Opsomming van de bekende ongevallen en incidenten in 1932
Herman Dekker: Contact
Uw commentaar in de vorm van aanvullingen (foto's!) en/of correcties wordt zéér op prijs gesteld!
Laatste wijzigingen bij: PH-AFI 25.4.1932; PH-# 23.9.1932.
Datum Kenmerk Type Plaats Gezagvoerder Beschreven Foto's
03.01.1932 PH-AEB Fokker F.VIIa St. Quentin Nes de ja nee
14.01.1932 PH-AEB Fokker F.VIIa Parijs Bax, G. ja nee
23.01.1932 D-1710 Rohrbach Ro VIII Roland II Twente Steinbeck ja nee
23.01.1932 PH-# # Twente onbekend nee nee
24.01.1932 PH-AER Koolhoven F.K.41 Waalhaven Hoekstra-v/d Does,J. ja nee
29.01.1932 PH-AIE Fokker F.XII Rotterdam Duimelaar, J.J.E. ja nee
00.01.1932 PH-AEF Fokker F.VIII # onbekend ja nee
00.01.1932 PH-AGN Pander P.2 # Lammertz, L. ja nee
00.01.1932 PH-21 Kassel 12 # onbekend ja nee
08.02.1932 PK-SAE de Havilland D.H.60M Moth Andir Soetardjo, R.M. ja nee
12.02.1932 PH-AGR Fokker F.VIIb-3m Rome Frijns, G.M.H. ja nee
14.02.1932 PH-AIA Pander EF 85 Valenciennes Weber ja nee
18.02.1932 PH-AGN Pander P.2 Berlijn Lammertz, L. ja nee
19.02.1932 PH-AGR Fokker F.VIIb-3m Allahabad Frijns, G.M.H. ja nee
27.02.1932 D-1327 Rohrbach Ro VIIIa Roland 1a Twente onbekend ja nee
28.02.1932 PH-AFZ Pander EF 85 Schiphol Postmaa, A.F. ja nee
12.03.1932 PH-AGO Koolhoven F.K.42 Waalhaven Schmidt Crans, H.M. ja nee
13.03.1932 PK-SAH Pander EG Soerabaja Blink, L.H. ja nee
15.03.1932 D-1453 Raab Katzenstein RK II b Zutphen Bieber, R. ja nee
28.03.1932 PH-1 R.R.G. Zögling Noordwijk Max ja nee
00.03.1932 PH-# # Wassenaar Cremers, G.F. ja nee
00.03.1932 PH-20 Kassel 12 Noordwijk onbekend ja nee
04.04.1932 PH-AEF Fokker F.VIII Schiphol geen ja nee
07.04.1932 PH-ACT Fokker F.VIIa Schiphol geen ja nee
07.04.1932 PH-ADZ Fokker F.VIIa Schiphol geen ja nee
07.04.1932 PH-AEG Fokker F.VIII Schiphol geen ja nee
13.04.1932 PH-AIG Klemm L 25 Sassenhein Stoll, H. ja nee
13.04.1932 PH-AIK Pander P.3 Twente Bos ten, F.J.J.M. ja ja
17.04.1932 PH-AFN Pander EG 1 Teuge Tijen van, J.E. ja nee
20.04.1932 PH-AFS Fokker F.VIIb-3m # Both, P. nee nee
22.04.1932 PH-AER Koolhoven F.K.41 Le Bourget Hoekstra-v/d Does,J. ja nee
24.04.1932 PH-AFS Fokker F.VIIb-3m Singapore Both, P. ja nee
25.04.1932 PH-AFI Carley Jumbo Middel onbekend ja nee
10.05.1932 PH-ADN Fokker F.VIIa Lübeck Soer, P. ja nee
10.05.1932 SE-ACZ Fokker F.XII # onbekend ja nee
16.05.1932 OO-BSC Orta St. Hubert Eelde Mantel ja nee
18.05.1932 PH-ADN Fokker F.VIIa Twente Veenendaal van, W.C. ja nee
29.05.1932 PH-AET Fokker F.VIIa Schiphol Stolk ja nee
