Een inwoner van Rijswijk klaagde over laag vliegende vliegtuigen.
Er werd een zweefvliegtuig opgesleept en de bestuurder van het zweefvliegtuig ontkoppelde niet, bovendien steeg hij boven het sleepvliegtuig uit waardoor de staart van de Tiger omhooggetrokken werd.
De bestuurder daarvan wist niet beter te doen dan te ontkoppelen. Hij verkeerde in de veronderstelling dat de zweefvlieger dat niet kon.
Kortom, ze vlogen niet alleen (te) laag maar toen de zweefvlieger alsnog ontkoppelde, viel er ook nog een kabel naar beneden.
Bestuurder sleepvliegtuig: B.M.D. van den Broek.
 
16.01.1950 PH-PBA  Douglas C-47A                19439     San Juan(N)        Terug / Top
Het toestel zou van de 'Karel Doorman" gehesen worden. Door het breken van een kabel viel een zware balk van de hijsinrichting op de romp van het gelukkig nog op het dek staande toestel. Hoewel de schade niet echt ernstig was, was de reparatie nogal tijdrovend.
Ook al omdat de inwendige schade niet goed beoordeeld kon worden werd het BvL geschorst en hoofdingenieur Schipper van de RLD naar Puerto Rico gestuurd om e.e.a. te begeleiden.
Na zeven dagen en nachten werken door personeel van de KLM én van de "Karel Doorman" kon weer een proefvlucht worden gemaakt en het BvL weer worden uitgereikt.
 
25.01.1950 PH-PBA  Douglas C-47A                19439     San Juan(N)        Terug / Top
Zou Prins Bernhard met het gereedstaande toestel vertrekken. Bij het proefdraaien bleek echter de oliedruk weg te vallen en bij inspectie bleek dat motor #1 zodanig beschadigd was dat een nieuwe gemonteerd moest worden.
Prins Bernhard vertrok met een KLM-toestel en de PH-PBA zou met een nieuw aangevoerde motor door Majoor Sonderman nagevlogen worden.
 
02.02.1950 PH-TBL  Douglas C-47A                18964     Nottingham(G)      Terug / Top
Bij de landing op vliegveld Hucknall raakte het toestel van de baan en kwam in botsing met de omheining van het veld. Het werd ernstig beschadigd.
 
02.02.1950 PH-TEU  Douglas C-47A                13396     Noordzee           Terug / Top
Het toestel vertrok met zeven bemanningsleden, een lading post en vracht van Schiphol
naar Londen. Er was zoveel bemanning omdat er drie vliegers 3e klasse aan boord waren
die geoefend zouden worden in de nadering en landing van Londen.
Na de start meldde het toestel zich voor een peiling nog tweemaal aan Schiphol, de
laatste keer om 03.44 uur.
Door opvarenden van het Deense ss “Rigmor” werd om 03.55. waargenomen dat een vliegtuig brandend neerstortte. Uit enkele op zee gevonden voorwerpen bleek later dat het hier de PH-TEU betrof. Er werden geen overledenen aangetroffen.
Die teruggevonden voorwerpen beperkten zich tot wat bekledingsdelen, een navigatietas en wat postzakken.
Een half jaar later werd bij een oudijzer handelaar op Goeree een zwaar beschadigde brandstoftank aangetroffen die een visser in het rampgebied in z'n netten had
aangetroffen. Die was vrijwel zeker ook nog van de PH-TEU afkomstig.
Dit was ook zo’n mysterieus geval, er werd geen enkele aanwijzing over de oorzaak
van het ongeval gevonden.
Wegens de zeer beperkte gegevens besloot de Raad dan ook om geen nader onderzoek in
te stellen.
Wèl kwam vast te staan dat aan de PH-TEU nog niet de door de RLD verplicht gestelde modificaties betreffende de brandbeveiliging waren aangebracht.
De KLM verweerde zich met het argument dat daarvoor het geld (lees: deviezen) ontbraken. Nader onderzoek in deze zaak wees trouwens uit dat de betreffende uitgaven niet eens
waren aangevraagd.
Gezagvoerder: J. van der Heide(┼)
Bwk:          C.J. Mink(┼)
Telegrafist:  A. van Seumeren(┼)
Stewardess:   C.H.M. Lamers(┼)
En de drie te onderrichten vliegers waren:
A.A.J. Legg(┼), F.J. de Raadt(┼) en B. Slosser(┼)
 
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
 
  De teruggevonden postzakken en rechts de hierboven genoemde brandstoftank. (Coll. H. Dekker)
     Het persbericht waarin aangekondigd werd dat een nader
      onderzoek niet zinvol werd geacht. (Coll. H. Dekker)
 
14.02.1950 PH-NCB  Fokker F25A Promotor         6084      Schiphol           Terug / Top
Het was de allereerste vlucht met dit toestel. Alles leek normaal tot de invlieger de overtrekproef wilde uitvoeren met de wielen uit. Toen bleek dat het neuswiel geheel niet wilde uitklappen en de hoofdwielen niet geheel.
Aangezien felle bochten en g-trekken niet hielp, concludeerde de bestuurder dat de blokkering van mechanische aard was en gebruikte de noodbediening niet.
Hij maakte een heel voorzichtige buiklanding in het gras naast baan 32.
De schade bleek zeer gering.
Inderdaad werd bij onderzoek een metaalsplinter gevonden die tussen tandwielen klem zat.
Invlieger: H.V.B. Burgerhout.
                                 (Coll. H. Dekker)
     
 
11.03.1950 PH-161  Schneider Grunau Baby IIb    6043      Ypenburg           Terug / Top
Tijdens de nadering dacht de bestuurder nog wat hoogte te moeten verliezen en draaide daartoe nog een volledige bocht. Hierbij bleef hij consequent het veld in de gaten houden.
Hij besefte niet dat hij met de bocht begon op de rugwindbaan, dus na een halve bocht had hij de wind tegen.
Afgaande op de grondsnelheid besefte hij ook niet dat zijn snelheid t.o.v. de omringende lucht veel te laag werd. Tijdens het laatste deel van de bocht gleed het toestel af en botste tegen de grond.
De bestuurder bleef ongedeerd, het vliegtuig werd ernstig beschadigd.
De romp was net achter de vleugelaanhechting geheel in tweeën gebroken.
Bestuurder: A.G. van den Berg.
 
