Opsomming van de bekende ongevallen en incidenten  in 1925
     
                                                                                                                                       Herman Dekker: 
Contact

     

Uw commentaar in de vorm van aanvullingen (foto's!) en/of correcties wordt zéér op prijs gesteld!
Mocht u, om wat voor reden dan ook, willen beschikken over nadere gegevens omtrent hier wél genoemde,

maar niet beschreven, incidenten  dan kunt u mij via "contact" bereiken.
Laatste aanvulling bij: D-597 10/6; D-585 21/12; S-AAAD 4/9; H-N# 22/8; H-N# 28/6; F-AGDE 12/3; G-EBKT 4/6.

 Naar de beschrijvingen                                                                                  Terug naar:  Jaarindex 


Datum       Kenmerk  Type                  Plaats         Gezagvoerder     Beschrijving
14.01.1925  G-EBBI   Handley Page W8B      Veere          onbekend         Noodlanding, motorstoring
29.01.1925  D-248    Dornier Komet II      Deventer       onbekend         Noodlanding, brandstofgebrek
05.02.1925  G-#      Handley Page          Schiphol       onbekend         Vleugel raakte de grond
12.02.1925  H-NACK   Fokker F.VII          Lympne         Klunder, H.      Voorzorgslanding, benzinelekkage
21.02.1925  D-468    Fokker/Grulich F.III  Geesteren      Gutschmidt       Noodlanding, motorstoring
03.03.1925  H-NABJ   Fokker F.III          Londen         geen             Omgewaaid
03.03.1925  H-NACJ   Fokker F.VII          Koksijde       Scholte, J.B.    Noodlanding op strand
04.03.1925  H-NABQ   Fokker F.III          Roosendaal     Klunder, H.      Voorzorgslanding, motorstoring
04.03.1925  H-NACJ   Fokker F.VII          Coksijde       geen             Omgewaaid
07.03.1925  F-AGDE   Farman 70 Goliath     Schiphol       onbekend         Onderstel beschadigd
12.03.1925  F-AGDE   Farman 70 Goliath     Rotterdam      onbekend         Noodlanding, motorstoring(F)
01.04.1925  H-NABN   Fokker F.III          Antwerpen      Klunder, H.      Voorzorgslanding, hevige regenval
15.04.1925  D-#      #                     Deventer       onbekend         Noodlanding, motorstoring
16.04.1925  R33      Luchtschip            Zandvoort      geen             Losgeslagen
24.04.1925  H-N#     Pander                Rotterdam      onbekend         Noodlanding
00.04.1925  F-#      Farman Goliath        Berkel         onbekend         Noodlanding
23.05.1925  D-516    Fokker/Grulich F.III  Schiphol       Balz, H.         Botsing  tegen G-EBBT
23.05.1925  G-EBBT   de Havilland D.H.34B  Schiphol       geen             Aangereden door D-516
02.06.1925  H-NACL   Fokker F.VII          Waalhaven      Klunder, H.      Botsing tegen schutting
04.06.1925  G-EBKT   de Havilland D.H.60   Middelharnis   Cobham, A.       Noodlanding(F)
10.06.1925  H-NABM   Fokker F.III          Schiphol       Duimelaar, J.    Noodlanding
10.06.1925  H-NABN   Fokker F.III          Haarlemmermeer Vos de, A.B.     Noodlanding
10.06.1925  D-597    Dornier Komet III     Schiphol       Kraut, J.        Noodlanding, motorstoring(F)
16.06.1925  #        Fokker D.XIII         Castricum      Grasé, J.C.G,.   Noodlanding, recordpoging
19.06.1925  H-NABR   Fokker F.III          Boxmeer        Scholte, J.B.    Noodlanding, motorstoring
25.06.1925  H-NABM   Fokker F.III          Locquignol     Klunder, H.      Tegen de grond gevlogen, mist(F)
26.06.1925  G-EBBV   de Havilland D.H.34   Kijkduin       Hinchliffe, W.   Noodlanding, motorstoring(F)
27.06.1925  H-NABK   Fokker F.III          Assenede       Dijk van, E.     Noodlanding, olielekkage
28.06.1925  H-N#     Fokker                Amsterdam      onbekend         Noodlanding, verkiezingscampagne

00.06.1925  H-NADD   Koolhoven F.K.33      Rotterdam      Aler, I.A.       Motorstoring
03.07.1925  G-EBBV   de Havilland D.H.34   Rotterdam      Hinchliffe, W.   Noodlanding, motorstoring
18.07.1925  H-NABQ   Fokker F.III          Fehmarn        Tepas, Q.        Misverstand met verkeersleiding
21.07.1925  H-NABX   Fokker(KLM) C.II      Vierambachtspolder onbekend     Noodlanding
21.07.1925  H-NABX   Fokker(KLM) C.II      Rijnsaterwoude onbekend         Noodlanding
01.08.1925  H-NACN   Pander D              Lympne         Sempill          Noodlanding, olieverlies
03.08.1925  S-AAAT   Junkers G 23          Schiphol       onbekend         Motorstoring, 3 startpogingen
11.08.1925  S-AAAE   Junkers G 24          Harderwijk     onbekend         Voorzorgslanding
20.08.1925  H-NACO   Pander D              Löblau         Raparlier, J.    Botsing tegen boom(F)
19.08.1925  S-AAAD   Junker G 23           Schiphol       onbekend         Motorstoring
22.08.1925  H-N#     #                     Nigtevecht     onbekend         Motorstoring
24.08.1925  S-AAAD   Junkers G 23          Coevorden      onbekend         Noodlanding, brandstoftoevoer
26.08.1925  S-AAAE   Junker G 23           Schiphol       onbekend         Waterpomp
00.08.1925  H-NADD   Koolhoven F.K.33      Rotterdam      geen             Beschadigd bij binnenzetten
04.09.1925  S-AAAD   Junkers G 23          Dedemsvaart    onbekend         Noodlanding, krukasbreuk(F)
14.09.1925  H-NABX   Fokker C.II           Delfzijl       Nieuwenhuis, H.  Noodlanding, motorstoring
17.09.1925  Rohrbach #                     Harlingen      onbekend         Noodlanding
20.09.1925  OO-#     ballon                Baarn          onbekend         geen informatie
22.09.1925  H-NADD   Koolhoven F.K.33      Rotterdam      Geysendorffer,G. Wiel los(F)
03.10.1925  geen     Fokker D.XIV          Schiphol       Hess, H.         Tolvlucht
03.10.1925  #        Ballon                Leiden         Pottum, W.       Jongetje meegesleurd
03.10.1925  F-AEAU   Farman 60 Goliath     Bergen op Zoom Robin, P.        Noodlanding, motorstoring
09.10.1925  D-376    Junkers F 13          Doorwerth      onbekend         Noodlanding
10.10.1925  H-NACL   Fokker F.VII          Kudelstaart    Hoop van der, A. Noodlanding, motorstoring
10.10.1925  H-NACR   Fokker F.VII          Kudelstaart    Hoop van der, A. Noodlanding, motorstoring
10.10.1925  H-NACT   Fokker F.VIIa         Aalsmeer       onbekend         Noodlanding
14.10.1925  H-NABD   Fokker F.II           Keeken         Hondong          Noodlanding, slecht weer
14.10.1925  H-N#     Fokker                Vlissingen     onbekend         Magneetstoring
14.10.1925  #        Junkers               Maarsbergen    onbekend         Noodlanding
16.10.1925  D-552    Dornier Merkur        Deventer       onbekend         Noodlanding, lekke benzineleiding
21.10.1925  O-BADA   Renard RSV 32         Halsteren      Genotte, J.      Noodlanding, verdwaald
02.11.1925  D-585    Dornier Komet III     Bunschoten     onbekend         Klacht over laagvliegen
03.11.1925  D-594    Fokker/Grulich F.III  Lobith         Rothard, E.      Noodlanding, lekke olieleiding(F)
04.11.1925  H-NABI   Fokker F.III          Hamburg        Scholte, J.B.    Er viel een richtingsroer af(F)
06.11.1925  G-EBBV   de Havilland D.H.34   Schiphol       Armstrong        Onderstel beschadigd
10.11.1925  F-#      Farman                Vinkenbroek    onbekend         Noodlanding, motorstoring
16.11.1925  F-AHCX   Farman 70             Reeuwijk       Ménard, R.       Noodlanding, motorstoring(F)
09.12.1925  H-NACW   Pander D              Simangan       Quay, M.A.J, de  Neergestort
09.12.1925  D-376    Junkers F 13          Doorwerth      onbekend         Noodlanding
14.12.1925  D-711    Dornier Merkur        Zenderen       onbekend         Noodlanding, stuurinrichting haperde
17.12.1925  H-NADD   Koolhoven F.K.33      St. Quentin    onbekend         Voorzorgslanding, mist
18.12.1925  #        #                     Ede            onbekend         Noodlanding, brandstofgebrek
21.12.1925  D-585    Dornier Komet III     Deventer       Pust             Voorzorgslanding, grondmist(F)
21.12.1925  G-EBIX   Handley Page Hamilton Katwijk        onbekend         Noodlanding, mist(F)


