FABRIEKS-TESTKENMERKEN

FABRIEKS-TESTKENMERKEN Terug naar

Elders in deze bestanden zijn al enige malen verschillende soorten testkenmerken ter sprake gekomen. In andere hoofdstukken zijn de Handels- en Eportkenmerken behandeld. Immers, beide kunnen als een soort testkenmerk beschouwd worden.

En in het tweede register bleek kenmerk PH-AKF door Fokker als zodanig gebruikt te worden, en voor de ferry naar Rusland werden

de DC-2's en DC-3's van F-kenmerken voorzien.

Oók in de tweede register, komen er tussen de voorafgaande en volgende kenmerken nogal eens X-, Y- en Z-kenmerken voor.

Die werden destijds door de verschillende vliegtuigfabrikanten als -niet officieel in het N.L.R. opgenomen- registratie bij de proefvluchten gebruikt.

Zoals uit de tabellen hieronder blijkt, was aan Fokker de letter X, en waren aan Pander en Koolhoven resp. Y en Z toegekend.

Indien een vliegtuig dat in onderstaande tabellen wordt genoemd óók in de 'gewone' registers is opgenomen wordt er hier slechts naar verwezen. Er wordt dus alleen méér informatie gegeven indien het vliegtuig verder niet in de andere bestanden genoemd wordt.

F-kenmerken tweede register

F-2 De door Fokker aan Mongolian Transport Co. verkochte DC-3's werden alle, voorzien van het kenmerk F-2, na

ontscheping en assemblage te Cherbourg direct naar de Sovjet Unie geferried.

Het betrof de c/n's: 1974, 1987, 1988, 2031-2033 en 2042-2047.

F-6 Bij een latere serie door Fokker aan dezelfde klant verkochte toestellen werd dezelfde procedure gevolg, nu echter

met kenmerk F-6.

Het betrof de c/n's: 2112-2117.

H-kenmerk tweede register

In 1931 bouwde Aviolanda zes Curtiss P.6 Hawk toestellen voor de LA-KNIL.

Het eerste exemplaar vloog met de testregistratie H1.

X-kenmerken tweede register

X-1 Fokker C. c/n 5418 Zie PH-ALX

X-1 Fokker F.VIIb-3m c/n 5249 Naar Japan

X-2 Fokker G.1 c/n 5419 Volgens onbevestigde berichten naar LVA met kenmerk 366

X-2 Fokker G.1 c/n 5557 Naar LVA met kenmerk 341

X-2 Fokker G.1 c/n 5558 Exportbestemming Estland

X-2 Fokker G.1 c/n 5559 Naar LVA met kenmerk 342

X-2 Fokker G.1 c/n 5560 Naar LVA met kenmerk 343

X-2 Fokker F.VIIb-3m c/n 5250 Naar Japan

X-3 Fokker S.IX c/n ? Prototype, later pseudo-militair kenmerk 996

X-4 Fokker D.XXIII c/n 5614 Later pseudo-militair kenmerk 998

X-4 Fokker F.VIIb-3m c/n 5235 Naar Japan

Y-kenmerken tweede register

Y-1 Pander EG c/n 45 Naar Nederlands-Indië als PK-SAJ

Y-200 De Schelde S.20 c/n 56 Zie PH-ATY

NB. De letter Y was in feite dus meer gekoppeld aan de constructeur Th. Slot (die later bij De Schelde ging werken) dan aan de fabriek.

Z-kenmerken tweede register

Z 1 Koolhoven F.K.45 c/n 4501 Zie PH-AIF

Z 1 Koolhoven F.K.46 c/n 4601 Zie PH-ATF

Z 1 Koolhoven F.K.46 c/n 4602 Zie PH-NLS

Z 1 Koolhoven F.K.51 c/n 5101 Zie PH-AJV

Z 1 Koolhoven F.K.52 c/n 5201 Zie PH-AMZ

Z 2 Koolhoven F.K.44 c/n 4402 Zie PH-AJM

X-kenmerken derde register

X-1 t/m X-17

Op 20 juli vroeg Fokker middels aanvraag M2-370 de BvL's aan voor een batch van zeventien Harvards. In de luchtvaartpers werd

destijds gesproken over een serie van 17 voor de export bestemde exemplaren die door Aviolanda werden gereviseerd.

In weer een ander archief werden tekeningen aangetroffen t.b.v. Israëlische Harvards zodat deze 17 vrijwel zeker voor Israël

bestemd waren. Inmiddels heeft Jan Willem de Wijn een foto opgespoord van een Harvard met kenmerk X-15.

Vlak daarna werden de voor Israël bestemde Fokker S.11 toestellen ingevlogen met X-kenmerken, waarbij begonnen werd met de X-18.

Hoewel er tot nu toe geen bewijs is gevonden, wordt de theorie dat deze 17 Harvards ingevlogen werden met de eerste 17 X-kenmerken

heel aantrekkelijk.

Voor het uitreiken van de reeks X-1 t/m X-17 is inmiddels bewijs gevonden! Helaas geen nadere informatie over de identiteit van de individuele toestellen.

Bekend is:

14-67 FE333 42-530

Identiteit 14-652 (FE918, 42-12405) wordt ook als identiteit opgegeven voor de Fv16052 van de Zweedse luchtmacht.

Inmiddels is door de Air Historical Branch van de Israëlische luchtmacht bevestigd dat 14-563 de X-16 is geweest.

Later, in 1949 werden nog eens 9 Harvards aan Israël geleverd. Daarvan heb ik de documentatie wél teruggevonden.

Nogmaals een beroep in uw archieven te zoeken naar gegevens over dit onderwerp.

