Opsomming van de bekende ongevallen en incidenten
in 1936
Naar de beschrijvingen Terug naar: Jaarindex
09.01.1936
PH-AJR Fokker F.XXII
5360
Croydon(G) Terug / Top
Na de start klapte de deur van het bagageruim open en viel er een postzak uit.
Deze werd
onbeschadigd teruggevonden op een golfterrein in de buurt.
Gezagvoerder:
Both.
Bericht in Het Vaderland 10.1.1936.(KB)

13.01.1936 D-# # = Emmer-Compascuum Terug / Top
Op het land van landbouwer Mencke landde een Duitse ééndekker.
27.01.1936 PH-AGA Fokker F.IX 5106 Rotterdam Terug / Top
Tijdens
kruisvlucht brak een propellertip van motor #1 af.
27.01.1936
PH-AKJ
Schade
opgelopen op de grond à Dfl. 165,-.
28.01.1936 PH-LPS Koolhoven F.K.46 4606 Tegelen Terug / Top
Het toestel was op weg naar Düsseldorf toen wegens een defect aan de motor een
noodlanding gemaakt moest worden. Deze werd uitgevoerd op een weiland bij het
Ursulinenklooster.
De passagier is op de trein naar Düsseldorf gestapt, het vliegtuig is ter plekke gerepareerd
en nog dezelfde dag weer opgestegen.
Hiervoor moest wel een groot deel van de afrastering worden verwijderd om een startaanloop
van voldoende lengte mogelijk te maken.
Bestuurder:
Sommes.
Berichten in Het Vaderland resp. 28.1.1936 en 29.1.1936.(KB)
![]() |
![]() |
00.01.1936 G-ADUA BAC Drone 8 Vinkeveen Terug / Top
Het toestel zou van Schiphol naar Eindhoven worden gevlogen.
Bij Vinkeveen hield de motor er mee op, vermoedelijk een verkeerd afgestelde carburateur.
De verdere
reis naar Welschap ging over de grond, per trailer.
Bestuurder:
A.R. Somer.
02.02.1936 PH-AIH Fokker F.XII 5300 Schiphol Terug / Top
G-ADUA BAC
Drone
8
De
Fokker raakte bij het taxiën de G-ADUA. Lichte schade.
04.02.1936 PH-AKI Douglas DC-2-115E 1355 Jodhpur(VT) Terug / Top
Bij het verplaatsen over de grond door de boordwerktuigkundige, werd het toestel beschadigd.
Een gebroken ophangarm van het hoogteroer moest uit Nederland
worden nagebracht.
Gezagvoerder: W. van Veenendaal. Co-piloot: J.E. de Graaf. Boordwerktuigkundige:
M. Veenendaal.
Telegrafist: H.C. Moulijn.

Bericht in Het Vaderland 4.2.1936. (KB)

07.02.1936
PH-AKQ Douglas DC-2-115E 1363
Bij de nadering van Rome bleek het weer te slecht voor een landing en werd er uitgeweken naar
Bari.
Daar was het duidelijk ook slecht weer (geweest), het toestel zakte weg in de modder.
Er werd een vertraging van vijf dagen
opgelopen.
Gezagvoerder: I.W. Smirnoff. Co-piloot: J.J. Abspoel. Boordwerktuigkundige: M. Franse.
Telegrafist: A.O.R. Strijkers.
12.02.1936 D-IDAV Arado Ar 66c 505 Nieuw-Weerdinge Terug / Top
Tijdens een oefenvlucht van Magdeburg naar Dortmund raakte de bestuurder de weg kwijt.
Toen hij wegens brandstofgebrek z'n toestel aan de grond zette, bleek hij al boven Nederland
te zijn. Met brandstof die vanaf Eelde werd aangevoerd kon hij
weer starten.
Bestuurder:
H. Walpshall.
17.02.1936 D-AGEI Junkers Ju 52 5472 Twente Terug / Top
D-ATAK Junkers Ju
52 5169
Vanwege de mist op Schiphol weken deze toestellen uit naar Twente. De Nederlandse passagiers
stapten op de trein en de toestellen vlogen, na getankt te hebben, door naar
resp. Londen en Berlijn.

22.02.1936 D-# # = Merkelbach Terug / Top
De bestuurder vertrok voor zijn eerste solovlucht om van Essen naar Düsseldorf te
vliegen. Onderweg had hij noch de Rijn, noch Düsseldorf onder zich gezien en was
gewoon rechtdoor gevlogen.
Toen de brandstof begon op te raken besloot hij tot een landing op een roggeveld.
De landing verliep schadevrij en na bijvullen van brandstof is hij weer richting
Düsseldorf
vertrokken.
Bestuurder:
Bergmann.