02.06.1932 PH-AFU Fokker F.XII Rangoon Tepas, Q. ja nee
08.06.1932 PH-ADW Pander EC Waalhaven Muntinga ja nee
08.06.1932 PH-AJM Koolhoven F.K.44 Waalhaven geen ja nee
11.06.1932 PH-AIL Koolhoven F.K.43 Moerkapelle Both, P. ja nee
12.06.1932 PH-AKA Pander EF 85 Vlissingen Romunde van, R. ja nee
18.06.1932 PH-# Pander Barneveld Ulsen van, A. ja nee
29.06.1932 SE-ABZ Junkers W 33 Amstelveen Liljeberg, K.B. ja ja
02.07.1932 PH-20 Kassel 12 Egmond aan Zee Wendling, H. ja nee
03.07.1932 PH-AGO Koolhoven F.K.42 Asscheter Postmaa, A.F. ja nee
10.07.1932 PH-AII Fokker F.XII Calcutta Sillevis, L. ja nee
11.07.1932 PH-AIE Fokker F.XII Bandoeng Geysendorffer, G.J. ja nee
11.07.1932 PH-AIJ Fokker F.XII Karachi Kress, J.C.Fr. ja nee
13.07.1932 PH-AIL Koolhoven F.K.43 Moerkapelle onbekend ja nee
14.07.1932 D-1154 Raab Katzenstein RK IIa Tilburg Schumacher, H. ja nee
21.07.1932 PH-AEJ Pander EC Schiphol Eilders, J.H. ja ja
27.07.1932 PH-AID Fokker F.XII Moelmein Smirnoff, I.W. ja nee
28.07.1932 PH-AER Koolhoven F.K.41 Klaaswaal Hoekstra-v/ Does, J. nee nee
29.07.1932 PH-# # Zelhem onbekend ja nee
01.08.1932 PH-ADX Fokker F.VIIa Vlissingen Abspoel, J.J. ja nee
03.08.1932 PH-ADO Fokker F.VIIa Schiphol Feyst van der, J.L.W.ja nee
08.08.1932 PH-AFL Fokker F.XII Waalhaven Tepas, Q. ja nee
11.08.1932 # # Simongan Palmer, B. ja nee
12.08.1932 PH-AEG Fokker F.VIII Twente Veenendaal van, W.C. ja nee
13.08.1932 PH-AGR Fokker F.VII-3m Schiphol geen ja nee
15.08.1932 PH-AFR Fokker F.VIIb-3m Hamburg Veenendaal van, W.C. ja nee
16.08.1932 PK-AFE Fokker F.VIIb-3m Batoekaoe Prillwitz, E.A.J. ja nee
17.08.1932 PH-20 Kassel 12 Egmond a.Zee Leeuwenberg, J. ja nee
18.08.1932 PH-AFV Fokker F.XII Oldebroek onbekend ja nee
19.08.1932 PH-AFM Pander EG 1 Rotterdam Postmaa, A.F. ja nee
20.08.1932 PH-AIG Klemm L 25 Vlieland Stoll, H. ja nee
22.08.1932 PH-AGR Fokker F.VIIb-3m Het Kanaal Hondong, J.J. ja nee
24.08.1932 PH-AIG Klemm L 25 Vlieland Stoll, H. ja nee
29.08.1932 PH-ADX Fokker F.VIIa Haamstede Supheert ja nee
31.08.1932 SE-AAE Junkers G 24 Geesteren Liljeberg, K.B. ja ja
31.08.1932 Le Reve ballon IJsselmeer onbekend ja nee
31.08.1932 F-ALVX Mauboussin PM.XII Wijhe Nicolle, A. ja nee
07.09.1932 PH-AFS Fokker F.VIIb-3m Rotterdam Dijk van, E. ja nee
09.09.1932 PH-AIP Fokker F.XVIII # Tepas, Q. ja nee
13.09.1932 PH-AEX Pander EC Eindhoven Postmaa, A.F. ja nee
13.09.1932 PH-AGR Fokker F.VIIb-3m Rotterdam Dijk van, E. ja nee
18.09.1932 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven Philips, F.J. ja nee
