Herman Dekker: Contact
Uw commentaar in de vorm van aanvullingen (foto's!) en/of correcties wordt zéér op prijs gesteld!
Datum Kenmerk Type Plaats Gezagvoerder Beschreven Foto's
11.01.1933 PH-ADX Fokker F.VIIa Schiphol onbekend ja nee
14.01.1933 PH-AIK Pander P.3 Vlissingen Bos ten, F.J.J.M. ja nee
15.01.1933 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven Korver ja nee
17.01.1933 PH-AII Fokker F.XII Schiphol Aler, I.A. ja nee
19.01.1933 PH-AFV Fokker F.XII Lympne onbekend ja nee
19.01.1933 PH-AIH Fokker F.XII Rotterdam Duimelaar, J.J. ja nee
20.01.1933 PH-AIH Fokker F.XII Bari Duimelaar, J.J. ja nee
21.01.1933 PH-ADO Fokker F.VIIa Malmö onbekend ja nee
21.01.1933 PH-AII Fokker F.XII Schiphol Aler, I.A. ja nee
21.01.1933 PH-MAG de Havilland Puss Moth Vienne Leeuw van der, M.A.G. ja nee
21.01.1933 PK-# # Pakan Baroe onbekend ja nee
00.01.1933 PH-MAG de Havilland Puss Moth Assiut Leeuw van der, M.A.G. ja nee
03.02.1933 PH-AIL Koolhoven F.K.43 # onbekend ja nee
07.02.1933 PH-AEZ Fokker F.VIIb-3m Eindhoven Both, P. ja ja
11.02.1933 PH-2 Mayer M.1 Maaldrift Neyenhoff van, W.M. ja nee
12.02.1933 PH-AIO Fokker F.XVIII Bushir Veenendaal van, W.G. ja nee
13.02.1933 PH-ADO Fokker F.VIIa Schiphol onbekend ja nee
15.02.1933 PH-AID Fokker F.XII Rotterdam onbekend nee nee
22.02.1933 PH-AID Fokker F.XII Kopenhagen onbekend ja nee
22.02.1933 PH-AII Fokker F.XII Kopenhagen onbekend ja nee
00.02.1933 PH-AIG Klemm L 25 # onbekend ja nee
06.03.1933 PH-AGR Fokker F.VIIb-3m Lympne onbekend ja nee
08.03.1933 PH-AIH Fokker F.XII Calcutta Parmentier, K.D. ja nee
11.03.1933 D-1786 Junkers G 31 Twente onbekend ja nee
12.03.1933 PH-AFV Fokker F.XII Schiphol onbekend nee nee
12.03.1933 D-# ballon Arnhem onbekend ja nee
21.03.1933 PH-AIP Fokker F.XVIII Djask Scholte, J.B. ja nee
23.03.1933 PH-ADW Pander EC Waalhaven Cremers, G.F. ja ja
24.03.1933 PH-AIO Fokker F.XVIII Athene Geyssendorffer, G.J. nee nee
24.03.1933 PH-AIJ Fokker F.XII Singapore Sillevis, L. ja nee
26.03.1933 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven onbekend ja nee
26.03.1933 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven Heuvelink, D.J. ja nee
00.03.1933 PK-SAD de Havilland Gipsy Moth Soerabaja Bruijn de, R. ja nee
01.04.1933 PH-5 R.R.G. Zögling Amsterdam Geyssendorffer, G.J. nee nee
06.04.1933 PH-AFL Fokker F.XII Het Kanaal onbekend ja nee
09.04.1933 # # # onbekend ja nee
12.04.1933 PH-AEH Fokker F.VIII Rotterdam onbekend ja nee
12.04.1933 OO-# # Othene onbekend ja nee
13.04.1933 PH-AIS Fokker F.XVIII Mersa Matruh Dijk van, E. ja nee
18.04.1933 PH-AED Fokker F.VIII Twente onbekend ja nee
19.04.1933 PH-AFS Fokker F.VIIb-3m Overijssel onbekend ja nee
22.04.1933 PH-ADX Fokker F.VIIa Hamburg Brinkhuis, H. ja nee
24.04.1933 PH-AIH Fokker F.XII # onbekend ja nee
24.04.1933 PH-AIS Fokker F.XVIII Jodhpur Dijk van, E. ja nee
27.04.1933 PH-AEI Fokker F.VIII Schiphol onbekend nee nee
29.04.1933 D-378 Fokker/Grulich F.III Deventer Silberstein, H. ja nee
00.04.1933 PH-AFZ Pander EF 85 Schiphol onbekend ja nee
05.05.1933 PH-AEG Fokker F.VIII Culemborg onbekend ja nee
06.05.1933 D-1722 Junkers G 31 Ruinen onbekend ja nee
09.05.1933 PH-AJB Pander EK 80 Nistelrode Groenewoud ja nee
10.05.1933 PH-ACJ Fokker F.VII Schiphol onbekend ja nee
10.05.1933 PH-AFI Carley Jumbo Waalhaven Aler, I.A. ja nee10.05.1933 OO-# # Zuidzande onbekend ja nee
15.05.1933 D-378 Fokker/Grulich F.III Deventer Graf zu Castell ja ja
19.05.1933 PH-AEF Fokker F.VIII Schiphol onbekend nee nee
19.05.1933 PH-AJS Brunner-Winkle Bird BK Weesperkarspel Sprakel van, A.J. ja nee
26.05.1933 PH-AIK Pander P.3 Almelo Bos ten, F.J.J.M. ja ja
26.05.1933 PH-AIL Koolhoven F.K.43 Eelde Steensma, C.Th.R. ja ja
26.05.1933 PH-AIP Fokker F.XVIII # onbekend nee nee
00.05.1933 PH-AIU Pander Multipro # onbekend ja nee
00.05.1933 PH-AIV Pander Multipro # onbekend ja nee
02.06.1933 PH-AIS Fokker F.XVIII Akyab Veenendaal van, W.G. ja nee
02.06.1933 PH-2 Mayer M.1 Maaldrift onbekend ja nee
03.06.1933 D-# # Pesse onbekend ja nee
04.06.1933 PH-10 R.R.G. Zögling Maaldrift onbekend ja nee
04.06.1933 PH-11 R.R.G. Zögling Terlet onbekend ja nee
05.06.1933 PH-ADO Fokker F.VIIa Rotterdam onbekend ja nee
05.06.1933 PH-AJM Koolhoven F.K.44 Castricum Nierop van, C. ja ja
05.06.1933 PH-OTO Fokker F.VIIa Rotterdam onbekend ja nee
05.06.1933 PH-22 R.R.G. Zögling Maaldrift onbekend ja nee
11.06.1933 PH-AII Fokker F.XII Kopenhagen onbekend ja nee
13.06.1933 PH-AEH Fokker F.VIII Rotterdam geen nee nee
13.06.1933 PH-AFU Fokker F.XII Schiphol geen nee nee
13.06.1933 PH-AIH Fokker F.XII # onbekend nee nee
14.06.1933 PH-AEB Fokker F.VIIa Schiphol onbekend ja nee
15.06.1933 OO-AMO de Havilland Gipsy Moth Zuidzande Jansen, L. ja nee
17.06.1933 PH-AFU Fokker F.XII Parijs geen ja nee
22.06.1933 PH-ACT Fokker F.VIIa Eelde onbekend ja nee
23.06.1933 PH-AIQ Fokker F.XVIII Karachi Parmentier, K.D. ja nee
26.06.1933 PH-AIO Fokker F.XVIII Jodhpur Sillevis, L. ja nee
26.06.1933 D-# # Arcen onbekend ja nee
29.06.1933 PH-AEZ Fokker F.VIIb-3m Malmö onbekend ja nee
30.06.1933 PH-AFX Pander EF 80 Schiphol geen ja nee
30.06.1933 PH-AGQ Koolhoven F.K.41 Schiphol Filders ja nee
30.06.1933 PH-AJB Pander EK 80 Eindhoven onbekend ja nee
00.06.1933 PH-AIA Pander EF 85 # onbekend nee nee
00.06.1933 PK-SAJ Pander EG-100 Soerabaja Beck, J. ja nee
01.07.1933 PH-AIG Klemm L 25 Wieringerwaard Stoll, H. ja nee
01.07.1933 I-DINI Savoia Marchetti S.55X Schellingwoude Baldini ja nee
06.07.1933 PH-AEH Fokker F.VIII Berlijn onbekend ja nee
06.07.1933 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven Rekké ja nee
08.07.1933 PH-ACJ Fokker F.VII Schiphol onbekend ja nee
08.07.1933 # de Havilland Puss Moth Schiphol onbekend ja nee
09.07.1933 D-# ballon # onbekend nee nee
15.07.1933 PH-6 R.R.G. Zögling AZ.1 Soesterberg geen ja nee
18.07.1933 PH-AIO Fokker F.XVIII Gaza Sillevis, L. ja nee
19.07.1933 PH-EJR Koolhoven F.K.47 Bonn Jonker Roelants, H.L. ja ja
20.07.1933 PH-6 R.R.G. Zögling AZ.1 Soesterberg onbekend ja nee
21.07.1933 PH-AFL Fokker F.XII Twente onbekend ja nee
21.07.1933 PH-14 R.R.G.Zögling Soesterberg Somer, A.R. ja nee
25.07.1933 PH-AFV Fokker F.XII Schiphol onbekend ja ja
27.07.1933 PH-7 R.R.G. Zögling AZ.1 Grijpskerk Stoll, H. ja ja
28.07.1933 PH-AER Koolhoven F.K.41 Klaaswaal Hoekstra-v.d. Does,J. ja nee
04.08.1933 G-EBEX # Scheveningen onbekend ja nee
08.08.1933 PH-14 R.R.G. Zögling Soesterberg Huizinga, J.R. ja nee
09.08.1933 PH-AFL Fokker F.XII Schiphol geen nee nee
10.08.1933 PH-ADO Fokker F.VIIa Vlissingen Frenken, H.J. ja nee
10.08.1933 PH-AEH Fokker F.VIII Schiphol geen nee nee
10.08.1933 PH-AJB Pander EK 80 Eindhoven onbekend ja nee
13.08.1933 PH-AED Fokker F.VIII Vlissingen Stork, F.M. ja nee
13.08.1933 PH-AIS Fokker F.XVIII Bushir Frijns, G.M.H. ja nee
16.08.1933 PH-AFV Fokker F.XII Schiphol onbekend ja nee
16.08.1933 PH-AGA Fokker F.IX Schiphol onbekend ja nee
17.08.1933 PH-AIR Fokker F.XVIII Akyab Both, P. ja nee
17.08.1933 G-# # Wijlre onbekend ja nee
19.08.1933 PH-AIR Fokker F.XVIII
23.08.1933 PH-AID Fokker F.XII # onbekend ja nee
25.08.1933 PH-AEX Pander EC Ede Ulsen van, A. ja nee
25.08.1933 PH-AGZ Curtiss Wright CW-1 Junior Den Helder Burgerhout, H.A. ja nee
25.08.1933 G-EBRX de Havilland D.H.60 Moth Rotterdam Rijnders, H.E. ja nee
27.08.1933 PH-AET Fokker F.VIIa Rotterdam onbekend ja nee
08.09.1933 # ballon Alkmaar Pottum van, W. ja nee
09.09.1933 PH-AID Fokker F.XII Croydon onbekend ja nee
10.09.1933 PH-ACT Fokker F.VIIa # onbekend ja nee
16.09.1933 PH-AEH Fokker F.VIII Brussel onbekend ja nee
17.09.1933 PH-AIQ Fokker F.XVIII Djask Tepas, Q ja nee
17.09.1933 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven Boysen ja nee
18.09.1933 PH-AGR Fokker F.VIIb-3m Hamburg Duitsland ja nee
18.09.1933 PH-AIQ Fokker F.XVIII Bagdad Tepas, Q ja nee
20.09.1933 PH-17 Schneider Grunau Baby II Aalsmeer Neyenhoff van, W.M. ja ja
20.09.1933 D-1798 Klemm L 26 IIa Aalsmeer onbekend ja nee 24.09.1933 D-1798 Klemm L 26 IIa Buurmalsen onbekend ja ja
00.09.1933 PH-BBC Civilian CAC Coupé II Frankrijk Boon ja nee
03.10.1933 PH-AID Fokker F.XII # onbekend nee nee
04.10.1933 PH-AIP Fokker F.XVIII Rangoon Sillevis, L. ja nee
06.10.1933 PH-AIO Fokker F.XVIII Calcutta Scholte, J.B. ja nee
09.10.1933 PH-AIS Fokker F.XVIII # onbekend ja nee
13.10.1933 PH-AIE Fokker F.XII # onbekend ja nee
17.10.1933 PH-AIH Fokker F.XII # onbekend ja nee
17.10.1933 PH-AIR Fokker F.XVIII Schiphol onbekend ja nee
18.10.1933 PH-AFZ Pander EF 85 Schiphol Wittkampf ja nee
22.10.1933 PH-AFZ Pander EF 85 Waalhaven Steenderen van ja nee
22.10.1933 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven onbekend ja nee
24.10.1933 G-ACDW Spartan Cruiser II Semarang Lynch Blosse, P.W. ja nee
30.10.1933 HA-# # Delft onbekend ja nee
00.10.1933 D-# Kassel 25 Belfeld onbekend ja nee
07.11.1933 NR211 Lockheed 8 Sirius Rotterdam Lindbergh, C. ja ja
21.11.1933 PH-AIX Pander
Multipro Boskoop Geus v.d. Heuvel de,K.ja nee
21.11.1933 PH-AIZ Fokker
F.XX Schiphol geen nee nee
21.11.1933 F-ATLP # Boskoop Guy, Henry ja nee
00.11.1933 PH-OST Pander S.4 Postjager Schiphol Maas van der, H.J. ja nee
01.12.1933 PH-AIR Fokker F.XVIII Athene Tepas, Q. ja nee
02.12.1933 PH-AIZ Fokker F.XX Lympne Smirnoff, I.W. ja nee
10.12.1933 PH-OST Pander S.4 Postjager Grottaglie Geysendorffer, G.J. ja nee
14.12.1933 PH-AIJ Fokker F.XII Lyon onbekend ja nee
15.12.1933 PH-AIQ Fokker F.XVIII Rome Blaak, C. ja nee
18.12.1933 PH-AIZ Fokker F.XX Schiphol geen ja nee
20.12.1933 SE-ACZ Fokker F.XII Twente onbekend ja nee
21.12.1933 PH-AIS Fokker F.XVIII Athene Veenendaal van, W. ja nee
22.12.1933 PH-AFV Fokker F.XII Schiphol Hondong, J.J. ja ja
23.12.1933 D-386 Junkers T 19e Twente onbekend ja nee
24.12.1933 PH-AFU Fokker F.XII Parijs geen nee nee
30.12.1933 PH-BBC Civilian CAC Coupé II Mijdrecht Bazelmans, F.C. ja nee
30.12.1933 G-ABLU Avro 618 Ten Ruisselede Gittins, J.M. nee nee
00.00.1933 PH-10 R.R.G. Zögling Maaldrift onbekend ja nee
00.00.1933 PH-21 Kassel 12 Maaldrift onbekend ja nee
00.00.1933 D-1327 Rohrbach Ro VIIIa Roland Twente onbekend ja nee
11.01.1933 PH-ADX Fokker
F.VIIa 1 Schiphol Terug / Top
Neusstandje wegens een blokkerende rem tijdens taxiën. Propeller beschadigd.
14.01.1933 PH-AIK Pander P.3 41 Vlissingen Terug / Top
De bestuurder was van plan, samen met z'n
echtgenote, om rechtstreeks van Waalhaven naar Yorkshire te vliegen. Dat plan
moest worden opgegeven, door het heiige weer kwamen ze niet verder dan
Vlissingen.
Bestuurder: F.J.J.M. ten Bos.
15.01.1933 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) = Eindhoven Terug / Top
“Bij de 18e start toestel
sterk overtrokken en doorgezakt”. Zó staat het in het logboek, “Het
Vliegveld” noemde het 'olieboren'.
Bestuurder: Korver.
17.01.1933 PH-AII Fokker F.XII 5301 Schiphol Terug / Top
Er werden testvluchten uitgevoerd teneinde de
effectiviteit van verschillende lampen in de Philips landingslichten te
beoordelen. De baanverlichting was gedoofd en er stond enkel een rij
stormlantaarns ter oriëntatie.
Bij de nadering zakte het toestel ongemerkt wat te vroeg en wat te ver
door. De bestuurder gaf nog wel gas maar dat was net te laat, het staartwiel
raakte de slootrand langs de Spaarnwouder-dwarsweg en de onderkant van de romp
raakte een paaltje dat langs het fietspad stond. Staartwielophanging verbogen, scheur van ca.
Gezagvoerder: I. Aler. Co-piloot: K.D. Parmentier.
Brief over de beschadiging van de Ibis. (Coll. H. Dekker)