Deze AHB had namelijk slechts de volgende gegevens over de Israëlische Harvards:

- c/n 88-9604 werd eind 1949 naar Fokker getransporteerd wegens schade,

- c/n 27124 had Fokker-connecties,

- X-16 was de 14-563

- X-60 en X-62 werden door Fokker in januari 1949 afgeleverd.

Dit was alles wat ze wisten, en ze vroegen dus om meer gegevens uit Nederland.(1)

Aantoonbaar onjuist is de aflevering van X-60 en X-62 in 1949!

Uit de afleverdocumentatie van Aviolanda blijkt dat X-60 overgedragen werd op 6.8.1952 en X-62 omstreeks dezelfde tijd.

X-18 t/m X-57

Opmerkelijk is ook dat de AHB in een opsomming van ons reeds bekende gegevens over de S.11 het vermoeden bevestigde

dat de 40 toestellen in Israël vlogen met de kenmerken 3101 t/m 3141 en dat c/n 6236 vroeger X-37/PH-NEZ was geweest.

Op 2 mei1950 vroeg Fokker middel aanvraag M2-384 BvL's aan voor 40 S.11.1 toestellen die bestemd waren voor Israël en

in 1951 werd aan alle voor Israël bestemde S.11 vliegtuigen een X-kenmerk toegekend.

X-18 Fokker S.11 c/n 6217 Zie (PH-NED)

X-19 Fokker S.11 c/n 6218 Zie (PH-NEE)

X-20 Fokker S.11 c/n 6219 Zie (PH-NEF)

X-21 Fokker S.11 c/n 6220 Zie (PH-NEG)

X-22 Fokker S.11 c/n 6221 Zie (PH-NEH)

X-23 Fokker S.11 c/n 6222 Zie (PH-NEI)

X-24 Fokker S.11 c/n 6223 Zie (PH-NEK)

X-25 Fokker S.11 c/n 6224 Zie (PH-NEM)

X-26 Fokker S.11 c/n 6225 Zie (PH-NEN)

X-27 Fokker S.11 c/n 6226 Zie (PH-NEO)

X-28 Fokker S.11 c/n 6227 Zie (PH-NEP)

X-29 Fokker S.11 c/n 6228 Zie (PH-NER)

X-30 Fokker S.11 c/n 6229 Zie (PH-NES)

X-31 Fokker S.11 c/n 6230 Zie (PH-NET)

X-32 Fokker S.11 c/n 6231 Zie (PH-NEU)

X-33 Fokker S.11 c/n 6232 Zie (PH-NEV)

X-34 Fokker S.11 c/n 6233 Zie (PH-NEW)

X-35 Fokker S.11 c/n 6234 Zie (PH-NEX)

X-36 Fokker S.11 c/n 6235 Zie (PH-NEY)

X-37 Fokker S.11 c/n 6236 Zie (PH-NEZ)

X-38 Fokker S.11 c/n 6237 Zie (PH-NFA)

X-39 Fokker S.11 c/n 6238 Zie (PH-NFB)

X-40 Fokker S.11 c/n 6239 Zie (PH-NFC)

X-41 Fokker S.11 c/n 6240 Zie (PH-NFD)

X-42 Fokker S.11 c/n 6241 Zie (PH-NFE)

X-43 Fokker S.11 c/n 6242 Zie (PH-NFF)

(X-44) Fokker S.11 c/n 6243 Zie (PH-NFG)

X-44 Fokker S.11 c/n 6260 Naar Israël

(X-45) Fokker S.11 c/n 6244 Zie (PH-NFH)

X-45 Fokker S.11 c/n 6261 Naar Israël

(X-46) Fokker S.11 c/n 6245 Zie (PH-NFI)

X-46 Fokker S.11 c/n 6262 Naar Israël

(X-47) Fokker S.11 c/n 6246 Zie (PH-NFK)

X-47 Fokker S.11 c/n 6263 Naar Israël

X-48 Fokker S.11 c/n 6247 Zie (PH-NFL)

X-49 Fokker S.11 c/n 6248 Zie (PH-NFM)

X-50 Fokker S.11 c/n 6249 Zie (PH-NFN)

X-51 Fokker S.11 c/n 6250 Zie (PH-NFO)

X-52 Fokker S.11 c/n 6251 Zie (PH-NFP)

X-53 Fokker S.11 c/n 6252 Zie (PH-NFR)

X-54 Fokker S.11 c/n 6253 Zie (PH-NFS)

X-55 Fokker S.11 c/n 6254 Zie (PH-NFT)

X-56 Fokker S.11 c/n 6255 Zie (PH-NFU)

X-57 Fokker S.11 c/n 6256 Zie (PH-NFV)

X-58 t/m X-65

Dan volgt in de periode 1952/1953 nog de aflevering door Aviolanda van deze 9 Harvards aan Alsam Ltd. te Israël.

Helaas, in de afleveringsdocumenten staan de serienummers van zo'n beetje alle belangrijke componenten van deze toestellen

maar bij allemaal is bij "Former Reg.No." ingevuld "Unknown"!

We mogen er eigenlijk wel vanuit gaat dat al die componenten oorspronkelijk van verschillende toestel kwamen!

(1) Trouwens, informatie over de door Aviolanda geleverde Harvards moet sowieso met de nodige argwaan worden bekeken.

De afleveringsdocumentatie van de Zwitserse Harvards heb ik teruggevonden en die verschilt in alle gevallen van de

daarover gepubliceerde informatie!

Ter illustratie van deze bewering heb ik op 21.8.2009 in de sectie Nederlandse Luchtvaarthistorie een tabel met de

door mij gevonden nummers van deze toestellen geplaatst!