24.02.1936 PH-AKH Douglas DC-2-115E 1354 Jodhpur(VT) Terug / Top
Onderweg van Karachi naar Jodhpur verdwaald en een voorzorgslanding gemaakt.
24.02.1936 PH-AJR Fokker F.XXII 5360 Waalhaven Terug / Top
Het veld was door de vele regen na een vorstperiode bijzonder drassig.
Daarom gaf de
stationsdienst ook aanwijzingen hoe de start het best kon worden uitgevoerd.
Desondanks
ging het maar ternauwernood goed, na een aanloop van circa
het toestel een klein sprongetje maar zakte weer terug.
Na
geen andere keus dan het toestel fors op te trekken en te hopen op een goede
afloop.
In vrijwel overtrokken toestand vloog het nèt over de schutting heen en kon het daarna
in de lucht blijven.
De KLM besloot, totdat het terrein aanzienlijk verbeterd was, Waalhaven met toestellen
van dit type te mijden.
Bestuurder:
G. Bax.
Rechts een brief van de RSL over de starteigenschappen van de F.XXII bij hoog startgewicht. (Coll. H. Dekker)
Het rapport van de chef vliegdienst Waalhaven.
(Coll. H. Dekker)


25.02.1936 PH-AEI Fokker F.VIII 5046 Rotterdam Terug / Top
Bleef
met de staartsteun achter een put haken. Vork gebroken.
26.02.1936 PH-AKI Douglas DC-2-115E 1355 Karachi(AP) Terug / Top
Uit het rapport van de gezagvoerder: “Zeer slecht weer tussen Djask en Karachi.
Een zeer lange bui kwam over Br.Indië, en hoewel Karachi “goed weer” berichtte, kon
AKI er niet door komen. Er was niet meer genoeg benzine om naar Djask terug te keren,
en het was niet mogelijk door of over de bui heen te komen. AKI raakte in een vlakke
vrille, doch
Met afgezette linker motor, volgas
rechter motor, volle uitslag van roeren en ailerons.
Bericht
werd ontvangen dat vliegveld Bavnagar onbruikbaar was, doch dat op
van Karachi een nieuw vliegveld, Bhuj, gelegen was, en hierheen werd koers gezet, met
Een
ander rapport spreekt over een hoogte van
weer onder controle gekregen werd.
Een en ander leidde weer tot een onderzoek naar vliegeigenschappen en stuurkrachten bij dit type.
Na het incident en het ongeval met de “Uiver' in 1934 had het RSL al modificaties ter
vermindering daarvan voorgesteld; Douglas had echter gemeend dat probleem op een andere
manier op te lossen.
Gezagvoerder: L.A. Brugman. Co-piloot: J.H. Eilders. Boordwerktuigkundige: H. de Jong.
Telegrafist: H. Prins.


26.02.1936 PH-AKJ Douglas DC-2-115E 1356 Twente Terug / Top
Onderweg van Amsterdam naar Berlijn kreeg het toestel ter hoogte van de Duitse grens
last van ijsafzetting. De gezagvoerder keerde terug en landde op Twente.
De passagiers gingen per trein verder.
Uit het maandverslag van NV Luchthaven Twente.
(Coll. Jan Evert Leeuw)

27.02.1936 PH-AID Fokker F.XII 5291 Waalhaven Terug / Top
De bestuurder naderde te laag en raakte een hek. De schade was gering, aan het
vliegtuig nihil, het hek Dfl. 7,50.
27.02.1936
PH-AKI
Noodlanding
wegens slecht weer. Eén dag vertraging.
Gezagvoerder: L.A. Brugman. Co-piloot: J.H. Eilders. Boordwerktuigkundige: H. de Jong.
Marconist: H. Prins.
28.02.1936 D-AKAR Heinkel He 59C-2 838 Schellingwoude Terug / Top
Het katapultvliegtuig was onderweg naar Bathurst en maakte een tussenlanding te Schellingwoude.
Het vertrek moest worden uitgesteld vanwege een defecte koeler.
Pas op 2 maart vertrok het toestel weer naar Southampton om vandaar naar Zuid-Amerika
door te vliegen.

29.02.1936
PH-AKN
Na de
landing zakte het toestel weg in het slechte terrein.
00.02.1936 PH-AGA Fokker F.IX 5106 Schiphol Terug / Top
De Hornet C motor (#1800) werd wegens voortdurend te hoge olietemperatuur uitgebouwd.
Hierbij bleek dat er in het carter een grote, rondlopende scheur
van ca.

01.03.1936 PH-AEN Fokker F.VIIb-3m 5095 Teuge Terug / Top
Het nieuwe veld Teuge werd verkend maar bij het taxiën zakte het toestel weg in de
modder. Het keerde, met achterlating van de passagiers, weer terug naar
Schiphol.
Bestuurder:
A. Viruly.
03.03.1936 PH-AKI Douglas DC-2-115E 1355 Jodhpur(VT) Terug / Top
Het zat deze reis (#314) niet mee. Op de heenweg dat verlies van controle, en nu tijdens het
taxiën tegen een hek gebotst. Vijf dagen vertraging.
Gezagvoerder: L.A. Brugman. Co-piloot: J.H. Eilders. Boordwerktuigkundige: H. de Jong.
Telegrafist: H. Prins.
03.03.1936
PH-AKK
Wegens een motorstoring, een tuimelaarsbout brak, moest een niet geplande tussenlanding
bij dit oliestation gemaakt worden.
Gezagvoerder: C. Blaak. Co-piloot: C.Ch. Steensma. Boordwerktuigkundige: W.J. van Huut.
Marconist: H.J. Siemer.
03.03.1936 PH-AKT Douglas DC-2-115H 1366 Rotterdam Terug / Top
Lekke
stijl.
03.03.1936 D-AGIQ Junkers Ju 52 5272 Twente Terug / Top
Wegens mist op Schiphol uitgeweken.
04.03.1936 PH-AEB Fokker F.VIIa 3 Teuge Terug / Top
De
wielen zakten weg in een zacht gedeelte van het terrein.
Bestuurder:
A. Viruly
Bericht in de Alkmaarsche Courant 4.3.1936.

Omwonenden hielpen met het weer 'gangbaar' maken.