19.01.1933 PH-AFV Fokker F.XII 5284 Lympne(G) Terug / Top
De landing werd uitgevoerd met zeer slecht zicht. De bestuurder rolde te
ver door en reed daarbij door een heg.
20.01.1933 PH-AIH Fokker F.XII 5300
En hier liep het toestel nóg een dag vertraging op wegens het slechte weer.
Gezagvoerder: J.J. Duimelaar. Co-piloot: J.J. Abspoel.
Boordwerktuigkundige: J.J. Ruben. Telegrafist: L.C. Dik.
21.01.1933 PH-ADO Fokker
F.VIIa 4983 Malmö(SE) Terug / Top
Bij dit koude weer moet het mengsel bij de start
niet te rijk zijn anders ontstaat er carburateurbrand. Het mengsel was te rijk,
de inlaatbuis en de bougiekabels werden vernield.
21.01.1933 PH-AII Fokker
F.XII 5301 Schiphol Terug / Top
Tijdens proefdraaien brak er een inlaatklep. De motor moest verwisseld worden.
Bestuurder: I.A. Aler.
21.01.1933 PH-MAG de
Havilland D.H.80A Puss Moth 2214 Vienne(F) Terug / Top
Op de terugweg van een vliegreis naar Afrika moest eerst, op 19/1, het
vertrek vanuit Cagliari wegens het slechte weer twee dagen worden uitgesteld.
Op de etappe Marseille-Lyon was de tegenwind zo sterk dat toen de avond viel
een voorzorgslanding in de buurt van Lyon gemaakt moest worden.
De volgende dag weer opgestegen en naar het vliegveld van Lyon gevlogen.
Bestuurder: M.A.G. van der Leeuw.
Een gedeelte uit het relaas van de heer Van der Leeuw.
Het Vaderland 7.3.1933. (KB)

