01.01.1974 PH-HF# Hamburger Flugzeugbau HFB 320 Hansa # Eelde
Motor in brand. Door bemanning zelf geblust.
Problemen met het landingsgestel. De identiteit van dit toestel is mij niet bekend,
want dit kenmerk kan natuurlijk niet correct zijn.
23.01.1974 PH-SAD Fokker F27 Mark 200 Friendship 10272 St. Oedenrode
D-8138 Lockheed F-104G Starfighter 8138
De bestuurder van de Friendship had net klaring gekregen om van 3000 naar 1000 ft te
dalen, toen opeens de Starfighter voor hem opdook.
Door op te trekken werd een botsing vermeden.
Trouwens, de piloot van de Starfighter stuurde onder de PH-SAD door; dus dat kwam mooi uit.
De Starfighter (Mission 2011) was zonder toestemming het naderingsgebied van Eindhoven binnengevlogen.
25.01.1974 PH-WOU Cessna 414 Chancellor 414-0274 Zweden(SE)
Tijdens de vlucht naar Zweden raakte de ijsafzetting op de propellerbladen los.
Het beschadigde tiptanks, neus, en vleugels.
26.01.1974 PH-WAH Reims/Cessna F150L F15000869 Seppe
Na de landing wilde de bestuurder direct een doorstart maken. Hij trok de kleppen geheel
in en gaf in rustig tempo vol-gas, waarbij hij tevens de carburateur voorverwarming in
de stand “koud” drukte.
De motor reageerde aanvankelijk normaal en het vliegtuig accelereerde.
Maar vlak voor hij het toestel wilde lostrekken, sloeg de motor zonder inleidende
waarschuwing geheel af. Hij probeerde het toestel nog vóór de grenssloot af te remmen,
maar door het natte gras had het remmen weinig effect. Ook lukte het niet het toestel
naar rechts te sturen.
Het vliegtuig gleed, traverserend naar links, door tot in de droge diepe sloot en kwam
tegen de overliggende slootkant tot stilstand.
De bestuurder, die de schouderriem niet om had, werd ten dele naar buiten geslingerd;
hij raakte ernstig aan het hoofd gewond. De passagier bleef ongedeerd.
Het motortype van de F150L is zeer gevoelig voor de vorming van carburateur-ijs.
De plaats van de carburateur en de ligging van de aanzuigleidingen geven een geringe
warmte-uitwisseling met de motor en maken de carburateur bijzonder gevoelig voor ijsvorming.
De aanzuigleidingen liggen bijvoorbeeld buiten het motorcarter om, i.t.t. vergelijkbare motoren.
De relatief onervaren bestuurder had de carburateur-voorverwarming pas op het baseleg op “volwarm” gezet en dat was bij dit weertype voor deze motor te laat.
(Coll. H. Dekker)
30.01.1974 PH-MSX Morane Saulnier MS.760B Paris II 108 Eelde
De bestuurder meldde dat hij problemen had met het neuswiel.
Hij dacht dat het "out of balance was", het trilde ook al enigszins bij voorgaande circuits.
Bij onderzoek bleek de neuswielband totaal te zijn vernield, en ook de neuswielvelgen
waren beschadigd. Vermoedelijk was bij een voorgaande touch and go de band lek geraakt
en had hij nogmaals een start en landing op deze lekke band gemaakt.
30.01.1974 OO-MMT Bell 47G 1708 Wychem Terug / Top
Tijdens een pijplijn inspectievlucht bespeurde de bestuurder een hoogfrequente trilling
in het voetenstuur. Hij maakte een voorzorgslanding.
Door een misverstand meende hij, de volgende dag, weer te mogen opstijgen. Daar werd hij
dus later nog over onderhouden.
00.01.1974 PH-VSB Reims/Cessna F172H F172-0432 Rotterdam
Kwam op 25/1 op een vrachtwagen te Rotterdam aan. Niet bekend is of e.e.a. met een
incident te maken had, mogelijk slechts onderhoud.
03.02.1974 PH-LUU Reims/Cessna F172L F17200861 Hilversum
Het vliegtuig kwam ver in het veld aan de grond, ruim 200 meter voor het eind van de baan.
Door de nachtelijk uitstraling (het was ongeveer 09.20 uur) en de hoge vochtigheidsgraad
was het gras wit berijpt.
De bestuurder liet het toestel aanvankelijk uitrijden, begon te enigszins te remmen toen
hij het veldeinde zag naderen, en stond boven op de rem toen hij zag aankomen dat de rit
in de sloot zou eindigen.
Hij probeerde nog naar rechts te sturen, maar hoewel het vliegtuig zelf wèl enigszins
in de gewenste richting draaide, bleef de bewegingsrichting ongewijzigd.
Kortom, het toestel gleed zijwaarts de sloot in en kwam 90° gedraaid op de tegenoverliggende oever tot stilstand.
De inzittenden bleven ongedeerd en konden het toestel door de rechter deur verlaten.
(Coll. H. Dekker)
Nadat de springleider een paar ‘streamers’ had afgeworpen, ontplooide zich al in het
vliegtuig zijn reserveparachute. Die waaide door de deuropening naar buiten en veroorzaakte
daar enige schade. De parachutist kon niet anders dan er achteraan springen.
Hierbij raakte hij met z’n arm beklemd tegen de deurstijl. Het hele incident leverde hem
een gebroken onderarm op, mij is echter niet duidelijk of dit in het vliegtuig of bij de
landing gebeurde.
(Coll. H. Dekker)
04.02.1974 PH-HFA Hamburger Flugzeugbau HFB 320 Hansa 1032 Eelde
De bestuurder meldde dat het rode gearlampje bleef branden na downselectie.
Ook de toren meende waar te nemen dat de wielen maar ten dele waren uitgeklapt.
Bij de daaropvolgende landing bleken ze gewoon uit èn gelockt te zijn.
Kwestie van het juist afstellen van een paar microswitches.
(Coll. H. Dekker)
19.02.1974 PH-VIP R/C FT337T Turbo Super Skymaster 0044/01384 Duitsland(D)
Tijdens een IFR-vlucht wezen, na een zware regenbui, de snelheids- en de hoogtemeter
foutief aan. De bestuurder had aanvankelijk dan ook geen enkele referentie hoe hard en
hoog hij vloog.
Hij vroeg en kreeg radar-assistentie van de Duitse, en later de Nederlandse, verkeers-
leiding die het vliegtuig naar Schiphol hebben geloodst.
Omstreeks 22.30 uur landde het toestel daar veilig.
Tijdens een lokale vlucht waarbij een ervaren vliegtuigbestuurder werd opgeleid tot instructeur, raakte het vliegtuig op een hoogte van ongeveer 400 meter in een tolvlucht.
Deze tolvlucht werd op zo’n lage hoogte beëindigd, dat het vliegtuig, waarvan de motor
niet meer werkte, bij het optrekken door de boomtoppen van een dennenbos vloog en
vervolgens in een vlakke stand op een breed bospad tegen de grond sloeg.
Toen het vliegtuig niet binnen de verwachte tijd op de vliegbasis terugkeerde, werd
ondanks de reeds invallende duisternis een zoekactie gestart.
In de loop van de avond werd deze actie wegens de duisternis weer gestopt en de volgende dag voortgezet.
Met een helikopter werd om 07.00 uur de zoekactie weer opgestart en na een kwartiertje
zoeken werd het wrak gelokaliseerd.
Toen de reddingswerkers arriveerden bleek een der passagiers (zoon van de bestuurder)
al overleden, de bestuurder overleed op 31/3 in het ziekenhuis.
De mede-bestuurder werd zwaar en de andere passagier (ook een zoon van de bestuurder) werd licht gewond.
Bij het onderzoek kon geen duidelijke oorzaak voor de tolvlucht aangetoond worden.
Op grond van FAR 23 zijn opzettelijke tolvluchten met dit type verboden, en het
herstellen van de normale vliegstand zal met een vliegtuig met dergelijke eigenschappen
en met zo’n relatief zware belading zeer moeilijk zijn.
Het niet meer functioneren van de motor a.g.v. van heftige bewegingen, maakt dat herstel
natuurlijk geheel onmogelijk.
Bestuurder: E.F. van Bree(┼). Copiloot: J.J. Waterham.
Passagiers: H. van Bree(┼); P. van Bree.
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
03.03.1974 G-ASGO Vickers VC-10 865 Schiphol
Onderweg van Beiroet naar Londen werd het toestel met 92 passagiers en 10 bemanningsleden, boven Rhodos door twee Palestijnen gekaapt en zij dwongen de gezagvoerder het toestel
naar Amsterdam te vliegen.
Toen de Nederlandse autoriteiten weigerden toestemming voor een landing te geven,
dreigden ze het toestel boven Schiphol te laten cirkelen tot de brandstof verbruikt was.
Waarbij ze volgens hún logica de verantwoordelijkheid voor de gevolgen daarvan bij de
autoriteiten legden...
Om ongeveer 18.10 uur landde het toestel op baan 19R. Na de landing taxiede het toestel
terug naar het begin van de baan terwijl de motoren bleven draaien.
De nadering van hulpdiensten werd verboden.
De passagiers en de bemanning verlieten het toestel d.m.v. de ontsnappingsglijbaan.
De beide kapers bleven achter om hun bommen te installeren waarna ook zij op dezelfde
manier het toestel verlieten. En direct gearresteerd werden natuurlijk.
Om ongeveer 18.30 werd een explosie gehoord. Er ontstond brand in de cabine en vanwege
de andere explosieve ladingen was het niet mogelijk de brand effectief te bestrijden.
Terwijl het toestel nog brandde ging de BWK naar binnen om de nog steeds draaiende
motoren uit te zetten, hierbij zag hij ook nog een niet geëxplodeerde bom voor zijn
instrumentenbord liggen. Aangezien slechts één bom ontplofte en het daardoor niet lukte
om de brandstoftanks te laten ontbranden, bleef de schade eigenlijk relatief gering.
Het motief voor deze, op het eerste (en tweede) gezicht, zinloze actie (er werden geen
eisen o.i.d. gesteld) was wraak op de Engelsen omdat Amerikaanse toestellen met wapens
tijdens de oktober-oorlog van 1973 toestemming hadden gekregen voor tussenlandingen op
Engelse vliegvelden.
Technisch zou het toestel wel gerepareerd kunnen worden, economisch was dat niet meer haalbaar. Het werd gesloopt en op 23 oktober van dit jaar werd een romppaneel middels
een korte ceremonie aan het Aviodome geschonken.
(Coll. H. Dekker)
10.03.1974 PH-JBC Reims/Cessna F172M F17200960 Elst
Gedurende de kruisvlucht begon de motor te sputteren en liep het toerental terug.
De bestuurder vond verder vliegen niet verantwoord en zette het toestel in een weiland
aan de grond. Het werd nog dezelfde dag met een vrachtauto naar Teuge teruggebracht.
10.03.1974 PH-TOX Piper PA-18A-150 Super Cub 18-8992 Hoogeveen
Na een mislukte oppikmanoeuvre werd een tweede poging gedaan. Bij het aanvliegen van
de oppikpalen moest de bestuurder enkele vliegtuigen ontwijken die inmiddels onder zijn
aanvliegbaan langs de noordkant van het veld waren opgesteld.
De bestuurder verklaarde later dat hij verrast werd door de aanwezigheid van deze
vliegtuigen, en dat hij daardoor iets scheef, maar op de goede hoogte, voor de oppikpalen
uitkwam.
Bij de palen trok hij het vliegtuig op de normale manier steil op en de dreg haakte
keurig achter de sleeplijn. Tegen het einde van de stijgvlucht, op een hoogte die door
een ooggetuige op zo’n 40 à 60 meter werd geschat, viel het vliegtuig naar links weg en
dook het steil naar beneden.
Tijdens die duikvlucht hoorde dezelfde ooggetuige het motorgeluid wegvallen.
Vlak boven de grond werd de neus van het toestel iets opgetrokken en in die stand
sloeg het tegen de grond.
Hierbij braken de vleugels en de hoofdwielen af. Het vliegtuig stuitte weer iets op en
kwam een kleine 20 meter verder tot stilstand.
Hoewel de brandstof alle kanten opgespoten was, de tanks waren praktisch leeg, brak er
gelukkig geen brand uit.
De bestuurder werd ernstig gewond, en het vliegtuig werd vernield.
Voor zover mij bekend liggen de restanten nog steeds opgeslagen te Siddeburen.
(Foto's met dank aan George Slot)
10.03.1974 PH-BU# Boeing 747 # Schiphol
Een verkeerde stand van de vleugelkleppen veroorzaakte ernstige besturingsproblemen
tijdens de start. Een voorval dat later de aandacht trok van de autoriteiten in Nairobi
en Londen want bij eerstgenoemde plaats verongelukte de D-ABYB op 20/11 onder dezelfde
omstandigheden terwijl een BOAC-747 twee jaar daarvoor iets vergelijkbaars was overkomen.
Kan trouwens iemand mij de identiteit van deze KLM-Boeing verschaffen?
Het betrof vluchtnummer 641.
13.03.974 PH-VUL American Aviation AA-1A Trainer 0318 Eindhoven
Voor de vlucht voerden de instructeur en de leerling een grondige pre-flight check uit. Omdat het vliegtuig net uit de hangaar was getrokken, was de trekhaak nog aan het
neusonderstel bevestigd. Bij hun check zijn ze in ieder geval tweemaal over die trekstang
heengestapt!
Toen ze wegtaxieden naar de baan hoorden ze een tikkend geluid; ze stopten direct en
bemerkten de nog niet verwijderde trekhaak. Na verwijdering werd er opnieuw proefgedraaid
en werden geen abnormale geluiden dan wel trillingen waargenomen.
Na de landing zag de instructeur wèl dat de propellertippen beschadigd waren.
Deze affaire werd in de Eindhovense pers nogal breed uitgemeten, zo werd er gesuggereerd
dat de instructeur bewust met een beschadigde propeller was gaan vliegen en daarna
geprobeerd zou hebben e.e.a. in de doofpot te stoppen.
De eerste suggestie is natuurlijk te gek voor woorden, de man was niet levensmoe.
De tweede is aantoonbaar onjuist. Weliswaar werd de pers niet ingelicht -en dat wil in
die kringen nog wel eens als ‘doofpot-actie’ worden opgevat- de mensen/instanties die
er toe doen, werden wèl op de hoogte gesteld.
En hoewel het natuurlijk een blunder van niveau was, kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat deze ‘perscampagne’ ook een persoonlijk tintje had.
14.03.1974 PH-BU# Boeing 747 # Schiphol
De “Organisatie van de Arabische Nationale Jeugd voor de bevrijding van Palestina” verklaarde verantwoordelijk te zijn voor de mislukte poging tot het kapen van een
KLM-Jumbo.
Eén van hun eisen was de vrijlating van de twee Palestijnen die op 3 maart (zie daar) op
Schiphol gearresteerd waren na het in brand steken van een Britse VC-10.
Mijn conclusie bij dit verhaal is: bij niet inwilligen van hun eis zouden ze dus nogmaals
zo’n mislukte poging ondernemen...
En ik zou ook graag willen weten welke 747 ze niet gekaapt hebben.
PH-VUL American Aviation AA-1A Trainer 0318
De voorjaarscollectie moest gefotografeerd worden en wat is er nou een leukere
achtergrond dan een paar vliegtuigen. En óp de vleugel levert ook leuke plaatjes.
Wat het óók opleverde waren ernstige naaldhakputjes in de vleugels.
Door wat vleugelwisselingen kon daarna weer één toestel luchtwaardig worden gemaakt.
20.03.1974 PH-NZC Sikorsky S.61N 61465 Chaparral
Ongeveer 25 mijl voor de landing op het booreiland in de Noordzee werd een scherpe
brandlucht waargenomen in de cockpit. De bestuurder vermoedde een kortsluiten in het VHF-systeem en trok de betreffende circuitonderbreker.
Achteraf bleek het wèl een kortsluiting te zijn geweest maar in de temperatuurmeter
van motor #2.
20.03.1974 PH-RLF SAAB 91D Safir 91.373 #
De bestuurder meldde dat de rechter tankdop uit de lock geschoten was en, voor zover hij wist, betekende dit dat de tank in hoog tempo leeggezogen werd. Dat bleek nog wel mee
te vallen, na de landing bleek er nog ruim voldoende brandstof aanwezig te zijn.