07.03.1936 PK-AKW D.H.89A Dragon Rapide 6294 Babo Terug / Top
Het toestel kwam terug van een karteringsopdracht. Bij de landing sloeg het over de kop
en moest worden afgeschreven. De drie inzittenden kwamen er met slechts lichte
verwondingen van af.
Bestuurder:
Tideman.


08.03.1936 D-ALAS Junkers Ju 52/3m 4035 Sas van Gent Terug / Top
Wegens brandstofgebrek zette de bestuurder het toestel in de Eugeniapolder bij Sas van
Gent aan de grond. In de grond is misschien beter uitgedrukt, vier grote Zeeuwse paarden
trokken het toestel weer uit de modder. Het vliegtuig vloog de lijn Keulen - Londen.
Bericht in Het Vaderland 9.3.1936. (KB)
![]() |
![]() |
Een foto van de "Heinrich Gontermann" uit de collectie van Frits Gerdessen.

15.03.1936 PH-16 Schleicher Anfänger = Waalhaven Terug / Top
Vlak voor de landing overtrokken en een harde landing gemaakt.Het gezelschap was onderweg van Keulen naar Amsterdam toen het toch al slechte weer
zodanig verslechterde dat verder vliegen onverantwoord was.
De bestuurder zette het toestel bij Bunnik aan de grond, overnachtte in het Utrechtse
hotel Pays Bas, en zette de reis de volgende ochtend voort.
Bestuurder: D. Poulain.
NB. De identiteit van het vliegtuig is gebaseerd op het Franse register, deze Caudron was op 28.5.1935 op
naam van de heer Poulain ingeschreven.
Bericht in de Alkmaarsche Courant 16.3.1936.
![]() |
![]() |
17.03.1936 PH-AKS Douglas DC-2-115E 1365 Djask(EP) Terug / Top
Onderkant
van de romp werd beschadigd door steenslag.
Gezagvoerder: J.J. Hondong. Co-piloot: C. de Wijs. Boordwerktuigkundige: J.P. Molenaar.
Marconist: H.C. Moulijn.

22.03.1936 D-# ballon = Oldenzaal Terug / Top
Om ca. 14.30 daalde bij het buiten “Boerskotten” in De Lutte een Duitse ballon.
Deze ballon was 's morgens om tien uur te Wupperthal opgestegen en had volgens de dagbladpers
al eerder een landing (”noodlanding”) bij Borken in Westfalen gemaakt.
De landing bij De Lutte verliep ook verre van vlekkeloos, één de passagier brak een voet, aan
andere liep een zwaar gekneusd been op.
En om de behoorlijk gehavende ballon te kunnen bergen moest een twintigtal dennenbomen worden
afgezaagd. Tenslotte werd door de marechaussee een fototoestel in beslag genomen.
Bericht in Het Vaderland 23.3.1936. (KB)

25.03.1936 PH-AJP Fokker F.XXII 5357 Twente Terug / Top
Wegens
mist op Schiphol uitgeweken.
29.03.1936 PH-AFZ Pander EF 85 31 Schiphol Terug / Top
“Naar aanleiding van het op 29 Maart j.l. op Schiphol plaats gehad hebbende ongeval,
hebben wij het voornemen de PH-AFZ te slopen. De onderdeelen zullen worden opgeborgen
en zullen wij later na verhuizing naar Ypenburg overwegen of er aanleiding bestaat het
toestel, ten deele in eigen beheer, weer op te bouwen.”
De inschrijving in het N.L.R. bleef eerst nog gehandhaafd maar een jaar later verliep
het BvI, zodat we kunnen aannemen dat de NLS geen aanleiding heeft gehad het toestel
te herbouwen.
Over het ongeval zelf zou ik ook wel wat meer willen weten.
Brief van NV NLS over de (eventuele) plannen
t.a.v. de PH-AFZ. (Coll. H. Dekker)

29.03.1936 PH-FKA Koolhoven F.K.46 4603 Schiphol Terug / Top
En van dit incident heb ik alleen maar de omschrijving “ander vliegtuig beschadigd”.
Mogelijk waren deze F.K.46 en bovengenoemde Pander samen betrokken bij een
botsing.
01.04.1936 PH-FKD Koolhoven F.K.46 4607 Katwijk Terug / Top
Wegens een defecte benzineleiding moest een noodlanding op het strand gemaakt worden.
Na twee uur was de leiding gerepareerd en werd weer gestart.
Bestuurder:
J. Bach.
De telefoonnotitie die bij de melding ven het
incident werd gemaakt. (Coll. H. Dekker)

![]() |
De Leeuwarder Courant greep de Pou-rage aan voor een aprilgrap. ![]() |
03.04.1936 PH-AKA Pander EF 85 27 # Terug / Top
Ongeval waarover ik geen informatie heb. Het toestel was in ieder geval zó ernstig beschadigd
dat het niet meer gerepareerd werd.
10.04.1936 G-AAAA D.H.60G Gipsy Moth 805 Barger-Oosterveld Terug / Top
De bestuurder was onderweg van Schiphol naar Berlijn. Boven Drenthe raakte hij de koers
kwijt en zag zich genoodzaakt een voorzorgslanding te maken.
In de uitloop raakte hij de prikkeldraad-omheining die om het weiland stond en behalve
lichte averij aan de vleugels bleek later dat ook de staart van het toestel gebroken was.
Het werd per vrachtauto naar Eelde vervoerd.
Bestuurder:
Steffenson.