21.01.1933 PK-# #
= Pakan Baroe Terug / Top
Het KNILM-postvliegtuig op de lijn Batavia-Medan werd als gevolg van het modderige terrein aan het onderstel beschadigd en kon niet meer vertrekken. Er moesten eerst reservedelen worden aangevoerd en de aansluiting met de mailboot te Medan werd daardoor gemist.
Bericht in Het Vaderland 21.1.1933. (KB)

00.01.1933 PH-MAG de
Havilland D.H.80A Puss Moth 2214 Assioet(SU) Terug / Top
Tijdens bovengenoemde reis werd bij de start van dit met stenen bezaaide
veld de metalen schroef beschadigd. De schade werd trouwens pas bij aankomst te
Caïro geconstateerd.
Daar werd door de firma Airworks een nieuwe propeller gemonteerd.
Bestuurder: M.A.G. van der Leeuw.
03.02.1933 PH-AIL Koolhoven
F.K.43 4302 # Terug / Top
Schade aan staartsteun.
07.02.1933 PH-AEZ Fokker
F.VIIb-3m 5122 Eindhoven Terug / Top
In een zachte plek zakten de wielen weg en kwam het toestel op de neus te
staan. De neus met de middenmotor werd beschadigd en het toestel werd op de
twee buitenmotoren -zonder passagiers natuurlijk- naar
Waalhaven overgevlogen.
Bestuurder: P. Both.
Het reparatierapport. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
Het neusstandje van de PH-AEZ.
(Foto: Vliegtuigencyclopedie Hooftman 9, blz. 143)

11.02.1933 PH-2 Mayer
M.1 = Maaldrift Terug / Top
Tijdens de start schoot op ca. acht meter de startkabel los. Het toestel
had nog te weinig snelheid en maakte een harde landing. Met forse hamerslagen
werd de kromming van de sleephaak subtiel gecorrigeerd, daarna ging het verder
wel goed.
Bestuurder: W.M. van Neyenhoff.
12.02.1933 PH-AIO Fokker
F.XVIII 5308 Bushir(EP) Terug / Top
Wegens slecht weer werd het vertrek een dag uitgesteld.
Gezagvoerder: W.G. van Veenendaal. Co-piloot: G. Bax.
Boordwerktuigkundige: Chr. Biesheuvel. Marconist: Den Outer.
13.02.1933 PH-ADO Fokker
F.VIIa 4983 Schiphol Terug / Top
De motor werd gestart terwijl de olietank leeg was. De zaak liep dus vast.
22.02.1933 PH-AID Fokker F.XII 5291 Kopenhagen(OY) Terug / Top
PH-AII Fokker F.VIIb-3m 5122
Aanrijding, de schade was gering.
00.02.1933 PH-AIG Klemm
L 25 213 # Terug / Top
Op 25.2.1933 werd in verband met een reparatie wederuitreiking van het BvL
gevraagd.
06.03.1933 PH-AGR Fokker
F.VIIb-3m 5187 Lympne(G) Terug / Top
Noodlanding wegens motorstoring. Na verwisseling van het
carburateurfilter kon weer verder gevlogen worden.
08.03.1933 PH-AIH Fokker
F.XII 5300
Een ontmoeting van twee haviken. De “Havik”
werd aangevallen door een havik, althans ze botsten tegen elkaar. De “Havik” won, de havik overleefde het
niet.
Gezagvoerder: K.D. Parmentier. Co-piloot: H. Brinkhuis.
Boordwerktuigkundige: B. Prins. Telegrafist: C. van Brugge.
11.03.1933 D-1786 Junkers G 31fo 3009 Twente Terug / Top
Onderweg van Londen naar Berlijn kreeg het toestel vlak voor Almelo een defect aan een der motoren. Het maakte een noodlanding op Twente. Een ander toestel van de Lufthansa kan vlak daarna de 13 passagiers en de post overnemen. En de dag daarna vertrok de D-1786 weer, met een nieuwe motor, naar Amsterdam.
Uit het maandrapport van NV Luchthaven Twente. (Coll. Jan Evert Leeuw)

12.03.1933
D-#
ballon
= Arnhem Terug / Top
Een Duitse ballon met drie personen in de mand daalde 's ochtends op het Broekterrein. Hierbij werd een hoogspanningsleiding geraakt en werd de ballon licht beschadigd. De ballon was de avond daarvoor voor een wetenschappelijke tocht opgestegen in de Duitse plaats Bannen.
Bericht in Het Vaderland 13.3.1933. (KB)