     Een overzicht van de schade, behorend bij
      Ongevallenrapport 1950 No.1. (Coll. H. Dekker)
     
 
14.03.1950 OY-DEG  de Havilland D.H.60M Moth    1402      Blijham            Terug / Top
De bestuurder moest vanwege een sneeuwstorm en brandstofgebrek een noodlanding maken.
Bestuurder: Smorien.
 
07.04.1950 PH-174  DFS Olympia                  6056      Maartensdijk       Terug / Top
De Olympia werd door de Tiger Moth PH-NDF van Terlet naar Hilversum gesleept.
De zweefvlieger had veel last van remous en pas in de buurt van Maartensdijk nam hij
even de tijd (5 à 6 seconden) om zich te oriënteren.
Toen hij weer voor zich keek, zag hij dat hij veel te ver onder de sleepkist zat en
dus de staart naar beneden trok.
Hij ontkoppelde direct en draaide met een scherpe bocht weg.
Dit ging waarschijnlijk iets te snel, hij vloog met de vleugel tegen de kabel aan en de kabelring veroorzaakte enige schade.
Gelukkig gleed de kabel in de bocht wel weer van de vleugel af.
Bestuurder: C.N. Willemsen jr. En in de PH-NDF zat V.L. Hof.
 
     Uit een brief van GZC aan RLD d.d. 6.1.1951. (Coll. H. Dekker)
     
 
16.04.1950 PH-180  Göppingen Gö 4-II            6062      Terlet             Terug / Top
Tijdens de nadering gaf de instructeur op ca. 8 meter hoogte de opdracht de kleppen te sluiten. Helaas, die weigerden en dus werd het veld net niet gehaald.
En in het terrein vlak voor de baan stond een boompje.
Linker vleugeltip beschadigd, en als gevolg van de grondzwaai die volgde, brak de romp vlak voor de staart praktisch helemaal af.
Al eerder waren er klachten over die kleppen geweest, maar bij inspectie had men geen bijzonderheden kunnen ontdekken.
Instructeur: J. Koek. Leerling: Geurts.
 
20.04.1950 PH-TCE  Douglas DC-4                 42995     Teheran(EP)        Terug / Top
Landing met geblokkeerde wielen.
 
30.04.1950 PH-UCM  Piper L-4J Grasshopper       13365     #                  Terug / Top
Het jaarverslag van de NLS meldt een schade van Dfl. 142,27.
 
08.05.1950 PH-UBD  North American AT-6A Texan   78-6714   Alphen en Riel     Terug / Top
           PH-UBM  North American AT-6A Texan   78-6599
           PH-UBO  North American AT-6A Texan   78-6384
De drie instructeurs van de Rijksluchtvaartschool, Haye, Jansen en Slag, startten voor
het oefenen van kunstvluchten in formatie. Het RLS-team gaf wel vaker acte de présence
op vliegfeesten en had daarmee al diverse prijzen gewonnen.
Normaliter vloog instructeur Lambermont in het team, maar die werd wegens ziekte vervangen door Haye.
Er was tevoren geen vliegprogramma afgesproken. De uit te voeren manoeuvres werden door
de teamleider Jansen met handbewegingen aangegeven. De beide vleugelvliegers moesten
zich dan bij de bewegingen van het middelste vliegtuig aansluiten en de formatie
handhaven.
In het begin van de stijgende baan van de derde looping kwam de linker vleugeltip van
de PH-UBO boven het kielvlak van de PH-UBD.
Teneinde een botsing te vermijden, trok Haye zijn vliegtuig steiler op en stuurde wat
naar rechts. Hij verloor daarbij het zicht op de beide andere vliegtuigen.
Bijna in de top van de looping botste de PH-UBO op de vleugel van de PH-UBD, waardoor
de rechtervleugel van dit toestel afbrak.
Het toestel viel al draaiend met matige rolsnelheid om zijn langsas naar beneden en
dook in de grond. Instructeur Jansen kwam om het leven, de PH-UBD werd geheel vernield.
Bestuurders: (D) J.F.A. Jansen(┼), (M) G.J. Slag en (O) H.M. Haye.
 
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
                                                   (Coll. H. Dekker)
     
 
De trieste restanten van de PH-UBD. (Coll. H. Dekker)

 
De beschadigde linkervleugel van de UBO en het afgebroken deel van de rechtervleugel van de PH-UBD.  
(Coll. H. Dekker)

09.05.1950 PH-UCC  de Havilland D.H.82A  Tiger Moth  85006   =               Terug / Top
Bij de landing door het onderstel gezakt.
Dit kan haast niet het incident zijn waar ik in de vragenrubriek (no.20) een foto van heb gezet. De daar getoonde schade lijkt me groter dan de Dfl. 31,07 die voor dit incident opgegeven werd.
 
14.05.1950 PH-164  Schneider Grunau Baby IIb    6046      Ypenburg           Terug / Top
           PH-179  Göppingen Gö 4-II            6061
De bestuurder van de PH-164 moest een doellanding maken maar slipte iets te lang door waardoor hij niet goed voor de baan uitkwam.
In de eindnadering raakte hij met de linker vleugelhelft de omhoog staande vleugel van de PH-179.
Bestuurder: J. Reitsma.
 