NEDERLANDSE ONGEVALLEN EN INCIDENTEN 1925

14.01.1925 G-EBBI Handley Page W8B          W.8/4   Veere                    Terug / Top
Onderweg naar Rotterdam kreeg het toestel motorstoring. Vliegveld Veere bleek niet
meer bereikbaar zodat er een noodlanding in een weiland in de buurt moest worden
gemaakt.
Op 19/1 was de nieuwe motor, die uit Engeland aangevoerd was, geïnstalleerd en steeg
het toestel weer op. Eerst naar het vliegveld om te tanken, daarna naar Engeland.
 
      Het Vaderland 19.1.1925, via K. Kalkman.
     

29.01.1925 D-248  Dornier Komet II           5-30   Deventer                 Terug / Top
Met het toestel werd de lijn Berlijn-Hannover-Schiphol-Londen gevlogen.
Op het noodlandingsterrein van Deventer moest wegens brandstofgebrek een
noodlanding gemaakt worden.

   
      Bericht in de NRC 30.1.1925. (KB)
    
 
05.02.1925 G-#    Handley Page               =      Schiphol                 Terug /
Top
Bij de landing werd het toestel door een windvlaag getroffen. Een vleugel raakte de
grond en werd beschadigd.
 
12.02.1925 H-NACK Fokker F.VII               4840   Lympne(G)                Terug / Top
Tijdens de vlucht ontstond er een scheur in de benzinetank. De gezagvoerder besloot tot
een noodlanding op Lympne omdat er veel benzine de cockpit binnendrong, hij zat zelf in
een plas benzine. Alles liep goed af.

Bestuurder: H. Klunder.
   
          KLM-opgave van voorvallen met vliegtuig-
            bestuurder H. Klunder. (Coll. H. Dekker)

     
   
21.02.1925 D-468  Fokker-Grulich F.III       1554   Geesteren                TerugTop
Onderweg van Londen naar Berlijn moest wegens motorstoring een noodlanding gemaakt worden.
De twee passagiers werden op de trein gezet.

Bestuurder: Gutschmidt.
   
      Bericht in Het Vaderland 22.2.1925. (KB)
     
   
   
03.03.1925 H-NABJ Fokker F.III               1506   Croydon(G)               TerugTop
Terwijl het toestel, zonder inzittenden, aan de grond stond stak er een storm op en die
wierp het toestel op de rug.
 
03.03.1925 H-NACJ Fokker F.VII               4839   Koksijde(OO)             TerugTop
Noodlanding op het strand. Hierbij ontstond geen schade, het vliegtuig werd verankerd.
Maar zie verder op 4/3.

Bestuurder: J.B. Scholte.
 
04.03.1925 H-NABQ Fokker F.III               1529   Roosendaal               TerugTop
Wegens een slecht lopende motor maakte de bestuurder een voorzorgslanding.
Nadat een meccano de motor had nagezien werd dezelfde avond nog, in het donker,
gestart en werd er daarna een nachtlanding op Waalhaven uitgevoerd.

Bestuurder: H. Klunder.
(zie ook de KLM-opgave bij 12.2.1925)
   
     Bericht in Het Vaderland 5.3.1925. (KB)
   
 
 
04.03.1925 H-NACJ Fokker F.VII               4839   Koksijde(OO)             TerugTop
Hoewel het toestel verankerd was (zie 3/3) werd het door de storm (dezelfde als  hierboven?)
op de rug geworpen. De schade was ƒ 2775,-. Het toestel werd over de grond
weer naar Schiphol vervoerd om gerepareerd te worden.
 
07.03.1925 F-AGDE Farman 70 Goliath          11     Rotterdam                TerugTop
Het toestel was leeg van Brussel naar Amsterdam gevlogen om twee, door de KLM voor SGTA
geaccepteerde, passagiers op te halen.
Bij de landing ving de bestuurder te hoog af en daarom prikte hij wat bij.
Toen ving hij echter te laag af zodat het een zeer harde landing werd.
Het linker wiel zakte ca. 17 cm in de grond en kreeg daardoor zoveel weerstand dat het
onderstel aan de linkerkant sterk verwrongen werd en in de romp geduwd werd. 

De oliekoeler werd beschadigd, de schroef brak en de motorophanging werd ontzet.
NB. Zie ook 12/3.
 
Het proces-verbaal dat opgesteld werd door de heren Spit(KLM) en Malaquin (SGTA). (Coll. H. Dekker)
   
12.03.1925 F-AGDE Farman 70 Goliath          11     Rotterdam               TerugTop
Het toestel moest een noodlanding maken "nabij station Berkel aan de Electrische Spoor,
op het land van Bas Langelaan
".
NB. Zie ook 7/3.
 