21.03.1933 PH-AIP Fokker
F.XVIII 5309 Djask(EP) Terug / Top
Onderweg van Karachi naar Djask brak er een inlaatklep.
Gezagvoerder: J.B. Scholte. Co-piloot: F.M. Stork. Boordwerktuigkundige: P.
Dunk. Marconist: P.H. Pestman.
23.03.1933 PH-ADW Pander
EC 23 Waalhaven Terug / Top
De bestuurder had voor de start nog eens een waarschuwing voor laagvliegen gehad.
Zie ook maart 1932!
Na de start heeft hij ter hoogte van scheepswerf Van Lith en Madern enige
scherpe bochten gedraaid, toen hij de laatste bocht inzette was zijn hoogte nog
slechts
Tijdens deze bocht trok hij de hoogtebesturing steeds verder naar achteren en gaf geen, althans onvoldoende, tegenaileron. De snelheid liep steeds meer terug en hij probeerde
met het richtingsroer de neus van het toestel hoog te
houden.
Na ongeveer 90° in de bocht te hebben afgelegd, stond de dwars-as van het
vliegtuig nagenoeg verticaal en was de snelheid zó laag dat het vliegtuig
doorzakte en de neus voorover neigde. Hierbij liep de snelheid van het
vliegtuig weer op.
De passagier, die het ongeval overleefde, verklaarde dat de dwarsas even
voor de aanraking met het water weer nagenoeg horizontaal was.
Bij de aanraking met het water werd een wiel weggeslagen en een gedeelte
van de vleugels vernield. De staart bleef nog enkele minuten boven het
wateroppervlak uitsteken.
De passagier wist zich, ondanks een gebroken arm, uit het vliegtuig te bevrijden en
zich op het uitstekende staartstuk drijvende te houden.
De
bestuurder kwam om het leven.
Het vliegtuig zonk naar een diepte van 10 à
Bestuurder: G.F. Cremers(┼).
Passagier: Muntinga.
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
NB. De
onderzoeksverslagen in het archief van de Raad voor de Luchtvaart zijn
geheim. Maar aangezien het archief van de Commissie Verhoging
Veiligheid Luchtverkeer integraal naar het Nationaal Archief is
gebracht en het
"Onderzoeksverslag ongeval PH-ADW op 23.3.1933" daarin aanwezig was, kan dit
daar
geraadpleegd worden.
Bericht in Het Vaderland 23.3.1933. (KB) Het onderzoeksrapport van Van der Heijden en
Van der Maas. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
24.03.1933 PH-AIJ Fokker
F.XII 5302 Singapore(9V) Terug / Top
Wegens een magneetstoring moest het toestel hier een dag langer blijven.
Gezagvoerder: L. Sillevis. Co-piloot: F. van Breemen.
Boordwerktuigkundige: C. den Blanken. Marconist: H. Dené.
26.03.1933 PH-12 Grunau 9 (ESG
29) = Eindhoven Terug / Top
Het toestel was net weer klaar na het ongeval van 15/1, het had de dag
ervoor z'n eerste vluchten weer gemaakt.
's Morgens brak bij een start de onderste staartligger, hij werd “geslagen door de starthaak”. Met een
noodreparatie, aan weerskanten een blokje hout gelijmd en geschroefd, kon er
dezelfde dag mee gevlogen worden.
26.03.1933
PH-12 Grunau 9 (ESG
29)
= Eindhoven Terug / Top
Er kon dus weer gevlogen worden.
Na de zesde vlucht zou dus de zesde landing uitgevoerd worden. De
bestuurder overtrok het toestel op ca. vijf meter hoogte en de harde landing
die daarop volgde was jammer genoeg ook nog traverserend.
A-bok gebroken, voor-, achter- en middenstijl. Spandraden geknapt.
Bestuurder: D.J. Heuvelink.
00.03.1933 PK-SAD de
Havilland D.H.60G Gipsy Moth 1046 Soerabaja Terug / Top
Noodlanding waarvan de oorzaak mij onbekend is. De schade was onbetekenend
maar het toestel moest wel ter plekke worden gedemonteerd om op Morokrembangan
te worden gerepareerd.
Bestuurder: R. de Bruijn.
06.04.1933 PH-AFL Fokker
F.XII 5242 Het Kanaal Terug / Top
Inlaatklepbreuk. De betreffende motor werd stopgezet en na aankomst op Croydon werd daar een cilinder verwisseld.
09.04.1933 # # = # Terug / Top
12.04.1933 PH-AEH Fokker
F.VIII 5045 Rotterdam Terug / Top
Na een proefvlucht te kort binnengekomen en een obstakel geraakt. Schaats en
stabilostijl beschadigd.
12.04.1933
OO-#
#
= Othene Terug / Top
De bestuurder van een Belgisch sportvliegtuigje die wilde terugvliegen van Rotterdam naar Antwerpen raakte door de mist boven de Schelde de weg kwijt. Na lang zoeken begon het donker te worden een maakte hij een voorzorgslanding bij Terneuzen. Hierbij werd het onderstel nogal beschadigd.
Inzittenden: Duvivier en Rouvroy. Maar wat de rolverdeling was, meldt m'n bron niet.
Bericht in Het Vaderland 13.4.1933. (KB)

13.04.1933 PH-AIS Fokker
F.XVIII 5312 Mersa Matruh(SU) Terug / Top
Vlak na de start brak er een inlaatklep en de gezagvoerder besloot naar
Mersa Matruh terug te keren.
Gezagvoerder: E. van Dijk. Co-piloot: J.J. van Balkom.
Boordwerktuigkundige: Th.J. Hoogeveen. Marconist: P.J. Oolgaard.
18.04.1933 PH-AED Fokker
F.VIII 5041 Twente Terug / Top
Het KLM-vliegtuig van de dienst Hamburg-Amsterdam maakte een
voorzorgslanding wegens een defect aan de motor. De passagiers werden met een
ander vliegtuig afgehaald.
In de middag kon het eerste toestel ook weer vertrekken, de storing was een gevolg van ijsvorming in de carburateur geweest.
De melding in het maandrapport van NV Luchthaven Twente.
(Coll. Jan Evert Leeuw)

19.04.1933 PH-AFS Fokker F.VIIb-3m 5263 Overijssel Terug / Top
Tijdens de vlucht bevroor een benzinepompas. Op twee motoren naar Schiphol
gevlogen.
22.04.1933 PH-ADX Fokker
F.VIIa 1 Hamburg(D) Terug / Top
Tijdens het taxiën maakte het toestel een neusstandje als gevolg van een
blokkerende rem.
Bestuurder: H. Brinkhuis.
Dit jaar waren er nogal veel storingen met Wasp-motoren. Hieronder een opsomming daarvan. Ik heb verder geen informatie over de omstandigheden waarin de storing optrad.
Overzicht van gescheurde carters in 1933. (Coll. H. Dekker)

24.04.1933 PH-AIS Fokker
F.XVIII 5312 Jodhpur(VT) Terug / Top
Diffusorstoring tijdens de vlucht. Het onderdeel raakte los, maar werd
later wel teruggevonden.
Gezagvoerder: E. van Dijk. Co-piloot: J.J. van Balkom.
Boordwerktuigkundige: Th.J. Hoogeveen. Marconist: P.J. Oolgaard.
29.04.1933 D-378 Fokker/Grulich
F.III 1552 Deventer Terug / Top
Verlies van water uit de radiateur noodzaakte de
bestuurder tot een landing op de Bergweide. Bij deze landing moest hij
uitwijken voor een aantal koeien en daarbij raakte het rechter wiel in een
greppel “waardoor het geheele onderstel
los raakte”. Volgens de pers moest het toestel gedemonteerd worden maar dat
viel kennelijk nogal mee, het toestel kon de dag erna al weer vertrekken.
Bestuurder: H. Silberstein.


00.04.1933 PH-AFZ Pander
EF 85 31 Schiphol Terug / Top
Beschadigd bij harde landing.
05.05.1933 PH-AEG Fokker
F.VIII 5044 Culemborg Terug / Top
Noodlanding. De dag erna weer naar Schiphol gevlogen.
06.05.1933 D-1722 Junkers
G.31 3008 Ruinen Terug / Top
Noodlanding met lichte schade. Passagiers en post werden per trein verder
vervoerd.
09.05.1933 PH-AJB Pander
EK 80 47 Nistelrode Terug / Top
Noodlanding wegens brandstofgebrek.
Bestuurder: Groenewoud.
De telefoonnotitie van de melding. (Coll. H. Dekker)

10.05.1933 PH-ACJ Fokker
F.VII 4839 Schiphol Terug / Top
Bij het rangeren van een sportvliegtuig werd de Fokker geraakt en licht
beschadigd.
10.05.1933 PH-AFI Carley
Jumbo 1 Waalhaven Terug / Top
Tijdens het taxiën maakte het toestel een neusstandje als gevolg van te
hard remmen.
Bestuurder: I.A. Aler.
De PH-AFI heeft in z'n carriëre vaker op z'n neus gestaan.
Dat deze foto bij de neusstand van 10.5.1933 is een aanname van mij.
(Coll. Uriot)

Vanwege de mist wilde de bestuurder een noodlanding maken. Hierbij werd het landingsgestel vernield en sloeg het toestel over de kop. Het werd ernstig beschadigd.
Bericht in de Alkmaarsche Courant 11.5.1933.

Hetzelfde vliegtuig als dat van 29/4! En verder was deze gebeurtenis
eigenlijk ook identiek: verlies van water uit de radiateur, noodlanding die in
een sloot eindigde en schade aan het onderstel. Deze keer werden echter ook een
paar betonnen paaltjes geraakte en duurde de reparatie een dag langer.
Bestuurder: Graf zu Castell.
Het bericht van gemeente Deventer aan de Luchtvaartdienst.

