radiostation ten Noorden van het vliegveld.

Hierbij werd gebruik gemaakt van scherfbommen van zwaarder kaliber. Op het terrein en in de hangars lagen enkele niet ontplofte bommen.

De laatste bomaanval vond plaats tussen 6uur en 6u 30.

 

Militaire verdediging op de grond

Behalve infanterie, welke zich in loopgraven en op strategische punten had opgesteld met machinegeweren, bevonden zich 6 pantserauto’s op het vliegveld en voorts 4 luchtafweermitrailleurs en 2 snelvuurluchtdoelgeschut.

Eén der luchtafweermitrailleurposten was door een voltreffer geraakt; de andere posten en pantserauto’s bleven 

intact. Er werden geen landingspogingen gedaan.

Aan de NW/zijde van het vliegveld was een strook van 500 meter onbruikbaar gemaakt door het plaatsen van een groot aantal betonnen rioolbuizen, auto´s enz.

De rijksverkeersweg was geheel door militaire automobielen geblokkeerd. Bij de aanval op de kazerne werden naar mij werd medegedeeld ca. 52 militairen en enkele brandweerlieden gedood of zwaar gewond. Ongevallen met civiele bevolking kwamen voor zoover mij bekend niet voor.

De infanterie en de pantserwagens bleven op het vliegterrein ook na het bombardement gestationneerd en alle toegangswegen naar het vliegveld waren onder strenge militaire bewaking.

Het luchtdoelgeschut werd na het bombardement naar een andere mij onbekende positie overgebracht.

In de dagen tot en met 13 Mei is het afweergeschut van Schiphol en de luchtdoelartillerie bij Bovenkerk nog herhaaldelijk in actie geweest voor Duitsche vliegtuigen, die constant de omgeving van het vliegveld bleven verkennen.

De rijksweg Amsterdam / Den Haag werd enkele malen door alleen  vliegende bommenwerpers-verkenners gebombardeerd.

Het vliegterrein Schiphol is na de eerste aanvallen op 10 Mei niet meer door de Duitschers gebombardeerd.

 

Schade aan gebouwen en hangars

De militaire kazerne buiten de Oosthoek van het vliegveld was een der eerste doelen en brandde geheel uit. Aan de in de nabijheid staande particuliere woonhuizen aan de Plesmanlaan, Spaarnwouderweg en langs de ringvaart werd een zeer groote schade aangericht;  sommige huizen werden geheel vernietigd; ook brak op verschillende plaatsen brand uit.

De cantine nabij de hoofdingang van het vliegveld brandde eveneens geheel uit; de militaire loodsen in de Oosthoek en het stationsgebouw met restaurant kregen alleen glasschade.

Hangar A waarvan alleen het middengedeelte nog voor vliegtuigruimte in gebruik was werd slechts licht beschadigd. Hieruit werd een volkomen ongedeerde DC 2 (PHAKI) en een groot aantal K.L.M. bussen en automobielen, waarvan sommige licht beschadigd waren, geëvacueerd.

Hangar B was door een groot aantal voltreffers geraakt; de kantoren van de vliegdienst aan de ZO-zijde brandden geheel uit, een vuur in de luchtbrug tusschen B en E werd nog gebluscht.  In hangar B verbrandde een DC 3 en werden een groot aantal K.L.M. vliegtuigen min of meer ernstig beschadigd.

Hangar E, waarin zich geen enkel vliegtuig bevond, werd niet geraakt en kreeg slechts glasschade.

De instrumentafdeeling bleef gespaard.

In hangar C verbrandde  in het ZW-gedeelte een T.V; aan de N.L.S. vliegtuigen in de NO-zijde van deze hangaar werd grote schade aangericht, een K.L.M. DC 2 (PHAKJ) werd licht beschadigd aangetroffen en weggetaxied.

Hangar D, die als centrale werkplaats in gebruik was, had het meeste geleden. De kantoren aan de NW-zijde kregen alleen glasschade; doch het ZO-gedeelte met het vliegtuigonderdeelenmagazijn kreeg ernstige brandschade. 

Hier verbrandden 3 DC 3’s en een Fockwulff  Weihe  terwijl nog een tweetal DC 3 vliegtuigen brandschade aan staartvlakken en roeren hadden opgelopen.

Verschillende K.L.M. vliegtuigen werden hier door voltreffers onherstelbaar beschadigd.

Het ketelhuis van de centr. verwarming kreeg een voltreffer

De Motorafdeling waar een groote hoeveelheid motoren en propellers waren opgeslagen, kreeg geen enkele voltreffer, alleen glasschade. Al het materieel werd zooveel mogelijk weggehaald.

Een groot nadeel was, dat de groote hangardeuren van hangar B geheel verwrongen en vastgeklemd zaten en slechts met acetyleenbranders konden worden geopend, hetgeen uiteraard de werkzaamheden aan de nog te repareren vliegtuigen aanmerkelijk vertraagde.

Aan het rolveld zelf werd weinig schade aangebracht; de startbanen werden niet getroffen; alleen het betonnen platform en het terreingedeelte voor de hangars werd door bommen van zwaar kaliber getroffen.