     Ongevallenrapport 1950 No.6.  (Coll. H. Dekker)
     
 
15.05.1950 PH-UAG  de Havilland D.H.82A Tiger Moth  85886  Ypenburg          Terug / Top
Bij een laplanding moet het toestel op een vooraf vastgesteld punt, of gebied, aan de
grond komen. Dat levert vooral bij onervaren bestuurders het risico op dat ze gaan manoeuvreren met een vliegtuig dat al tegen de overtreksnelheid aan vliegt.
Met het gevolg de bij een koersverandering de binnenvleugel overtrokken raakt en het toestel afglijdt.
Daar zijn in het verleden een paar nare ongevallen door gebeurd, en die hadden toen het verplicht stellen van de beruchte ‘beddenplank’ tot gevolg. Terwijl ze eerder aan de vliegtechniek dan aan de vliegeigenschappen van de Tiger te wijten waren!
Dit overkwam de bestuurder van de PH-UAG. Direct toen hij het afglijden voelde aankomen, drukte hij de knuppel naar voren en gaf volgas. Helaas, hij was al te laat (en te laag!) want hij vloog het toestel tegen de grond.
De schade was ernstig, de bestuurder bleef ongedeerd.
Bestuurder: H.J. Duimstra.
 
De twee foto's links werden gemaakt door
Richard Amersbeek en mij ter beschikking
gesteld door Gerben Tornij.                                                            (Coll. H. Dekker)
 
17.05.1950 PH-UCS  Piper L-4J Grasshopper       13228     Schijndel          Terug / Top
Vijf minuten voor aankomst op Eindhoven zag de bestuurder het Wilhelminakanaal aan voor
het kanaal Helmond-Eindhoven. Hij kwam dus boven Best terecht en daardoor raakte hij de
weg kwijt.
Na wat vruchteloos zoeken besloot hij, denkend dat zijn brandstofvoorraad dat noodzakelijk maakte, tot een noodlanding in de buurt van Schijndel.
Op het laatste ogenblik bemerkte de bestuurder de aanwezigheid van telefoonpalen en gaf direct weer volgas. Daarop zag hij een ander weiland dat hem geschikt leek.
Omdat hij nog wat hoog zat, zette hij een linker slip in gevolgd door een vrij steile rechter bocht om de bomen aan de linker kant van het terrein te ontwijken.
Dat lukte niet helemaal, het vliegtuig raakte met de onderzijde van de romp enkele bomen
en kwam spoedig daarna in verticale stand met de linker vleugelhelft tegen een slootrand
tot rust.
De wijze waarop hij de algehele situatie had behandeld, samen met al eerder uitgebrachte beoordelingen, gaven de autoriteiten aanleiding een negatief studie-advies te geven.
Bestuurder: M.J. Caviet.
 
00.05.1950 PH-86   Schneider Grunau Baby IIa    2 serie III  Twente          Terug / Top
In 1951 werd de werkplaats van de TZC bezocht door inspecteur Spierenburg teneinde de reparatie van dit toestel te controleren. Het werd daar gerepareerd van een “oude kraak, ca. mei 1950". Helaas heb ik daar niets over kunnen vinden.
Mogelijk was het van een nóg oudere kraak: 4 mei 1947?
 
                                    (Coll. H. Dekker)
     
 
00.05.1950 OY-#    #                            =         Dorkwerd           Terug / Top
De noodlanding werd gemaakt wegens vermeend brandstofgebrek. Maar de bestuurder vertrok later, zonder brandstof bij te vullen, en vloog naar Eelde.
 
04.06.1950 PH-163  Schneider Grunau Baby IIb    6054      Hilversum          Terug / Top
De lierman had nog niet veel ervaring. Hij trok aanvankelijk te hard en bij overschakelen van 3e naar 4e versnelling haalde het zweefvliegtuig de kabel zelfs in. Maar de snelheid was nog te laag, en de bestuurder ontkoppelde en maakte een (te) harde landing.
Lichte schade.
Bestuurder: P.A. Hühne.
                                    (Coll. H. Dekker)
     
 
05.06.1950 PH-155  Schneider Grunau Baby IIb    6037      Leeuwarden         Terug / Top
Nog een mislukte lierstart. Op ca. 100 meter hoogte valt de kabel van de open lierhaak af. De bestuurder maakte een bocht maar verliest daarin te veel snelheid en al tijdens het rechtleggen raakte de linker vleugeltip de grond. De romp sloeg ook tegen de grond en een forse grondzwaai volgt.
Linkervleugel en voorste deel van de romp ernstig beschadigd. Bestuurder ongedeerd.
Bestuurder: H.K. van Huysen.
 
     Ongevallenrapport 1950 No.6.  (Coll. H. Dekker)
     
 
06.06.1950 PH-UCE  Piper J3C-65 Cub             18546     Norg               Terug / Top
Tot ongeveer 6 kilometer van het veld lag de bestuurder keurig op koers. Maar hij kon toch Eelde niet vinden. Na laag vliegend nog gezocht te hebben besloot hij tot een voorzorgslanding.
Daar hij over 20 meter hoge bomen moest binnen komen, kwam hij vrij ver op de landingsbaan aan de grond. In de uitloop botste het toestel eerst tegen een afrastering van schrikdraad aan waarna ook het rechter wiel nog in een greppel kwam.
Het vliegtuig werd ernstig beschadigd., de inzittenden bleven ongedeerd.
Bestuurder: J.J.H. Gorter. En er was één passagier aan boord.
 
     De vluchtopdracht die Gorter kreeg.  (Coll. H. Dekker)
     
 
10.06.1950 PH-95   Schneider Grunau Baby IIb    4 serie III  Boekelo         Terug / Top
Bij een buitenlanding in de uitloop tegen een boom gebotst. Schade aan beide vleugels, cockpit vernield. Bestuurder ongedeerd.
Bestuurder: H.W. Uyt den Boogaard.
 