 Rotterdamsch Nieuwsblad 13.3.1925 via Karel Kalkman
  Bericht in de NRC 13.3.1925. (KB)
            
01.04.1925 H-NABN Fokker F.III               1510   Antwerpen(OO)            TerugTop
Door hevige regenval kon de motor niet meer dan 1000 toeren maken.
De bestuurder noemde dat  “
motor uitgeregend”. Hij zette het toestel te Antwerpen
aan de grond.

Daar werden de magneten, de kabels en de carburateur verwisseld waarna de volgende
dag doorgevlogen kon worden naar Rotterdam.

Bestuurder: H. Klunder.
(zie ook de KLM-opgave bij 12.2.1925)
   
15.04.1925 D-#    #                          =      Deventer                 TerugTop
Het postvliegtuig van de lijn Hamburg-Amsterdam moest wegens brandstofgebrek én een
motorstoring een noodlanding maken. Na reparatie door een monteur die van Schiphol
moest komen, kon de reis de dag erna worden voortgezet.
   
     Bericht in Het Vaderland  16.4.1925. (KB)
     
   
24.04.1925 H-#    Pander                     =      Rotterdam                TerugTop
Noodlanding op het gemeentelijk sportterrein. De volgende dag weer opgestegen.
   

      Bericht in Het Vaderland 25.4.1925. (KB)
    
 
00.04.1925 F-#    Farman Goliath             =      Berkel                   Terug / Top
Noodlanding wegens motorstoring.
 
     De Sumatra Post 18.4.1925, via K. Kalkman.
     

23.05.1925 D-516  Fokker/Grulich F.III       1557   Schiphol                 TerugTop
           G-EBBT de Havilland D.H.34B       30
De start van de D-516 van Aero Lloyd door bestuurder H. Balz, verliep niet geheel regelmatig.
Het toestel sprong door onregelmatigheden in het veld enige keren in de
lucht maar viel telkens weer terug.
De bestuurder meende tenslotte niet meer over het in het verlengde van de baan staande hotel te
kunnen komen en brak de start af.
In de uitloop week hij om onbekende redenen naar rechts uit en raakte daarbij de G-EBBT.
De rechtervleugel kwam tegen de voorste rechterstijl van de D.H.34 en deze brak af en daardoor
brak van de bovenvleugel de voorlangsligger. De ondervleugel bleef onbeschadigd.
De F.III liep een geschonden neus op en bij de laatste zwenking had de staart nog een hek geraakt
zodat ook het stabilo en de staartsteun beschadigd werden.

Bestuurder van D-516: H. Balz.
   
 Het door ir. H.J. van der Maas opgestelde rapport. (Coll. H. Dekker)
   
02.06.1925 H-NACL Fokker F.VII               4841   Waalhaven 
               TerugTop
Bij de nadering zag de bestuurder een F.K.31 op het veld staan. Hij liet zich hierdoor
beïnvloeden en zette het toestel in een andere richting, nog over de daar grazende
schapen heen, te ver op het veld aan de grond.
Tijdens de uitloop besefte hij niet voldoende ruimte te hebben en gaf weer vol gas voor
een doorstart.

Hij moest daartoe nog over de schutting die langs de rand van het veld stond heen.
Vlak ervoor trok het het toestel omhoog maar het linker wiel sloeg tegen de schutting
die over een lengte van 20 meter omvergeworpen werd.
Een van de schuttingpalen bleef staan en daardoor werd de achterkant van de romp beschadigd.
Hij kon het toestel in de lucht houden en scheerde daarna ook nog vlak over de masten
van daar achter afgemeerde schepen heen.

Het onderstel was weliswaar beschadigd maar vanaf de grond kreeg hij het sein dat hij
kon gaan landen. Dat verliep verder probleemloos.

Het hele geval veroorzaakte wel enige twijfel aan de bekwaamheid van deze bestuurder.
Zijn loopbaan werd nog eens nageplozen maar daaruit bleek niets wat deze twijfel
rechtvaardigde.
Bovendien sprak Plesman nadrukkelijk zijn vertrouwen in hem uit.

Bestuurder: H. Klunder.
   
Twee proces-verbalen, die van dhr. Wolff betreffende de beschadigingen en die van de bestuurder zelf.
(Coll. H. Dekker)

     
04.06.1925 G-EBKT de Havilland D.H.60 Cirrus Moth 168  Middelharnis         TerugTop
Het toestel was onderweg van Londen naar Berlijn en zou op Rotterdam een tussenlanding maken.
Bij Middelharnis moest een noodlanding gemaakt worden in de Van Pallandpolder.
Hierbij werd het onderstel ernstig beschadigd en het toestel werd gedemonteerd en naar
Engeland terug getransporteerd.

Bestuurder: A. Cobham. Waarnemen: Edwards.
  
                                                                                                  De Telegraaf 6.6.1925



Bericht in Het Vaderland 4.6.1925. (KB)
   
10.06.1925 H-NABM Fokker F.III               1509   Schiphol                 TerugTop
Volgens een KLM-bron maakte dit toestel een noodlanding bij Schiphol waarbij een passagier
licht gewond werd.

Bestuurder: J.J.E. Duimelaar.
Het lijkt me niet onmogelijk dat hier een misverstand in het spel is. Het hierna volgende ongeluk voldoet aan
dezelfde omschrijving en is middels een rapport en een proces-verbaal goed gedocumenteerd.
Dat hier als bestuurder Duimelaar werd genoemd is mogelijk te verklaren uit het feit dat deze gedurende de dagen
daarvoor veel met het toestel gevlogen had, o.a. joy-flights boven Den Helder.

   
10.06.1925 H-NABN Fokker F.III               1510   Schiphol                 Terug / Top
Na de start begon op ongeveer 40 meter hoogte het koelwater “geweldig te spuiten”.
Vanwege de geringe hoogte nam de bestuurder de (juiste) beslissing om rechtuit te landen
en niet te proberen middels een bocht naar het veld terug te keren.

Hij zette het toestel in een weiland aan de grond, maar in de uitloop werd hij door
de sterke dwarswind uit de koers geduwd.

Het reed in de richting van een ernaast liggend roggeveld. Maar dat werd slechts gedeeltelijk
bereikt, in de ervoor liggende sloot bleef het onderstel achter.
De romp schoof nog een eindje door en liep de dan voor de handliggende schade op.

Eén van de vier passagiers liep een gebroken arm op, de andere inzittenden bleven ongedeerd.
Bestuurder: A.B. de Vos.
   
  Het handgeschreven proces-verbaal van de bestuurder (Coll. H. Dekker)
   
       Bericht in Het Vaderland 11.6.1925. (KB)
      
   
10.06.1925 D-597  Dornier Komet III          76     Schiphol                 TerugTop
Vlak na de start, toen het toestel ongeveer 15 meter hoog was, begon de motor langzaam
toeren te verminderen. Vanwege de obstakels, hoogspanningsleiding, sloten, bomen en
huizen (in deze volgorde) kon de bestuurder niets anders doen dan gas blijven geven,
en er het beste maar van hopen.