19.05.1933 PH-AJS Brunner-Winkle
Bird BK 2057-37 Weesperkarsel Terug / Top
Noodlanding wegens motorstoring. Na reparatie weer vertrokken.
Bestuurder: A.J. van Sprakel.
De noodlanding werd telefonisch gemeld. (Coll. H. Dekker)

26.05.1933 PH-AIK Pander
P.3 41 Almelo Terug / Top
De bestuurder vloog in de buurt van het station tegen een seinmast. Hij was vanaf Twente
opgestegen en ging boven Almelo (te) laag vliegen om zijn moeder en z'n echtgenote te groeten.
Het vliegtuig werd geheel
vernield, de bestuurder kwam er met een hoofdwond en enkele kneuzingen goed
vanaf.
Behalve het laagvliegen, was een bijkomende factor dat er een, in het BvL nog apart voorgeschreven latje, niet aangebracht was...
Bestuurder: F.J.J.M. ten Bos.
NB. De
onderzoeksverslagen in het archief van de Raad voor de Luchtvaart zijn
geheim. Maar aangezien het archief van de Commissie Verhoging
Veiligheid Luchtverkeer integraal naar het Nationaal Archief is
gebracht en het
"Onderzoeksverslag ongeval PH-AIK op 26.5.1933" daarin aanwezig was, kan dit
daar
geraadpleegd worden.
Het toegangsnummer is 2.16.57.29.
Het bericht in Het Vaderland 27.5.1933. (KB)![]() |
Het totaal vernielde toestel. (Tubantia Zondagsblad 3.6.1933, Coll. Jan Evert Leeuw) ![]() |
26.05.1933 PH-AIL Koolhoven F.K.43 4302 Eelde Terug / Top
De 'IL' maakte een oefenvlucht Schiphol-De Kooy-Eelde-Schiphol en kwam
gelijk met de eveneens een oefenvlucht makende PH-AGQ bij Eelde aan. Ze landden
ook praktisch tegelijk en toen na touchdown de passagier waarschuwde uit te
kijken voor de links achter hen landende 'GQ' gaf de bestuurder direct volgas
en startte weer.
Direct na het loskomen maakte hij op ca.
Hierna was het verloop identiek aan de crash van de PH-ADW op 23/3. Met dien
verstande dat de bestuurder nu nog wel kans zag het toestel, min of meer, weer
in de normale vliegstand te krijgen.
Het raakte eerst met het linker wiel de grond, stuiterde toen op het
rechter wiel en de rechter vleugel. Het onderstel brak eraf en het toestel
schoof op de buik een sloot in.
De beide inzittenden kwamen er met relatief lichte verwonding af.
Bestuurder: C.Th.R. Steensma.
![]() |
Het geheel vernielde toestel. (Met dank aan W. Muntinga) ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Onderstaande foto komt uit Hooftman's Vliegtuigencyclopedie Nr. 13, blz. 93 en daar wordt beweerd dat het de PH-AKC op 17.12.1935 betreft. Ten onrechte! Het is de PH-AIL op 26.5.1933! ![]() |
00.05.1933 PH-AIU Pander
Multipro 42 # Terug / Top
Onderstel beschadigd.
De beschadiging gaven de firma Pander aanleiding
ook aan het landingsgestel van de PH-AIV een
verbetering aan te brengen. (Coll. H. Dekker)

00.05.1933 PH-AIV Pander
Multipro 43 # Terug / Top
Onderstel beschadigd. Zie Pander-brief hierboven.
02.06.1933 PH-AIS Fokker
F.XVIII 5312 Akyab(XY) Terug / Top
Wegens een defect aan een rem moest het vertrek een dag worden uitgesteld.
Gezagvoerder: W. van Veenendaal. Co-piloot: Supheert. Boordwerktuigkundige:
J. de Hartog. Marconist: P. Pronk.
02.06.1933 PH-2 Mayer
M.1 = Schiphol Terug / Top
Het toestel liep zware schade op. Pas in februari 1934 waren de romp en het vleugelmiddenstuk weer gerepareerd. Maar het duurde tot september voordat het toestel weer vloog.

04.06.1933 PH-10 R.R.G. Zögling = Maaldrift Terug / Top
Een leerling gleed af en er brak een deel van de vleugel finaal af. De
reparatie-afdeling o.l.v. Chef d'Hotel repareerde de zaak gedurende de nacht en
de volgende dag was het toestel weer vliegklaar.
04.06.1933
PH-11
R.R.G. Zögling
= Terlet Terug / Top
Het toestel werd gekraakt. Daarover heb ik verder geen details. Wèl dat er
op het veld een inzameling gestart werd die zóveel geld opbracht dat er direct
een nieuw toestel aangeschaft kon worden. Dat zal dan wel de PH-15 “Beau Geste” geweest zijn!
05.06.1933 PH-ADO Fokker
F.VIIa 4983 Rotterdam Terug / Top
PH-OTO Fokker
F.VIIa 4990
Botsing op de grond, beide vliegtuigen werd aan de vleugel licht
beschadigd.
05.06.1933 PH-AJM Koolhoven
F.K.44 4402 Castricum Terug / Top
Op een hoogte van
De bestuurder koos voor de noodlanding een terrein langs de straatweg van
Alkmaar naar Uitgeest, en voerde daarop een normale landing uit. Hij merkte
echter een dwars op de landingsrichting staande greppel niet op zodat de lengte
van het terrein niet voldoende was. In de uitloop kwam het toestel dus in die
greppel terecht en raakte beschadigd.
Schroef gebroken, motorbok verbogen, onderstel
beschadigd, romp ontzet.
De Inzittenden bleven ongedeerd.
Bestuurder: C. van Nierop.
![]() |
Een luchtvaartenthousiast(?) schreef het bericht in de Alkmaar Courant over. (Coll. H. Dekker) Met de Cirrus motoren kwamen vaker dit soort storingen voor! (Coll. H. Dekker) ![]() |
| Het verslag van het onderzoek door dhr. Van der Heyden. (Coll. H. Dekker) ![]() |
![]() |
Hoewel de schade niet 'fataal' lijkt werd ook de PH-AJM niet
meer gerepareerd. (Coll. H.J. Hazewinkel)

05.06.1933 PH-22 R.R.G. Zögling = Maaldrift Terug / Top
De leerling kwam na een vlucht van 25 seconden met het toestel in een sloot
terecht. Een vleugel werd zo ernstig beschadigd dat er een nieuwe gebouwd moest
worden. Veertien dagen later vloog de Zögling weer.
11.06.1933 PH-AII Fokker
F.XII 5301 Kopenhagen(OY) Terug / Top
Van motor #1 brak de steel van een inlaatklep, de klep viel in de cilinder en richtte daar een ravage aan. Op Kastrup werd de motor verwisseld.
De brief over de breuk van de inlaatklepsteel.
Er wordt ook gesproken over scheur in het carter
van 3993. Zie document bij 24.4.1933. (Coll. H. Dekker)

14.06.1933 PH-AEB Fokker
F.VIIa 3 Schiphol Terug / Top
Kwam binnen met “eenige gaten in den
vleugel”. Het zal dus wel een vogelaanvaring geweest zijn.
15.06.1933 OO-AMO de
Havilland D.H.60G Gipsy Moth 1879 Zuidzande Terug / Top
De bestuurder was onderweg van Antwerpen naar Het Zoute. Wegens mist maakte
hij een noodlanding bij Zuidzande in Zeeuws-Vlaanderen. Hierbij werd het toestel
vernield, de beide inzittenden werden gewond.
Bestuurder: L. Jansen.
De identiteit van het toestel is vastgesteld op basis van naam en woonplaats van de eigenaar en dan is de OO-AMO de enige kandidaat. Als dit correct is, dan is de schade ook minder ernstig geweest dan de pers suggereerde, in ieder geval repareerbaar omdat het toestel op een foto van na mei 1940 nog intact te zien is.

17.06.1933 PH-AFU Fokker
F.XII 5285 Parijs(F) Terug / Top
Bij de pre-flight inspectie werd een gebroken inlaatklep geconstateerd.
22.06.1933 PH-ACT Fokker
F.VIIa 4901 Eelde Terug / Top
Tijdens het taxiën werd een grensbord geraakt.
23.06.1933 PH-AIQ Fokker
F.XVIII 5310 Karachi((AP) Terug / Top
Wegens ziekte van de gezagvoerder werd het vertrek twee dagen uitgesteld.
Gezagvoerder: K.D. Parmentier. Co-piloot: H. Brinkhuis.
Boordwerktuigkundige: B. Prins. Marconist: C. van Brugge.
26.06.1933 PH-AIO Fokker
F.XVIII 5308 Jodhpur(VT) Terug / Top
Het terrein was zo slecht dat het vertrek een dag moest worden uitgesteld.
Gezagvoerder; L. Sillevis. Co-piloot: F. van Breemen. Boordwerktuigkundige:
C. den Blanken. Marconist: H. Dené.
26.06.1933 D-# # = Arcen Terug / Top
Een Duitse piloot, opgestegen van vliegveld Delbrück, raakte verdwaald en zette z'n toestel bij Arcen aan de grond.