Foto's ter beschikking gesteld door Cor Kocks.
![]() |
![]() |
16.04.1936 PH-AKS Douglas DC-2-115E 1365 Bandoeng(PK) Terug / Top
Linker
stabilo beschadigd en vervangen.
Gezagvoerder: E. van Dijk. Co-piloot: C.M. Schreij. Boordwerktuigkundige: Th.J. Hoogeveen.
Marconist: P.J. Oolgaard.

18.04.1936 PH-AKN Douglas DC-2-115E 1360 Marseille(F) Terug / Top
Er stond
een zware storm en bij de landing raakte de rechter vleugeltip de grond.
20.04.1936 OK-AIA Douglas DC-2 1581 Elburg Terug / Top
Tijdens de nadering was het weer erg slecht en het radiocontact erg moeilijk.
Pas toen het toestel al vlak bij Schiphol was kon de eerste betrouwbare peiling gegeven worden.
Tien minuten later, bij de tweede, bleek dat het toestel Schiphol al voorbij gevlogen was.
Nadat het teruggevlogen was moest nog even gewacht worden op de landingen van de SE-AER
en PH-AJA en toen werd het veld wéér voorbij gevlogen. En bovendien bleek men wederzijds
niet meer in staat de verbinding te herstellen.
De bestuurder raakte aan het dwalen,
vloog op een gegeven moment op
boven het IJsselmeer en de brandstofvoorraad
werd ook steeds kleiner.
Toen hij er van overtuigd was dat hij boven land vloog, zette hij zonder enig uitzicht vanwege
de sneeuwstorm de landing in. Hij nam langzaam gas terug en ving het toestel langzaam af.
Even voor de aanraking met enkele bomen heeft hij nog geprobeerd een
botsing daarmee te vermijden door het toestel op te trekken. Dat
mislukte echter.
Door de aanraking met de bomen, waarbij de rechter vleugeltip werd afgerukt, draaide
het toestel naar links weg. De rechter motor werd losgeslagen en het toestel was bij
de landing een slag omgedraaid, zodat het met de neus lag in de richting van waaruit
het gekomen was.
Het toestel was ernstig beschadigd en het bergen was een waar huzarenstukje van de TD.
Voor het eerst werden buiten de fabriek een romp en centresectie van elkaar gescheiden,
een onderneming die zelfs in een goed uitgerustte werkplaats nog niet meevalt.
Het toestel werd niet meer gerepareerd.
De bestuurder en
de telegrafist werden licht gewond.
Gezagvoerder:
K. Balik. Boordwerktuigkundige: F. Strunck. Telegrafist:
W. Mika.
NB. De onderzoeksverslagen in het archief van de Raad voor de Luchtvaart zijn geheim.
Maar aangezien het archief van de Commissie Verhoging Veiligheid Luchtverkeer integraal naar het
Nationaal Archief is gebracht en het "Verslag van het onderzoek naar de oorzaken van het ongeval met OK-AIA
op 20.4.1936 plus foto's" daarin aanwezig was, kan dit
daar
geraadpleegd worden.
Het toegangsnummer is 2.16.57.74.











Bericht in Het Vaderland 1.5.1936.(KB)

Nog in de nacht werd deze foto gemaakt. (Coll. E. Nolte)
Motor #2
lag 20 meter vóór het toestel.
(Coll. H.
Dekker)


25.04.1936 PH-JUH D.H.85 Leopard Moth 7098 Pernis Terug / Top
Het tweetal was van plan om naar Caïro te vliegen. Vanwege het slechte weer moest ter hoogte
van Pernis echter een noodlanding gemaakt worden.
Hierbij raakte de propeller van het toestel licht beschadigd. Na het monteren van een nieuwe
propeller, die door personeel van Waalhaven werd aangevoerd, vloog Postmaa de
Moth terug naar Waalhaven. Dezelfde middag werd alsnog richting Caïro
gestart.
Gezagvoerder:
H.S. Heijmans. Co-piloot: A.F. Postmaa.

26.04.1936 PK-SAI D.H.60M Moth 1485 Lembang Terug / Top
Tijdens een lesvlucht komt het vliegtuig in botsing met hoogspanningskabels.
De instructeur werd licht gewond, de leerlinge kwam om het leven.
Instructeur: H.C. Keim.
Leerlinge: Van Lierop(┼)
Terug naar de pagina "Ernstige ongevallen"

01.05.1936 PH-AKK Douglas DC-2-115E 1357 Berlijn(D) Terug / Top
Terwijl het toestel geparkeerd stond werd het aangereden door een tractor.
De schade
was Dfl. 250,78.
08.05.1936 PH-AKJ Douglas DC-2-115E 1356 Schiphol Terug / Top
Schade op de grond, de remkleppen werden opgepompt terwijl de klampen er nog op zaten.
Schade Dfl. 123,-
08.05.1936 PH-EJR Koolhoven F.K.47 4701 Hagenau(F) Terug / Top
Landing op militair terrein. De bestuurder werd aangehouden, zijn toestel in beslag genomen.
Pas op 29 mei waren déze problemen opgelost, maar toen ontstond
er een nieuw probleem.
Bestuurder:
H.L. Jonker Roelants.
09.05.1936 PH-FKB Koolhoven F.K.46 4604 Lange Ruige Weide Terug / Top
De vlieger was onderweg naar Amsterdam, maar Schiphol zat dicht en dus zette hij koers
naar Waalhaven. Maar daar waren de weersomstandigheden precies zo en toen vloog hij
maar weer naar het Noorden.
Tussen Gouda en Woerden zag hij opeens een gaatje in de mist en zette direct z'n toestel
daar doorheen aan de grond. Het vliegtuig bleef onbeschadigd en werd de volgende dag
door een NLS-instructeur naar Schiphol gevlogen.
Bericht in Het Vaderland 10.5.1936. (KB)