Toen hij weer boven open terrein was vloog hij nog zo’n 100 meter op 2 meter hoogte en
zakte toen door; nét voor een sloot. Met een harde landing gevolgd door een ruk aan het
stuur kon hij het toestel er nog net overheen laten springen.
Bij de volgende sloot kwam de zaak tot stilstand, de staart rustend op de ene oever,
de neus op de oever aan de overkant. Het onderstel hing vrij boven het wateroppervlak.

De volgende dag werd het toestel voorzichtig weer op de wielen gezet en bleek er
eigenlijk geen schade te zijn. Ook de vijf passagiers, de bestuurder en de mecanicien
bleen ongedeerd.
Met een nieuwe schroef kon het onder toeziend oog van H.J. van der Maas van de RSL,
weer gestart worden om naar Schiphol terug te keren.

Bestuurder: J. Kraut.
 
       Foto via 'ruudvanom', van de "Nederlandse Luchtvaart"-site geplukt.
     
   
Het rapport van ir. H.J. van der Maas.                                                          (Coll. H. Dekker) 
 
16.06.1925 #      Fokker D.XIII              =      Castricum                TerugTop
Er werden met deze snelle jager die dag vier snelheidsrecords gebroken.
Het toestel was nog eigendom van de Fokkerfabriek en dus civiel.
Tijdens de laatste poging ontstond een defect aan de olieleiding en moest de bestuurder
de vlucht in de 14e ronde afbreken.
Hij landde op het strand maar te dicht langs de zee. Bij de daaropvolgende vloed stond
het toestel tot aan de vleugels in het water zodat "met takels werd getracht het
vliegtuig op een droge plek te brengen
."
Bestuurder: J.C.G. Grasé.
 
NB. Deze D.XIII recordmachine (rompnummer 4191) week op een aantal punten af van de seriemachines die aan de
geheime Duitse Luftwaffe werden geleverd.

   
19.06.1925 H-NABR Fokker F.III               1533   Boxmeer                  TerugTop
De heren Plesman en Dellaert gingen die dag naar Dortmund om daar een eventuele lijn
Amsterdam-Rotterdam-Dortmund te bespreken. Op de terugweg hield de motor er ter hoogte
van Boxmeer mee op en werd een noodlanding gemaakt bij het dorpje Sambeek.
Pas de dag daarna gerepareerd zodat de heren per trein weer op de thuisbasis terugkeerden.
Geen overweldigende PR-actie dus!

Bestuurder: J.B. Scholte.
   
      Bericht in Het Vaderland 20.6.1925. (KB)
     
   
25.06.1925 H-NABM  Fokker F.III              KLM-2  Locquignol(F)            TerugTop
De bestuurder vertrok met de H-NABK om ca. 09.00 uur van Schiphol naar Waalhaven.
Daar werd de H-NABK buiten dienst gesteld en werd de reis voortgezet met de H-NABM.
Vertrek vanaf Waalhaven was om 09.53 uur met drie passagiers en 22 kg. post.
De weersvoorspelling leek gunstig en er is dan ook geen moment overwogen de vlucht af
te gelasten of eventueel uit te wijken naar Brussel.
De route naar Parijs liep in Noord-Frankrijk langs het Foret de Mormal, een heuvelachtig
terrein begroeid met dichte bossen.    

Tijdens de passage is de bestuurder enigzins (ca. 6 km) van z'n route afgeweken en dat
betekende dat hij boven het foret terechtkwam. Daar hing de bewolking zeer laag,

zó laag dat de hogere delen van het bos niet meer zichtbaar waren, en die hogere delen
reikten tot ongeveer 150 meter.
Getuigen verklaarden later dat het vliegtuig, te
oordelen aan het geluid, rondcirkelde
en naar hun idee probeerde de bestuurder grondzicht te krijgen.

Een veronderstelling die later door deskundigen beaamd werd.
Dezelfde deskundigen veronderstellen dat de bestuurder plotseling bomen voor zich zag
opdoemen waarna hij een scherpe bocht naar rechts maakte waarbij de vleugeltip de bomen
heeft geraakt. Het ongeval gebeurde om 11.30 uur.

Het toestel zwiepte om, sloeg over de kop en vloog onder een hoek van 30 à 40° het bos in.
Het spoor van afgeknapte en/of ontwortelde was ca. 40 meter lang en het toestel werd
geheel vernield en de vier inzittenden moeten op slag zijn gedood.

De Siddeley Puma motor (no. 6898) had een een dikke boom finaal afgeknapt.
Het vliegtuig was zo totaal vernield dat er niets van het wrak waardevol genoeg was om
terug naar Nederland te brengen, enkel de vleugelbeslagen werden uitgezaagd ten behoeve

van onderzoek door het RSL.
Gezagvoerder:  H. Klunder().
Passagiers: L.P.A. van den Brandeler(); H. Groginsky(); J.T.J. Labouchère().
 
Terug naar opsomming "Ernstige ongevallen"
     
  Twee foto's die door "Het Leven" werden gepubliceerd, een foto uit het ongevallenrapport en een in
  oktober 2006 
door mij gemaakte foto van de ongevalsplaats zoals die er tegenwoordig uitziet.



 
 
Het door de KLM uitgegeven persbericht. (Coll. Jan Hagens)

   
  De laatste twee pagina's van het ongevallenrapport. (Coll. H. Dekker)
 
Van dit ongeval werd tot 2006 altijd gezegd dat het bij Landrécies gebeurde.
In juni 2006 heb ik samen met regionaal historicus mr. M. Lavie, die bovendien boswachter
van het Forêt de Mormal is, de exacte plaats bezocht waar Klunder met de H-NABM verongelukte.

Omtrent dit ongeval doen daar in de omgeving enige ‘indianenverhalen’ de ronde.
Zo dacht hij dat de Nederlandse procureur-generaal aan boord was, samen met zijn adjudant en
dat er mogelijk een bom aan boord was geweest of dat er minstens een ‘terroristisch accent’
aan kleefde.

Dat was eenvoudig recht te zetten. Maar hij had ook bij mij wat recht te zetten.
Hij was oprecht verbaasd dat ik tijdens de voorbereidende contacten consequent Landrécies
als ongevalsplaats noemde.

De ongevalsplaats (vak 725, lieudit Chêne de Guerre) ligt in de gemeente Locquignol en dat is
ook de dichtstbijzijnde plaats.

De burgemeester van Locquignol (die ook arts was) kwam ter plaatse en stelde de dood van
de slachtoffers vast.
De verdere afhandeling, zoals justitiële procedures, transport der stoffelijk overschotten
e.d., was in handen van de gendarmerie van Le Quesnoy.