29.06.1933 PH-AEZ Fokker
F.VIIb-3m 5122 Malmö(SE) Terug / Top
Bij de start haakte een paar honderd meter lange koperdraad aan de
staartsteun. De schade werd, om voor mij onbekende redenen, vergoed door een
Kopenhaags dagblad.
30.06.1933 PH-AFX Pander EF 80 38 Schiphol Terug / Top
PH-AGQ Koolhoven F.K.41 4105
Na het oefenen van laplandingen taxiede de leerling met de PH-AGQ
weer naar de hangaar terug. Weliswaar is bij het taxiën het uitzicht uit een
F.K.41 bepaald slecht te noemen, maar dat mag geen excuus zijn voor het
aanrijden van andere vliegtuigen. Kortom, hij botste tegen de geparkeerde
PH-AFX. De PH-AGQ had geen schade, van de PH-AFX was de vleugel op twee
plaatsen door de propeller van de 'GQ' vernield.
Bestuurder: Filders.

30.06.1933 PH-AJB Pander
EK 80 47 Eindhoven Terug / Top
Een buis van de motorbok gescheurd.
En de buis werd dus op Waalhaven gelast en weer
naar Eindhoven teruggebracht en gemonteerd.
(Coll. H. Dekker)

00.06.1933
PK-SAJ
Pander
45 Soerabaja(PK) Terug / Top
Het nog praktisch nieuwe toestel raakte beschadigd. De veroorzaker van de
schade schafte toen een tweedehands DH-60 (de PK-SAF)
aan en stelde die toen tijdelijk ter beschikking aan de club.
Bestuurder: J. Beck.
01.07.1933 PH-AIG Klemm
L 25 213 Wieringerwaard Terug / Top
Het toestel was weer hersteld van de zware schade opgelopen bij de
noodlanding bij Borkum op 20 augustus 1932. De bestuurder kreeg ontheffing voor
een vlucht van Eelde naar Schiphol en terug, om het door de RSL te laten keuren i.v.m.
wederuitreiking van het BvL.
Na de keuring vertrok het de bestuurder weer naar Eelde.
Hij vloog op geringe hoogte, ca.
Hij voerde een normale landing uit. Tijdens de uitloop moest hij, om het
vege lijf te redden, al uit het toestel springen en daarna ging het toestel in
zeer korte tijd geheel in vlammen op. Behalve de motor en de schroef werd het
toestel geheel vernield. De oorzaak van de brand kon niet meer worden
vastgesteld.
Bestuurder: H. Stoll.
Het RSL-onderzoeksrapport van Van der Heijden. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
01.07.1933 I-DINI Savoia
Marchetti S.55X 45163 Schellingwoude Terug / Top
Een eskader van 25 van deze toestellen, onder bevel van Generaal Balbo, was op weg naar
de Verenigde Staten. Het maakte een tussenlanding op MVK Schellingwoude.
Hierbij ging de I-DINI over de kop en was total loss.
De boordwerktuigkundige kwam hierbij om het leven.
Gezagvoerder: Baldini. Boordwerktuigkundige: U. Quintavalla(┼).
06.07.1933 PH-AEH Fokker
F.VIII 5045 Berlijn(D) Terug / Top
Het toestel moest worden opgekrikt, dat gebeurde niet erg vakkundig want er
raakten een aantal rompbuizen verbogen.
06.07.1933 PH-12 Grunau 9 (ESG
29) = Eindhoven Terug / Top
Harde landing waarbij de vleugels zover doorbogen dat de spandraden
ontregeld waren.
Bestuurder: Rekké.
08.07.1933 PH-ACJ Fokker F.VII 4839 Schiphol Terug / Top
# de Havilland D.H.80A
Puss Moth =
Aanrijding, van de Fokker werd een roer beschadigd.
15.07.1933 PH-6 R.R.G. Zögling
AZ.1 = Soesterberg Terug / Top
Tijdens transport werd een vleugel beschadigd.
18.07.1933 PH-AIO Fokker F.XVIII 5308 Gaza Terug / Top
Wegens ziekte van de gezagvoerder moest de start twee dagen worden uitgesteld.
Gezagvoerder; L. Sillevis. Co-piloot: F. van Breemen. Boordwerktuigkundige:
C. den Blanken. Marconist: H. Dené.
19.07.1933 PH-EJR Koolhoven
F.K.47 4701 Bonn(D) Terug / Top
Onderweg naar de Dolomieten moest er een noodlanding wegens motorstoring
gemaakt worden. Die werd uitgevoerd in een korenveld tussen Stockem en
Uckendorf, niet ver van Bonn. De wielen raakten het koren en werden zo sterk
afgeremd dat het toestel over de kop sloeg. Het beschadigde toestel kwam vier
dagen later al, per Rijnaak, in Rotterdam aan.
De beide inzittenden bleven ongedeerd.
Bestuurder: H.L. Jonker Roelants.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
20.07.1933 PH-6 R.R.G. Zögling
AZ.1 = Soesterberg Terug / Top
Vleugel dusdanig beschadigd dat hij vernieuwd moest worden.
21.07.1933 PH-AFL Fokker
F.XII 5242 Twente Terug / Top
Het toestel maakte een niet geplande tussenlanding omdat de benzinemeters, de peilglazen dus, niet de correcte hoeveelheid aangaven. Na drie kwartier kon het weer vertrekken.
Uit het maandrapport van NV Luchthaven Twente. (Coll. Jan Evert Leeuw)

21.07.1933
PH-14
R.R.G. Zögling
2 serie I Soesterberg Terug / Top
Tegen de grond gevlogen en beschadigd. Van de rechtervleugel waren beide
langsliggers gebroken, van de toren was het triplex gebroken. De reparatie werd
uitgevoerd door deskundigen van het Luchtvaartbedrijf dat ook het materiaal
leverde.
Bestuurder: Somer.
De omschrijving van de schade na de crash van mej. Somer.s. (Coll. H. Dekker)

25.07.1933 PH-AFV Fokker
F.XII 5284 Schiphol Terug / Top
Bij rangeren aangereden door een tractor.
27.07.1933 PH-7 R.R.G. Zögling
AZ.1 = Grijpskerk Terug / Top
Ter gelegenheid van de kermis gaf de Groningen Zweefvliegclub in
samenwerking met de Vereeniging voor Volksvermaak zweefvliegdemonstraties.
De Zögling werd met behulp van een rubberkabel gestart en bereikte daarna
een hoogte van ca.
met die bereikte hoogte, als onmogelijk beoordeeld.
De bestuurder zette de bocht in maar, mogelijk ook z'n te geringe hoogte beseffend,
maakte die niet af. Na een halve cirkel te hebben beschreven vloog hij rechtdoor en
zette de landing in. Vermoedelijk heeft hij daarbij zijn rugwindsituatie niet correct
beoordeeld.
Ongeveer 15 à
waarschijnlijk in de veronderstelling nog ruimte te hebben om tot stilstand te komen.
De snelheid was echter zó groot dat het toestel weer opsprong en
tegen de stookhok botste. De neus duwde de wand om en
de bestuurder botste met de buik tegen goot aan de bovenzijde.
Met het lichaam ving hij dus de stoot op en dat verklaart waarom het
vliegtuig nagenoeg onbeschadigd is gebleven.
Vlak na aankomst in het Diaconessenhuis te Groningen overleed hij.
Bestuurder: H. Stoll(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
Het RSL-rapport van Van der Maas. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Links wordt de PH-7 naar de startplaats gedragen, rechts het bewuste schuurtje. (Coll. H. Dekker) ![]() |
De bestuurster kwam terug uit Parijs en had het brandstofverbruik niet goed
berekend. Boven Oud Beijerland was de brandstof vrijwel op en
besloot ze tot een noodlanding op een aardappelveld. In de uitloop sloeg
het toestel over de kop. De propeller brak en in de vleugel zat een gat. De
volgende dag werd het vliegtuig gedemonteerd en naar Waalhaven getransporteerd.
Bestuurster: J. Hoekstra-van der Does.
- Bericht in Het Vaderland 29.7.1933. (KB)
- Het rapport over de reparatie en de proefvlucht.
- Het ongeval werd telfonisch gemeld door de chef veldwacht van Oud Beijerland.
(Coll. H. Dekker)