     De opgave van de schade.  (Coll. H. Dekker)
     
   
10.06.1950 PH-148  Schneider Grunau Baby IIb    6030      Beek               Terug / Top
Buitenlanding op ongeschikt terrein. Tegen een boompje gebotst waarbij linker stabilo en hoogteroer schade opliepen.
Bestuurder: L.C.J. Dietz.
 
10.06.1950 PH-175  DFS Olympia                  6057      Venlo              Terug / Top
Toestel bewust traverserend aan de grond gezet vanwege een te klein landingsterrein. Enige schade aan de romp.
Bestuurder: H.Th. Brauckmann.
 
14.06.1950 OY-AAR  S.A.I. KZ-VII U-4 Laerke     150       Winschoten         Terug / Top
Noodlanding wegens brandstofgebrek. Later weer opgestegen en naar Eelde gevlogen.
Bestuurder: Knudsen.
 
     Knipsel met dank aan Doewe Pelleboer.
     
 
16.06.1950 PH-UDO  de Havilland D.H.82A Tiger Moth  82088  Lanacken(OO)      Terug / Top
Doel van de vlucht was vliegveld Beek. De bestuurder meende dat hij na Goirle de Maas nog moest passeren en ging toen dat niet gebeurde rondcirkelen om de rivier te zoeken.
Daarbij raakte hij volkomen de weg kwijt en om zich te oriënteren vloog hij laag over een treinstation. Daar werd hij echter niet wijzer van want Lanacken stond niet op zijn kaart aangegeven.
Dus besloot hij tot een voorzorgslanding. Het uitzweven duurde echter iets langer dan hij dacht en toen hij zag aankomen dat hij in de tarwe aan het eind van het veld zou terechtkomen gaf hij weer volgas. Helaas, aan het eind van het veld stonden ook bomen en de linkervleugel raakte een daarvan. Omdat de snelheid toch al laag was kwam het toestel vlak daarachter op het erf van een boerderij aan de grond.
De schade aan het toestel was zó groot dat het niet meer gerepareerd werd.
Beide inzittenden bleven ongedeerd.
Bestuurder: Th.A. Groen.
 
                 De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart en een fragment uit de Toelichting
                     bij de Balans en Verlies- en Winstrekening van de NV NLS.  (Coll. H. Dekker)
 
18.06.1950 PH-#    de Havilland D.H.82A Tiger Moth  =     #                  Terug / Top
Bij de start door het onderstel gezakt.
 
18.06.1950 PH-133  Grunau 9 (ESG)               6021      Soesterberg        Terug / Top
De leerling mocht na een aantal sledevaarten voor het eerst ‘even los’.
Het toestel kwam in een wat te veel getrokken stand los, maakte een bocht naar rechts
waarbij de rechter vleugeltip de grond raakte.
Het toestel zwiepte 180° om en kwam op de neus en de linker vleugeltip tot stilstand.
Beide (gehuurde!) vleugels werden afgekeurd, de eigen vleugels waren op dat moment in het ACvZ bouwlokaal en werden later weer gemonteerd.
Bestuurder: C.M. Indrisie.
Naschrift: Trouwens, het toestel was vlak daarvoor ook gerepareerd. Op 11/6 had P. Alsema vulklossen tussen rompgording en voorstijl aangebracht.
 
25.06.1950 PH-NEB  de Havilland D.H.82A Tiger Moth  85189  Soesterberg       Terug / Top
In strijd met de voorschriften was op de passagiersplaats de stuurknuppel niet verwijderd. Gezien het vervolg, waarschijnlijk niet per ongeluk.
Na eerst over Voorthuizen te zijn gevlogen werd koers gezet naar Soesterberg.
Tussen Amersfoort en Soesterberg beduidde de bestuurder, door middel van een briefje,
dat de passagier de besturing mocht overnemen. Dit bevestigde de passagier (een zweefvlieginstructeur) door handopsteken.
Boven Soesterberg maakte het toestel een steile overtrokken bocht en dook recht op het verkeersgebouw af. Pas vlak boven de grond werd de duik beëindigd.
Ter zitting bleek dat door een misverstand geen van beiden het vliegtuig bestuurd had. Vanwege zijn handelwijze en het feit dat hij oorspronkelijk een andere verklaring voor
het gebeurde gaf ontnam de Raad de bestuurder zijn bevoegdheid voor een periode van een
jaar. 
Bestuurder: J.M. Sjouke. 
 
                De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.  (Coll. H. Dekker)
 
25.06.1950 PH-TPM  Douglas DC-6                 43115     Lissabon(CS)       Terug / Top
Omdat de weersvoorspelling voor Lissabon gunstig was, werd de landing uitgevoerd door de co-piloot. De nadering verliep geheel normaal, maar vlak voor de baan zakte het toestel opeens door en de wielen raakten de grond vóór de baan.
Bij nadere inspectie bleek het toestel op diverse plaatsen schade te hebben opgelopen.
De KLM vond dat de gezagvoerder niet attent genoeg was geweest en te laat had ingegrepen
en nam disciplinaire maatregelen tegen hem.
Gezagvoerder: J.F. de Laat. Co-piloot: G. Thorelli. Vliegers: Bauling en Bos. Boordwerktuigkundigen: Enzerik en C. Hoogvliet. Telegrafisten: van der Draaij en Mulder.
 
      Zichtbaar is dat de wielen de grond raakten en een deel
       van de heg meenamen!  (Coll. H. Dekker)
     
   
27.06.1950 PH-NDB  Auster Mk.V                  =         Noordoostpolder    Terug / Top
Met de rechter vleugeltip tegen een vlaggenmast gebotst.
Bestuurder: A.W. Hamming.
 