Kortom, Landrécies had er niets mee te maken!
 
NB. De onderzoeksverslagen in het archief van de Raad voor de Luchtvaart zijn geheim.
Maar aangezien het archief van de Commissie Verhoging Veiligheid Luchtverkeer integraal naar het Nationaal
Archief is gebracht en het "Eindverslag ongeval H-NABM op 25.6.1925" daarin aanwezig was, kan dit daar geraadpleegd
worden. Het toegangsnummer is 2.16.57.23.

 
26.06.1925 G-EBBV  de Havilland D.H.34       32     Kijkduin                 TerugTop
Onderweg van Amsterdam naar Londen brak een zuigerstang. De bestuurder zette het
toestel zonder verdere schade op het strand tussen twee golfbrekers aan de grond.

Het toestel werd gedemonteerd en over de weg naar Rotterdam gebracht.
Daar werd in de dagen daarna een nieuwe motor gemonteerd. Zie verder 3/7.

Bestuurder: W.G.R. Hinchliffe.
   
       Knipsel uit de plakboeken van E. Jans (Coll. G.J. Casius)
     
        
  Bericht in Het Centrum 27.6.1925. (KB)                   Bericht in Het Vaderland 30.6.1925. (KB)


Bericht in De Gelderlander 30.6.1925.

 
27.06.1925 H-NABK  Fokker F.III              1507   Assenede(OO)             TerugTop
Van het postvliegtuig van Rotterdam naar Parijs sprong boven België een olieleiding.
De bestuurder maakte een noodlanding en werd gastvrij ontvangen door de burgemeester.
Pas op maandag de 29e was het toestel gerepareerd.

Bestuurder: E. van Dijk.
   
      Bericht in Het Vaderland 30.6.1925. (KB)
     
 
28.06.1925 H-N#    Fokker                    =      Amsterdam                Terug / Top
Voor verkiezingscampagne van 'den heer Colijn' zouden flyers (!HD) uit een KLM-vliegtuig
gestrooid worden. Wegens motorstoring moest een noodlanding gemaakt worden.
 
     De Telegraaf 28.6.1925 via Karel Kalkman
     
 
00.06.1925 H-NADD  Koolhoven F.K.33          1      Rotterdam                TerugTop
Bij de eerste vlucht was de middenmotor nog niet aangebracht. Vlak na de start hield
één van de beide motoren er mee op. Gelukkig vlak bij het veld, zodat de bestuurder
het toestel direct weer aan de grond kon zetten.

Bestuurder: I.A. Aler.
   
03.07.1925 G-EBBV  de Havilland D.H.34       32     Rotterdam                TerugTop
De dag ervoor was testgevlogen met de nieuwe motor en deze dag zou teruggevlogen worden
naar Croydon. Kort na de start ontstond een lek in de koelwatertank en moest hij
terugkeren naar Rotterdam.
Daar werd de zaak gerepareerd en dezelfde dag kon alsnog naar Londen gevlogen worden.

Bestuurder: W.G.R. Hinchliffe.
In zijn logboek schreef Hinchliffe ook nog dat hij gedurende het laatste oponthoud de nieuwe drie-motorige
Koolhoven bekeek en dat hij Rapalieu (sic. hd) met de kleine Pander zag vliegen.
Zijn commentaar wil ik u niet onthouden: “
Decided that Rapalieu was very careless and would kill himself very soon
”.
Zie verder bij 20/8!

   
18.07.1925 H-NABQ  Fokker F.III              1529   Fehmarn(D)               TerugTop
Na de start te Kastrup vloog de bestuurder puur op z’n kompas rechtstreeks naar Hamburg,
hetgeen door de ongevalsonderzoeker later goedgekeurd werd “
hetgeen zeer juist is,
zijnde de richting waarin de luchtnavigatie zich zal moeten ontwikkelen
”.
Maar ook was de KLM-vliegers aangeraden precies over het noodlandingsterrein op Fehmarn
te vliegen. Dat kwam deze keer niet exact uit, hij zat er zo’n twee kilometer naast.
Een kleine koerscorrectie dus, maar dat werd op de grond geïnterpreteerd als een aanzet
tot een landing en men schoot een lichtkogel af. Dit weer werd door de bestuurder
geïnterpreteerd als een opdracht om te gaan landen...

Het veld was in zeer slechte staat, en in de uitloop zakte een wiel in een diepe kuil,
het onderstel brak af en de romp kwam op de grond te liggen. Bovendien werd het trapje
bij de cabinedeur rechtstandig omhoog gedrukt waardoor de langsbuizen totaal werden doorgedrukt.

Bestuurder: Q. Tepas.
   
Het rapport dat door de bestuurder werd opgesteld. (Coll. H. Dekker)
     
    21.07.1925 H-NABX  Fokker(KLM) C.II          1      Vierambachtspolder       Terug / Top
               H-NABX  Fokker(KLM) C.II          1      Rijsaterwoude
    Noodlanding wegens motorstoring op de kade van Vierambachtspolder. Na een uur of vier
    kon weer opgestegen worden, maar bij Rijnsaterwouder herhaalde e.e.a. zich nog eens.
 
              Leidsche Courant, 22.7.1925, via K. Kalkman.
             


01.08.1925 H-NACN  Pander D                  11     Lympne(G)                TerugTop
De bestuurder zou met de Pander aan wedstrijden deelnemen. Na de start ontstond er een
olielekkage waarna de olie de cockpit werd ingepompt.
Naar verluidt liep het hem langs de benen in de schoenen. Er moest natuurlijk een noodlanding
gemaakt worden.

Na reparatie bleek dat de motor niet meer naar behoren vermogen wilde leveren zodat
de wedstrijd niet bepaald een succes werd.

Bestuurder: Colonel the Master of Sempill.
   

11.08.1925 S-AAAE  Junkers G.23              836    Harderwijk               TerugTop
Vanwege het slechte weer zette de bestuurder, tegen vier uur ‘s middags, het toestel
in de buurt van Harderwijk aan de grond.
Toen na een half uur het weer beter werd, bleek dat weer opstijgen als gevolg van motorstoring
niet mogelijk was.

Toen begon het ongemak pas goed!
De veldwachter verbood de passagiers naar het station te gaan om met de trein naar
Schiphol door te reizen want eerst moest de burgemeester nog langskomen.
Die was onderweg, zei hij.

Na een uur werd het verbod gehandhaafd met de aankondiging dat er eerst een
douanebeambte moest komen om de bagage te inspecteren.
Na geruime tijd kwam die inderdaad en, de situatie overziend, kondigde hij aan dat
er inderdaad geïnspecteerd diende te worden.
Maar daartoe moest hij eerst een verzegeltang halen...

Tenslotte keerde hij weerom en in de stromende regen werd ieder deeltje van de bagage
van een der dames, onder de ogen van het talrijke publiek, minutieus gecontroleerd.