22.03.1974 PH-NZC Sikorsky S.61N 61465 Oceantide
Tijdens de start van dit booreiland waaide er een lap op. Direct nadat die uit het
zicht van bestuurder verdween, namen de inzittenden een forse vibratie, a.g.v. van een compressor-stall, waar.
Hoewel er geen aanwijzingen van schade werden gevonden, werd de helikopter zonder
passagiers naar Schiphol teruggevlogen.
Daar bleek dat er inderdaad geen schade aangericht was.
Motorstoring. Volgens de luchtvaartpers zou iemand suiker in de brandstoftank hebben gedaan.
26.03.1974 PH-DEM McDonnell Douglas DC-8-63 46141 Caracas(YV)
Op het traject Aruba-Caracas kreeg het vliegtuig een zware, onverwachte remousstoot
te verduren. De passagiers deden bij de eerste waarschuwing direct de riemen om, maar
één passagiere was op dat moment op het toilet. Zij brak beide enkels.
De bestuurder was om 19.45 uur vertrokken voor een vlucht van Frankfurt naar Rotterdam.
Ter hoogte van het Nicky baken in België zag hij dat geleidelijk alle elektrische
instrumenten ermee ophielden. Hierdoor werd het hem ook onmogelijk om radiocontact met
de grondstations te onderhouden.
Het was echter prima weer en daardoor kon hij voldoende kenmerken op de grond waarnemen
om zijn vlucht te kunnen voortzetten.
Hij kwam dan ook keurig bij het vliegveld aan, en omdat men hem nog verwachtte brandde
de baanverlichting nog.
Tijdens de nadering naar baan 06 liet hij handmatig, met het noodsysteem, het
landingsgestel uitklappen maar vanwege de storing werkte de “gear down and locked” aanduiding niet.
Bij de landing bleek dan ook dat het wèl “down” maar niet “locked” was.
Tijdens de uitloop klapte het weer langzaam in en na een kleine 200 meter op de buik
te hebben afgelegd, kwam het toestel tot stilstand.
Naderhand bleek het toestel, mechanisch en elektrisch, in een nogal matige conditie te
verkeren. Dit, gecombineerd met de ontstane schade, deed de eigenaar besluiten het
toestel niet meer te repareren.
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
Tijdens een landing met zijwind reed het vliegtuig van de baan. Het zwenkte om, maakte
een grondzwaai dus, en raakte met de rechter vleugeltip en schroef de grond.
De schade werd eerst gerapporteerd als zijnde ernstig.
Dit bleek achteraf erg mee te vallen.
(Coll. H. Dekker)
06.04.1974 PH-335 Schleicher Ka 6CR Rhönsegler 6335 Soesterberg
De bestuurder hield zijn positie t.o.v. het vliegveld niet goed in de gaten en werd
door de vrij straffe wind tot bij Bilthoven ‘weggezet’.
Toen hij weer naar het veld wilde terugkeren bleek dat, tegen de wind in, voor hem onbereikbaar te zijn geworden.
Toen deze harde waarheid tot hem doordrong, bevond hij zich boven een uitgebreid
bosgebied met daarin verspreid liggende villa’s. Hij kon toen niet anders doen dan het
toestel met minimale snelheid een landing in de boomtoppen te maken.
Het toestel kwam dus keurig in de boomtoppen tot stilstand, veerde weer terug en gleed zijdelings omlaag. De rechtervleugel raakte het eerst de grond en brak middendoor.
De bestuurder kon ongedeerd uit de cockpit klimmen en de laatste 1½ naar de aarde
afleggen
07.04.1974 PH-373 Schleicher K 8B 8681 Witten
Toen het toestel op een hoogte van 1 à 1½ meter was, stopte de lier. De bestuurder landde keurig rechtuit maar vanwege de te lage snelheid werd het een harde landing.
Voor de verandering: het vliegtuig bleef ongedeerd, de bestuurder liep enig rugletsel op.
10.04.1974 PH-281 Schleicher K 7 Rhönadler 7056 Terlet
Tijdens de start bleef de lierkabel onder een obstakel in het veld haken zodat het toestel
aanvankelijk over het eerste deel aan de grond bleef en er voor het opstijgen slechts het
resterende deel gebruikt kon worden.
Op ongeveer 60 meter hoogte merkte de bestuurder ook dat er iets mis was en ontkoppelde.
Op die hoogte (onder de 100 meter) is de standaardprocedure: rechtuit landen.
Daartoe was ook ruime gelegenheid, maar de instructeur besloot toch een verkort circuit
te draaien en zo naar de startplaats terug te keren voor een landing.
Dat verliep ook allemaal prima, maar voor die landing moest wel het lierpad gepasseerd
worden. Inmiddels was na de start de kabelauto alweer naar de lier uitgereden om nieuwe
kabels op te halen. Ja, u ziet hem al aankomen...
Nou, de bestuurder van de lierauto ook! Hij stopte direct en sprong eruit.
Direct daarna knalde de vleugel van de Rhön tegen de auto.
Het toestel maakte daarna een zwaai van 90° en sloeg tegen de grond.
Bestuurder(s) ongedeerd, linkervleugel gebroken, radiateur lek.
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
10.04.1974 EI-AWY Mitsubishi Mu2B-35 Marquise 617 Eelde
Problemen met de motor. Het toestel heeft daarna geruime tijd op Eelde gestaan, maar
of de motorproblemen daarvan de oorzaak waren is mij niet bekend.
Direct na het begin van de lierstart steeg het zweefvliegtuig onder een abnormaal steile hoek tot een hoogte van 20 à 25 meter. Daar raakte het overtrokken, het viel over links
weg en dook onder een steile hoek weer naar beneden.
Het sloeg tegen de grond en werd geheel vernield. De bestuurder werd op slag gedood.
Bestuurder: W. Hermans(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
12.04.1974 PH-VHN Reims/Cessna F172K F17200802 De Kooy
Bij de eindnadering hield de bestuurder de snelheid te hoog.
De landing zelf was weliswaar keurig op drie wielen maar zó hard dat het toestel weer
een halve meter opveerde.
Bij de direct daaropvolgende tweede landing raakte het neuswiel het eerst de grond.
Door de harde stoot klapte de band van het neuswiel en ontstond er ernstige schade aan
de romp, ter plaatse van de neuswielbevestiging.
13.04.1974 PH-ELK Reims/Cessna F150H F150-0228 Rotterdam
Tijdens het uittaxiën botste de linker vleugeltip tegen een tankauto.
Tip ingedrukt, achterligger bij ophangpunt opgestuikt en gebroken.
Door een vleugelwisseling kon het toestel in de vaart gehouden worden.
De linkervleugel van de PH-GKG werd gemonteerd.
15.04.1974 PH-NKE Piper PA-18-150 Super Cub 18-8092 Rotterdam
Bij het taxiën dompte het toestel en raakte de schroef de grond.
Eén schroefblad licht gebogen.
15.04.1974 PH-452 Schleicher K 8B 8909 Gilze-Rijen
Bij een buitenlanding werd het toestel ernstig beschadigd. In het verder prima uitgekozen veld liep een koe die niet meer ontweken kon worden.
De bestuurder bleef ongedeerd, het lot van de koe is mij niet bekend.
17.04.1974 PH-DNC Douglas DC-9 45720 Leiden Terug / Top
G-ASPL Hawker Siddeley HS.748 1560
De DC-9 was onderweg van Genève naar Amsterdam via de RIVER-Holding en kwam op een hoogte
van 4000 ft de HS.748 tegen. De passeerafstand was slechts 150 meter en de tegenligger
werd zó laat waargenomen dat er van uitwijken geen sprake is geweest.
Foutje van de verkeersleiding.
17.04.1974 PH-TRU Sud Aviation SE 210 Caravelle VIR 102 Carthago(TS)
Door een misverstand tussen het personeel van de gronddienst en de gezagvoerder heeft
de linker vleugeltip een aldaar aanwezige blastfence geraakt.
De vleugeltip raakte ernstig beschadigd en moest vervangen worden.
(Coll. H. Dekker)
21.04.1974 PH-TGU Reims/Cessna F172H F172-0615 Hoogeveen
Vogelaanvaring in de start.
22.04.1974 PH-RLB SAAB 91D Safir 91.368 Eelde
Na ongeveer een uur vliegen rapporteerde de bestuurder dat er olie op de voorruit spatte. Na de landing bleek dat na de dagelijkse inspectie vergeten was de afsluitdop weer aan
te brengen.
23.04.1974 PH-RLR SAAB 91D Safir 91.382 Eelde
Bij de afplakstrook op de vleugel, bij de overgang van metaal op linnen bekleding, waterde het in. Als proef werd een bredere strook aangebracht.
Tijdens deze vlucht raakte die over een groot deel los. Proef mislukt dus.
24.04.1974 PH-KFD Fokker F27 Mark 200 Friendship 10276 Abcoude
De bestuurder werd door de verkeersleiding gewaarschuwd voor een onbekend vliegtuig.
Toen de Friendship uit de wolken daalde, zag hij vlak voor zich een Cessna 150 of 172
opdoemen.
24.04.1974 PH-NSG Piper PA-28-140 Cherokee F 28-7325229 Staphorst
De bestuurder zag voor zich een Starfighter zijn vliegroute kruisen.
Aannemend dat het er wel een van een formatie zou zijn, drukte hij direct de neus van
z’n Cherokee naar beneden. Toen hij daarna naar links keek, zag hij nog net een andere
Starfighter met een optrekkende beweging over komen.
De identiteit van de Starfighters kon niet vastgesteld worden.
De bestuurder haalde het toestel te laat uit de slip, de landing die erop volgde was
hard en traverserend.
Het toestel werd licht beschadigd, de bestuurder liep een beschadigde rugwervel op.
01.05.1974 PH-AAZ Gardan GY-80-160 Horizon 88 Budel
Boven het rally-controlepunt had de bestuurder het landingsgestel al uitgedaan.
Toen hij bij de nadering de landingschecklist afwerkte, haalde hij abusievelijk de
wielen weer in.
Bij de daaropvolgende buiklanding werd alleen de schroef beschadigd omdat bij dit type vliegtuig de wielen in ingetrokken toestand nog half onder de vleugel uitsteken.
01.05.1974 G-ASKN Aviation Traders ATL-98 Carvair 3058/13 Haamstede
De bestuurder rapporteerde een tegemoetkomende Starfighter. De bestuurder daarvan nam
kennelijk de Carvair ook waar, want hij trok op en kruiste de vliegrichting daarvan
vlak ervoor.
Aan het eind van de laatste bocht voor de landing, onmiddellijk nadat de verstoorders
waren bediend, kwam het zweefvliegtuig abrupt in een steile duik en dook tegen de grond
op een glooiing welke ca. 6 meter hoger lag dan het ca. 210 meter verder gelegen landingsterrein. De bestuurder werd bij de inslag gedood.
Bij het onderzoek bleek dat de kap reeds vóór de inslag in geopende toestand was.
En aangezien er geen goede verklaring voor het ongeval gevonden kon worden, werd door
de Raad als mogelijke oorzaak het volgende in haar uitspraak geformuleerd:
“Echter moet rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat de bestuurder tijdens de laatste bocht ter uitvoering van zijn voornemen om de verstoorders te openen, per abuis
eerst de kap heeft ontgrendeld en dat dientengevolge een situatie is ontstaan, die de bestuurder de beheersing over het zweefvliegtuig deed verliezen.”
En bovendien deed de Raad de volgende aanbeveling:
“Gebleken is, dat bij het onderhavige zweefvliegtuig de stuurhutkap ontgrendeld wordt
door het enkel achterwaarts trekken van de vergrendelknop die zich bevindt in de directe
nabijheid van de bedieningshandles van de verstoorders en van de ontkoppelhaak.
Daar zulks gevaar voor abusievelijk ontgrendeling oplevert, beveelt de Raad aan dat zal
worden onderzocht hoe in de opstelling der verschillende bedieningsorganen verbetering
kan worden gebracht.”
Bestuurder: J. Korbee(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
04.05.1974 PH-SCH Cessna A188 AG Wagon 188-0454 Emmeloord
Voor het behalen van de aantekening spuitvliegen demonstreerde de bestuurder aan twee
examinatoren een spuitvlucht. Deze zou bestaan uit vier spuitruns.
Na de eerste run, waarbij water werd gespoten, keerde hij met een rechter bocht terug om
aan de tweede te beginnen.
In deze bocht overtrok hij, op geringe hoogte, het vliegtuig en het sloeg, met een
vleugeltip eerst, tegen de grond. Het werd door een felle brand vernield.
De bestuurder werd door omwonende ooggetuigen uit het brandende wrak bevrijd, maar hij overleed enige dagen later aan zijn verwondingen.
Bestuurder: A.J. van der Stap(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
07.05.1974 PH-LIP Fokker F27 Mark 100 Friendship 10198 Eindhoven
PH-LPS Dassault Falcon 20C 63/411
Tegelijk met het gas geven van de motoren gaf de marshaller het toestel vrij om weg
te taxiën. Bij het begin van het taxiën controleerden de piloten de vrije doorgang van
de vleugels, op het moment dat de co-piloot bevestigde dat zijn kant vrij was reed het toestel met de linkervleugel tegen het linker stabilo van de geparkeerd staande Falcon.
Een monteur die, zittend in de PH-LPS, de botsing zag aankomen sprong nog snel naar
buiten om te proberen de bemanning van de PH-LIP te waarschuwen.
Dat was dus jammer genoeg tevergeefs.
De vleugel van de PH-LIP raakte ernstig beschadigd.
07.05.1974 PH-SMH Reims/Cessna F172H Skyhawk F17201021 Soesterberg
Tijdens een vlucht van Teuge naar Rotterdam zwaaide het inspectieluikje boven de
oliepeilstok open. De bestuurder voerde een voorzorgslanding uit op de vliegbasis.
Drie kwartier later kon de reis voortgezet worden.
09.05.1974 PH-ARO Fokker F27 Mark 400 Friendship 10270 #
Het pneumatische intrekmechanisme van onderstelpoot #3 lekte lucht en moest vervangen worden.
In hoeverre dit te maken had met de periode dat het toestel daarna op Antwerpen stilstond
is mij niet bekend. Wèl dat het daarna weer in de lucht brengen problematisch was,
veel onderdelen waren inmiddels ‘over de datum’.
Bij een inspectie bleek dat door het uitboren van een paar popnagels een plaatje
verwijderd kon worden dat het mogelijk maakte een ‘binnenboordstart’ uit te voeren.
Dit is hoogst onreglementair en het toestel werd dan ook aan de grond gezet.
Onderzoek wees uit dat zo’n start op de boordaccu’s al tweemaal was uitgevoerd.
10.05.1974 PH-NZC Sikorsky S.61N 61465 Noordzee
Tijdens een VFR-vlucht van Schiphol naar het booreiland Chapparel brak op een
vermoedelijke hoogte van ca. 1000 ft één van de vijf rotorbladen ongeveer halverwege af.
Tengevolge van de daardoor ontstane heftige onstabiele trillingen bezweken o.m. primaire
constructies van de motorophanging.
Er ontstond brand in de motorruimte en de cabine.
Het stuursysteem werd vernield en het toestel werd compleet onbestuurbaar.
Alle inzittenden zaten in de riemen maar het was hen door de hevige krachten onmogelijk
nog gecontroleerde bewegingen te maken.
De lekkende brandstof zette ook het passagierscompartiment in brand, de brandblussers
zijn echter niet gebruikt.
Met hoge daalsnelheid sloeg het tegen het zee oppervlak, kapseisde en zonk.
Bij de klap op het water moeten een aantal van de inzittenden al het bewustzijn verloren hebben, niemand slaagde er in uit het zinkende toestel te ontsnappen.
De rotorbladen zijn gevuld met stikstof tot een overdruk van 10 psi. Door middel van een
druk-indicator kunnen haarscheurtjes (lekken dus) tijdig onderkend worden.
Dit ongeval toonde echter aan dat het systeem niet in alle gevallen de vereiste waarschuwing geeft.