02.07.1950 PH-#    Piper Cub                    =         Zandvoort          Terug / Top
De Haarlemse autohandelaar en sportvlieger M.H.P. werd op 16.3.1951 door de kantonrechter beboet vanwege te laag vliegen boven het strand op 2.7.1950.
 
05.07.1950 PH-NDB  Auster Mk.V                  =         Noordoostpolder    Terug / Top
Na het laden van nieuwe spuitstof vertrok de bestuurder voor zijn zevende sproeivlucht
om de percelen 29-31 te besproeien. Teneinde een geïnteresseerde buitenstaander die hem tijdens het laden had aangesproken gelegenheid te geven om over de grond zich naar deze percelen te begeven, maakte hij eerst een paar “proefruns” over perceel 29.
Na de laatste run, op ongeveer 40 voet hoogte, zette de bestuurder een klimmende rechter bocht in, gevolgd door een korte bocht naar links.
Het vliegtuig gleed hierbij af en sloeg na nog ongeveer 180° gedraaid te zijn met de neus omlaag tegen de grond. Het stuitte in z’n geheel nog even omhoog en kwam in vrijwel
normale stand tot stilstand, waarna het onmiddellijk geheel uitbrandde.
De bestuurder kwam om het leven.
Als oorzaak werd door de Raad een aantal samenwerkende factoren genoemd, er was teveel spuitstof geladen, de bestuurder was wat zwaarder dan aangenomen, het zwaartepunt lag
iets te achterlijk.
Allemaal afzonderlijk, en ook tezamen, nog niet ernstig genoeg om een crash te
veroorzaken, maar bovendien waren deze proefruns ook bedoeld als demonstratie en
vermoedelijk heeft de bestuurder het bochtenwerk voor het aanvliegen van de volgende
run iets te scherp uitgevoerd. Dit alles, gecombineerd met een nog geheel gevulde
spuittank moet voldoende geweest zijn om in een, op die hoogte, niet corrigeerbare
vliegstand te geraken.
Bestuurder: A.W. Hamming(┼).
 
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
 
                De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.  (Coll. H. Dekker)
 
                                                                        (Coll. H. Dekker)
 
13.07.1950 PH-165  Schneider Grunau Baby IIb    6047      Wiessel            Terug / Top
De nadering voor de buitenlanding was iets te laag en het zweefvliegtuig botste met de rechtervleugel tegen een afrasteringspaal. Buitenste deel van de vleugel was er finaal vanaf.
Bestuurder: R. van Gelder.
 
     Het schaderapport.  (Coll. H. Dekker)
     
 
18.07.1950 PH-164  Schneider Grunau Baby IIb    6046      Terlet             Terug / Top
Tijdens de vlucht zakten de kleppen ongemerkt open. Natuurlijk werd de abnormaal hoge  daalsnelheid wèl opgemerkt, maar die werd aan een sterke daalwind toegeschreven.
Al met al kon de landingsprocedure niet in het normale tempo uitgevoerd worden,
het toestel kwam vóór de baan hard aan de grond, en wel precies op de rand van een greppel.
Ernstige schade aan romp en beide vleugels. De bestuurder bleef ongedeerd.
Bestuurder: H.A. Veder.
                                                                         (Coll. H. Dekker)
 
25.07.1950 PJ-ACG  Stearman 75                  =         Hato(PJ)           Terug / Top
Twee monteurs van het KLM-WIB keerden niet terug van een vlucht boven zee.
Bestuurders: J.W. Out(┼) en T.C. den Uyl(┼).
 
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
 
N.B. Mogelijk betreft het de PJ-ACH, beide toestellen werd in 1950 afgeschreven.
 
     Krantenberichtje, herkomst onbekend.
     
 
27.07.1950 PH-UAO  de Havilland D.H.82A Tiger Moth  85960  Ypenburg          Terug / Top
           PH-UDC  de Havilland D.H.82A Tiger Moth  84257
Er zou een oefenvlucht gemaakt worden met een formatie van drie Tiger Moths als voorbereiding op de openingsvlucht van de ILSY. Een grote luchtvaartshow in die tijd.
De instructeurs van de RLS hadden een kunstvliegteam waarmee wel vaker op vliegfeesten
werd opgetreden.
Tijdens deze vlucht heeft het linker vliegtuig (PH-UDC) zich ten gevolge van een remousstoot naar rechts bewogen. Hierdoor kwam de rechter bovenvleugel in aanraking met
het stabilo van het middelste vliegtuig, de PH-UAO.
Van de ‘O’ werden het stabilo en het hoogteroer licht beschadigd. Na de botsing werd de oefening afgebroken, alle drie de vliegtuigen konden een normale landing uitvoeren.
Bestuurders: L.T. Loohuizen (UAO), H.J. Beaudoux (UDC) en die van het derde vliegtuig,  waarvan ik de identiteit niet heb kunnen achterhalen, was A.B. Hofman.
 
27.07.1950 PH-UDV  de Havilland D.H.82A Tiger Moth  86625  Ypenburg          Terug / Top
           PH-UDY  de Havilland D.H.82A Tiger Moth  83157
De instructeur taxiede met zijn leerling in de PH-UDV naar de baan en lette weliswaar heel goed op, maar helaas op het verkeerde toestel. Toen hij weer voor zich keek, zag hij dat daar ook een RLS-Tiger stond, de PH-UDY.
Een botsing was niet meer te voorkomen en met vrij lage snelheid, maar nog wèl draaiende propeller, reed hij er tegenaan. De schade aan de PH-UDV bleef zeer beperkt, maar van de PH-UDY werden kielvlak, richtingsroer en hoogteroer geheel vernield.
Instructeur: J.C. ter Averst. Leerling: L.J. Creemers.
 