Het liep inmiddels tegen tien uur ‘s avonds, 5½ uur na de landing, dat de passagiers
‘vrijgelaten’ werden.
Ieder aansluiting naar hun eindbestemming was natuurlijk onmogelijk geworden en de
ABA draaide voor de kosten van overnachtingen e.d. op.

Geen wonder dat de ABA-vertegenwoordiger in Nederland, de heer P.S. Norlin (die trouwens
een der passagiers was!) via de KLM een felle protestbrief naar Bureau Luchtvaart stuurde.

Veldwachter: O. Baas. Douanier: N. Cikot. Bestuurder: onbekend.
P.S. Hoe het met die burgemeester afgelopen is, vermeldt de geschiedenis niet.
   
  De 'brief op poten' die de heer Norlin aan de autoriteiten stuurde. (Coll. H. Dekker)
   
20.08.1925 H-NACO  Pander D                  12     Löblau(Dz)               Terug / Top
Het toestel was onderweg naar Dantzig toen het vlak bij Kurzendorf een noodlanding moest maken.
Omstanders wisten later te vertellen dat de bestuurder een bougie verwisseld had.

Hierna was hij weer opgestegen maar bleef daarna tot aan de weg naar Löblau opvallend
laag vliegen. De reden daarvoor blijft gissen, mogelijk vertrouwde de bestuurder nog
steeds de motor niet.

Genoemde weg werd aan beide zijden omzoomd door 8 meter hoge bomen.
Hij trok vlak daarvoor op en kwam daardoor over de eerste rij maar, kennelijk omdat
de motor niet voldoende vermogen gaf, kon hij de tweede rij niet meer halen.

Hij botste met de linkervleugel tegen een forse boom en de vleugel brak finaal af.
Het toestel zwaaide naar links om en sloeg tegen de grond.
De bestuurder werd gedood, zeer waarschijnlijk al bij de botsing tegen de boom.

Bovenstaand verhaal wijkt nogal af van het officiële Dantziger ongevalsrapport dat
voornamelijk onbekwaamheid van de bestuurder als oorzaak noemt.
Bestuurder: J.C. Raparlier().
 
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
 
  Verslag van het onderzoek dat ter plaatse ingesteld werd door de heren H. v.d. Kwast en Schoenmakers i.s.m.
  de heer Rodenko. (Coll. H. Dekker)

Van onderstaande foto's staat vast dat ze bij Löblau zijn gemaakt en daarmee staat dat dus ook
vast voor de hierboven
geplaatste foto.
Bovendien wordt hiermee het hardnekkige gerucht ontzenuwd dat de H-NACO afgeschreven zou zijn na

een ongeval bij Dordrecht.                                              
(Coll. H. Dekker)                             


 
22.08.1925 H-N#    #                         =      Nigtevecht               Terug / Top
Het KLM-postvliegtuig, komende uity Hamburg, kreeg motorstoring en moest een noodlanding
maken in de Gasterpolder.
 
24.08.1925 S-AAAD  Junkers G 23              833    Coevorden                TerugTop
Het luchtpostvliegtuig van Zweden dat op weg was naar Amsterdam moest een noodlanding
maken als gevolg van problemen met de brandstoftoevoer.
   
         Bericht in Het Vaderland 25.8.1925. (KB)
         
   
26.08.1925 S-AAAE  Junkers G 23              836    Schiphol                 Terug / Top
Na de start moest het toestel terugkeren wegens problemen met de waterpomp.
 
00.08.1925 H-NADD  Koolhoven F.K.33          1      Rotterdam                TerugTop
Beschadigd bij het binnen zetten.
   
04.09.1925 S-AAAD Junkers G 23               833    Dedemsvaart              TerugTop
Het vliegtuig van de lijndienst Malmö-Amsterdam moest een noodlanding maken bij
tramstation Berkum bij Nieuwleusen. Eén van de drie motoren was defect. Het toestel zakte
tot de assen in de drassige grond en moest met behulp van 40 à 50 omstanders op vaste grond
geholpen worden. Pas de dag daarna kon het toestel, tegen de avond, weer opstijgen.
 
Haarlems Dagblad 25.9.1925 via Karel Kalkman

 
        
Bericht in Het Vaderland 8.9.1925. (KB)
         
   
14.09.1925 H-NABX  Fokker C.II               1      Delfzijl                 TerugTop
Tijdens het maken van een fotovlucht moest er als gevolg van een magneetstoring een
noodlanding worden gemaakt. Het onderstel werd beschadigd, schade Dfl.300,-.

Bestuurder: H. Nieuwenhuis.
   
          Bericht in Het Centrum 15.9.1925. (KB)
          
 
17.09.1925 G-#     Rohrbach                  =      Harlingen                Terug /
Top
Het toestel was onderweg van Kopenhagen naar Texel toen er een brandstoflekkage ontstond.
Bij Harlingen werd een noodlanding gemaakt. Twee vliegtuigen van De Mok voerden benzine aan
waarna het toestel alsnog naar De Mok doorvloog.
Trouwens, de Heldersche Courant van 22.9.1925 meldt daarvóór nog een noodlanding bij Ameland!
 
20.09.1925 #       Ballon                    =      Baarn                    TerugTop
Daling van een Belgische ballon. Over de omstandigheden waaronder dit plaats vond heb
ik geen informatie, dus ook niet of vermelding hier gerechtvaardigd is.

   
22.09.1925 H-NADD  Koolhoven F.K.33          1      Rotterdam                TerugTop
Na de perspresentatie van dit nieuwe vliegtuig zou er een vlucht worden gemaakt.
Dertien personen toonden belangstelling en om niemand teleur te stellen en om eventuele
bijgelovigen gerust te stellen werd er een veertiende aan toegevoegd; een jonge man die
dan als een soort steward zou fungeren.

Tijdens de vlucht was vanuit de cabine zichtbaar dat een der wielen los was geraakt en
aan een staaldraad bungelde.

De daaropvolgende, heel voorzichtige, landing werd perfect uitgevoerd, de schade bleek
gering.

Dat dit incidentnogal wat aandacht van de pers kreeg hoeft verder geen betoog natuurlijk.
Bestuurders: I.A. Aler en G.J. Geysendorffer.
 
                                         Foto: Coll. Daniel Brackx




 Coll. H. Dekker
 
03.10.1925 #       Fokker D.XIV              =      Schiphol                 TerugTop
Bij een demonstratievlucht zou de bestuurder een looping maken. Op het hoogste punt,
toen het toestel op de rug vloog, zagen de toeschouwers dat het een onregelmatige
beweging maakte.

De linkervleugel kwam naar voren, het toestel maakte dus een bocht naar rechts, en
alle getuigen waren het erover eens dat op dat moment de tolvlucht ontstond.