De druk in de rotor wordt vergeleken met een referentiedruk in een andere ruimte in de rotor. Onder bepaalde omstandigheden, als de referentiedruk te laag is, kan het resultaat
van de meting suggereren dat alles in orde is terwijl dan toch een niet-plotseling optredende scheur onopgemerkt blijft.
In dit geval was er een vermoeingsscheur ontstaan door corrosie aan de onderzijde van
het blad; dáár waar de lijmverbinding tussen pocket en ligger over een kleine lengte had
losgelaten.
Bestuurder: R.A.S. de Blécourt(┼). Copiloot: W.V.N. Schwarz(┼).
Passagiers: Th.E. Hallegraef(┼); A. Kramer(┼); W. Remmert(┼); K. Schermer(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
10.05.1974 PH-RLS SAAB 91D Safir 91.371 Boxmeer
De bestuurder kwam tussen Boxmeer en Cuyk een Phantom tegen. Door naar links weg te duiken kon hij het toestel ontwijken. De passeerafstand was enkele tientallen meters.
Hoewel waarschijnlijk, kon niet ondubbelzinnig worden vastgesteld dat het om een Phantom van Laarbruch ging.
11.05.1974 PH-276 Schleicher K 7 Rhönadler 7006 De Kooy
Bij de nadering werd op een hoogte van ongeveer 50 meter getroffen door een sterke daalwind. Door bij te prikken probeerde de bestuurder wat snelheid te winnen, maar
moest toen optrekken voor een langs het veld staande bomenrij.
Dat lukte niet helemaal, de linker vleugeltip raakte een boomtop en het toestel sloeg
na een zwaai van 180° tegen de bomen. Romp gebroken.
12.05.1974 PH-TRS Sud Aviation SE 210 Caravelle VIR 100 Cork(EI)
Ook bij dit toestel werd op deze dag een ‘binnenboordstart’ (zie PH-TRH 9/5) uitgevoerd.
Als gevolg hiervan werd óók de start op 9/5 bij de autoriteiten bekend.
Men was zéér ontstemd en middels een brief van de directeur van de RLD, de heer C.A.F. Falkenhagen, werd de Transavia-directie daarvan op de hoogte gesteld.
Deze brief bevatte ook het onverhulde dreigement dat bij eventuele herhaling "ik ernstig
zal moeten overwegen om tot schorsing van u vergunning tot vluchtuitvoering over te gaan".
13.05.1974 PH-SRH Robin DR 400/140 Major 843 Rotterdam
G-ASJI BAC 111-201AC H013
In de eindnadering voor baan 06 rapporteerde de gezagvoerder een licht vliegtuig dat
recht op hem aan kwam vliegen.
Oorzaak was het, later dan de verkeersleiding verwachtte, uitvoeren van een landing door
de Robin.
Teneinde de baan zo snel mogelijk vrij te maken kreeg de bestuurder opdracht een doorstart te maken en dan snel weg te draaien.
15.05.1974 PH-KFE Fokker F27 Mark 400 Friendship 10351 Schiphol
De gezagvoerder zag een Northrop NF-5 vlak voor zich langs vliegen.
16.05.1974 PH-HFA Hamburger Flugzeugbau HFB 320 Hansa 1032 Eindhoven
Tijdens de vlucht lekkage hydraulisch systeem.
(Coll. H. Dekker)
16.05.1974 PH-MUG Bensen B-8M Gyrocopter #
Zwaar beschadigd bij testvluchten.
18.05.1974 PH-440 Glasflügel H.201B Standard Libelle 335 Dieren
Pas op het laatste moment zag de bestuurder dat in het midden van de voor de landing uitgezochte akker een aarden wal van ca. 40 cm hoogte lag.
Hij moest in de uitloop een grondzwaai forceren om deze te ontwijken.
Romp gebroken.
19.05.1974 PH-GAT Piper PA-18-125 Super Cub 18-856 Wolphaartsdijk
Wegens plotseling opkomende mist was vliegveld Midden Zeeland niet meer bereikbaar.
De bestuurder ontkoppelde zijn reclamesleep (“GALVANITAS”) en zette het toestel op een
perceel bouwland aan de grond.
Het toestel werd later vanaf dit terrein weer doorgevlogen naar Midden Zeeland.
19.05.1974 OO-JPL Boisavia B.601L Mercury 115 Midden Zeeland
Toen het toestel bij de landing de grond raakte, hoorde de bestuurder een knal.
Hij trok, zoals gewoonlijk, de knuppel naar zich toe teneinde de staart aan de grond te
houden zodat het toestel bestuurbaar bleef. Het toestel kwam weer los van de grond waarna hij het, zonder te weten wat er aan de hand was, weer behoedzaam landde.
Toen de linkervleugel naar de grond zakte werd dat echter wel duidelijk!
Hij hield de vleugel zolang mogelijk hoog, maar dat houdt natuurlijk een keer op.
Toen de vleugel de grond raakte volgde een grondzwaai en kwam de zaak tot stilstand.
De linker wielpoot bleek finaal afgebroken.
Enige tijd daarvoor was het oorspronkelijk onderstel afgekeurd omdat het te zwak was.
(Coll. H. Dekker)
20.05.1974 D-EMLS Cessna 210 Centurion # Twente
Onderweg van Kassel naar Teuge verdwaalde de bestuurder. Hij besloot z’n toestel op het
militaire veld aan de grond te zetten.
Twee uur later mocht hij weer vertrekken om alsnog naar Teuge te vliegen.
(Coll. H. Dekker)
21.05.1974 PH-ILX Dassault Falcon 20E 266/490 Schiphol
Het vliegtuig was oorspronkelijk op weg naar Gatwick. Bij de nadering daar ging een groen onderstellicht niet aan.
De bestuurder keerde terug naar Eindhoven, maar toen hij daar arriveerde en de toren
op de hoogte stelde van de problemen, werd de landingsvergunning ingetrokken en werd
hij naar Schiphol verwezen.
Daar meende de toren, na een low-pass, dat het onderstel weliswaar uit was maar niet ‘in lijn’.
De bestuurder nam het zekere voor het onzekere en vroeg om een schuimbaan op baan 06.
Bij de daaropvolgende landing functioneerde alles normaal.
Oorzaak bleek corrosie in een remcilinder te zijn, vermoedelijk als gevolg van de lange
tijd tussen productie (juli ‘71) en aflevering (sept.’72).
24.05.1974 OO-VGP Convair 440 468 LEK-intersectie
Ter hoogte van de LEK-intersectie (22 NM Z. van Schiphol, dus voor VFR-vluchten verboden gebied) rapporteerde de gezagvoerder een licht éénmotorig vliegtuigje dat op de kop vloog. Vermoedelijk was het een Chipmunk.
Hij week direct uit met een scherpe bocht naar links, waarna de tweede vlieger waarnam
dat het toestel nog twee loopings uitvoerde.
De stuntvlieger heeft de Convair waarschijnlijk nooit gezien.
Ondanks intensieve speurwerk kon de identiteit van de stuntwerker niet worden vastgesteld.
27.05.1974 G-BBHX SOCATA Rallye 180GT 12211 Oostwold
De bestuurder, die niet wist dat Oostwold een privé veld was, zette het toestel
halverwege de baan aan de grond en slaagde er niet in het toestel op het nog resterende
deel tot stilstand te brengen.
De wielen blokkeerden en het toestel schoot over de grenssloot en, omdat het erachter liggende veld wat lager lag, kwam het daar hard met het neuswiel aan de grond.
Forse schade aan de neus, wielpoot dus gebroken, propellerbladen verbogen en de hele neusbeplating vernield.
(Coll. H. Dekker)
29.05.1974 PH-340 Schleicher Ka 6CR Rhönsegler 6471 Wallendorf(D)
Harde landing. De romp brak vlak voor de staartvlakken en ook werd de neus ernstig
beschadigd.
(Coll. H. Dekker)
30.05.1974 PH-NZA Sikorsky S.61N 61257 Schiphol
Tijdens de vlucht naar olieplatform Chaparral kwam een der passagiers de bestuurder waarschuwen dat er brandstof over de cabinevloer stroomde.
De bestuurder vloog direct terug naar Schiphol. Daar bleek de transfer valve van de achtertank open te staan.
01.06.1974 PH-SKI Reims/Cessna F172H F172-0505 Maartensdijk
De bestuurder meldde een motorstoring en kondigde aan een voorzorgslanding te gaan uitvoeren. Hij zette het toestel aan de grond langs de oude rijksweg van Utrecht naar
Hilversum.
Nader onderzoek wees uit dat de door de bestuurder gemelde motorstoring weliswaar letterlijk genomen zo genoemd kon worden, maar feitelijk gewoon brandstofgebrek was.
Ook de persoon die hier steeds ‘de bestuurder’ genoemd wordt, bleek eigenlijk een ander
te zijn!
Oftewel, na het onderzoek bleek dat de rollen van bestuurder en passagier feitelijk verwisseld waren...
01.06.1974 PH-487 Pilatus B4-PC11 077 Venlo Terug / Top
De leerling maakte, gadegeslagen door enige deskundigen, een zeer beheerste, rustig verlopende grondzwaai teneinde een geparkeerde Rhönlerche te ontwijken.
Het stond dus vast dat er tijdens de grondzwaai geen overbelasting had plaatsgevonden.
Zekerheidshalve werd het toestel nog even gecontroleerd. De vleugel bleek over de gehele spanwijdte ontzet en getordeerd te zijn.
Deze schade kon niet door dit voorval ontstaan zijn zodat geconcludeerd moet worden dat er die dag (meerdere malen?) met een niet luchtwaardig toestel gevlogen was.
Of het onderzoek naar de eigenlijke oorzaak van de schade iets heeft opgeleverd, is mij niet bekend.
(Coll. H. Dekker)
07.06.1974 PH-NSC Piper PA-28-140 Cherokee E 28-7225378 Texel
Bij de nadering kwam de bestuurder niet goed voor de baan uit en besloot tot een overshoot. Hij draaide een vrij kort circuit teneinde een bui, waar hij bij de eerste nadering doorheen gevlogen was, te ontwijken.
Wéér kwam hij te veel rechts van de baan uit, weliswaar niet zo erg als de eerste keer
maar genoeg om de aandacht te moeten verdelen tussen koers en het aan de grond zetten.
Een en ander resulteerde in een nauwelijks afgevangen landing op het neuswiel.
Dat brak dus af en het toestel kwam op de neus tot stilstand.
Ook de bestuurder liep een beschadigde neus op; de beide passagiers bleven ongedeerd.
(Coll. H. Dekker)
Tijdens een lesvlucht verloor het toestel boven het Amsterdamse Bos een deel van een
tussenklep van de linker vleugel.
Het voorval leidde niet tot een kritieke vliegsituatie, sterker nog, de bestuurder
merkte niets! Het toestel voerde een normale landing uit.
De afgebroken tussenklep kwam zonder dat er verder schade werd aangericht in het bos terecht.
Het incident werd aan Douglas gemeld en deze kwam met een waarschuwing dat de
bevestiging van deze klep nauwkeurig moest geschieden.
De RLD accepteerde de verscherpte inspectie van de betreffende ophangpunten.
Toen in 1975 iets dergelijks gebeurde met een Turkse machine en de bemanning het toestel
(170 passagiers) met enige moeite veilig aan de grond kon krijgen kwam er wel een wereldwijde dwingende instructie(AD) over de controle van de betreffende bevestiging
aan alle 169 toen operationele toestellen.
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
12.06.1974 EI-# / EI674 BAC One-Eleven # Rekken
Onderweg van Dublin naar Düsseldorf (EI674) vloog een NF-5 vlak voor het toestel langs.
(Coll. H. Dekker)
15.06.1974 PH-346 Schleicher K 8B 8534 De Kooy
Tijdens de startaanloop raakte een vleugeltip het iets te hoge gras. Het toestel zwaaide over de tip en werd door de lier over de kop getrokken. Het kwam op de rug tot stilstand.
Vleugel en romp (en penningmeester) waren ontzet.
(Coll. H. Dekker)
16.06.1974 PH-415 Schleicher K 8B 8810 Terlet
Bij de start zagen toeschouwers dat het stabilo scheef gemonteerd was.
Gelukkig gebeurde er verder niets bijzonders en na de landing bleek het stabilo alleen
op de linker pen te hangen.
Onderzoek wees uit dat de ruimte boven de kielvlakpen waarin het stabilolug geschoven
moest worden zó groot was dat de lug boven die pen geschoven kon worden.
Controle bij andere toestellen wees uit dat dit daarbij niet mogelijk was.
Uit contact met de fabrikant bleek dat deze de speling ruimer had gemaakt om de stang van het hoogteroer gemakkelijker te kunnen monteren.
Natuurlijk werden direct alle club gewaarschuwd!
17.06.1974 PH-JAP Piper PA-25-235 Pawnee B 25-3811 Swifterbant
De bestuurder vloog het tarweveld wat laag aan. Onmiddellijk toen hij de rand van het te bespuiten veld passeerde begonnen de wielen de tarwetoppen te raken en gaandeweg zakte het vliegtuig er steeds verder in weg.
Na een geleidelijk dieper wordend spoor van ca. 60 meter sloeg het vliegtuig over de kop
en legde in die stand nog een meter of vijf af.
De constructie van de cockpit werd daarbij ingedrukt en daardoor kwam de bestuurder klem
te zitten. Gelukkig brak er geen brand uit.
Hij slaagde er met veel moeite in om door de ruimte tussen romp-bovengording en de grond het wrak te verlaten.
Het toestel werd zwaar beschadigd, de bestuurder kwam er met een gebroken ruggenwervel eigenlijk nog wonderbaarlijk goed af: zijn helm vertoonde diepe inslagen en was over de lengte gebroken.
De bestuurder, A.P.J. Bogaerts, lichtte de toedracht in een persoonlijk gesprek nog enigszins toe. Het doorzakken weet hij o.a. aan het neerklappen
van de visor van z'n vlieghelm waardoor hij opeens vrijwel niets meer zag. Dit feit wordt niet in het onderzoeksrapport genoemd.
18.06.1974 PH-493 Glasflügel H.201B Standard Libelle 503 Terborg
De -zeer ervaren- bestuurder slaagde er niet in om bij de nadering voor een buitenlanding
snel genoeg hoogte te verliezen. Het vliegtuig raakte een pereboom (zó heetten die toen nog!), kwam daardoor traverserend aan de grond en botste in de uitloop nog met de romp tegen een afrasteringspaal.
20.06.1974 PH-498 Siebert SIE 3 3025 Herne(D)
Hoewel op het door hem voor een landing gekozen veld, de rogge bijna een meter hoog was, had de bestuurder geen andere keus. Op de andere velden in de buurt groeiden nog hogere
bomen en hoogspanningsmasten.
De landing was netjes, vlak en geen grondzwaai, maar door de weerstand van de rogge brak de staart er wél af.
22.06.1974 PH-TRH Sud Aviation SE 210 Caravelle VIR 96 Schiphol
Na een afgebroken start werd de Caravelle door de “Follow-me” wagen naar het platform teruggebracht. Direct nadat de wagen terzijde werd geparkeerd om het toestel door een marshaller in parkeerpositie te laten zetten voelde de bestuurder dat hij iets met de vleugel raakte.
Dat bleek dus een blastfence te zijn die in het donker nauwelijks zichtbaar was.
Forse schade aan de vleugeltip.
(Coll. H. Dekker)
22.06.1974 PH-286 Schleicher K 8B 8078 Weert
Tijdens de eindnadering voor een buitenlanding draaide de bestuurder nog even een
180° bocht om tegen de wind in te landen.
Hierbij raakte hij met de linkervleugel een verkeersbord.
22.06.1974 PH-336 Schleicher Ka 6CR Rhönsegler 6336 Meyel
Bij een buitenlanding landde de bestuurder, met de wind in de rug, te ver in het veld
en schoot aan het eind door een prikkeldraadafrastering.
De prikkeldraadstang functioneerde goed.
23.06.1974 PH-KDB Fuji FA-200-160 Aero Subaru 219 De Kooy
Hoewel de bestuurder de vliegplan-procedure vóór, tijdens en na de vlucht geheel correct had gevolgd, werd er toch een opsporings- en reddingsactie gestart.
Toen de bestuurder van Teuge vertrok had hij al opgeven dat hij eventueel i.v.m. de
weersgesteldheid niet naar Texel maar rechtstreeks naar De Kooy zou vliegen.