11.05.1936 PH-AEF Fokker F.VIII 5043 Vlissingen Terug / Top
Bij het uitrijden uit de hangaar werd het hoogteroer beschadigd.
Gerepareerd door De
Schelde, kosten Dfl. 31,50.
13.05.1936 PH-AKJ Douglas DC-2-115E 1356 Zevenaar Terug / Top
Komende vanuit Leipzig werd het toestel in de buurt van de Nederlandse grens, vliegend
in zeer slecht weer, door de bliksem getroffen.
Toevalligerwijs was de “Jan van Gent” een der eerste toestellen die voorzien was van
een nieuwe, door de KLM ontwikkelde, bliksembeveiliger. Over het effect was men zeer
tevreden, alleen bleek het noodzakelijk óók voor de ontvangst-antenne een gelijksoortige
beveiliging aan te brengen.
![]() |
![]() |
19.05.1936
D-IGNE Arado Ar
66c 788
De bestuurder maakte een oefenvlucht Hamburg-Leipzig-Bremen-Wilhelmshafen-Hamburg en
raakte verdwaald. Om ongeveer 15.00. uur zette hij het toestel aan de grond en begon
aan toegestroomde nieuwsgierigen inlichting te vragen.
Toen de Rijkspolitie naderde steeg hij weer op en verdween richting Nieuweschans.
Bij onderzoek van de Duitse autoriteiten, na een Nederlandse klacht, bleek dat hij,
naar hij verklaarde, zich niet bewust geweest was dat hij in Nederland geland
was.
Bestuurder: F. Freese.
![]() |
![]() |
20.05.1936 PH-JAO D.H.80A Puss Moth 2214 Twente Terug / Top
De bestuurder startte voor een vlucht naar Vlissingen maar keerde na vijf minuten al
weer terug wegens motorstoring. Ruim een uur later alsnog vertrokken.
Bestuurder:
F.J.J.M. ten Bos.
23.05.1936
PH-AKI Douglas DC-2-115E 1355
Ongeveer één uur na vertrek uit Bushire brak een tuimelaarbout van cilinder #2 en bleef
de betreffende klep gesloten. De motor begon te trillen en moest afgezet worden.
Bovendien was er door deze trillingen ergens kortsluiting ontstaan zodat de instrumenten
uitvielen. Door met tussenpozen een nieuwe zekering aan te brengen konden ze telkens
even afgelezen worden.
Voortdurend hoogte verliezend kon tenslotte een veilige landing te Bagdad gemaakt worden.
De gezagvoerder bracht een zeer negatief verslag over de éénmotorprestaties van de DC-2 uit.
Maar dat was misschien ook
wel te verwachten na zijn belevenis met de “Kievit” op 26 april.
Gezagvoerder: L.A. Brugman. Co-piloot: H.A.A. Kooper. Boordwerktuigkundige: J.M. de Jonge.
Telegrafist: P.A. Hirdes.
23.05.1936
PH-ALE Douglas DC-2-115L 1584
Motorstoring. De reparatie duurde zó lang dat de post aan de volgende vlucht (#339 de “Nachtegaal”)
werd meegegeven.
De “Edelvalk” arriveerde
twee dagen na de “Nachtegaal”, op 30 mei, te Batavia.
Gezagvoerder: J.J. Duimelaar. Co-piloot: H.C.A. van Montfoort. Boordwerktuigkundige:
Chr.
Biesheuvel. Telegrafist: J.W. Hoogland.

25.05.1936 PH-OTO Fokker F.VIIa 4990 Rotterdam Terug / Top
Het toestel werd door een auto aangereden en ernstig beschadigd.
Na het ontdoeken werd ook nog schade ontdekt die door onoordeelkundig opbokken moest
zijn
ontstaan.
Het rapport betreffende de verrichte werkzaamheden. (Coll. H. Dekker)


27.05.1936
PH-AKH
De
rechter vleugeltip werd “beschadigd door personeel van Air France”.
29.05.1936 PH-EJR Koolhoven F.K.47 4701 Altenstadt(F) Terug / Top
Op 28 mei kon de bestuurder zijn op 8 mei in beslag genomen toestel weer ophalen.
Hij vertrok die dag direct maar moest al vrij snel weer een noodlanding maken te
Geitershof bij Altenstadt.
Toen hij daar de volgende dag weer wilde opstijgen, trok het toestel onweerstaanbaar
naar links en kwam in een roggeveld terecht. Die rogge was meer dan een meter hoog en
sloeg tegen de ondervleugel. Het toestel sloeg over de kop, de romp brak ter hoogte van
de cockpit. De
bestuurder en zijn vrouw bleven vrijwel ongedeerd.
Bestuurder:
H.I. Jonker Roelants.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Ook deze twee foto's werden (via Harm Hazewinkel) geleverd door Robert Esperou.