23.09.1932 PH-# # Zuid-Engeland onbekend ja nee
25.09.1932 PH-AHA C.G. Spencer & Sons Zevenhuizen Pottum, W. ja nee
27.09.1932 PH-AIA Pander EF 85 Waalhaven Muntinga, J.H. ja ja
30.09.1932 PH-AFZ Pander EF 85 Schiphol Mul de, S. ja nee
00.09.1932 PH-ADW Pander EC Dubbeldam Wall van Repelaer ja nee
00.09.1932 PH-AEX Pander EC Dubbeldam Schmidt Crans, H.M. ja nee
00.09.1932 PH-AIF Koolhoven F.K.45 # onbekend ja nee
00.09.1932 PH-AIK Pander P.3 # Bos ten, F.J.J.M. ja nee
01.10.1932 PH-AII Fokker F.XII Kohlak Pellens, E.C. ja ja
12.10.1932 PH-AFS Fokker F.VIIb-3m Londen Veenendaal van, W.C. ja nee
13.10.1932 PH-AEX Pander EC # onbekend ja nee
20.10.1932 # # Zandvoort geen ja nee
22.10.1932 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven onbekend ja nee
23.10.1932 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven onbekend ja nee
26.10.1932 # # Terschelling onbekend ja nee
29.10.1932 SE-# Fokker F.XII # onbekend ja nee
00.10.1932 PH-AGQ Koolhoven F.K.41 # onbekend ja nee
08.11.1932 G-AAZF Comper CLA.7 Swift Schiphol Bos ten, F.J.J.M. ja nee
11.11.1932 SE-ACZ Fokker F.XII # onbekend ja nee
13.11.1932 PH-AIU Pander Multipro Schiphol Nierstrasz, B. ja nee
13.11.1932 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven geen ja nee
17.11.1932 PH-AIR Fokker F.XVIII Londen onbekend ja nee
26.11.1932 PH-AIE Fokker F.XII # onbekend ja nee
00.11.1932 PH-AIZ Fokker F.XX Twente onbekend ja nee
00.11.1932 SE-AEB Fokker F.VIII Twente onbekend ja nee
00.11.1932 D-AQUQ Junkers Ju 52 Twente onbekend ja nee
00.11.1932 PK-# R.R.G. Zögling Simongan onbekend ja nee
08.12.1932 PH-AFR Fokker F.VIIb-3m Rotterdam Dijk van, E. ja nee
11.12.1932 # ballon Wateringen Münch, K. ja nee
13.12.1932 D-1925 Junkers W 33 Soerabaja Bertram, H. ja nee
25.12.1932 PH-AFN Pander EG 1 Dinteloord Neyenhoff van, W.M. ja ja
28.12.1932 PH-LUX Koolhoven F.K.43 Capelle a/d IJssel onbekend ja nee
00.00.1932 PH-AJM Koolhoven F.K.44 # Mees, J. ja nee
00.00.1932 # Verbeek Parasol Steenbergen Verbeek, A. ja nee
NEDERLANDSE ONGEVALLEN
EN INCIDENTEN 1932
03.01.1932 PH-AEB Fokker F.VIIa 3 St. Quentin(F) Terug /Top
Noodlanding wegens motorstoring, de oorzaak bleek vette bougies te zijn.
14.01.1932 PH-AEB Fokker F.VIIa 3 Parijs(F) Terug /Top
Noodlanding wegens verbrande zuiger.
Bestuurder: Bax.
23.01.1932 D-1710 Rohrbach Ro VIII Roland II 44 Twente Terug /Top
Vanwege het slechte weer kon de bestuurder, die de lijn Londen-Berlijn vloog, niet op
Schiphol of Waalhaven landen . Hij vloog door naar Luchtvaartterrein Twente.