Tijdens de vlucht nam hij die beslissing en meldde dat aan Dutch Mil.
Deze verzuimde echter de havenmeester van Texel in te lichten.
Dat zou nog niet zo erg geweest zijn want het ‘ontvangende’ vliegveld zou een
aankomstbericht naar Texel hebben moeten sturen.
De toren van De Kooy werd buiten de normale openstellingsuren echter bezet door een marine-verkeersleider die onder verantwoordelijkheid van AC Holland Noord opereerde.
Maar dit hield weer níet in dat het veld beschouwd kon worden als een “controlled aerodrome” en dientengevolge was de bestuurder zelf verantwoordelijk voor deze melding.
Conclusie: een schijnbaar waterdichte regeling ter voorkoming van onnodige alarmering
kan teniet gedaan worden door een samenloop van fouten en misvattingen.
Én Murphy natuurlijk!
25.06.1974 PH-MSR Morane Saulnier MS.760B Paris II 102 Eelde
Bij een doorstart werd een flinke neuswiel shimmy opgemerkt.
Bij de volgende touch and go trad het verschijnsel weer, maar veel heviger, op.
De start werd afgebroken en de neuswielband bleek vrijwel geheel verdwenen.
Vermoedelijk lek geraakt en bij de doorstarts versleten en verscheurd.
26.06.1974 PH-KFC Fokker F27 Mark 200 Friendship 10200 Twente
Tijdens de nadering werd de gezagvoerder door de verkeersleider gewaarschuwd voor
onbekend verkeer en kreeg opdracht de koers te wijzigen.
Tijdens deze manoeuvre zag hij twee militaire straalvliegtuigen vlak langs zich scheren.
Zonder de koerswijziging zou een botsing niet denkbeeldig geweest zijn.
26.06.1974 PH-NZA Sikorsky S.61N 61257 Schiphol
Tijdens de start viel het rechter noodraam eruit.
De constructie die het mogelijk maakt dat zo’n raam van binnen én van buiten, onafhankelijk van elkaar, geopend en gesloten kan worden, maakte het ook mogelijk dat de hendels aan
één kant in gelockte positie staan terwijl dat feitelijk niet zo is.
(Coll. H. Dekker)
01.07.1974 PH-EPL Hughes 269C 42-0136 Breukelen
Tijdens een vlucht door een regenbui liet de tape van een der hoofdrotorbladen los.
Hierdoor ontstond een lichte onbalans. De bestuurder maakte een voorzorgslanding aan de
West-Kanaaldijk, en ging direct een paar monteurs ‘regelen’.
Toen hij -met de monteurs- weer bij z’n toestel kwam, werd deze keurig door een politieman bewaakt.
02.07.1974 PH-487 Pilatus B4-PC11 077 Lemelerveld
In de uitloop na de landing week het toestel naar links af en reed, ondanks vol tegenroer,
bij lage snelheid in een droge sloot.
De afwijking ontstond waarschijnlijk door aanvankelijk te hard remmen door de bestuurder.
Na het incident bleek de vleugel scheef t.o.v. de romp te staan.
04.07.1974 PH-RLK SAAB 91D Safir 91.376 Eelde
Er trad een hardnekkige storing in de radio op en bovendien was de beschrijving van de
verschijnselen door de bestuurder ook nogal verwarrend. Tijdens de laatste modificaties
van de radio-uitrusting bleken de zekeringen foutief gemonteerd te zijn.
05.07.1974 PH-HFB Hamburger Flugzeugbau HFB 320 Hansa 1033 Schiphol
Na het verwijderen van de gearpin van het neuswiel werd het klepje daarvoor niet goed gesloten. Dit bleek na de start en vanwege het risico dat het in de motor kon terechtkomen, keerde de bestuurder terug om het alsnog goed te kunnen sluiten.
07.07.1974 PH-BUG Boeing 747-206B 20427 b Schiphol Terug / Top
Het vliegtuig werd achterwaarts door een trekker weggeduwd van de kop van pier C55.
De ‘overwing’ passagiersbrug werd echter nog weggedraaid en was bovendien onvoldoende geheven.
Terwijl het vliegtuig reed, raakte een balk aan de onderzijde van de brug de vleugelbovenhuid en veroorzaakte daar enkele deuken en een diepe kras.
“Kosten, enige tonnen!”.
11.07.1974 PH-BZL Cessna T310Q 310Q1000 #
In de luchtvaartpers werd een ernstig incident gemeld.
Bijschrift bij deze foto die ik ooit eens van Roy Wassink kreeg: "PH-BZL durfde niet te
landen vanwege waarschuwingslampje en vanweg de slechte toestand van de (toen nog)
grasbaan. Mogelijk een PR-actie om de aanleg van de verharde baan te pushen?"
Maar of dit op 11/7 gebeurde is nog niet bevestigd!
(Coll. Roy P. Wassink)
11.07.1974 PH-365 Schleicher Ka 6CR Rhönsegler 4172 Woensdrecht
R-137 Piper L-21B Super Cub 18-3825
Tijdens de sleepstart klom de bestuurder plotseling boven de slepende Super Cub uit. Hierdoor werd staart van de R-137 omhooggetrokken en dientengevolge kwam het toestel
in een neuslage stand terecht. En zo kwam het toestel in botsing met de aarde.
Volgens het KLu-rapport werd het onherstelbaar beschadigd.
Enige jaren later vervolgde het echter z’n carrière echter als PH-PSC.
14.07.1974 PH-413 Schleicher K 8B 8808 Hünxe(D)
De bestuurder ging ervan uit -dus ten onrechte- dat de windrichting sedert de start niet
veranderd was. Hij kwam met de forse rugwind dus veel te hoog voor het veld uit;
halverwege was hij nog niet aan de grond en z’n snelheid nog meer dan 100 km/u.
Toen hij besefte dat links van hem meer veld lag dan vóór hem probeerde hij met een
vlakke bocht linksaf te slaan.
Hierbij vloog hij het toestel zijwaarts tegen de grond zodat het na een ‘uitloop’
van 50 cm stil stond. Meer een uitstap dus!
Het toestel werd ernstig beschadigd, de bestuurder licht aan het hoofd gewond.
14.07.1974 OY-SBW Sud Aviation SE 210 Caravelle 93 Schiphol
Komend uit Verona (HV678) zag de gezagvoerder tijdens de nadering opeens een groene Cessna vlak voor z’n toestel langs vliegen.
(Coll. H. Dekker)
15.07.1974 SK565 McDonnell Douglas DC-9 #
Bijna-botsing met Nederlandse TF-104G. De Starfighter was als missie AJ 32 bezig een
andere (AJ 60) te onderscheppen onder regie van een Belgische verkeersleider.
Hierbij vloog hij vlak voor de DC-9 langs.
Een ieder die nadere inlichtingen kan verschaffen omtrent de werkelijke identiteit van de betrokken partijen wordt van harte uitgenodigd te reageren!
16.07.1974 PH-290 Schleicher K 8B 8077 Malden
De eerste keer starten op de K 8 viel tegen. Om een te steile start te voorkomen drukte
de leerling de neus naar beneden. En vloog hij het toestel vrij steil tegen de grond...
Het sprong nog een keer op, maakte na het tweede grondcontact een forse grondzwaai en
kwam tot stilstand.
18.07.1974 PH-421 Schleicher K 8B 8838 Straelen(D)
Vlak voor de buitenlanding tóch nog even geprobeerd een thermiekbel te pakken.
Hierdoor raakte de bestuurder z’n oriëntatie w.b. de windrichting kwijt en had geen
tijd meer (het belletje mislukte...) de juiste richting alsnog weer vast te stellen.
Landing met rugwind, grond iets harder dan verwacht, e.e.a. resulteerde in de onvermijdelijke overrun. In de al even onvermijdelijk grenssloot.
19.07.1974 PH-MBC Piper PA-18-150 Super Cub 18-5373 Deelen
Aangezien de vlotter indicators in de cockpit het verschil tussen geheel vol en geheel
leeg niet zichtbaar kunnen maken, moet bij de pre-flight check met de vinger in de
brandstoftank gecontroleerd worden welke van deze twee mogelijkheden door de meter
bedoeld wordt!
Tja, dan is de rest van het verhaal nauwelijks meer verrassend natuurlijk: niet gevoeld,
verkeerde conclusie, brandstofgebrek, noodlanding op de militaire basis.
20.07.1974 PH-212 Schneider Grunau Baby IIb 91 Langeveld
Al op het rugwindbeen van het circuit deed de leerling de kleppen al uit en liet ze
uitstaan. Omdat hij wel het normale circuit vloog, althans dat probeerde hij, kwam hij
zo’n 100 meter voor het veld aan de grond.
Daar stond een bosje in de weg en tijdens de optrekkende beweging die hij maakte om het
te ontwijken, overtrok hij het toestel.
Het sloeg achter het bosje, in een greppel tegen de grond.
Het toestel liep een gebroken romp op, de bestuurder raakte licht gewond aan het gezicht.
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
00.07.1974 PH-LNS Cessna A188 AG Wagon 300 188-0258 = Terug / Top
Twee foto's die ernstigers lijken dan de werkelijkheid, vandaar dat ze ook nog in de vragenrubriek (No.27) staan.
Het was niet meer dan het vervangen van de hopper die lekgeraakt was door de etsende werking van de spuitvloeistof.
(Coll. H. Dekker)
02.08.1974 PH-279 Schleicher Rhönlerche II 155 Venlo
Tijdens een normaal verlopen lierstart sprong op ongeveer 140 meter hoogte de cockpitkap
open en werd door de luchtstroom van de romp gerukt.
Start afgebroken en direct weer geland.
(Coll. H. Dekker)
03.08.1974 PH-NKF Piper PA-18-150 Super Cub 18-8220 Harmelen
De bestuurder verkeerde in de veronderstelling dat hij voor zes uur brandstof aan boord
had. Hij had de tankdoppen eraf gehad en “zintuigelijk” waargenomen dat de tanks vol waren.
Helaas, hij kreeg wat tegenwind en na 5 uur en 20 minuten, op ongeveer 10 minuten van
Hilversum, vliegen was de brandstof op.
Hij zette het toestel netjes in een weiland aan de grond. Twee uur later kon hij met
nieuwe brandstof weer opstijgen en alsnog naar Hilversum vliegen.
03.08.1974 PH-364 Schleicher Ka 6E 4171 Medebach(D)
Bij de buitenlanding kwam het toestel wat ver in het veld aan de grond.
Bovendien bleek het ook nog wat hellend te zijn en dus zag de bestuurder geen kans
het toestel voor het einde tot stilstand te brengen.
Hij forceerde een grondzwaai en daarbij brak de romp ter hoogte van spant 19 en daarna
boorde de omzwiepende staartslof er ook nog een gat in.
04.08.1974 PH-375 Schleicher Rhönlerche II 3078/BR Valkenburg Terug / Top
Tijdens de lierstart hield de lier even in. Het toestel zakte zonder waarschuwing door
en vloog, voordat de instructeur kon ingrijpen, hard tegen de grond.
Een aantal verbogen rompbuizen was het gevolg.
07.08.1974 PH-CEP Bölkow BO 208C Junior 700 Seppe Terug / Top
De bestuurder beoordeelde z’n hoogte verkeerd en ving te laag af. De landing was dus
zeer hard en daarbij werd het neusonderstel verbogen en de schroef raakte de grond.
07.08.1974 PH-258 Schleicher K 8B 657 Terlet
PH-259 Schleicher Ka 6CR Rhönsegler 662
De toestellen zaten in dezelfde thermiekbel maar de bestuurder van de PH-258 vloog
cirkels en die van de PH-259 ovalen.
Toen de PH-258 op dezelfde hoogte kwam als de PH-259 raakten de vleugels elkaar.
En daar bleef het gelukkig bij.
(Coll. H. Dekker)
07.08.1974 PH-467 Glasflügel H.201B Standard Libelle 426 Terlet
PH-VCH Piper PA-18-135 Super Cub 18-3531
De Libelle werd opgesleept door de PH-VCH. Tijdens de start had de bestuurder, die op
de Libelle z’n derde vlucht maakte, moeite om de correcte sleepsnelheid te handhaven.
Hij gebruikte de remkleppen te onbeheerst en daardoor liep hij op Super Cub in.
Toen dat voor de tweede keer -op een hoogte van 150 meter- gebeurde sloeg bij het
corrigeren, de slap hangende sleepkabel in een lus om de linkervleugel van de PH-467.
De bestuurder drukte deze vleugel omlaag, hierdoor werd de dekstrook van de uitgeslagen
remklep afgescheurd.
Nadat hij de sleepkabel had ontkoppeld, rolde het zweefvliegtuig door en vloog even op
de rug waarna de bestuurder het toestel door liet rollen naar de normale vliegstand.
Hij landde daarna direct op een heideveld in het Deelerwoud.
(Coll. H. Dekker)
13.08.1974 PH-JKB Piper PA-19 Super Cub 18-2058 Hoogeveen
Het breukstukje van de reclamesleep (“BLANKE SCHOENRESTANTEN”) brak en de sleep kwam in de bebouwde kom terecht.
16.08.1974 PH-DNS McDonnell Douglas DC-9-32 47168 Eelde
Onderweg naar Gotenburg kwam de DC-9 (KL185) op zijn hoogte een Transal van de Duitse luchtmacht tegen die als GAF 5099 op weg was van Höhn naar Mildenhall.
18.08.1974 PH-SKI Reims/Cessna F172H F172-0505 Hilversum
PH-VBE Reims/Cessna F172G F172-0230
Na de landing reed de bestuurder van de PH-SKI terug naar het platform om een nieuwe
lading valschermspringers aan boord te nemen. Hij lette even niet op, althans wèl op de
PH-OTB die hij passeerde, maar niet op de PH-VBE die in zijn baan stond.
Toen hij weer voor zich keek kon hij, ondanks hard remmen, een botsing met de PH-VBE
niet meer voorkomen. Hij botste met z’n rechtervleugel tegen de linkervleugel van
de PH-VBE.
(Coll. H. Dekker)
22.08.1974 PH-HFB Hamburger Flugzeugbau HFB 320 Hansa 1033 Zürich(HB)
Tijdens de landing klapte een band van het linker hoofdwiel en liep het toestel naar
links weg. Volgens de bestuurder had hij niet geremd dus concludeerde hij dat het wiel
geblokkeerd geweest moest zijn.
Ondanks grondig onderzoek werden daar later geen aanwijzingen voor gevonden.
22.08.1974 PH-RLL SAAB 91D Safir 91.377 Eelde
De bestuurder meldde dat het landingsgestel niet gelockt kon worden.
De landing verliep zonder incidenten, maar er bleek inderdaad een metalen veerstrip
zodanig beschadigd te zijn dat het selecteren van het landingsgestel bemoeilijkt werd.
22.08.1974 # Cessna 150 # Eelde
Het spatbord van het neuswiel was losgeraakt en hing onder het wiel.
Brandweer langs de baan. De landing verliep verder normaal.
23.08.1974 PH-480 Schempp-Hirth HS.4 Standard Cirrus 391 Ullecoten
Bij het afvangen botste de linkervleugel tegen een paaltje en werd de wieldeur door
het prikkeldraad eraf gerukt.
De bestuurder besluit z’n relaas wél met “de landing verliep normaal”.
24.08.1974 PH-KNH Bölkow BO 207 269 Seppe
Voor de landing wierp de bestuurder boven het veld het sleepnet af en gaf daarna gas
om door te vliegen. De motor pakte echter niet direct op en het vliegtuig zakte door,
het stuitte tegen de grond en raakte met het rechter wiel een ‘hondenhok’.
Nét toen de bestuurder het toestel dan maar wilde landen pakte de motor weer en, omdat
de gashandle nog openstond, restte hem niet anders dan nog een circuit te draaien.
De landing was verder normaal, de schade bleek licht te zijn.
25.08.1974 PH-AAT Piper PA-18A-150 Super Cub 18-490
De oorzaak van het losraken van de reclamesleep is mij niet bekend, de gevolgen wel.
Het net kwam in een weiland naast de spoorlijk Breda-Roosendaal terecht, de sleeplijn
lag echter over de bovenleiding.