De bestuurder gaf een paar keer wat meer gas en de snelheid van de vrille verminderde
zichtbaar. Het was zo goed als uit de tolvlucht toen het onder een hoek van 30° tegen
de grond dook.
De bestuurder werd uit het wrak bevrijd maar hij overleed onderweg naar het ziekenhuis.
Bestuurder: H. Hess().
 
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
 
  Bericht in Het Vaderland 4.10.1925. (KB)
   
03.10.1925 #       Ballon                    =      Leiden                   TerugTop
Ballonvaarder Pottum steeg vanaf de Lammermarkt op t.g.v. de “3-oktoberfeesten”.
Bij het opstijgen raakte een jongetje verstrikt in het touwwerk en werd, bungelend
onder mand, meegesleurd. Buiten de stad daalde de ballonvaarder direct weer en het
jongetje hield er slechts een licht ontvelde arm en een nat pak aan over.
Jongetje: Ebel Magnin.

De berichtgeving in Het Centrum 5.10.1925. (KB)
     
03.10.1925 F-AEAU  Farman 60 Goliath         2      Bergen op Zoom           TerugTop
Er moest wegens motorstoring een noodlanding gemaakt worden.
Dat verliep niet zonder problemen. De wielen raakten de grond net voor een sloot maar
daar kon de bestuurder nog over wippen. Maar daarna “
werden zes bomen ontworteld, een
propeller werd losgeslagen en tenslotte kwam het toestel met een neusstand tot stilstand
”.
Mijn bron vervolgt met de verwachting dat het met wat onderdelen uit Antwerpen na twee
dagen weer zou kunnen opstijgen. Of de schade werd overdreven òf die verwachting was
niet reëel, maar daarover heb ik geen informatie.

Bestuurder: P. Robin. Boordwerktuigkundige: L J. Porcher.
 
NB. Uit de Maandverslagen van het RSL blijkt dat het toestel inderdaad na reparatie van hetzelfde terrein
weer gestart is.

   
          Bericht in de NRC 5.10.1925. (KB)
         
   
09.10.1925 D-376   Junkers F.13              738    Doorwerth                TerugTop
Noodlanding.
   

          Uit het RSL-maandrapport van december 1925.
                                                    (Coll. H. Dekker)

         
   
10.10.1925 H-NACR  Fokker F.VII              4845   Kudelstaart              TerugTop
Noodlanding wegens olielekkage. De dagbladpers meldde, wegens “een defect aan het
benzinereservoir, waardoor brandgevaar ontstond
”. 
De schade moet vrij groot geweest zijn, de herstelkosten waren Hfl. 10760,-.
Het toestel kwam, weer volgens de dagbladpers “
bij het uitrollen in een sloot terecht”.
Bestuurder: A.N.J. van der Hoop.
NB. De dagbladpers noemt voor dit toestel abusievelijk kenmerk H-NACL.
   
Bericht in de NRC 11.10.1925.(KB)                         Bericht in Het Vaderland 11.10.1925. (KB)

10.10.1925 H-NACT  Fokker F.VIIa             4901   Aalsmeer                 TerugTop
Beschadigd bij een noodlanding wegens motorstoring.
   
14.10.1925 H-NABD  Fokker F.II               4058   Keeken                   TerugTop
De bestuurder kwam met een passagier uit Dortmund toen bij Nijmegen het weer zodanig
verslechterde dat hij besloot tot een voorzorgslanding bij Keeken.
De passagier vervolgde de reis per trein.
Bestuurder: J.J. Hondong.
 
14.10.1925 H-N#    Fokker                    =      Vlissingen               TerugTop
Er landden min of meer tegelijk twee Fokkers. Eén ervan het magneetstoring, de ander
nam post en goederen over en vertrok weer.

 
14.10.1925 #       Junkers                   =      Maarsbergen              TerugTop
Wegens motorstoring moest het postvliegtuig Amsterdam-Essen-Hamburg-Zweden een
noodlanding uitvoeren op het weiland van Van Beuningen. Er moest een motor vervangen
worden zodat de reparatie een hele dag zou duren.
   
     Bericht in de NRC 15.10.1925. (KB)
   
   
16.10.1925 D-552   Dornier Merkur            66     Deventer                 TerugTop
Het postvliegtuig van de route Berlijn-Londen moest wegens een gebroken benzineleiding
een noodlanding maken op de Bergweide.

Een plaatselijke rijwielhersteller voerde de reparatie uit en na een uur kon de reis
worden voortgezet.
   
    Bericht in Het Centrum 17.10.1925. (KB)
  
   
21.10.1925 O-BADA  Renard RSV 32/90-100      2      Halsteren                TerugTop
De bestuurder maakte z'n eerste solovlucht. Na de start vanaf Deurne(OO) raakte hij
door de bewolking de weg kwijt en zette het toestel bij de Lepelstraat op het land van
de weduwe Akkermans aan de grond.
Hierbij werd een wiel beschadigd, nadat vanuit Antwerpen een nieuw wiel aangevoerd
en gemonteerd was, is hij weer opgestegen.

Bestuurder: J. Genotte.
   
      Bericht in Het Centrum  22.10.1925. (KB)
     
   
02.11.1925 D-585   Dornier Komet             75     Bunschoten               TerugTop
Het toestel kwam heel laag, op ongeveer 40 meter hoogte, over de plaats.
   
03.11.1925 D-594   Fokker /Grulich F.III     1564   Lobith                   TerugTop
Met het vliegtuig werd de lijn Amsterdam-Dortmund gevlogen. Wegens een lekke olieleiding
moest vlak bij de Nederlands-Duitse grens een noodlanding gemaakt worden.

Bestuurder: E. Rothard.
   
Bericht in Het Vaderland 4.11.1925. (KB)
 
 
04.11.1925 H-NABI  Fokker F.III              1505   Hamburg(D)               TerugTop
Tijdens de start, terwijl er een storm woedde, brak het richtingsroer af.
Het toestel was nog maar net los en de bestuurder maakte direct weer een noodlanding.
Dat hij de noodlanding maakte is twijfelachtig, de onderzoekscommissie noemde het “
een
soort ongecontroleerde noodlanding
”.
Hierbij werd het toestel zo zwaar beschadigd dat het afgeschreven werd.
Latere testen door het RSL wezen uit dat het niet aan de sterkte van de gebruikte buis
gelegen kon hebben.

Bestuurder: J.B. Scholte.
 
    Bericht in Het Vaderland 5.11.1925.(KB)                   Uit het RSL-rapport van december 1925.
                                                                                                   (Coll. H. Dekker)
         
     
       Uit "De Nederlandse Burgerluchtvaart in Beeld" van Hugo Hooftman, via Richard Pflug.
       
 
06.11.1925 G-EBBV  de Havilland D.H.34       32     Schiphol                 TerugTop
Bij de start werd het onderstel beschadigd maar de vlucht naar Croydon werd gewoon voortgezet.
Bij de landing daar ontstond geen verdere schade.

Bestuurder: Armstrong.
   