30.05.1936 PH-AID Fokker F.XII 5291 Schiphol Terug / Top
PH-LFK Klemm L 25d VIIR
1036
Terwijl de Fokker gesleept werd kwam hij in botsing met de PH-LFK.
De schade was gering: Dfl. 74,30.
30.05.1936 PH-AJA Fokker F.XXXVI 5348 Le Bourget(F) Terug / Top
Bij de start vanaf Brussel klapte er een band. De landing op Le Bourget werd op één wiel
uitgevoerd. Het toestel liep verder geen schade op.
Gezagvoerder:
K.D. Parmentier.
30.05.1936
PH-AKP Douglas DC-2-115E 1362
Motorstoring die vrij vlot gerepareerd was, daarna zorgde het slechte weer nog voor oponthoud
te Karachi zodat het toestel een dag te laat weer op Schiphol was.
Gezagvoerder: L. Sillevis. Co-piloot: H.J. Frenken. Boordwerktuigkundige: C. den Blanken.
Telegrafist: H. Dené.

00.05.1936 PH-DSA Lambach HL.1 10001 Waalhaven Terug / Top
Na het inkorten van de onderstelpoten werden de afgezaagde delen microscopisch onderzocht.
Het BvL werd geschorst na ontdekking van haarscheurtjes in die stukken.
Aangezien de DSA, ondanks herhaald aandringen bij het enige malen uitreiken van een tijdelijke
ontheffing, niet tot reparatie was overgegaan werd de volgende aanvraag om
te mogen vliegen bij de opening van Ypenburg (29,30 en 31 augustus) in eerste instantie afgewezen.
Pas na herhaald overleg en het aanbrengen van een tijdelijk reparatie werd daarvoor toestemming
gegeven.
Ook toen waren er problemen met het laswerk! Hier een brief over het constateren ervan, en
een over een tijdelijke oplossing. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
02.06.1936 PH-AKQ Douglas DC-2-115E 1363 Karachi(AP) Terug / Top
Klein
defect aan het onderstel.
Gezagvoerder: W.C. van Veenendaal. Co-piloot: P.A. Deenik. Boordwerktuigkundige:
J.P.
Molenaar. Telegrafist: D.K.R. Sweitzer.

02.06.1936 D-EPQO Bücker Bü 131 Jungmann 29 Twente Terug / Top
Op Twente arriveerden vier Duitse toestellen uit Amsterdam en drie Engelse toestellen
uit Stockholm. Daar zou ik wel bij geweest willen zijn!
Om 17.40
uur vertrokken de Duitse toestellen en D-EPQO was de laatste die startte.
Na de
start begon op zo'n
De bestuurder maakte daarop een steile linker bocht teneinde naar het veld terug te
keren. Het vliegtuig verloor echter te veel hoogte, het raakte een paar bomen en sloeg tegen de
grond in het bos van de heer Tattersall.
Het vliegtuig werd geheel vernield, beide inzittenden bleven ongedeerd.
Desgevraagd vond de heer Tattersall een schadevergoeding voor de vernielde boompjes
niet nodig.
Instructeur:
H. Meyer. Leerling (en bestuurder) H. König.
Het door de inspecteur bij den Luchtvaartdienst J. van der Heijden opgestelde rapport. (Coll. H. Dekker)
Met daarbij het verslag dat de directeur van NV Luchthaven Twente uitbracht aan zijn voorzitter van de Raad van Beheer.
(Coll. Jan Evert Leeuw)
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
en rechts het toestel na de crash. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
03.06.1936 OE-DVH Miles M.3B Falcon 232 Schiphol Terug / Top
De Nederlandse bestuurder (en eigenaar) van het toestel naderde met een passagier
Schiphol. Het toestel beschreef een lange linker bocht op een hoogte van
ca.
In de bocht nam de bestuurder gas terug en daarna raakte het toestel overtrokken.
Het raakte in een vlakke vrille, waarbij 2 à 3 volle vrilleslagen werden gemaakt.
Op ongeveer vijf meter boven de grond hield de draaiende beweging op en dook het
vliegtuig met de neus, onder een hoek van ca. 30° naar beneden
gericht, in de grond.
Beide
inzittenden zaten niet in de riemen en werden bij de inslag gedood.
Het onderzoek bracht aan het licht dat het toestel verkeerd beladen was geweest.
Volgens het Engelse BvL en ook het Nederlandse BvG is de meest achterlijke ligging van
het zwaartepunt 27,8% terwijl het van dit toestel bij zowel de start (30,8%) als ten
tijde van het ongeval (29,7) te achterlijk was.
Het bleek
trouwens ook dat het achterste bagageruim vergroot was.
Aangezien de schade aan het vliegtuig, in verhouding met de vliegsnelheid en de kracht
van de inslag wel érg groot was en nogal wat lijmverbindingen verdacht bezweken waren,
werd ook daarvoor een onderzoek gestart.
Uit Engeland werd toen bericht dat bij het lijmen van dit toestel aan de lijm te veel
water was toegevoegd. Medio oktober 1935 had het Air Ministry wijzigingen in de
productiemethode verplicht gesteld en bovendien het aanbrengen van houtschroeven
geëist.
Bestuurder: A.J. van Hengel(┼)
Passagier: G. von Brumowski(┼)
Terug naar de pagina "Ernstige ongevallen"