De trein werd met de normale spoorseinen tot stilstand gebracht, de machinist stapte uit, sneed de sleeplijn door en trok hem van de bovenleiding af.
Juist toen hij weer verder zou rijden was de NS in Seppe ingelicht en die maakte het baanvak spanningsloos.
Pas nadat een technicus de situatie het geïnspecteerd kon de trein weer verder rijden.
25.08.1974 PH-HLG Reims/Cessna F150L F15001106 Deventer
PH-LUF Piper PA-18-150 Super Cub 18-2046
Klachten over te laag vliegen boven de wijk Borgele.
Uit Gemeentearchief Deventer. (Coll. Jan Evert Leeuw)
26.08.1974 PH-BNV Reims/Cessna F172G F172-0240 Hattem
Voor een vluchtje van 25 minuten van Hoogeveen naar Teuge is een uur brandstof
ruimschoots voldoende. Behalve als je de weg kwijtraakt natuurlijk.
Voorbij Raalte -of was het Dalfsen...?- raakte de bestuurder verdwaald en pas na bijna
een uur vliegen en met behulp van Amsterdam Radar kreeg hij Zwolle in zicht.
Toen was er natuurlijk geen brandstof genoeg meer om Teuge te bereiken en zette hij het
toestel langs de weg Zwolle-Amersfoort aan de grond.
Vanaf Teuge werd toen extra brandstof gebracht en kon hij het nog eens proberen.
Deze keer lukte het prima.
00.08.1974 PH-HOH Fokker S.11.1 Instructor 6275 Hilversum
Het geparkeerd staande toestel werd geraakt door een landende valschermspringer.
Stabilo beschadigd.
Bij het inschakelen van de hoofdrotor werd één der bladen door een windvlaag naar
beneden gedrukt. Het sloeg tegen de romp en vernielde een cockpitraam en beschadigde
de radar-dome.
10.09.1974 PH-DTF McDonnell Douglas DC-10-30 46555 Schiphol
Er werden lesvluchten met dit toestel gemaakt. Op een gegeven werd de nadering zó laag
uitgevoerd dat er van het huis van de heer Bruinsma aan de Aalsmeerderdijk dakpannen
werden weggeblazen. Met nogal wat gevolgschade aan een auto etc.
Toen men daarvoor de KLM aansprakelijk wilde stellen ontkende deze het gebeuren en
beweerde dat er én niets over bekend was én dat er geen reden was om aan te nemen dat
de PH-DTF lage naderingen had uitgevoerd.
Helaas -voor de KLM- was de maatschappij de enige die van niets wist!
Bureau Grond- en Pachtzaken van de NV Luchthaven Schiphol had de binnenkomende telefoongesprekken netjes geadministreerd en de schade opgenomen.
De luchthavenpolitie had de zaak onderzocht en rapport opgemaakt.
De dienstdoend inspecteur had gemeld dat er een KLM DC-10 aan het lessen was en op het
genoemde tijdstip een nadering had uitgevoerd.
En gelukkig had de NVLS wél direct en zéér correct, ook al met het doel de goede verstandhouding met de omwonenden niet de bederven, de schade doen herstellen dan wel vergoed!
Een en ander leidde tot een zeer uitgebreid onderzoek (door NVLS) naar andere incidenten die eerder plaatsgevonden hadden.
Het was slecht weer en tijdens het taxiën werd het vliegtuig door een windvlaag op een
vleugeltip gezet. Lichte schade aan de vleugeltip.
20.09.1974 PH-AVM Piper PA-34-200 Seneca 34-7250011 Rotterdam
Tijdens de uitloop na een matig harde landing klapte het neuswiel naar binnen en kwam
het toestel glijdend op de neus tot stilstand.
Beide verstelbare propellers waren onherstelbaar beschadigd, er was natuurlijk enige
schade aan de neuswielpoot en tenslotte enige onbeduidende slijtschade aan de neus.
Over het onbedoeld intrekken van het onderstel was een Service Bulletin uitgekomen, het
bleek dat de overcentering van de PH-AVM nog net binnen de daarin genoemde limieten viel.
Andere mogelijkheden waren er echter niet zodat deze (te) geringe overcentering toch als
oorzaak aangeduid werd.
20.09.1974 PH-NSE Piper PA-28-140 Cherokee F 28-7325247 Hilversum
De bestuurder rondde te laat af en maakte een harde landing waarbij het neuswiel het
eerst de grond raakte. De neuswielpoot brak af en de zaak kwam op de neus tot stilstand.
De schade was zoals te verwachten was.
25.09.1974 PH-KFG Fokker F27 Mark 200 Friendship 10256 Eindhoven
Toen het toestel op 1200 ft uit de wolken zakte zag de bemanning een Starfighter voor
zich opdoemen. Mission 2284 was vlak daarvoor van Volkel opgestegen en maakte een wat
ruime bocht, terwijl de Friendship wat sneller daalde dan de verkeersleider verwachtte.
26.09.1974 PH-BUB Boeing 747-206B 19923 Schiphol
PH-BUD Boeing 747-206B 20398
Bij het verslepen van de PH-BUB werd hij met de neus tegen de tailcone van de PH-BUD geduwd.
26.09.1974 PH-MIE Reims/Cessna F172M Skyhawk F17201122 Schiphol
Botsing tegen hangaardeur.
Teuge 24.10.1974 (H. Dekker)
28.09.1974 PH-# # # Enschede
Een reclamevlieger maakte boven Enschede zulke verontrustende manoeuvres dat veel mensen
hun hart vasthielden.
De politie, aannemende dat er een vliegtuig was verongelukt, nam contact op met vliegveld
Twente, daar wist men van niets maar men nam zekerheidshalve contact op met Eelde.
Ook daar wist men van niets. Pas op Teuge bleek hoe de vork in de steel zat.
Een reclame(stunt)vlieger van Air Advertising haalde, als er een behoorlijke wind stond,
wel vaker dat soort stunts uit; ‘stilstaan’ in de lucht of zelfs achteruit vliegen, een
‘val’ van 50 tot 100 meter maken etc.
Zelden zal een reclamesleep zoveel aandacht en zo’n nasleep hebben gekregen!
29.09.1974 PH-PEC Bölkow BO 209-160RV Monsun 127 Keiheuvel(OO)
In de start trok de bestuurder het neuswiel te vroeg in zodat, toen het toestel even terugzakte, de schroef de grond raakte en het vliegtuig tenslotte op de neus tot
stilstand kwam.
Bij dit type is alléén het neuswiel intrekbaar.
29.09.1974 PH-TEX Reims/Cessna F172M F17201010 Rottumeroog
Met de PH-TEX werden zeehondentellingen uitgevoerd. Daarbij wordt bij het waarnemen van
een populatie naar beneden gedoken. Dit werd door de bemanning van ms “Waterman” geïnterpreteerd als neerstorten.
Een grootscheepse reddingsctie werd gestart; van Leeuwarden startten de Piper van de
zweefvliegclub, een SAR-helicopter, uit Emden vertrok een hoovercraft en stond een
SAR-helicopter paraat.
Loos alarm dus.
03.10.1974 G-# / BEG18 BAC One-Eleven # Enkhuizen Terug / Top
BEG18 had een airmiss met een militair vliegtuig.
04.10.1974 PH-NZD Sikorsky S.61N 61489 Chaparral
Tijdens de landing, net voor touchdown, raakte de hoofdrotor een loshangende kabel van
een hijskraan. Die had natuurlijk nooit zo dicht bij het landingsplatform mogen hangen.
De helikopter raakte in hevige onbalans en begon sterk te trillen. De bestuurder zette
het toestel haastig aan de 'grond'.
Drie hoofdrotorbladen werden aan de tippen beschadigd en als gevolg van de begrijpelijker- wijze nogal harde landing ontstond er schade aan het onderstel.
Het bleek dat het landingsplatform nog niet gereedgemaakt was voor de landing, dat was
echter niet aan de PH-NZD gemeld.
(Coll. H. Dekker)
07.10.1974 PH-MBG McDonnell Douglas DC-10-30CF 46891 Schiphol
Vogelaanvaring direct na de start. Motor #3 moest direct gestopt worden, motor #2 kon
nog ongeveer 70% vermogen leveren.
Na het dumpen van brandstof keerde het toestel terug naar Schiphol.
Beide motoren moesten vervangen worden, de schade bedroeg ƒ 5.000.000,-.
08.10.1974 PH-BU# Boeing 747 # Moncton(C)
De luchtvaartpers meldde een airmiss met een DC-8 van Capitol International Airways.
10.10.1974 PH-BUF Boeing 747-206B 20400
Tijdens de nadering voor de landing brak een deel van bijna drie meter van de “Left
Landing Outboard Fore Flap” af en kwam terecht in een tuintje te Morton Grove, een
voorstad van Chicago.
Het onderzoek wees uit dat er een bepaalde ‘stop’ ontbrak zodat de bevestiging niet in
een ruststand terechtkwam maar tijdens de vlucht belast bleef. Zoiets dus...
Op 13/10 en 16/10 waren er vergelijkbare incidenten. Controle bij andere toestellen van
dit type resulteerde in vervangingen bij de HB-IGA, PH-BUB, D, E, en A.
13.10.1974 PH-BUD Boeing 747-206B 20398 Schiphol
Ophangbouten flaps gebroken. Zie ook bij 10/10.
(Coll. H. Dekker)
13.10.1974 PH-VSG Reims/Cessna F150L F15001031 Zegge
Direct na de start slaagde de bestuurster er niet in het vliegtuig in stijgvlucht te brengen. Zij besloot daarop een noodlanding uit te voeren.
Het vliegtuig landde met hoge voorwaartse snelheid op een omgeploegde, drassige akker
en sloeg na een lange uitloop over de kop.
Een technische oorzaak voor het gebrek aan klimvermogen werd niet gevonden, zodat er
alleen geconcludeerd kon worden dat er niet hard genoeg getrokken was.
(Coll. H. Dekker)
13.10.1974 PH-446 Schleicher AS K 13 13379 Deelen
Op weg naar Terlet kwam de bestuurder in de uitloper van de hevige bui terecht die ook
boven het veld lag. Hij koos dus voor een buitenlanding maar onderschatte daarin zijn daalsnelheid en verloor zoveel hoogte dat het beoogde terrein niet haalbaar bleek.
Hij kwam aan de grond in een perceel net gerooid bos waarin alle stronken en worteleinden
nog lagen. Hoewel hij het toestel bewust op twee meter hoogte overtrok teneinde de
voorwaartse snelheid zo laag mogelijk te maken, botste hij in de -korte- uitloop nog
tegen allerlei obstakels. Behalve de cockpit (en de inzittenden!) was eigenlijk alles aan
het toestel ernstig beschadigd.
(Coll. H. Dekker)
16.10.1974 PH-BUB Boeing 747-206B 19923 Schiphol
Ophangbouten flaps gebroken.
17.10.1974 PH-#/KL244 # # Rekken
Vlucht KL244 had airmiss met Starfighter.
Tijdens het taxiën kwam het toestel met het linker wiel in een ongemarkeerd en onafgezet
putje terecht. Het zwiepte uit de koers en kwam in de struiken tot stilstand.
Lichte schade.
21.10.1974 PH-NAZ Piper PA-34-200 Seneca 34-7350318 Rotterdam
Het toestel arriveerde uit Zürich(HB) met schade aan de vleugel. Oorzaak onbekend.
22.10.1974 PH-DEB Douglas DC-8-63 45901 Holy 299
F-BPPA Boeing Super Guppy 337SGT-201 002
De gezagvoerder van de DC-8 rapporteerde een airmiss met de Heron-achtig toestel.
Aangezien een Super Guppy tweemaal zo groot is als een Heron was de conclusie dat óók de door hem geschatte afstanden met een factor 2 vermenigvuldigd moesten worden.
En dan was er eigenlijk geen sprake van een airmiss.
22.10.1974 PH-MIF Reims/Cessna F172M Skyhawk F17201124 Rotterdam
De luchtvaartpers meldde schade aan propeller en neuswiel. Er is geen incident gemeld, de oorzaak is mij dan ook niet bekend, mogelijk een neusstandje.
24.10.1974 PH-NOE Reims/Cessna F172L F17200811 Wouw
De PH-NOE maakte een locale vlucht vanaf Seppe en vloog een N.W.koers.
De Phantom WR687 was het voorste vliegtuig van een gespreide formatie van twee USAF
toestellen en vloog een N.O. koers op een hoogte van ca 1400 ft.
De formatie maakte een retourvlucht vanuit Engeland over Nederland naar de Vliehors.
Het zicht was goed, het was zwaar bewolkt maar wel droog.
Alle drie de toestellen vlogen ruim onder de bewolking.
Om 14.41 botsten de twee vliegtuigen boven de noordrand van Wouw.
De WR687 naderde de PH-NOE van links-achter, onder een hoek van iets minder dan 90°.
Beide bestuurders namen weliswaar uitwijkactie maar het was al te laat.
De Phantom raakte de Cessna o.m. in het midden van de cabine waardoor dit vliegtuig in
de lucht geheel desintegreerde en de bestuurder werd gedood.
De wrakdelen van de Cessna en onderdelen van de buiktank van de Phantom vielen aan de
noordzijde van Wouw waarbij een boerderij door de motor van de PH-NOE werd getroffen
en aan huizen lichte schade werd toegebracht.
De Phantom werd ernstig beschadigd aan de romponderzijde en rechtervleugel en de rechter
motor viel uit. De formatie week uit naar Soesterberg waar het beschadigde toestel een
goede landing maakte.
Beide vliegtuigen waren gerechtigd op dat moment in dát gebied en op díe hoogte te vliegen
zodat er van schuld van een van beide geen sprake was.
Naar aanleiding van dit ongeval deed de Raad de aanbeveling om de zichtbaarheid van luchtvaartuigen te verbeteren door het voeren van zgn. strobe-lights en bovendien drong
zij aan op een verdere scheiding in vlieghoogte van militair- en burgervliegverkeer.
Bestuurder: PH-NOE:G.J.A.M. van Delft(┼).
Bestuurder WR687: Richard C. Kowalski. Navigator: Samuel G. Seagle.
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
25.10.1974 CF-CPT Douglas DC-8 45858 Schiphol
Er werd in de luchtvaartpers een noodlanding gemeld. Aangezien het toestel twee uur
later al weer vertrok zal de nood wel niet erg hoog geweest zijn.
30.10.1974 PH-CET Reims/Cessna F150L F15000823 Drachten
Wegens brandstofgebrek moest de leerling een voorzorgslanding maken. Hij was in de buurt van Drachten, dus kon hij mooi van de strip aldaar gebruik maken.
Na aanvoer van brandstof kon hij weer vertrekken.
Er werd geen enkel defect geconstateerd, dus bleek enige instructie inzake de brandstofconsumptie van een Cessna wel gewenst.
02.11.1974 PH-337 Schleicher Ka 6CR Rhönsegler 6337 Ypenburg
Tijdens een verkorte, steile eindnadering tegen de wind in bleek op het laatste moment
dat de nadering wel heel erg kort was. Té kort dus.
Voor het begin van de baan raakte het toestel een betonplaat.
Schade aan onderspanten en landingswiel.
10.11.1974 PH-ADF Reims/Cessna F172M Skyhawk II F17201072 Teuge
PH-NSC Piper PA-28-140 Cherokee E 28-722537
Tijdens het wegrijden voor een vlucht naar Hilversum, raakte de linker vleugeltip van
de Cherokee het richtingsroer van de Cessna. Beide toestellen werden licht beschadigd.
10.11.1974 PH-NSG Piper PA-28-140 Cherokee F 28-7325229 Hilversum
Vanwege een motorstoring, moest er een noodlanding gemaakt worden. Eén cilinder viel uit.
De storing openbaarde zich vlak bij het veld, zodat er geen buitenlanding gemaakt hoefde
te worden.
Toen het toestel na de terugvlucht uit Jakarta op Schiphol landde bleek een flap fairing
van de linkervleugel verdwenen te zijn. Aangezien er bij de check na de tussenlanding op
Frankfurt niet abnormaals was opgemerkt, moest deze er dus op dit laatste deel van de route
afgevallen zijn.
Bij de DC-10 werd dit jaar vaker gemeld dat fairing en flapbeplating zó krap tegen elkaar
zaten dat e.e.a. niet vrij kon bewegen.