De passagiers en de rest van de lading, o.a. de post, werden op de trein gezet.
De volgende dag is het toestel, met drie passagiers uit Enschede, naar Schiphol vertrokken.
Bestuurder: Steinbeck.
Het maandrapport van NV Luchthaven Twenthe.

24.01.1932 PH-AER Koolhoven F.K.41 4101 Rotterdam Terug /Top
De bestuurster taxiede naar de baan om een lokale oefenvlucht te gaan maken.
Ze taxiede langzaam, maar toen de wielen in de klei bleven steken kwam toch de staart
omhoog en eindigde de rit in een neusstand.
Bestuurster: J. Hoekstra-van der Does.

29.01.1932 PH-AIE Fokker F.XII 5292 Rotterdam Terug /Top
Het toestel zou te Brussel worden gedemonstreerd; o.a. voor de Belgische koning.
Wegens het slechte zicht werd ter hoogte van Antwerpen besloten terug te keren.
De volgende dag lukte het wel.
Bestuurder: J.J.E. Duimelaar.
00.01.1932 PH-AEF Fokker F.VIII 5043 Schiphol Terug /Top
Beide Townend ringen van de Hornet-motoren waren gescheurd. Oorzaak is mij onbekend.
00.01.1932 PH-AGN Pander P-1 29 # Terug /Top
“Eene kleine aanryding”. Onderstel beschadigd.
Bestuurder: L. Lammertz.

00.01.1932 PH-21 Kassel 12 = # Terug /Top
Bij oefeningen zodanig beschadigd dat het Bewijs van Luchtwaardigheid werd ingetrokken.
08.02.1932 PK-SAE de Havilland D.H.60M Moth 1559 Andir Terug /Top
Een ongeval waar ik verder geen informatie over heb. De bestuurder, de eerste Indische
sportvlieger, kwam om het leven.
Bestuurder: Raden Mas Soetardjo.
12.02.1932 PH-AGR Fokker F.VII-3m 5187 Rome(I) Terug /Top
Tijdens het taxiën bleef het onderstel haken achter het smalspoorbaantje van het vliegveld.
Bestuurder: G.M.H. Frijns.
14.02.1932 PH-AIA Pander EF 85 39 Herignies(F) Terug /Top
De bedoeling van de -pas gebrevetteerde- bestuurder was om vanaf Schiphol een vluchtje
boven Bussum en Laren te maken.
Toen hij de toren van Amersfoort onder zich zag verlegde hij zijn koers (dacht hij)
westwaarts om zo de Noordzee op te pikken en dan langs de kust weer bij Schiphol te
geraken.
Dat liep helemaal mis, hij raakte aan het dwalen, zag de Schelde voor de Zuiderzee aan en toen hij onder zich een Belgische vlag zag verlegde hij weer de koers naar (dacht hij) het Noord-Westen, wéér op zoek naar de Noordzee dus.
Na een kwartier vliegen hield de motor er mee op en moest hij een noodlanding maken. Dat ging perfect en toen bleek hij net over de Belgisch-Franse grens boven Valenciennes te zijn.
Na in de buurt wat brandstof bemachtigd te hebben wilde hij weer opstijgen, maar daartoe moest het toestel eerst naar een ander terrein gebracht worden, hierbij raakte het landingsgestel beschadigd. En tenslotte kreeg hij ook nog problemen met de Franse douane die de reserve-onderdelen aan boord als geïmporteerde waar beschouwden.
Bestuurder: Weber.
![]() |
![]() |

18.02.1932 PH-AGN Pander P-1 29 Berlijn(D) Terug /Top
Toen het toestel vanuit Aken op Berlijn-Tempelhof landde constateerde men dat aan de
achterkant van de romp de beplating los lag.
Het bleek dat de bestuurder onderweg een noodlanding (waarover ik verder geen informatie
heb) had moeten maken en daarbij zou dan de schade ontstaan zijn.