09.06.1936 PH-AKC Koolhoven F.K.43 4308 Bergen op Zoom Terug / Top
Het tweetal leerling-vliegers zou een oefen-overlandvlucht maken. Toen ze te n Zuiden
van Bergen op Zoom vlogen, stootte de passagier met z'n voet tegen het stabilo waardoor
de knuppel uit de hand van de bestuurder schoot.
(Eerlijk
gezegd, klinkt dit nogal onbegrijpelijk! HD)
De machine dook omlaag met als gevolg dat de voorwerpen op het achterbankje tegen het
noodluik sloegen.
Toen de bestuurder het vliegtuig weer vlak trok, scheurde dat noodluik open en vielen
het logboek en een badpak naar beneden.
De manoeuvre werd later met de PH-AKD herhaald, met hetzelfde resultaat.
Een en ander werd door de instructeurs toch zeer verwijtbaar gevonden, beide heren
werden een maand uitgesloten van vliegdienst.
Na die maand waren de hangaars
vast heel erg schoon!
Leerling-vliegers:
F.H. Groen en J.F. de Nie.
09.06.1936 VH-U# de Havilland D.H.86 = Waingapoe(PK) Terug / Top
Het toestel stond hier met een gesprongen band maar zonder reserveband en reparatie- materiaal.
Aan NIVC Soerabaje werd verzocht een band, binnenband, krik en bandenlicht- materiaal te
brengen.
Dat is nogal een lange vliegtocht en na het passeren van Straat Lombok kreeg de vlieger
(jhr. H.L. Krayenhoff) zoveel tegenwind, en dus vertraging, dat Waingapoe die dag niet
meer te bereiken was. Dat kon, na een overnachting te Rambang, pas de volgende dag.
Toen kwam
het
materiaal om 08.05 aan en kon de zaak gerepareerd worden.
13.06.1936 PH-# # = Den Haag Terug / Top
Bij verstek veroordeelde de kantonrechter een bestuurder tot een boete van Dfl. 25,- subsidiair
15 dagen hechtenis wegens laagvliegen boven de Stationsweg.
Bestuurder:
J.T. R.

18.06.1936 D-ETVO Heinkel He 72 Kadett = Hellum Terug / Top
Weer een Duitse leerling die de weg kwijt was. Onderweg van Diepholz naar Bremen
verloor hij zijn kaart en raakte dus verdwaald.
Hij kwam boven Groningen terecht en in de buurt van Slochteren was z'n brandstof
zo'n beetje op en besloot hij tot een noodlanding.
Na onderzoek mocht hij weer vertrekken.
Bestuurder:
R. Gallinger.

19.06.1936 PH-AJA Fokker F.XXXVI 5348 Croydon(G) Terug / Top
Tijdens het taxiën sprong er weer een band (zie 30/5). Beide gesprongen banden, dus ook
die van 30/5, werden voor onderzoek naar Dunlop gezonden.
Daar kon men weinig meer doen dan constateren dat er nu eenmaal een eind komt aan
vliegtuigbandenlevens.
Deze twee waren beiden ruim twee jaar oud en waren ook al een keer gecoverd.
De brief van de KLM over de in hun ogen te korte levensduur van de banden en het antwoord van Dunlop daarop. (Coll. H. Dekker) ![]() |
![]() |
22.06.1936 PH-ACT Fokker F.VIIa 4901 Eelde Terug / Top
De boordwerktuigkundige zou het toestel even verzetten. Tegen een hangaardeur gebotst
want de remdruk was veel te laag.
Boordwerktuigkundige:
J.W. Vliegenthart.
24.06.1936 PH-AJK Koolhoven F.K.43 4305 Waalhaven Terug / Top
Het vliegtuig kwam over de Zuidwest hoek van het terrein binnen, het zat iets te laag
en de bestuurder gaf wat gas bij. Boven de veldomheining was de snelheid volgens beide
inzittenden nog 120 km/u.
Tijdens het afvangen viel het toestel plotseling naar rechts weg.
De rechter landingspoot ving het toestel goed op maar toen kantelde het naar links.
De linker poot werd daarop naar binnen gedrukt en daarna kwam het op de neus en de
linkervleugel tot stilstand.
De bij de KLM in gebruik zijnde F.K.43's waren van verschillende uitvoering; de
roeruitslag van de PH-AKB, C en D was beperkt tot 18° en bij de AJL en K
was dat 23°.
Bovendien had de AJK een de-icer installatie die de overtrekeigenschappen ook negatief
beïnvloedde. Kortom, als dan de snelheid bij de nadering te laag wordt dan is een
overtrek bij een forse roeruitslag snel een feit.
De reparatie is ook nog vermeldenswaard “... dat wij aan Aviolanda opdracht hebben
gegeven tot het weder opbouwen van het F.K.43 vliegtuig PH-AJK, met gebruikmaking
van de nog in goede staat verkeerende deelen, terwijl de romp geheel nieuw zal worden
gemaakt ...”.
Er waren twee inzittenden, P.C. Schoute en F.J.M. Natan. Beiden worden door verschillende
bronnen als bestuurder opgegeven!