Ook bij de PH-DTC was dit al eerder (6.9.74 Athene) geconstateerd.
(Coll. H. Dekker)
24.11.1974 PH-WAB Reims/Cessna F172M F17200964 Ulvenhout
De bestuurder vloog boven Zeeland en besloot i.v.m. naderend slecht weer naar Seppe
terug te vliegen. Hoewel hij zelf op dat moment stralend weer had, raakte hij toch
verdwaald en besloot tegen zonsondergang tot een noodlanding.
In de uitloop reed het vliegtuig door een draadafrastering.
27.11.1974 PH-VCU Piper PA-18 Super Cub 18-3180 Budel
Door storm beschadigd.
De bestuurder zag op zijn hoogte een rood ‘flashing’ light langskomen en rapporteerde
een airmiss. Het bleek de Wasp 244 van de MLD te zijn die daar naderingen oefende op
de Hr.Ms. Poolster.
04.12.1974 PH-JHG Fokker F28 Mk.1000 Fellowship 11001 Schiphol
Tijdens de landing klapte het neuswiel in. De schade was zeer gering.
04.12.1974 PH-MBH Douglas DC-8-55F 45818 Maskeliya(4R)
Door een navigatiefout verkeerde de bemanning waarschijnlijk in de veronderstelling dat ze de bergrug al waren gepasseerd. Om 16.44. uur meldden ze “Wij dalen van 7000 tot 6000 en bevinden ons op een afstand van 14 mijl” (“one four miles out”). Terwijl ze in werkelijkheid nog op 50 mijl afstand waren.
De oorzaak hiervan is mogelijk het feit dat de weerradar van de PH-MBH als enige in de Martinair DC-8-55 vloot een bereik had van 180 mijl, dat was bij de andere toestellen 150 mijl. Bij instelling op 180 NM markeerden de ringen op het scherm afstanden van 30 mijl. Een verkeerde interpretatie hiervan, met als oorzaak de ervaring met het radarbereik van
de andere toestellen, zou een fout van 30 mijl kunnen verklaren.
De verkeersleider antwoordde “Een drie acht begrepen, daal tot 2000 ft, luchtdruk één nul één nul, temperatuur twee zes graden landingsbaan nul vier, wind nul zes nul graden één nul; meldt u boven Kilo Alpha Tango of luchthaven in zicht”. Het vliegtuig bevestigde de ontvangst van dit bericht.
Dit bericht, dat tevens het laatste contact met het vliegtuig is geweest, werd door de verkeersleider om ongeveer 16.45 bevestigd door de herhaling “Eén drie acht”.
Even later botste het toestel tegen de steile bergwand.
Het explodeerde en de brokstukken vielen langs de wand naar beneden.
Alle inzittenden, negen bemanningsleden en 182 passagiers kwamen om het leven.
Bemanning.
Gezagvoerder H. Lamme
Copiloot R. Blomsma
Boordwerktuigkundige J.G. Wijnands
Stewardessen M.P. Borghols; T.A. van Dijkum; H. van Hamburg; L. Herawati;
P.M. van der Vliet
Steward A.H. Usman
Passagiers.
Abd.Manan B. Samuri; Abd.Rasyid B.H.Duriyat; Abdu.Kohar B.Poncemejo; Abdul Latief
Bin Kaha; Abdulaziz Bn.Laiwung; Abdulwahab Bn.Seha; Abunahir B. Noyodikrome;
Abusahad Bin Kasanmukti; Adhmad Saudi; Adjong Daeng Limpo; Ahmad Sarpan B.A.S.;
Ahmad Suryan B.Imroni; Ahmad Zainal A.B.H.S.; Alfiah Bt.Muawan; Alim Sholamah;
Aliman B.Muh.Yasir; Amat Kibat; Amat Sahal B.K.; Ami Daeng Alang; Andi Raya Pata
Nyonri; Anwar; Asir P Kasturi; Asiyam B H Muhtar; Aspar B.H.Wahab; Asriyah Mustafa;
Astineh Sulaiman; Bakri B.Badrun; Bangun; Banranggau Bin Dua; Bapai Bn.Sado; Baudin
Tohir; Bida Bin Mado; Boddi Binti Saguni; Danuri B.H.Sulaiman; Diptin; Djoko; Dollah
Bn.Abdullah; Dulkarim; Fadil B.Mustari; Guluh Maksum Binti Haji Zamzam; H Abd Rakhim
B Abd Karim; H.Abdul Rahman; H.Iksan B.Musiran; H.St.Ngaisah; Haji Abdul Karim; Haji
Djafar Sidiq; Haji Ikhsan S.B.H.S.; Haji Sahara Bt.Haji Husain; Haji Sitihaliah; Hajigozali; Hajula Bt. Azin; Hambali Bn.Kama; Hamling Bin Balla; Hamma Bin Soring; Hanaja Daeng Malino; Hanisah Bt.Sewa; Harjokamil; Hasan Basri B.H.Nur; Hauang Jon Jong; Idris;
Ikhwanudin B.H.A.; Ikul BT Mustaram; Imah Rokhawi B.Abd.K.; Imam Jazuli B.H.Ansori;
Imam Muslim B.Kasan.I.; Imayunah BT.Kasan M.; Jaimah; Jajuri Haji Nur; Jamini
Hadikasan; Janong Bn.Muling; Jarinah Bt.Jamaluddin; Jojo Warongan; Junrah Bt.Sahide;
Kabit Bin Arto; Kamariah; Kamsinah Muchamad Sajun; Karawanting Idris; Karimun Achmad
Jasir; Karmilah; Kartinah BT.Samuri; Kartisah Bt.H.M.Nur; Kasan Munawi Bin Umar;
Katenim; Kurnia Bt.Said; Latief; Maemunah Abdullah; Maholah Poto; Mannyereang
Bn,Jamaluddin; Mardiyah BT.Abd.Ghofur; Marina Bt.Saha; Marsam Jemain; Marsinah
Bt.H.Marjuki; Marsup B.Kasanrejo; Marwa-I B.Kasan P.; Maryono B.Wahid; Marzuki
Sukromo; Mashuri B. Somoprawiro; Maskur B.Muh.Basri; Masrukin; Miftahul Makna
B.H.Rais; Minah Bt.Mujari; Misdar B.Muniran; Moch Abdul Gani; Moch.Hamzah Nuangka;
Mochamad Yasir; Muah; Mualim Sarijan; Muhamad Bin Tajwit; Mujiyah Aby Bakar; Mukari
Bin Mukarom; Mukari Diyokarso; Mukisah Setrodikrome; Munirah BT.H.Kabit; Murti
Bt.Kasan; Murtinah BT.H.Abd.G.; Murtinah Kromodimejo; Musa Amah Anwar; Musa Bin
Achmad; Musiarah; Musriatun Bt.Kasanmardi; Musrifah B.H.Adnan; Mustawi Bin
Kasantupan; Nahira Bt.Encing; Nappa Bn.Haji Roddo; Nawawi B.H.Ibrahim; Ngukel
B.H.Ghozali; Nuraizah Bt.Salim Napis; Nurdin Milo; Ozul Aini B.Imam S.; Paijatun; Patto
Bin Lanne; Rahmad Sujudi; Rai Bin Cagong; Rakai Adam; Raside Bn.Haruna; Rasmini
Bt.H.Hasim; Rian Puah; Robingah Moh Marjuki; Romelah Dimayati; Rubiah; Rukijah
Bt.Rachman; Rupi Bt.Palawa; Rusminah Irsan; Sadi Pak Mustajab; Sahake Bn.Gallo; Sahid
Salami; Sahidi Sahid; Sahlan B.T.Ali Salam; Sainah Surodikrome; Saleh Abdullah; Salehu;
Salere Bn.Bare; Samin; Samsikin Bt.Safawi; Saniyah Bt.M.Toyib; Sapirin Muradji; Sapurah;
Saranae Bt.Basong; Sawaene Bt.Sincke; Sidjo; Siti Aminah BT.Imam T.; Siti Nasikah;
Sitifatimah; Sitihatijah Bt.Sultan; Solakan Mad Karjan; Sringatun Kasanrejo; Sualtiamini
Bt.H.A.; Sugi Daeng Tainne; Supangat B Suratman; Supangatun Bt.H.Rais; Supinah Bt.Kasan
M.; Supinah Wongsoredjo; Sureang Matto; Suryadi; Tarfiah; Tukayat Karsonawi; Umar
Sibawaih; Usman Bn.Hanure; Waginten; Yahya Bt.Latune; Yusup B.Zakariah; Zainusi
B.Kartonadi.
Terug naar "Opsomming ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
23.12.1974 PH-DCS Douglas DC-8F-55 45683 Schiphol
Op weg naar Zürich(HB)vanuit Africa kwam er een 'spoiler extend' waarschuwing.
De bemanning besloot naar Amsterdam door te vliegen. Daar moest de gezagvoerder een
“short on fuel”-melding geven. Een normale landing volgde echter.
24.12.1974 LN-OSC Sikorsky S.58ET 581626 Eelde
Staartwiel bezweek bij de landing.
00.12.1974 PH-NLG Piper PA-18 Super Cub 18-2044 Hilversum
Door storm beschadigd.
00.00.1974 PH-ASH Reims/Cessna FRA150L Aerobat FRA15000239 Teuge
Propeller beschadigd.
In de Twentse Courant van 17.7.1974 stond een bericht over geheimzinnige vliegtuigjes die herhaalde malen pakjes zouden hebben afgeworpen boven de Bergvennen. Een natuurgebied aan de Nederlands-Duitse grens. De autoriteiten vermoedden dat het om drugssmokkel ging en probeerden herhaalde malen zo’n transport te onderscheppen. Voor zover mij bekend zonder succes.
Bij de samenstelling van “Nederlandse Ongevallen en Incidenten 1974" werden (o.a.) de volgende bronnen geraadpleegd:
Erik Blokzijl; Nanne Dijkstra; Coen van den Heuvel; Erwin Oolders; Doewe Pelleboer;
Harro Ranter; George Slot; Rob Tempel; Roy Wassink;
Openbare uitspraken van de Raad voor de Luchtvaart; The Times of Ceylon; AIRnieuws; AVIA; Maandblad Luchtvaart; NRC Handelsblad; Eindhovens Dagblad; Volkskrant (Piper Cup (sic));
De Telegraaf; Gooi en Eemlander; Vecht en Amstel- en Rijnstreek; Twentse Courant.
Motor in brand. Door bemanning zelf geblust.
Problemen met het landingsgestel. De identiteit van dit toestel is mij niet bekend,
want dit kenmerk kan natuurlijk niet correct zijn.
23.01.1974 PH-SAD Fokker F27 Mark 200 Friendship 10272 St. Oedenrode
D-8138 Lockheed F-104G Starfighter 8138
De bestuurder van de Friendship had net klaring gekregen om van 3000 naar 1000 ft te
dalen, toen opeens de Starfighter voor hem opdook.
Door op te trekken werd een botsing vermeden.
Trouwens, de piloot van de Starfighter stuurde onder de PH-SAD door; dus dat kwam mooi uit.
De Starfighter (Mission 2011) was zonder toestemming het naderingsgebied van Eindhoven binnengevlogen.
25.01.1974 PH-WOU Cessna 414 Chancellor 414-0274 Zweden(SE)
Tijdens de vlucht naar Zweden raakte de ijsafzetting op de propellerbladen los.
Het beschadigde tiptanks, neus, en vleugels.
26.01.1974 PH-WAH Reims/Cessna F150L F15000869 Seppe
Na de landing wilde de bestuurder direct een doorstart maken. Hij trok de kleppen geheel
in en gaf in rustig tempo vol-gas, waarbij hij tevens de carburateur voorverwarming in
de stand “koud” drukte.
De motor reageerde aanvankelijk normaal en het vliegtuig accelereerde.
Maar vlak voor hij het toestel wilde lostrekken, sloeg de motor zonder inleidende
waarschuwing geheel af. Hij probeerde het toestel nog vóór de grenssloot af te remmen,
maar door het natte gras had het remmen weinig effect. Ook lukte het niet het toestel
naar rechts te sturen.
Het vliegtuig gleed, traverserend naar links, door tot in de droge diepe sloot en kwam
tegen de overliggende slootkant tot stilstand.
De bestuurder, die de schouderriem niet om had, werd ten dele naar buiten geslingerd;
hij raakte ernstig aan het hoofd gewond. De passagier bleef ongedeerd.
Het motortype van de F150L is zeer gevoelig voor de vorming van carburateur-ijs.
De plaats van de carburateur en de ligging van de aanzuigleidingen geven een geringe
warmte-uitwisseling met de motor en maken de carburateur bijzonder gevoelig voor ijsvorming.
De aanzuigleidingen liggen bijvoorbeeld buiten het motorcarter om, i.t.t. vergelijkbare motoren.
De relatief onervaren bestuurder had de carburateur-voorverwarming pas op het baseleg op “volwarm” gezet en dat was bij dit weertype voor deze motor te laat.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
30.01.1974 PH-MSX Morane Saulnier MS.760B Paris II 108 Eelde
De bestuurder meldde dat hij problemen had met het neuswiel.
Hij dacht dat het "out of balance was", het trilde ook al enigszins bij voorgaande circuits.
Bij onderzoek bleek de neuswielband totaal te zijn vernield, en ook de neuswielvelgen
waren beschadigd. Vermoedelijk was bij een voorgaande touch and go de band lek geraakt
en had hij nogmaals een start en landing op deze lekke band gemaakt.
30.01.1974 OO-MMT Bell 47G 1708 Wychem Terug / Top
Tijdens een pijplijn inspectievlucht bespeurde de bestuurder een hoogfrequente trilling
in het voetenstuur. Hij maakte een voorzorgslanding.
Door een misverstand meende hij, de volgende dag, weer te mogen opstijgen. Daar werd hij
dus later nog over onderhouden.
00.01.1974 PH-VSB Reims/Cessna F172H F172-0432 Rotterdam
Kwam op 25/1 op een vrachtwagen te Rotterdam aan. Niet bekend is of e.e.a. met een
incident te maken had, mogelijk slechts onderhoud.
03.02.1974 PH-LUU Reims/Cessna F172L F17200861 Hilversum
Het vliegtuig kwam ver in het veld aan de grond, ruim 200 meter voor het eind van de baan.
Door de nachtelijk uitstraling (het was ongeveer 09.20 uur) en de hoge vochtigheidsgraad
was het gras wit berijpt.
De bestuurder liet het toestel aanvankelijk uitrijden, begon te enigszins te remmen toen
hij het veldeinde zag naderen, en stond boven op de rem toen hij zag aankomen dat de rit
in de sloot zou eindigen.
Hij probeerde nog naar rechts te sturen, maar hoewel het vliegtuig zelf wèl enigszins
in de gewenste richting draaide, bleef de bewegingsrichting ongewijzigd.
Kortom, het toestel gleed zijwaarts de sloot in en kwam 90° gedraaid op de tegenoverliggende oever tot stilstand.
De inzittenden bleven ongedeerd en konden het toestel door de rechter deur verlaten.
(Coll. H. Dekker)
|
(Coll. A. Kager) (Coll. H. Dekker)  |
 |
Nadat de springleider een paar ‘streamers’ had afgeworpen, ontplooide zich al in het
vliegtuig zijn reserveparachute. Die waaide door de deuropening naar buiten en veroorzaakte
daar enige schade. De parachutist kon niet anders dan er achteraan springen.
Hierbij raakte hij met z’n arm beklemd tegen de deurstijl. Het hele incident leverde hem
een gebroken onderarm op, mij is echter niet duidelijk of dit in het vliegtuig of bij de
landing gebeurde.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
04.02.1974 PH-HFA Hamburger Flugzeugbau HFB 320 Hansa 1032 Eelde
De bestuurder meldde dat het rode gearlampje bleef branden na downselectie.
Ook de toren meende waar te nemen dat de wielen maar ten dele waren uitgeklapt.
Bij de daaropvolgende landing bleken ze gewoon uit èn gelockt te zijn.
Kwestie van het juist afstellen van een paar microswitches.
(Coll. H. Dekker)
19.02.1974 PH-VIP R/C FT337T Turbo Super Skymaster 0044/01384 Duitsland(D)
Tijdens een IFR-vlucht wezen, na een zware regenbui, de snelheids- en de hoogtemeter
foutief aan. De bestuurder had aanvankelijk dan ook geen enkele referentie hoe hard en
hoog hij vloog.