     Het relaas van instructeur Ter Averst.  (Coll. H. Dekker)
     
 
29.07.1950 PH-UDX  de Havilland D.H.82A Tiger Moth  83607  Ypenburg          Terug / Top
Nadat de instructeur al meer dan een uur had gelest, zou hij weer opstijgen met zijn derde leerling. Na de start begon de motor echter al op 300 voet te pruttelen.
De instructeur controleerde direct het benzinekraan en de hoogtegas-handle maar daaraan mankeerde niets. Dus nam hij de besturing over.
Ook zijn bemoeienissen met de motor hadden echter geen verbetering tot gevolg.
Met afgeslagen motor voerde hij een noodlanding uit. In de uitloop daarvan botste hij
tegen een ijzeren afrastering en kwam daarna in de struiken tot stilstand.
De inzittenden konden ongedeerd uitstappen.
Het onderzoek wees uit dat de carburateur sterk vervuild was, en het kwam ook niet vast te staan of deze carburateur op het tijdstip van indienstname door de RLS, in goede conditie verkeerde.
Hoewel Goodhew Aviation Company verklaarde dat de motor aan de eisen van de “Air Registration Board” voldeed, bleek al na vier ‘Nederlandse’ draaiuren dat veel onderdelen vervangen dan wel gerepareerd dienden te worden. Bij deze geschiedenis werd nergens de carburateur met name genoemd.
Instructeur: L.T. Loohuizen. Leerling: Weg.
 
                   (Coll. H. Dekker)
     
   
06.08.1950 PH-NAN  Koolhoven F.K.43             6171      =                  Terug / Top
Al tijdens het begin van de vlucht Düsseldorf naar Eindhoven had de bestuurder de indruk dat het kompas niet erg betrouwbaar was. Toen dan ook herkenningstekens langs de route uitbleven besefte hij dat hij verdwaald was.
Westwaarts vliegend zag hij een groot wateroppervlak onder zich en hij nam aanvankelijk aan dat dit de Noordzee was. De kustlijn volgend besefte hij na enige tijd dat dit het IJsselmeer moest zijn.
Vanwege z’n verminderende hoeveelheid brandstof zette hij het toestel daar ergens aan de grond.
Bestuurder: E.H.J. de Lyon.
 
16.08.1950 PH-TEI  Convair 240                  125       Schiphol           Terug / Top
De bestuurder moest tijdens de nadering opeens uitwijken voor een militaire Anson, de PE-DAG alias de D-7, die uitgeboekt was voor een VFR-vlucht, IFR in en uit de wolken vliegend van z'n koers was afgeweken.
 
23.08.1950 PJ-ALH  Douglas C-47A                11994     St. Kitts(V4)      Terug / Top
In de ontluchting van de tank met hydraulische olie zat een kakkerlak waardoor het onderstel niet uit wilde dan wel niet lockte.
De schade was uiterst gering, het toestel werd al de volgende dag via St. Lucia teruggevlogen naar Aruba.
Gezagvoerder: B. v.d. Werf. Co-piloot: A.C. Guys.
NB. Bij die kakkerlak kan ik me eerlijk gezegd weinig voorstellen...
                                                     (Foto's A.C. Guys, via Gerard Casius)
  
26.08.1950 PH-TBI  Douglas C-47A                11855     Schiphol           Terug / Top
Kwam aan het eind van de uitloop baan tekort. Het toestel reed de overrun-zone in en werd aanzienlijk beschadigd.
 
31.08.1950 PH-UDK  de Havilland D.H.82A Tiger Moth  83785  =                 Terug / Top
Bij de landing door het onderstel gezakt.
 
                                 (Coll. H. Dekker)
     
  
00.08.1950 PH-NFW  Fairchild 24W-41A Argus II   366       =                  Terug / Top
Over dit incident heb ik geen feitelijke informatie. Uit de aanwezige briefwisseling valt op te maken dat het gaat om het zonder toestemming -of dat de marine-autoriteiten niet op de hoogte waren van de verleende toestemming- vliegen in verboden gebied.
 
09.09.1950 PH-TPP  Douglas DC-6                 43118     Teheran(EP)        Terug / Top
Landing met blokkerende remmen.
 
11.09.1950 PH-UDP  de Havilland D.H.82A Tiger Moth  3764  Nootdorp           Terug / Top
Bij de landing over de kop geslagen. De schade bleek gering: Dfl. 320,48.
 
14.09.1950 PH-BHD  VandenBemden vrije ballon    =         Kootwijk           Terug / Top
           F-#     Vrije ballon                 =         Kootwijk
           F-#     Vrije ballon                 =         Nijkerker Polder
Bij de start voor de internationale ballonwedstrijd Coupe Andries Blitz ging er bij het vullen iets mis. De pers meldde: "Veertien ballons werden flodderige baalzakken, vier stegen op: barre avonturen tegemoet".
De ballon PH-BHD van Nini Boesman en Jacques Demint raakte bij de landing bij Radio Kootwijk de boomtoppen en scheurde.
Een Franse ballon werd door de harde wind onder het net vandaan geblazen en koos dus zonder net en mand en ballonvaarder het luchtruim. Hij werd in de Nijkerker polder teruggevonden.
Ook de Fransman Cormier landde 'ergens' bij Kootwijk. Hij ging op zoek naar de bewoonde wereld, raakte verdwaald, vond geen dorp en ook z'n ballon niet terug. Hij overnachtte in een zandverstuiving. De ballon werd later door Kootwijkse jongens gevonden.
Ballonvaarders: Nini Boesman, de Cok en Cormier.
 