De neusstand van de PH-AJK.![]() |
Uit "De Nederlandse Burgerluchtvaart in Beeld" van Hugo Hooftman. Met dank aan Richad Pflug.![]() |


27.06.1936 PH-OVG Avro 616 Avian IVM R3/CN/421 Oostende(OO) Terug / Top
De bestuurder was met zijn partner op 25/6 naar Oostende gevlogen en wilde deze dag weer
terug naar Schiphol vliegen. Hierna zal ik zijn eigen verklaring
volgen.
Vlak na de start, terwijl hij min of meer de kustlijn volgend naar het noorden vloog,
begon de motor onregelmatig te lopen. Hij liet het toestel dalen tot vlak boven het
strand tussen Oostende en Blankenberghe teneinde een plek voor een een noodlanding te
verkennen, dat viel niet meer. Het was nogal druk op het strand.
Toen hij verderop een deel zag dat wel geschikt leek, liet hij het toestel nog verder
dalen en vlak voor touchdown voelde hij een lichte schok, gaf onwillekeurig weer gas
en trok het toestel op tot zo'n
Hij verkeerde in de veronderstelling dat één der wielen een verhoging in het terrein
had geraakt.
Hierna vervolgde hij zijn tocht terwijl hij voortdurend met de gashandle moest pompen
om de motor aan de praat te houden. Maar hij kwam wel bij Schiphol aan.
Het onderstel was wèl ontzet want bij de daaropvolgende landing bezweek het en kwam
het toestel op de buik tot stilstand.
Hij had met het onderstel het hoofd van de langs het strand wandelende dame geraakt
en die had daarbij het leven verloren. Hoewel er wel proces verbalen werden opgemaakt
had e.e.a. wonderlijk genoeg geen directe juridische gevolgen.
Belgische getuigen verklaarden dat de handelingen van de bestuurder eerder leken op
een zoemer laag over het strand en het zich na de botsing haastig uit
de voeten maken...
Pas toen de bestuurder in november van dat jaar per trein terugkeerde uit Spanje,
werd hij in België gearresteerd.
De maand daarna diende te Brussel al zijn proces en werd hij veroordeeld tot “twee jaar
gevangenisstraf en Bfr. 50.000,- schadevergoeding aan de civiele partij”.
Of dit het definitieve vonnis was, of dat er nog hoger beroep dan wel cassatie werd
ingesteld is mij
niet bekend.
Bestuurder:
J.Ph. van Gelderen.






In het Nationaal Archief trof ik ook nog een drietal foto's van dit incident aan. (NA5.016.5240/7385)
![]() |
![]() |
![]() |
30.06.1936
D-IQUK Arado Ar
De leerling moest een oefenvlucht Hamburg-Hannover-Wilhelmshafen-Hamburg maken.
Nadat hij in Hannover getankt had moest hij noodgedwongen om een groot onweerfront vliegen
en daardoor raakte hij uit de koers. Hij begon zoekend rond te dwalen maar
kon zijn oriëntatie niet weer herstellen.
Toen hij tenslotte moest overschakelen op z'n reservetank, en dus nog maar voor een half uur
brandstof had, besloot hij tot een noodlanding.
Bij de nadering van het uitgekozen veld liet hij de snelheid teveel teruglopen en gleed
het vliegtuig af. Het dook met de neus tegen de grond en werd zwaar
beschadigd.
Bestuurder:
H. Hoffeine.




30.06.1936 D-# #
Een Duits vliegtuig landde op een perceel weiland van de heer Van Weperen maar was al
weer opgestegen voor er belangstellenden in de buurt waren.
Bericht in de Leeuwarder Courant 1.7.1936.

02.07.1936 PH-AFI Carley Jumbo 1 # Terug / Top
Staart
beschadigd.


03.07.1936 D-ABAU Dornier Wal 247 IJmuiden Terug / Top
Het toestel moest een noodlanding op volle zee maken. Dat ging niet goed, het toestel
werd ernstig beschadigd en één van de vier inzittenden kwam om het leven.
Terug naar de pagina "Ernstige ongevallen"

Bericht in "Tubantia" d.d. 4.7.1936
(Coll. Jan Evert Leeuw)
Illustratie overgenomen uit "Luchtvaart".

05.07.1936 PH-ALD Douglas DC-2-115L 1583 Rangoon(XY) Terug / Top

05.07.1936 SP-ANK Ballon “Torun” = Luttern(D) Terug / Top
De ballon was opgestegen in het kader van een ballonwedstrijd ter gelegenheid van de opening
van een nieuwe AVRO-studio.
Samen met de Franse ballon “Sphérique” en de Zwitserse “Victor de Beauclair”.
De landing werd in Duitsland uitgevoerd en naar verluidt ontstond daarbij schade.
Eerder was de ballon al aan de grond geweest te Geesteren en Vriezenveen, zie het krantenbericht
hieronder.
Ballonvaarders: Burzynski en Wysocki.
Bericht in Tubantia 6.7.1936. (Coll. Jan Evert Leeuw)
![]() |
![]() |
07.07.1936 PH-HHH Cierva C.30A 712 Soesterberg Terug / Top
De autogiro zou naar de thuisbasis Waalhaven teruggevlogen worden. Vlak na de start
kwam het echter in een neerwaartse luchtstroom terecht die zo krachtig werd dat het
toestel op ongeveer
De bestuurder besloot er geen landing van te maken omdat hij op dat moment met rugwind vloog
en het risico van kantelen te groot was.
Hij trok het toestel weer op en wilde een linker bocht draaien zodat hij vóór het voor
hem liggende theehuis zou langs draaien.
Toen zag hij echter twee autobussen staan die hij, ook al omdat hij weer in een
neerwaartse stroom terechtkwam, bij die manoeuvre zou gaan raken.
Hij nam gas terug en probeerde met een rechter bocht tussen beide bussen door te vliegen.
Dat lukte slechts ten dele, hij botste met de rotorbladen tegen de bussen en de autogiro
raakte, volslagen onbestuurbaar, kantelend de grond en werd ernstig
beschadigd.
Beide
inzittenden bleven ongedeerd.
Bestuurder:
H. Schmidt Crans.