Hij vroeg en kreeg radar-assistentie van de Duitse, en later de Nederlandse, verkeers-
leiding die het vliegtuig naar Schiphol hebben geloodst.
Omstreeks 22.30 uur landde het toestel daar veilig.
Tijdens een lokale vlucht waarbij een ervaren vliegtuigbestuurder werd opgeleid tot instructeur, raakte het vliegtuig op een hoogte van ongeveer 400 meter in een tolvlucht.
Deze tolvlucht werd op zo’n lage hoogte beëindigd, dat het vliegtuig, waarvan de motor
niet meer werkte, bij het optrekken door de boomtoppen van een dennenbos vloog en
vervolgens in een vlakke stand op een breed bospad tegen de grond sloeg.
Toen het vliegtuig niet binnen de verwachte tijd op de vliegbasis terugkeerde, werd
ondanks de reeds invallende duisternis een zoekactie gestart.
In de loop van de avond werd deze actie wegens de duisternis weer gestopt en de volgende dag voortgezet.
Met een helikopter werd om 07.00 uur de zoekactie weer opgestart en na een kwartiertje
zoeken werd het wrak gelokaliseerd.
Toen de reddingswerkers arriveerden bleek een der passagiers (zoon van de bestuurder)
al overleden, de bestuurder overleed op 31/3 in het ziekenhuis.
De mede-bestuurder werd zwaar en de andere passagier (ook een zoon van de bestuurder) werd licht gewond.
Bij het onderzoek kon geen duidelijke oorzaak voor de tolvlucht aangetoond worden.
Op grond van FAR 23 zijn opzettelijke tolvluchten met dit type verboden, en het
herstellen van de normale vliegstand zal met een vliegtuig met dergelijke eigenschappen
en met zo’n relatief zware belading zeer moeilijk zijn.
Het niet meer functioneren van de motor a.g.v. van heftige bewegingen, maakt dat herstel
natuurlijk geheel onmogelijk.
Bestuurder: E.F. van Bree(┼). Copiloot: J.J. Waterham.
Passagiers: H. van Bree(┼); P. van Bree.
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
 |
 |
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
03.03.1974 G-ASGO Vickers VC-10 865 Schiphol
Onderweg van Beiroet naar Londen werd het toestel met 92 passagiers en 10 bemanningsleden, boven Rhodos door twee Palestijnen gekaapt en zij dwongen de gezagvoerder het toestel
naar Amsterdam te vliegen.
Toen de Nederlandse autoriteiten weigerden toestemming voor een landing te geven,
dreigden ze het toestel boven Schiphol te laten cirkelen tot de brandstof verbruikt was.
Waarbij ze volgens hún logica de verantwoordelijkheid voor de gevolgen daarvan bij de
autoriteiten legden...
Om ongeveer 18.10 uur landde het toestel op baan 19R. Na de landing taxiede het toestel
terug naar het begin van de baan terwijl de motoren bleven draaien.
De nadering van hulpdiensten werd verboden.
De passagiers en de bemanning verlieten het toestel d.m.v. de ontsnappingsglijbaan.
De beide kapers bleven achter om hun bommen te installeren waarna ook zij op dezelfde
manier het toestel verlieten. En direct gearresteerd werden natuurlijk.
Om ongeveer 18.30 werd een explosie gehoord. Er ontstond brand in de cabine en vanwege
de andere explosieve ladingen was het niet mogelijk de brand effectief te bestrijden.
Terwijl het toestel nog brandde ging de BWK naar binnen om de nog steeds draaiende
motoren uit te zetten, hierbij zag hij ook nog een niet geëxplodeerde bom voor zijn
instrumentenbord liggen. Aangezien slechts één bom ontplofte en het daardoor niet lukte
om de brandstoftanks te laten ontbranden, bleef de schade eigenlijk relatief gering.
Het motief voor deze, op het eerste (en tweede) gezicht, zinloze actie (er werden geen
eisen o.i.d. gesteld) was wraak op de Engelsen omdat Amerikaanse toestellen met wapens
tijdens de oktober-oorlog van 1973 toestemming hadden gekregen voor tussenlandingen op
Engelse vliegvelden.
Technisch zou het toestel wel gerepareerd kunnen worden, economisch was dat niet meer haalbaar. Het werd gesloopt en op 23 oktober van dit jaar werd een romppaneel middels
een korte ceremonie aan het Aviodome geschonken.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
10.03.1974 PH-JBC Reims/Cessna F172M F17200960 Elst
Gedurende de kruisvlucht begon de motor te sputteren en liep het toerental terug.
De bestuurder vond verder vliegen niet verantwoord en zette het toestel in een weiland
aan de grond. Het werd nog dezelfde dag met een vrachtauto naar Teuge teruggebracht.
10.03.1974 PH-TOX Piper PA-18A-150 Super Cub 18-8992 Hoogeveen
Na een mislukte oppikmanoeuvre werd een tweede poging gedaan. Bij het aanvliegen van
de oppikpalen moest de bestuurder enkele vliegtuigen ontwijken die inmiddels onder zijn
aanvliegbaan langs de noordkant van het veld waren opgesteld.
De bestuurder verklaarde later dat hij verrast werd door de aanwezigheid van deze
vliegtuigen, en dat hij daardoor iets scheef, maar op de goede hoogte, voor de oppikpalen
uitkwam.
Bij de palen trok hij het vliegtuig op de normale manier steil op en de dreg haakte
keurig achter de sleeplijn. Tegen het einde van de stijgvlucht, op een hoogte die door
een ooggetuige op zo’n 40 à 60 meter werd geschat, viel het vliegtuig naar links weg en
dook het steil naar beneden.
Tijdens die duikvlucht hoorde dezelfde ooggetuige het motorgeluid wegvallen.
Vlak boven de grond werd de neus van het toestel iets opgetrokken en in die stand
sloeg het tegen de grond.
Hierbij braken de vleugels en de hoofdwielen af. Het vliegtuig stuitte weer iets op en
kwam een kleine 20 meter verder tot stilstand.
Hoewel de brandstof alle kanten opgespoten was, de tanks waren praktisch leeg, brak er
gelukkig geen brand uit.
De bestuurder werd ernstig gewond, en het vliegtuig werd vernield.
Voor zover mij bekend liggen de restanten nog steeds opgeslagen te Siddeburen.
 |
 |
| Foto's met dank aan Erwin Oolders, Siddeburen juli 1990.  |
 |
10.03.1974 PH-BU# Boeing 747 # Schiphol
Een verkeerde stand van de vleugelkleppen veroorzaakte ernstige besturingsproblemen
tijdens de start. Een voorval dat later de aandacht trok van de autoriteiten in Nairobi
en Londen want bij eerstgenoemde plaats verongelukte de D-ABYB op 20/11 onder dezelfde
omstandigheden terwijl een BOAC-747 twee jaar daarvoor iets vergelijkbaars was overkomen.
Kan trouwens iemand mij de identiteit van deze KLM-Boeing verschaffen?
Het betrof vluchtnummer 641.
13.03.974 PH-VUL American Aviation AA-1A Trainer 0318 Eindhoven
Voor de vlucht voerden de instructeur en de leerling een grondige pre-flight check uit. Omdat het vliegtuig net uit de hangaar was getrokken, was de trekhaak nog aan het
neusonderstel bevestigd. Bij hun check zijn ze in ieder geval tweemaal over die trekstang
heengestapt!
Toen ze wegtaxieden naar de baan hoorden ze een tikkend geluid; ze stopten direct en
bemerkten de nog niet verwijderde trekhaak. Na verwijdering werd er opnieuw proefgedraaid
en werden geen abnormale geluiden dan wel trillingen waargenomen.
Na de landing zag de instructeur wèl dat de propellertippen beschadigd waren.
Deze affaire werd in de Eindhovense pers nogal breed uitgemeten, zo werd er gesuggereerd
dat de instructeur bewust met een beschadigde propeller was gaan vliegen en daarna
geprobeerd zou hebben e.e.a. in de doofpot te stoppen.
De eerste suggestie is natuurlijk te gek voor woorden, de man was niet levensmoe.
De tweede is aantoonbaar onjuist. Weliswaar werd de pers niet ingelicht -en dat wil in
die kringen nog wel eens als ‘doofpot-actie’ worden opgevat- de mensen/instanties die
er toe doen, werden wèl op de hoogte gesteld.
En hoewel het natuurlijk een blunder van niveau was, kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat deze ‘perscampagne’ ook een persoonlijk tintje had.
14.03.1974 PH-BU# Boeing 747 # Schiphol
De “Organisatie van de Arabische Nationale Jeugd voor de bevrijding van Palestina” verklaarde verantwoordelijk te zijn voor de mislukte poging tot het kapen van een
KLM-Jumbo.
Eén van hun eisen was de vrijlating van de twee Palestijnen die op 3 maart (zie daar) op
Schiphol gearresteerd waren na het in brand steken van een Britse VC-10.
Mijn conclusie bij dit verhaal is: bij niet inwilligen van hun eis zouden ze dus nogmaals
zo’n mislukte poging ondernemen...
En ik zou ook graag willen weten welke 747 ze niet gekaapt hebben.
PH-VUL American Aviation AA-1A Trainer 0318
De voorjaarscollectie moest gefotografeerd worden en wat is er nou een leukere
achtergrond dan een paar vliegtuigen. En óp de vleugel levert ook leuke plaatjes.
Wat het óók opleverde waren ernstige naaldhakputjes in de vleugels.
Door wat vleugelwisselingen kon daarna weer één toestel luchtwaardig worden gemaakt.
20.03.1974 PH-NZC Sikorsky S.61N 61465 Chaparral
Ongeveer 25 mijl voor de landing op het booreiland in de Noordzee werd een scherpe
brandlucht waargenomen in de cockpit. De bestuurder vermoedde een kortsluiten in het VHF-systeem en trok de betreffende circuitonderbreker.
Achteraf bleek het wèl een kortsluiting te zijn geweest maar in de temperatuurmeter
van motor #2.
20.03.1974 PH-RLF SAAB 91D Safir 91.373 #
De bestuurder meldde dat de rechter tankdop uit de lock geschoten was en, voor zover hij wist, betekende dit dat de tank in hoog tempo leeggezogen werd. Dat bleek nog wel mee
te vallen, na de landing bleek er nog ruim voldoende brandstof aanwezig te zijn.
22.03.1974 PH-NZC Sikorsky S.61N 61465 Oceantide
Tijdens de start van dit booreiland waaide er een lap op. Direct nadat die uit het
zicht van bestuurder verdween, namen de inzittenden een forse vibratie, a.g.v. van een compressor-stall, waar.
Hoewel er geen aanwijzingen van schade werden gevonden, werd de helikopter zonder
passagiers naar Schiphol teruggevlogen.
Daar bleek dat er inderdaad geen schade aangericht was.
Motorstoring. Volgens de luchtvaartpers zou iemand suiker in de brandstoftank hebben gedaan.
26.03.1974 PH-DEM McDonnell Douglas DC-8-63 46141 Caracas(YV)
Op het traject Aruba-Caracas kreeg het vliegtuig een zware, onverwachte remousstoot
te verduren. De passagiers deden bij de eerste waarschuwing direct de riemen om, maar
één passagiere was op dat moment op het toilet. Zij brak beide enkels.
De bestuurder was om 19.45 uur vertrokken voor een vlucht van Frankfurt naar Rotterdam.
Ter hoogte van het Nicky baken in België zag hij dat geleidelijk alle elektrische
instrumenten ermee ophielden. Hierdoor werd het hem ook onmogelijk om radiocontact met
de grondstations te onderhouden.
Het was echter prima weer en daardoor kon hij voldoende kenmerken op de grond waarnemen
om zijn vlucht te kunnen voortzetten.
Hij kwam dan ook keurig bij het vliegveld aan, en omdat men hem nog verwachtte brandde
de baanverlichting nog.
Tijdens de nadering naar baan 06 liet hij handmatig, met het noodsysteem, het
landingsgestel uitklappen maar vanwege de storing werkte de “gear down and locked” aanduiding niet.
Bij de landing bleek dan ook dat het wèl “down” maar niet “locked” was.
Tijdens de uitloop klapte het weer langzaam in en na een kleine 200 meter op de buik
te hebben afgelegd, kwam het toestel tot stilstand.
Naderhand bleek het toestel, mechanisch en elektrisch, in een nogal matige conditie te
verkeren. Dit, gecombineerd met de ontstane schade, deed de eigenaar besluiten het
toestel niet meer te repareren.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
(Coll. H. Dekker)
Tijdens een landing met zijwind reed het vliegtuig van de baan. Het zwenkte om, maakte
een grondzwaai dus, en raakte met de rechter vleugeltip en schroef de grond.
De schade werd eerst gerapporteerd als zijnde ernstig.
Dit bleek achteraf erg mee te vallen.
(Coll. H. Dekker)
06.04.1974 PH-335 Schleicher Ka 6CR Rhönsegler 6335 Soesterberg
De bestuurder hield zijn positie t.o.v. het vliegveld niet goed in de gaten en werd
door de vrij straffe wind tot bij Bilthoven ‘weggezet’.
Toen hij weer naar het veld wilde terugkeren bleek dat, tegen de wind in, voor hem onbereikbaar te zijn geworden.
Toen deze harde waarheid tot hem doordrong, bevond hij zich boven een uitgebreid
bosgebied met daarin verspreid liggende villa’s. Hij kon toen niet anders doen dan het
toestel met minimale snelheid een landing in de boomtoppen te maken.
Het toestel kwam dus keurig in de boomtoppen tot stilstand, veerde weer terug en gleed zijdelings omlaag. De rechtervleugel raakte het eerst de grond en brak middendoor.
De bestuurder kon ongedeerd uit de cockpit klimmen en de laatste 1½ naar de aarde
afleggen
 |
Coll. H. Dekker |
07.04.1974 PH-373 Schleicher K 8B 8681 Witten
Toen het toestel op een hoogte van 1 à 1½ meter was, stopte de lier. De bestuurder landde keurig rechtuit maar vanwege de te lage snelheid werd het een harde landing.
Voor de verandering: het vliegtuig bleef ongedeerd, de bestuurder liep enig rugletsel op.
10.04.1974 PH-281 Schleicher K 7 Rhönadler 7056 Terlet
Tijdens de start bleef de lierkabel onder een obstakel in het veld haken zodat het toestel
aanvankelijk over het eerste deel aan de grond bleef en er voor het opstijgen slechts het
resterende deel gebruikt kon worden.
Op ongeveer 60 meter hoogte merkte de bestuurder ook dat er iets mis was en ontkoppelde.
Op die hoogte (onder de 100 meter) is de standaardprocedure: rechtuit landen.
Daartoe was ook ruime gelegenheid, maar de instructeur besloot toch een verkort circuit
te draaien en zo naar de startplaats terug te keren voor een landing.
Dat verliep ook allemaal prima, maar voor die landing moest wel het lierpad gepasseerd
worden. Inmiddels was na de start de kabelauto alweer naar de lier uitgereden om nieuwe
kabels op te halen. Ja, u ziet hem al aankomen...
Nou, de bestuurder van de lierauto ook! Hij stopte direct en sprong eruit.
Direct daarna knalde de vleugel van de Rhön tegen de auto.
Het toestel maakte daarna een zwaai van 90° en sloeg tegen de grond.
Bestuurder(s) ongedeerd, linkervleugel gebroken, radiateur lek.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
(Coll. H. Dekker)
10.04.1974 EI-AWY Mitsubishi Mu2B-35 Marquise 617 Eelde
Problemen met de motor. Het toestel heeft daarna geruime tijd op Eelde gestaan, maar
of de motorproblemen daarvan de oorzaak waren is mij niet bekend.
Direct na het begin van de lierstart steeg het zweefvliegtuig onder een abnormaal steile hoek tot een hoogte van 20 à 25 meter. Daar raakte het overtrokken, het viel over links
weg en dook onder een steile hoek weer naar beneden.
Het sloeg tegen de grond en werd geheel vernield. De bestuurder werd op slag gedood.