04.08.1933
G-EBEX
#
= Scheveningen Terug / Top
Een lezeres beklaagt zich in “Het Vaderland” van 5.8.1933 over het
laagvliegen boven het strand door de bestuurder van een vliegtuig met kentekens
G-EBEX.
Dát had ze in ieder geval verkeerd gezien, dit kenmerk hoort bij een Lowe Marlburian die in 1922 afgeschreven werd.
Bericht in Het Vaderland 5.8.1933. (KB)

08.08.1933
PH-14
R.R.G. Zögling
2 serie I Soesterberg Terug / Top
Om de toedracht te doorgronden eerst even een beschrijving van de startmethode.
Men had op de achteras van een auto een trommel gemonteerd waarmee de lierkabel
opgewonden werd. Ongeveer
de lierkabel een hoek van 90° t.o.v. de trommel maakte.
Deze omkeerrol was bevestigd met een rubber kabel waardoor een
soepele wijze van opslepen werd gekregen.
De leerlingen kregen opdracht te ontkoppelen op het moment dat de kabel een
hoek van 45° met het horizontale vlak maakte.
De bestuurder was ervan overtuigd dat later ontkoppelen meer hoogte zou opleveren en hij had dan ook kritiek op de bestuurder van de vlucht voor hem: “je hebt te vroeg
losgekoppeld - je had veel hoger kunnen komen”!
Waarop die bestuurder repliceerde “doe het niet -je kan wel hoger komen, maar ook je
nek breken”
Er werd helemaal niet ontkoppeld, daar kom ik zo op terug, en dat had fatale gevolgen.
Het vliegtuig vloog over de omkeerrol heen en toen de startleider dit zag aankomen liet
hij ogenblikkelijk de auto ontkoppelen en probeerde hij de
kabel te vieren.
De kabel hing enige seconden slap maar kwam toen, door de voorwaartse beweging van het vliegtuig, weer strak te staan. Het vliegtuig werd omlaag getrokken, het maakte een
looping voorover, waarna de vleugels samenklapten en het van
de grond sloeg. De bestuurder werd
gedood.
Voor het niet ontkoppelen werden verschillende oorzaken genoemd.
- Er werd met een gesloten haak gevlogen waarbij de bestuurder door middel van een
touwtje de haak kon openen om de kabel te laten vallen.
- Het touwtje werd door de bestuurder los in de hand gehouden.
- De lier had geen kapinrichting.
Met het gebruikte type gesloten haak kon alleen handmatig ontkoppeld worden
maar de haak werkte 'tweezijdig', d.w.z. met trek
naar achteren bleef hij in de achterkant haken.
Naar alle waarschijnlijkheid heeft de bestuurder te laat ontkoppeld en toen was het niet meer mogelijk.
Bestuurder: J.R. Huizinga.
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
Dit ongeval leidde tot een aantal wettelijke voorschriften:
- Verbod om met een gesloten haak te vliegen.
- Kapinrichting bij de lier.
- Auto-lierman moet een ervaren chauffeur zijn mèt een lier-opleiding.



De laatste pagina uit het vluchtenboekje van R. Huizinga. (Coll. H. Dekker)

10.08.1933 PH-ADO Fokker
F.VIIa 4983 Vlissingen Terug / Top
Het toestel keerde uit Knokke zonder passagiers terug naar Vlissingen om
daar rondvluchten te gaan uitvoeren. Op het terras van Vlissingen stond veel
publiek en de bestuurder wilde 'mooi' komen aanrijden en netjes voor dat
publiek tot stilstand komen. Hierbij hield hij de snelheid iets te hoog om op
de geplande plaats stil te staan. Hij moest dus hard remmen en langzaam ging
het toestel 'mooi' op de neus staan.
De rondvluchten konden doorgaan na het demonteren van de
verfrommelde uitlaten en het bij een naburige boer rechtslaan van de propeller.
Later bleek er trouwens ook nog een scheurtje in de krukas achter de
schroef te zitten...
Bestuurder: H.J. Frenken. Boordwerktuigkundige: C. den Blanken.
10.08.1933 PH-AJB Pander
EK 80 47 Eindhoven Terug / Top
Tijdens de start over de kop geslagen. De leerling was nog slechts enkele uren solo.

13.08.1933 PH-AED Fokker
F.VIII 5041 Vlissingen Terug / Top
Het toestel was uit Knocke gekomen en taxiede naar de startplaats om de reis voort te zetten. Hierbij werd een over "buitengewoon ongelijk en keihard" gedeelte van het terrein gereden. Voor de start toch maar even de staartsteun gecontroleerd, die bleek inderdaad bezweken te zijn.
De bestuurder ging daarna met de avondmachine terug naar Knocke, haalde daar de PH-AEG op en bracht daarmee de passagiers alsnog naar hun plaats van bestemming.
Bestuurder: F.M. Stork.
13.08.1933 PH-AIS Fokker
F.XVIII 5312 Bushir(EP) Terug / Top
Wegens problemen met de douane werd het vliegtuig één dag vastgehouden.
Gezagvoerder: G.M.H. Frijns. Co-piloot: G.J.E. te Roller.
Boordwerktuigkundige: P.B. Blok. Marconist: G. van Zadelhof.
16.08.1933 PH-AGA Fokker
F.IX 5106 Schiphol Terug / Top
PH-AFV Fokker
F.XII 5284
Botsing op de grond.
17.08.1933 PH-AIR Fokker
F.XVIII 5311 Akyab(XY) Terug / Top
Er wordt op deze dag een vertraging van één etmaal gemeld wegens slecht
weer.
Gezagvoerder: P. Both. Co-piloot:G. Bax. Boordwerktuigkundige: Chr. Biesheuvel.
Marconist: J.J.
Stodieck.
17.08.1933 G-# # =
Wijlre Terug / Top
Een Engels sportvliegtuig was onderweg van Brussel naar Wenen. Aan boord waren een instructeur en zijn leerlingen. Ter hoogte van Wijlre ontstond tegen 11.30 uur een lek in een olieleiding en moest een noodlanding gemaakt worden. Die verliep perfect en na reparatie door een reparateur uit Wijlre kon twee uur later weer gestart worden.

19.08.1933 PH-AIR Fokker
F.XVIII 5311
Noodlanding en een vertraging van één etmaal wegens het slechte terrein.
Gezagvoerder: P. Both. Co-piloot:G. Bax. Boordwerktuigkundige: Chr. Biesheuvel.
Marconist: J.J. Stodieck.

23.08.1933 PH-AID Fokker
F.XII 5291 # Terug / Top
Motorbrand.
25.08.1933 PH-AEX Pander
EC 26 Ede Terug / Top
Noodlanding wegens een motorstoring. Nog dezelfde avond gerepareerd met een
nieuwe cilinder zodat het toestel bij de afsluitingsceremonie van de
Nederlandse Rondvlucht (zie ook de volgende twee incidenten) de dag daarna op
Waalhaven, acte de présence kon geven.
Bestuurder: A. van Ulsen.

25.08.1933 PH-AGZ Curtiss Wright CW-1 Junior 1108 De Kooy Terug / Top
Neusstand.
Bestuurder: H.A. Burgerhout.

25.08.1933 G-EBRX de
Havilland D.H.60 Moth 388 Waalhaven Terug / Top
De bestuurder deed mee aan de Nederlandse Rondvlucht en vertrok volgens
schema voor het traject Schiphol-De Kooy. Daar arriveerde hij echter niet en
ook kwam hij niet rechtstreeks naar Eelde zoals even het gerucht ging. Daar
stonden dus de andere 17 deelnemers ongerust te wachten.
Later bleek hij na de start met een niet goed lopende motor koers naar
Waalhaven te hebben gezet, daar was hij geland maar had verzuimd dit aan de
organisatie door te geven. Het werd hem niet in dank afgenomen!
Bestuurder: H.E. Rijnders.
NB. De G-EBRX werd later PH-KLG.
27.08.1933 PH-AET Fokker
F.VIIa 4 Rotterdam Terug / Top
Neusstand, te hard geremd door gebruik van de noodrem. Richtingsroer
beschadigd en een bevestigingsoog van de rem was afgebroken.
08.09.1933 # ballon
= Alkmaar Terug / Top
De ballonopstijging was ter gelegenheid van de Schermeerfeesten. Direct na
het opstijgen werd hij door daalwind weer naar beneden gedrukte en de mand werd
over een lichtleiding van een consumptietent gesleept. Het leek even een
ernstige situatie te worden maar de mand werd losgerukte en de enige 'schade'
was dat de ballonvaarder door het zwiepen z'n pet
verloor.
Ballonvaarder: W. Pottum.