10.11.1925 F-#     Farman                    =      Vinkenbroek              TerugTop
Het toestel was met een lading vracht onderweg naar Amsterdam.
In de buurt van Roosendaal moest wegens een motorstoring een noodlanding gemaakt worden.
   

     Bericht in de NRC 11.11.1925. (KB)
   
   
16.11.1925 F-AHCX  Farman 70                 17     Reeuwijk                 TerugTop
Het postvliegtuig van de lijn Parijs-Amsterdam heeft een noodlanding langs de dijk van
de Middelburgse Polder gemaakt. Het toestel kwam op de neus te staan en kon pas na
montage van een nieuwe motor op 21/11 weer vertrekken. 

Bestuurder: R. Ménard.
   
     Bericht in Het Vaderland 18.11.1925. (KB)
   
   
"... en kon pas na montage van een nieuwe motor vertrekken".                             (Coll. Gerard Casius)
 
         De Sumatra Post van 28/12 vindt het een KLM-toestel!
           Met dank aan Karel Kalkman.

              

09.12.1925 H-NACW  Pander D                  17     Simongan(PK)            TerugTop
Tijdens de start werd het toestel afgeremd door het lange gras en kwam niet los.
De bestuurder nam te laat de beslissing om de start af te breken en zag dat hij in
het prikkeldraad dreigde terecht te komen.
Hij probeerde nog erover heen te wippen, maar de staartsteun haakte achter de bovenste
draad en het toestel dook achter het hek met de neus tegen de grond.
Schroef gebroken en onderstel vernield.
Bestuurder: M.A.J. de Quay.
 
      Het bericht in de Heldersche Courant.  
    
   
09.12.1925 D-376   Junkers F.13              738    Doorwerth                TerugTop
Op weg van Amsterdam naar Essen moest ter hoogte van Emmerich wegens de zware mist
terugkeren. Boven Arnhem botste het nog bijna tegen hoogspanningskabels en de bestuurder
besloot daarna onder Oosterbeek een noodlanding te maken.

Het toestel werd vrij ernstig beschadigd doordat het in de uitloop tegen een hek botste,
de wielen braken af en vleugel en schroef werden beschadigd.
   

     Bericht in de NRC 9.12.1925. (KB)
    
   
14.12.1925 D-711   Dornier Merkur            78     Zenderen                 TerugTop
Het vliegtuig vloog de lijn Londen-Berlijn. In de buurt van Almelo ontstond er een
defect aan de stuurinrichting en moest een noodlanding gemaakt worden.
   
     Bericht in de NRC 15.12.1925. (KB)
    
   
17.12.1925 H-NADD  Koolhoven F.K.33          1      St. Quentin(F)           TerugTop
Dit was een der eerste commerciële vluchten van dit toestel. Onderweg naar Parijs kwam
de bestuurder dichte mist tegen en besloot een voorzorgslanding op St. Quentin te maken.
   
     Bericht in Het Vaderland 18.12.1925. (KB)
   
   
18.12.1925 #       #                         =      Ede                      TerugTop
Het postvliegtuig Amsterdam-Dortmund moest wegens brandstofgebrek een noodlanding maken
op de Langenberg.
   
    Bericht in de NRC 19.12.1925. (KB)
    
   
21.12.1925 D-585   Dornier Komet III         75     Deventer                 TerugTop
Tijdens een vlucht van Hannover naar Amsterdam verslechterde het weer zodat de
bestuurder besloot om laag te gaan vliegen.
Om 13.30 uur, in de buurt van Deventer, kwam hij in een gebied met grondmist zodat
hij helemaal niets meer zag. Hij wilde landen op het hem bekende noodlandingsterrein
iets oostelijk van Deventer.
Toen hij een opening in de mist zag ging hij er onmiddellijk op af en zag kans zijn
toestel in de westelijke hoek van dat terrein aan de grond te zetten.
Dat was echter ongeveer 60 meter voor een sloot die aan beide zijden omzoomd was met
betonnen paaltjes met ijzerdraad. Het linker wiel en de staart raakten beide zo'n
paaltje.
Omdat aan de overkant van de sloot het terrein wat lager lag kon de 'reis' daar nog
een eindje worden voortgezet.
Niet ver trouwens, na ongeveer 20 meter kwam het toestel op z'n neus tot stilstand.
Landingsgestel, stabilo en hoogteroer, motorophanging en -beplating zwaar beschadigd.

Bestuurder: Pust. Boordwerktuigkundige: Mussmann.
 
NB. De dagbladpers noemt dit toestel hardnekkig (en foutief!) de D-595.
 
      Rotterdamsch Nieuwsblad 23.12.1925 via Karel Kalkman.
     
 
Het door ir. H.J. van der Maas opgestelde RSL-rapport, aangevuld met de verklaring van de bestuurder.
(Coll. H. Dekker)
   
21.12.1925 G-EBIX  Handley Page W.8G Hamilton W.8/7 Katwijk                  TerugTop
Onderweg naar Engeland ontmoette de bestuurder zo'n dichte mist dat hij besloot de oversteek
niet te wagen. Hij landde op het strand bij paal 1.
Het toestel zal vertrekken als de mist opgetrokken is”.
 
     (Coll. Regionaal Leids Archief)
     
 

 
En tenslotte een stukje uit de NRC van 30 december 1925. In een verslag van een rondvlucht
boven de ondergelopen polders rond Breukelen het volgende:

Terug dus naar Breukelen. De vliegmachine, die er dicht bij den spoorweg tusschen
Nieuwersluis en Breukelen in een weiland stond, verlost al van haar vleugels na haar
noodlanding op een welgekozen, glad en rustig grastapijt, had er zoo juist een paard
vóór gekregen, die den grooten geplukten vogel moeizaam henen trok
”.
Iedere informatie over deze “grooten geplukten vogel” is zéér welkom!



Bij de samenstelling van “Nederlandse Ongevallen en Incidenten 1925" werden
(o.a.) de volgende bronnen geraadpleegd:
Daniël Brackx; Gerard Casius; Malcolm Fillmore; Nico Geldhof; Frits Gerdessen; J. Grisnich;
J. Hagens; Harm Jan Hazewinkel; Coen van den Heuvel; Karel Kalkman; Gerrit J. Koning;
Jan Evert Leeuw; Harry van der Meer; Erik Munk; Vic Smith; John Wegg; Jan Willem de Wijn;
LUCHTVAARTKENNIS; Enige RSL-ongevallenrapporten; Algemeen Rijksarchief 2.16.05; Vliegwereld;
Nederlandse Vliegtuig Encyclopedie(Hooftman); Dagboek E. Jans (via Gerard Casius);
De Gelderlander; Emmer Courant; Heldersche Courant; Het Centrum; Het Vaderland; Het Leven;
Nieuwe Rotterdamsche Courant; Nieuwe Tilburgsche Courant; Sumatra Post.