Bij nadere inspectie bleek trouwens dat ook het onderstel beschadigd was.
Er ontstond nog een vrij uitgebreide briefwisseling, mede omdat de heer Lammertz het
toestel in Aken wilde laten repareren en Pander daar geen enkele verantwoording voor wenste
te nemen.
Bestuurder: L. Lammertz.
De brief over de geconstateerde gebreken. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
![]() |
19.02.1932 PH-AGR Fokker F.VIIb-3m 5187 Allahabad(VT) Terug /Top
Na een tussenlanding te Allahabad omstreeks het middaguur, besloot de gezagvoerder de reis
die dag niet voort te zetten vanwege het slechte weer.
Gezagvoerder: G.M.H. Frijns. Co-piloot: G. Bax. Boordwerktuigkundige: P.B. Blok. Telegrafist: P.J. Oolgaart.
Bericht in Het Vaderland 19.2.1932.

27.02.1932 D-1327 Rohrbach Ro VIIIa Roland 1a 39 Twente Terug /Top
Omdat een der motoren niet voldoende toeren maakte landde het toestel, met zeven passagiers
aan boord, op Twente. De dag daarna is het toestel naar Berlijn doorgevlogen.
Aan boord was de Nederlandse Luft Hansa-vertegenwoordiger en die peilde de mogelijkheid om een nachtverlichting aan te brengen in verband met de op 2 mei a.s. te starten nachtpostvluchten van Scandinavië naar Engeland.
De identiteit van dit toestel is niet bekend, de in het maandrapport, en dus ook hier genoemde D-6197 kan niet correct zijn aangezien het Duitse 'nummer-register' niet hoger is gekomen dan D-3463. Tubantia spreekt echter over D-1327 en zet er een foto van het toestel bij waarop met enige moeite "Hohenwiel" te lezen is. Dat maakt D-1327 inderdaad correct.
Zó stond het in het maandrapport. (Coll Jan Evert Leeuw)

28.02.1932 PH-AFZ Pander EF 85 31 Schiphol Terug /Top
Er stond een vrij sterke wind. Na op normale wijze te zijn geland en tot stilstand gekomen
werd het toestel door een hevige windstoot op de neus gezet. Schade aan schroef en
motorbok.
Bestuurder: A.F. Postmaa.

12.03.1932 PH-AGO Koolhoven F.K.42 4104 Waalhaven Terug /Top
De leerling ving weliswaar wat te hoog af maar de instructeur vond het nog niet nodig om in
te grijpen. Het vliegtuig zakte snel door en kwam met het linker wiel eerst aan de grond.
Er klonk een luide knal en het toestel begon naar links weg te zakken.
De linker vleugeltip kwam aan de grond en met een grondzwaai kwam de zaak tot stilstand.
Wielpoot gebroken dus.
Instructeur: H.M. Schmidt Crans. Leerling/eigenaar: W. de Heer.
![]() |
Het rapportje betreffende de grondzwaai en hieronder een schets van het reparatievoorstel. (Coll. H. Dekker) ![]() |
13.03.1932 PK-SAH Pander EG 37 Soerabaja Terug /Top
Een marine-vlieger vloog met een passagier in de Pander van de NIVC bij een vliegfeest ter
gelegenheid van de ontvangst van de aviatrice Elly Beinhorn.
Het was alleen instructeurs van deze club toegestaan te stuntvliegen maar de bestuurder
overtrad deze regel.
Om een Pander zuiver te 'loopen' moet enigszins rechts richtingsroer gegeven worden, de onderzoekscommissie concludeerde dat de bestuurder, uit de looping komend, rechts uitgetrapt zat. “Dit uittrappen, gecombineerd met vrij snel optrekken, heeft onvermijdelijk een rechter vrille tot gevolg”.
![]() |
![]() |
15.03.1932 D-1453 Raab-Katzenstein RK II b 80 Zutphen Terug /Top
Een “klein Duits vliegtuigje uit Münster&