Het was echter opvallend, dat de schade aan de vliegtuigen die buiten stonden, betrekkelijk gering was en de meeste van deze machines konden onder normale omstandigheden spoedig vliegklaar gemaakt worden. Alleen een T V op het platform brandde geheel uit, waarschijnlijk door een voltreffer of door mitrailleurvuur van de Duitsche vliegtuigen.

Een T.V staande voor hangar C werd door bomscherven beschadigd. Voor de schade aan de K.L.M. vliegtuigen zie de afzonderlijke opgave.

De Fokkerloods was was slechts licht beschadigd en hier is geen brand uitgebroken. De vliegtuigen werden kort na het bombardement door personeel van Fokker naar buiten gereden en op verschillende plaatsen in het terrein geplaatst.

 

Schade aan de K.L.M. vloot.

Toestand van de vliegtuigen op 13 Mei 5 uur n.m.

 

A.   Douglas DC 3’s

      PH-ARZ    Stond op platform bij hangar B, schade door bomscherven aan romp, roeren

             en vleugel, ernstige schade aan staartvlakken; noodreparatie mogelijk.

      PH-ALH    Stond in hangar B waarvan de deuren om 5 uur n.m. juist geforceerd waren;

             moest nieuwe propellers hebben, verder licht beschadigd, noodreparatie mogelijk.

      PH-ALV    Stond in hangar B, kwam pas uit groot onderhoud na crash in Rangoon, waarschijnlijk

                       vliegklaar, daar uiterlijk geen beschadigingen.

      PH-ASK    Was in hangar D in groot onderhoud (incompleet) zonder motoren en zonder roeren,

                       doch onbeschadigd.

      PH-ASM, PH-ASR stonden beiden vrij ernstig beschadigd in hangar D, lege banden, verbrande

                       staartvlakken; reparatie mogelijk.

 

      PH-AST    in hangar B)

      PH-ALU   in hangar D)     Alle vier volkomen verbrand

      PH-ARX   in hangar D)              en geheel afgeschreven.

      PH-ASP   in hangar D)

 

B.    Douglas DC 2’s

PH-AKI   kwam geheel onbeschadigd uit hangar A )

PH-AKT  stond buiten naast Motorafdeeling, was  )   Deze beide machines

               licht beschadigd, noodreparatie reeds   )   werden buiten het 

               uitgevoerd; toestel vliegklaar met een   )   terrein getaxied

               DC 3 schroef en een lekke tank               )

PH-AKO stond buiten naast de Motorafdeeling, schade aan vleugel en landingsgestel;

               noodreparatie mogelijk mits reservedelen aanwezig

PH-AKJ   stond in hangar C, niet ernstig beschadigd, werd achter in het terrein gerold;

               noodreparatie mogelijk

PH-AKQ stond op platform naast groote bomkrater, uiterlijke beschadigingen waren gering,

               Doch alle scharnierhefbomen van hoogteroer waren afgebroken; reparatie hiervan

               vergt veel tijd

PH-AKS  stond in hangar B, kwam juist uit groot onderhoud na crash op Schiphol; was licht

               Beschadigd en kon snel vliegklaar gemaakt worden

PH-AKR  in hangar B licht beschadigd, noodreparatie waarschijnlijk in korten tijd mogelijk

PH-AKN stond in hangar B, had na groot onderhoudna crash buiten Schipho nog niet gevlogen,

               was zeer ernstig beschadigd, reparatie niet meer mogelijk. Toestel vrijwel afgeschreven

PH-AKK)

PH-AKP)   alle drie geheel vernietigd en totaal afgeschreven.

PH-ALD)

 

Op Schiphol nog aanwezig:            5 DC 3’s nog te repareren

                                                          2 DC 2’s vliegklaar (ter beschikking Opperbevelhebber)

                                                          5 DC 2’s nog te repareren

 

Geheel vernietigd op Schiphol:    4 DC 3’s en 4 DC 2’s

 

Verder stond 1 T V bommenwerper beschadigd in het terrein bij hangar C, en één verbrandde in hangar C en één verbrandde op het platform.

Voorts verbrandde op het terrein een Fock-Wulff Weihe van de militaire vliegschool.

In hangar C werden NLS les- en sportvliegtuigen ernstig beschadigd,

 

Van de K.L.M. instructieafdeeling stonden voorts nog een aantal lesvliegtuigen, welke gebruikt

werden voor de Rijksopleiding tot Verkeersvlieger, in hangar B, te weten:

      2 Fokker F.VIIa’s (eenmotorig)

      1 Koolhoven F K 48 (2-motorig)

      4 Koolhoven F K 43 (eenmotorig)

Alle deze vliegtuigen waren min of meer ernstig beschadigd en voor het grootste deel afgeschreven.

 


Een inventarisatie van toestand en de lokatie van de KLM-vloot

                                                                                                                              Alle documenten uit Coll. H. Dekker

 
         
 
         
 


       Enige Duitse documenten betreffende de reparatie van de PH-AKJ, PH-AKR en PH-ALH

                                                                                                                                                         Alle documenten uit Coll. H. Dekker