19.09.1950 PH-HAA  Sikorsky S.51                5133      Ypenburg           Terug / Top
Er werden achterwaartse starts geoefend. Hierbij wordt het toestel met de neus in de wind gestart en na het loskomen wordt direct een bocht van 180° gedraaid zodat het verdere stijgvlucht met rugwind wordt uitgevoerd. Aangezien het alleen om de start ging werd alleen het eerste deel van de oefening, de start en de bocht dus, uitgevoerd.
Bij de derde maal bleef het toestel door de wind langzaam achterwaarts drijven.
De bestuurder probeerde te corrigeren door wat naar voren te duiken en de spoed van de rotorbladen te vergroten.
Hierdoor liep het toerental terug; hij gaf meer gas maar dat had door die grotere spoed niet onmiddellijk het gewenste gevolg. Wèl was het gevolg dat het toestel wat naar rechts wegdraaide waardoor de wind nog meer vat kreeg op het toestel dat nu ook zijdelings begon weg te drijven.
Het ingrijpen van de instructeur kon niet meer verhinderen dat het dalende toestel, nog steeds zijdelings bewegend, de grond raakt.
Het kantelde en de hoofdrotorbladen werden vernield, de staartschroef met het rompeinde braken af en de romp was halverwege geknikt.
Bestuurder: J. Schwarts. Instructeur: R.J. Idzerda.
 
     Bericht in Het Parool 19.9.1950.
     
                                                                      (Coll. H. Dekker)
 
20.09.1950 PH-PBB  Stinson L-5B Sentinel        76-3401   Soesterberg        Terug / Top
De bestuurder vond het niet nodig (in zijn positie...?) een vluchtplan in te dienen.
Toen er dan ook naar hem 'gezocht' werd, wist Soesterberg niets van deze vlucht.
Bestuurder: Z.K.H. Prins Bernhard.     
 
20.09.1950 PH-TBY  Douglas C-47A                12767     Gemert             Terug / Top
Blikseminslag op de route Frankfurt-Valkenburg.  De HF/MF antenne's inclusief isolatoren werden weggeslagen. Geen persoonlijk letsel.
Gezagvoerder: J. van Kruiselbergen. Co-piloot: M.A. Drijgers. Telegrafist: H. de Swart. Boordwerktuigkundige: A.Polman.
 
02.10.1950 PH-TPI  Douglas DC-6                 43117     Zürich(HB)         Terug / Top
Bij de landing kreeg het toestel twee klapbanden.
 
13.10.1950 G-AKOW  Auster V                     1579      Volkel             Terug / Top
Het toestel landde op het nog niet opengestelde luchtvaartterrein. De bestuurder stapte uit, deed iets onduidelijks bij de staart en steeg daarna weer op.
 
16.10.1950 PH-UCN  Piper L-4J Grasshopper       13366     Volkel             Terug / Top
De bestuurder vloog van Hilversum naar Volkel om daar met diverse passagiers wat rondvluchtjes te maken.
Bij het inkomen voor de landing na de derde vlucht zagen getuigen dat het toestel op
een hoogte van 10 à 15 meter een scherpe, stijgende bocht inzette.
Hierbij werd een hoogte van 20 à 25 meter bereikt.
Hierna daalde en draaide het toestel door, zonder dat het vlak gelegd werd.
Het sloeg met de vleugel en de neus tegen de grond en vloog onmiddellijk in brand.
Het brandde geheel uit, de beide inzittenden kwamen om het leven.
Bestuurder: K. Riphagen(┼)
 
Passagier: P. Wingers(┼)
 
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
 
  De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.  (Coll. H. Dekker)
 
                                                                       (Coll. H. Dekker)
 
25.10.1950 OO-AUN  Douglas DC-3D                42977     Twente             Terug / Top
Noodlanding van een toestel van de SABENA. Het toestel was onderweg van Melsbroek naar Stockholm/Bromma en kwam binnen met één propeller in vaanstand.
 
05.11.1950 PH-163  Schneider Grunau Baby IIa    6045      Hilversum          Terug / Top
Te ruim circuit gevlogen en het veld was dus niet meer haalbaar. Bij de buitenlanding raakte een vleugel het eerst de grond waarna een grondzwaai volgde.
Wat huidbeplating losgesprongen, romp getordeerd.
Bestuurder: A. Schoemaker.
NB. Zie ook de illustratie bij 4 juni.
                                                               (Coll. H. Dekker)
 
19.11.1950 PH-135  Gruna 9 (ESG)                6023      Beek               Terug / Top
De eerste solo start verliep iets anders dan verwacht. Door de onrustige stuurbewegingen van de leerling werden het zelfs meerdere starts. En evenzoveel landingen dus...
De landingen werden hoe langer hoe harder. Na de laatste bleek een achterstijl gestuikt en was de spantoren gespleten.
Bestuurder: J. v.d. Raadt.
 
23.11.1950 PH-NDG  Fairchild 24R-64A Argus III  996       Twente             Terug / Top
Toen het toestel gedemonteerd werd reed iemand met z’n auto over de op de grond liggende rechter vleugel. Deze werd ernstig beschadigd en de reparatie dan wel herbouw werd uitgevoerd door oud vleugelbouwers van de LSK.
Bestuurder (van de auto!): de heer van Dam-Merret.
 
                  (Coll. H. Dekker)
     
 
29.11.1950 PH-TEK  Convair 240-4                143       Frankfurt(D)       Terug / Top
Onderweg van Milaan naar Frankfurt werd tot twee maal toe een doordringende brandlucht
in de cockpit geconstateerd. Emergency descent toestemming gevraagd en snel verkregen.
Bij inspectie bleek er een relais te zijn doorgebrand en werd er een olielekkage gevonden.
Het was trouwens toch al een vlucht met hindernissen geweest.
Amsterdam: drie kwartier vertraging wegens wachten op Londen-machine.
Frankfurt: meer dan een uur in de holding wegens een Army-machine die tenslotte toch
niet uitgerust bleek voor een GCA-approach.
Frankfurt: uur vertraging wegens lekkage in hydraulisch systeem.
Frankfurt: start een uur vertraagd wegens een cirkelende Army-machine zonder radioverbinding.
Malpensa: Met vliegveld in zicht, met landingstoestemming van de toren, landing verboden door ‘el directio’.
Doorgevlogen naar Rome en daar -met 10 passagiers- overnacht.
De volgende dag gestart naar Milaan.
Milaan: weersgesteldheid beneden de limieten, toch doorgevlogen. Bij aankomst bleek actueel bericht onveranderd, maar zicht was minstens 5 kilometer. Wel geland dus.
Toen volgde dus nog de brandlucht-incidenten en tenslotte de terugvlucht -zonder drukcabine- naar Schiphol.
Gezagvoerder: W.F. Bellink.
 