09.09.1933 PH-AID Fokker
F.XII 5291 Croydon(G) Terug / Top
Door het afschieten van een vuurpijl werd een brandje op de grond
veroorzaakt. De KLM kreeg een nota van Dfl. 24,82.
10.09.1933 PH-ACT Fokker
F.VIIa 4901 Schiphol Terug / Top
Het toestel liep bij het taxiën plotseling uit de koers en ramde een bord
van de terreinbebakening.
16.09.1933 PH-AEH Fokker
F.VIII 5045 Brussel(OO) Terug / Top
Voor Brussel ontstonden motorproblemen. Een inlaatklep bleek vastgelopen,
na reparatie kon verder gevlogen worden naar Parijs.
17.09.1933 PH-AIQ Fokker
F.XVIII 5310 Djask(EP) Terug / Top
Bij de landing botste het staartwiel tegen een steen. De schade van was
Dfl. 347,32.
Gezagvoerder: Q. Tepas. Co-piloot: L.A. Brugman. Boordwerktuigkundige: M.
Franse. Telegrafist: L.C. Dik.
17.09.1933 PH-12 Grunau 9 (ESG
29) = Eindhoven Terug / Top
Bij een traverserende landing werd de voorpoot van de A-bok gekraakt.
Bestuurder: Boysen.
18.09.1933 PH-AGR Fokker
F.VIIb-3m 5187 Hamburg(D) Terug / Top
Motorstoring tijdens de vlucht, tapeinden van de compensatiestang (?HD)
waren afgebroken. Te Hamburg werd de zaak gerepareerd.
18.09.1933 PH-AIQ Fokker
F.XVIII 5310 Bagdad(YI) Terug / Top
Vogelaanvaring, “eenige vogels waren
in den vleugel terechtgekomen”.
Gezagvoerder: Q. Tepas. Co-piloot: L.A. Brugman. Boordwerktuigkundige: M. Franse. Telegrafist: L.C. Dik.
20.09.1933 D-1798 Klemm L 26 IIa 184 Aalsmeer Terug / Top
PH-17 Schneider Grunau Baby
II =
Dit is de bekende ferry-vlucht van de PH-17 die door deze Klemm van Aken
naar Amsterdam gesleept zou worden. Door een motorstoring lukte e.e.a. niet
helemaal.
Na een tussenlanding op Eindhoven werd er met de Grunau
Baby een demonstratie gegeven waarna de reis naar Amsterdam werd voortgezet.
Ter hoogte van Aalsmeer kreeg de Klemm motorstoring en moesten beide toestellen
een noodlanding maken, de Klemm langs de Legmeerdijk. De Grunau Baby kwam dus tenslotte op de vrachtauto op Schiphol aan.
Bestuurder PH-17 tot Eindhoven: Maus, daarna W.M. van Neyenhoff.
Bestuurder D-1798: Wehland.
Bericht in Het Vaderland 21.9.1933. (KB)


![]() |
![]() |
00.09.1933 PH-BBC Civilian
CAC Coupé II 0.2.1 Frankrijk(F) Terug / Top
Onderweg naar de “Bienvenue Aérienne” te Reims moest de bestuurder, die
weinig overlandervaring had, enige malen landen om zich te oriënteren.
Bestuurder: Boon.


04.10.1933 PH-AIP Fokker
F.XVIII 5309 Rangoon(HS) Terug / Top
Eén dag oponthoud wegens het slechte weer.
Gezagvoerder: L. Sillevis. Co-piloot: J.S.W. van de Feijst.
Boordwerktuigkundige: C. den Blanken. Marconist: H. Dené.
06.10.1933 PH-AIO Fokker
F.XVIII 5308 Calcutta(VT) Terug / Top
Onderweg van Rangoon naar Calcutta botste een vogel tegen de vleugel. Er
ontstond een schade van ƒ 72,74.
Gezagvoerder: J.B. Scholte. Co-piloot: H.A.A.
Kooper. Boordwerktuigkundige: P. Dunk. Telegrafist: L.C. Dik.
18.10.1933 PH-AFZ Pander
EF 85 31 Schiphol Terug / Top
De oefenvlucht was bedoeld om een doellanding zo dicht mogelijk bij de
landingscirkel te maken. Hierbij ving de leerling te hoog af en kwam hard op
het rechter wiel terecht. Een spandraad brak en de drukstang stuikte de romp
ter plaatse van de bevestiging.
Bestuurder: Wittkampf.

22.10.1933 PH-AFZ Pander
EF 85 31 Waalhaven Terug / Top
De schade van 18/10 was de dag daarna al weer gerepareerd. Deze dag echter
een praktisch identiek incident. Tijdens de start brak de uitlaat van cilinder
#2 en de leerling maakte gehaast een landing. Hierbij ving hij te hoog af en
kwam hard op het linker wiel terecht.
Bestuurder: Van Steenderen.

22.10.1933 PH-12 Grunau 9 (ESG
29) = Eindhoven Terug / Top
Volgens het EAC-Gedenkboek zou bij een harde landing de schaats gebroken
zijn, maar het logboek van de PH-12 vermeldt dit incident niet. Daarin staat
voor deze dag alleen dat na de zesde start het
stabilo versteld werd.
24.10.1933 G-ACDW Spartan
Cruiser II 3 Semarang(PK) Terug / Top
Het toestel was onderweg naar Australië met twee Britse parlementsleden,
Crawford Greene en Lord Apsley. Na een tussenlanding te Batavia botsten op het
traject naar Soerabaja vogels tegen motor #1. Er moest een noodlanding te
Semarang gemaakt worden.
Bestuurder: L. Blosse.

30.10.1933
HA-#
#
= Delft Terug / Top
Noodlanding van een Hongaarse piloot. Toen het weer even opklaarde vloog hij z'n toestel over naar Waalhaven. Verderop zegt mijn bron (Het Vaderland 1.11.1933) “Bij gunstig weer vertrekken de beide Hongaren naar Schiphol en Berlijn.” Dus er zijn twee Hongaren, maar hoeveel vliegtuigen...?

00.10.1933 D-# Fieseler Kassel 25 161 Belfeld Terug / Top
07.11.1933 NR211 Lockheed
8 Sirius 140 Rotterdam Terug / Top
De Lindbergh's zouden na hun bezoek aan Amsterdam
en Rotterdam van Schellingwoude naar Genêve vliegen. Wegens
mist moesten ze uitwijken en dat deden ze naar Rotterdam. Ze wisten dat
daar op het water geland en afgemeerd kon worden. Bij de landing werd het linker stabilo beschadigd. Het werd door Koolhoven
technici gerepareerd.
Bestuurder: C. Lindbergh. Co-piloot: A. Lindbergh-Morrow.
NB. Dit toestel wordt bewaard in het NASM te Washington.


21.11.1933 PH-AIX Pander
Multipro 44 Boskoop Terug / Top
F-ATLP #
=
Beide vliegtuigen waren op weg naar Schiphol. Het Franse toestel haalde
daarbij de Pander in maar passeerde deze op zo 'n kleine afstand dat de naar
buiten hangende sleepantenne tegen de schroef aan kwam. Lichte schade.
Bestuurder PH-AIX: K. de Geus van den Heuvel. Bestuurder F-ATLP: Henry Guy.
NB. De identiteit van het Franse toestel blijft onbekend want het hierboven genoemde Franse kenmerk staat weliswaar in 'de stukken' maar kan niet correct zijn; het is nooit uitgereikt. Mogelijk betreft het de F-AJLP, een Farman F.301 (c/n 7167.1) waarvan vaststaat dat hij op de lijn naar Amsterdam is ingezet.