03.12.1950 PH-168  Schneider Grunau Baby IIa    6050      Valkenburg         Terug / Top
Vóór de landing maakte de bestuurder, een korporaal-vlieger bij de MLD, met de wind in de rug nog even een zoemer (100 à 120 km/u) over de startplaats.
De bedoeling was om direct daarna een hoge bocht uit te voeren en dan tegen de wind in te landen. De bocht werd echter te steil uitgevoerd en te lang doorgetrokken.
Het werd dus een zuivere Immelmann.
Nou ja, zuiver... De afwerking liet nogal te wensen over.
De snelheid bovenin was te laag en de bestuurder zag geen kans het toestel weer voldoende horizontaal te leggen.
Het sloeg met de voorkant van de romp tegen de baan, stuiterde weer omhoog en kwam 30 à 40 meter verderop met een grondzwaai tot stilstand.
Gehele rompvoorstuk tot aan de hoofdspant totaal gekraakt, spanten beschadigd, beplating losgesprongen, linkervleugel gebroken. Kortom, zwaar beschadigd. Dat gold trouwens ook voor de bestuurder!
Bestuurder: J.P.R.F. Hulsman.
 
     Ongevallenrapport 1950 No.16  (Coll. H. Dekker)
      
 
15.12.1950 PH-TEA  Convair 240-4                61        Schiphol           Terug / Top
Het sneeuwde hevig en hoewel de bwk en ook de gezagvoerder verzochten om de vleugels nogmaals schoon te vegen, werd dit geweigerd.
Tijdens de start was hinderlijke trilling waarneembaar, was het toestel slecht te besturen en ondanks het voortdurend gegeven startvermogen liep de snelheid nauwelijks op en ook klom het toestel heel slecht.
Vanuit de cabine was de ijslaag goed zichtbaar. Pas toen na zo’n 20 minuten de hoogte van 9000 voet werd bereikt begon de ijslaag langzaam te verdwijnen. Pas na een uur vliegen was de kruissnelheid normaal.
De gezagvoerder waarschuwde dus al direct na de start om de twee ook klaar staande toestellen niet op deze manier te laten vertrekken.
Bestuurder: Clarke. Boordwerktuigkundige: A.F. Bijland.
 
20.12.1950 PH-TPI  Douglas DC-6                 43111     =                  Terug / Top
Na de landing waren motoren #1 en #4 afgezet. Het toestel had geen remdruk meer en taxiede tegen een vliegtuigtrap. Schade $ 5931.
 
24.12.1950 G-AIWE  Douglas Dakota III           13479     Schiphol           Terug / Top
Na een mislukte VFR nadering besloot de bestuurder toch maar een IFR-landing te maken met behulp van SBA. Hierbij heeft hij, naar hij verklaarde, vermoedelijk de Outer- voor de Inner-marker aangezien. En vervolgens de aanloopverlichting voor de baanverlichting.
Hij zag dus plotseling een huisje voor zich opdoemen, kon met een optrekkende beweging daar nog wel overheen. Het was echter station PHA-6 met daarop dus een grote antenne.
Díe kon hij niet meer ontwijken en vloog het bovenste deel van de bamboemast eraf.
Het vliegtuig liep een deuk in de vleugelvoorrand op.
Bestuurder: C.T. Trimble.
 
     Het rapportje van bestuurder Trimble.   (Coll. H. Dekker)
      
 
27.12.1950 OO-MAR  Miles M.57 Aerovan           6397      Leeuwarden         Terug / Top
Noodlanding wegens brandstofgebrek.
 
00.00.1950 PJ-ALP  Douglas C-47A                19434     Aruba(PJ)          Terug / Top
Buiklanding. Het enige wat ik ervan weet is dat de bestuurder vergat de wielen uit te
doen. Maar dat had u zelf ook kunnen bedenken!
Ook de datum zou ik graag willen weten, twee zegslieden menen zich te herinneren dat
het in 1950 was...
Bestuurder: Tj. Dijkstra. Boordwerktuigkundige: D. Schermerhorn.  
                                                                     (Coll. H. Dekker)

---

 
En verder in 1950:
* meldt de KLM dat er 20 maal blikseminslag is geweest
* meldt de KLM ook 4 vogelaanvaringen
* zou P. Vogelzang in dit jaar met een Piper ‘het havenkantoor ingevlogen’ zijn.
* heeft de PH-NCU een reclamesleep boven Tilburg verloren
* heeft de PH-NCU een noodlanding op een landweggetje in Engeland gemaakt.
* is er ‘iets’ met de PH-UCW gebeurd

---

 
Bij de samenstelling van “Nederlandse Ongevallen en Incidenten 1950" werden (o.a.) de volgende bronnen geraadpleegd:
Gerard Casius; Fred Goth; A.C. Guys; Coen van den Heuvel; Gerrit J. Koning;
Jan Evert Leeuw; Doewe Pelleboer; Aart van Wijk; Rijksluchtvaartdienst;
Uitspraken van de Raad voor de Luchtvaart; Avia; Dagblad van het Oosten; Trouw.