Bestuurder: W. Hermans(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
12.04.1974 PH-VHN Reims/Cessna F172K F17200802 De Kooy
Bij de eindnadering hield de bestuurder de snelheid te hoog.
De landing zelf was weliswaar keurig op drie wielen maar zó hard dat het toestel weer
een halve meter opveerde.
Bij de direct daaropvolgende tweede landing raakte het neuswiel het eerst de grond.
Door de harde stoot klapte de band van het neuswiel en ontstond er ernstige schade aan
de romp, ter plaatse van de neuswielbevestiging.
 |
Coll. H. Dekker |
13.04.1974 PH-ELK Reims/Cessna F150H F150-0228 Rotterdam
Tijdens het uittaxiën botste de linker vleugeltip tegen een tankauto.
Tip ingedrukt, achterligger bij ophangpunt opgestuikt en gebroken.
Door een vleugelwisseling kon het toestel in de vaart gehouden worden.
De linkervleugel van de PH-GKG werd gemonteerd.
15.04.1974 PH-NKE Piper PA-18-150 Super Cub 18-8092 Rotterdam
Bij het taxiën dompte het toestel en raakte de schroef de grond.
Eén schroefblad licht gebogen.
15.04.1974 PH-452 Schleicher K 8B 8909 Gilze-Rijen
Bij een buitenlanding werd het toestel ernstig beschadigd. In het verder prima uitgekozen veld liep een koe die niet meer ontweken kon worden.
De bestuurder bleef ongedeerd, het lot van de koe is mij niet bekend.
17.04.1974 PH-DNC Douglas DC-9 45720 Leiden Terug / Top
G-ASPL Hawker Siddeley HS.748 1560
De DC-9 was onderweg van Genève naar Amsterdam via de RIVER-Holding en kwam op een hoogte
van 4000 ft de HS.748 tegen. De passeerafstand was slechts 150 meter en de tegenligger
werd zó laat waargenomen dat er van uitwijken geen sprake is geweest.
Foutje van de verkeersleiding.
17.04.1974 PH-TRU Sud Aviation SE 210 Caravelle VIR 102 Carthago(TS)
Door een misverstand tussen het personeel van de gronddienst en de gezagvoerder heeft
de linker vleugeltip een aldaar aanwezige blastfence geraakt.
De vleugeltip raakte ernstig beschadigd en moest vervangen worden.
(Coll. H. Dekker)
21.04.1974 PH-TGU Reims/Cessna F172H F172-0615 Hoogeveen
Vogelaanvaring in de start.
 |
Coll. H. Dekker |
22.04.1974 PH-RLB SAAB 91D Safir 91.368 Eelde
Na ongeveer een uur vliegen rapporteerde de bestuurder dat er olie op de voorruit spatte. Na de landing bleek dat na de dagelijkse inspectie vergeten was de afsluitdop weer aan
te brengen.
23.04.1974 PH-RLR SAAB 91D Safir 91.382 Eelde
Bij de afplakstrook op de vleugel, bij de overgang van metaal op linnen bekleding, waterde het in. Als proef werd een bredere strook aangebracht.
Tijdens deze vlucht raakte die over een groot deel los. Proef mislukt dus.
24.04.1974 PH-KFD Fokker F27 Mark 200 Friendship 10276 Abcoude
De bestuurder werd door de verkeersleiding gewaarschuwd voor een onbekend vliegtuig.
Toen de Friendship uit de wolken daalde, zag hij vlak voor zich een Cessna 150 of 172
opdoemen.
24.04.1974 PH-NSG Piper PA-28-140 Cherokee F 28-7325229 Staphorst
De bestuurder zag voor zich een Starfighter zijn vliegroute kruisen.
Aannemend dat het er wel een van een formatie zou zijn, drukte hij direct de neus van
z’n Cherokee naar beneden. Toen hij daarna naar links keek, zag hij nog net een andere
Starfighter met een optrekkende beweging over komen.
De identiteit van de Starfighters kon niet vastgesteld worden.
De bestuurder haalde het toestel te laat uit de slip, de landing die erop volgde was
hard en traverserend.
Het toestel werd licht beschadigd, de bestuurder liep een beschadigde rugwervel op.
01.05.1974 PH-AAZ Gardan GY-80-160 Horizon 88 Budel
Boven het rally-controlepunt had de bestuurder het landingsgestel al uitgedaan.
Toen hij bij de nadering de landingschecklist afwerkte, haalde hij abusievelijk de
wielen weer in.
Bij de daaropvolgende buiklanding werd alleen de schroef beschadigd omdat bij dit type vliegtuig de wielen in ingetrokken toestand nog half onder de vleugel uitsteken.
01.05.1974 G-ASKN Aviation Traders ATL-98 Carvair 3058/13 Haamstede
De bestuurder rapporteerde een tegemoetkomende Starfighter. De bestuurder daarvan nam
kennelijk de Carvair ook waar, want hij trok op en kruiste de vliegrichting daarvan
vlak ervoor.
Aan het eind van de laatste bocht voor de landing, onmiddellijk nadat de verstoorders
waren bediend, kwam het zweefvliegtuig abrupt in een steile duik en dook tegen de grond
op een glooiing welke ca. 6 meter hoger lag dan het ca. 210 meter verder gelegen landingsterrein. De bestuurder werd bij de inslag gedood.
Bij het onderzoek bleek dat de kap reeds vóór de inslag in geopende toestand was.
En aangezien er geen goede verklaring voor het ongeval gevonden kon worden, werd door
de Raad als mogelijke oorzaak het volgende in haar uitspraak geformuleerd:
“Echter moet rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat de bestuurder tijdens de laatste bocht ter uitvoering van zijn voornemen om de verstoorders te openen, per abuis
eerst de kap heeft ontgrendeld en dat dientengevolge een situatie is ontstaan, die de bestuurder de beheersing over het zweefvliegtuig deed verliezen.”
En bovendien deed de Raad de volgende aanbeveling:
“Gebleken is, dat bij het onderhavige zweefvliegtuig de stuurhutkap ontgrendeld wordt
door het enkel achterwaarts trekken van de vergrendelknop die zich bevindt in de directe
nabijheid van de bedieningshandles van de verstoorders en van de ontkoppelhaak.
Daar zulks gevaar voor abusievelijk ontgrendeling oplevert, beveelt de Raad aan dat zal
worden onderzocht hoe in de opstelling der verschillende bedieningsorganen verbetering
kan worden gebracht.”
Bestuurder: J. Korbee(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
04.05.1974 PH-SCH Cessna A188 AG Wagon 188-0454 Emmeloord
Voor het behalen van de aantekening spuitvliegen demonstreerde de bestuurder aan twee
examinatoren een spuitvlucht. Deze zou bestaan uit vier spuitruns.
Na de eerste run, waarbij water werd gespoten, keerde hij met een rechter bocht terug om
aan de tweede te beginnen.
In deze bocht overtrok hij, op geringe hoogte, het vliegtuig en het sloeg, met een
vleugeltip eerst, tegen de grond. Het werd door een felle brand vernield.
De bestuurder werd door omwonende ooggetuigen uit het brandende wrak bevrijd, maar hij overleed enige dagen later aan zijn verwondingen.
Bestuurder: A.J. van der Stap(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
07.05.1974 PH-LIP Fokker F27 Mark 100 Friendship 10198 Eindhoven
PH-LPS Dassault Falcon 20C 63/411
Tegelijk met het gas geven van de motoren gaf de marshaller het toestel vrij om weg
te taxiën. Bij het begin van het taxiën controleerden de piloten de vrije doorgang van
de vleugels, op het moment dat de co-piloot bevestigde dat zijn kant vrij was reed het toestel met de linkervleugel tegen het linker stabilo van de geparkeerd staande Falcon.
Een monteur die, zittend in de PH-LPS, de botsing zag aankomen sprong nog snel naar
buiten om te proberen de bemanning van de PH-LIP te waarschuwen.
Dat was dus jammer genoeg tevergeefs.
De vleugel van de PH-LIP raakte ernstig beschadigd.
 |
Coll. H. Dekker. |
07.05.1974 PH-SMH Reims/Cessna F172H Skyhawk F17201021 Soesterberg
Tijdens een vlucht van Teuge naar Rotterdam zwaaide het inspectieluikje boven de
oliepeilstok open. De bestuurder voerde een voorzorgslanding uit op de vliegbasis.
Drie kwartier later kon de reis voortgezet worden.
09.05.1974 PH-ARO Fokker F27 Mark 400 Friendship 10270 #
Het pneumatische intrekmechanisme van onderstelpoot #3 lekte lucht en moest vervangen worden.
In hoeverre dit te maken had met de periode dat het toestel daarna op Antwerpen stilstond
is mij niet bekend. Wèl dat het daarna weer in de lucht brengen problematisch was,
veel onderdelen waren inmiddels ‘over de datum’.
Bij een inspectie bleek dat door het uitboren van een paar popnagels een plaatje
verwijderd kon worden dat het mogelijk maakte een ‘binnenboordstart’ uit te voeren.
Dit is hoogst onreglementair en het toestel werd dan ook aan de grond gezet.
Onderzoek wees uit dat zo’n start op de boordaccu’s al tweemaal was uitgevoerd.
10.05.1974 PH-NZC Sikorsky S.61N 61465 Noordzee
Tijdens een VFR-vlucht van Schiphol naar het booreiland Chapparel brak op een
vermoedelijke hoogte van ca. 1000 ft één van de vijf rotorbladen ongeveer halverwege af.
Tengevolge van de daardoor ontstane heftige onstabiele trillingen bezweken o.m. primaire
constructies van de motorophanging.
Er ontstond brand in de motorruimte en de cabine.
Het stuursysteem werd vernield en het toestel werd compleet onbestuurbaar.
Alle inzittenden zaten in de riemen maar het was hen door de hevige krachten onmogelijk
nog gecontroleerde bewegingen te maken.
De lekkende brandstof zette ook het passagierscompartiment in brand, de brandblussers
zijn echter niet gebruikt.
Met hoge daalsnelheid sloeg het tegen het zee oppervlak, kapseisde en zonk.
Bij de klap op het water moeten een aantal van de inzittenden al het bewustzijn verloren hebben, niemand slaagde er in uit het zinkende toestel te ontsnappen.
De rotorbladen zijn gevuld met stikstof tot een overdruk van 10 psi. Door middel van een
druk-indicator kunnen haarscheurtjes (lekken dus) tijdig onderkend worden.
Dit ongeval toonde echter aan dat het systeem niet in alle gevallen de vereiste waarschuwing geeft.
De druk in de rotor wordt vergeleken met een referentiedruk in een andere ruimte in de rotor. Onder bepaalde omstandigheden, als de referentiedruk te laag is, kan het resultaat
van de meting suggereren dat alles in orde is terwijl dan toch een niet-plotseling optredende scheur onopgemerkt blijft.
In dit geval was er een vermoeingsscheur ontstaan door corrosie aan de onderzijde van
het blad; dáár waar de lijmverbinding tussen pocket en ligger over een kleine lengte had
losgelaten.
Bestuurder: R.A.S. de Blécourt(┼). Copiloot: W.V.N. Schwarz(┼).
Passagiers: Th.E. Hallegraef(┼); A. Kramer(┼); W. Remmert(┼); K. Schermer(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
10.05.1974 PH-RLS SAAB 91D Safir 91.371 Boxmeer
De bestuurder kwam tussen Boxmeer en Cuyk een Phantom tegen. Door naar links weg te duiken kon hij het toestel ontwijken. De passeerafstand was enkele tientallen meters.
Hoewel waarschijnlijk, kon niet ondubbelzinnig worden vastgesteld dat het om een Phantom van Laarbruch ging.
11.05.1974 PH-276 Schleicher K 7 Rhönadler 7006 De Kooy
Bij de nadering werd op een hoogte van ongeveer 50 meter getroffen door een sterke daalwind. Door bij te prikken probeerde de bestuurder wat snelheid te winnen, maar
moest toen optrekken voor een langs het veld staande bomenrij.
Dat lukte niet helemaal, de linker vleugeltip raakte een boomtop en het toestel sloeg
na een zwaai van 180° tegen de bomen. Romp gebroken.
12.05.1974 PH-TRS Sud Aviation SE 210 Caravelle VIR 100 Cork(EI)
Ook bij dit toestel werd op deze dag een ‘binnenboordstart’ (zie PH-TRH 9/5) uitgevoerd.
Als gevolg hiervan werd óók de start op 9/5 bij de autoriteiten bekend.
Men was zéér ontstemd en middels een brief van de directeur van de RLD, de heer C.A.F. Falkenhagen, werd de Transavia-directie daarvan op de hoogte gesteld.
Deze brief bevatte ook het onverhulde dreigement dat bij eventuele herhaling "ik ernstig
zal moeten overwegen om tot schorsing van u vergunning tot vluchtuitvoering over te gaan".
13.05.1974 PH-SRH Robin DR 400/140 Major 843 Rotterdam
G-ASJI BAC 111-201AC H013
In de eindnadering voor baan 06 rapporteerde de gezagvoerder een licht vliegtuig dat
recht op hem aan kwam vliegen.
Oorzaak was het, later dan de verkeersleiding verwachtte, uitvoeren van een landing door
de Robin.
Teneinde de baan zo snel mogelijk vrij te maken kreeg de bestuurder opdracht een doorstart te maken en dan snel weg te draaien.
15.05.1974 PH-KFE Fokker F27 Mark 400 Friendship 10351 Schiphol
De gezagvoerder zag een Northrop NF-5 vlak voor zich langs vliegen.
16.05.1974 PH-HFA Hamburger Flugzeugbau HFB 320 Hansa 1032 Eindhoven
Tijdens de vlucht lekkage hydraulisch systeem.
(Coll. H. Dekker)
16.05.1974 PH-MUG Bensen B-8M Gyrocopter #
Zwaar beschadigd bij testvluchten.
18.05.1974 PH-440 Glasflügel H.201B Standard Libelle 335 Dieren
Pas op het laatste moment zag de bestuurder dat in het midden van de voor de landing uitgezochte akker een aarden wal van ca. 40 cm hoogte lag.
Hij moest in de uitloop een grondzwaai forceren om deze te ontwijken.
Romp gebroken.
19.05.1974 PH-GAT Piper PA-18-125 Super Cub 18-856 Wolphaartsdijk
Wegens plotseling opkomende mist was vliegveld Midden Zeeland niet meer bereikbaar.
De bestuurder ontkoppelde zijn reclamesleep (“GALVANITAS”) en zette het toestel op een
perceel bouwland aan de grond.
Het toestel werd later vanaf dit terrein weer doorgevlogen naar Midden Zeeland.
19.05.1974 OO-JPL Boisavia B.601L Mercury 115 Midden Zeeland
Toen het toestel bij de landing de grond raakte, hoorde de bestuurder een knal.
Hij trok, zoals gewoonlijk, de knuppel naar zich toe teneinde de staart aan de grond te
houden zodat het toestel bestuurbaar bleef. Het toestel kwam weer los van de grond waarna hij het, zonder te weten wat er aan de hand was, weer behoedzaam landde.
Toen de linkervleugel naar de grond zakte werd dat echter wel duidelijk!
Hij hield de vleugel zolang mogelijk hoog, maar dat houdt natuurlijk een keer op.
Toen de vleugel de grond raakte volgde een grondzwaai en kwam de zaak tot stilstand.
De linker wielpoot bleek finaal afgebroken.
Enige tijd daarvoor was het oorspronkelijk onderstel afgekeurd omdat het te zwak was.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
20.05.1974 D-EMLS Cessna 210 Centurion # Twente
Onderweg van Kassel naar Teuge verdwaalde de bestuurder. Hij besloot z’n toestel op het
militaire veld aan de grond te zetten.
Twee uur later mocht hij weer vertrekken om alsnog naar Teuge te vliegen.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
21.05.1974 PH-ILX Dassault Falcon 20E 266/490 Schiphol
Het vliegtuig was oorspronkelijk op weg naar Gatwick. Bij de nadering daar ging een groen onderstellicht niet aan.
De bestuurder keerde terug naar Eindhoven, maar toen hij daar arriveerde en de toren
op de hoogte stelde van de problemen, werd de landingsvergunning ingetrokken en werd
hij naar Schiphol verwezen.
Daar meende de toren, na een low-pass, dat het onderstel weliswaar uit was maar niet ‘in lijn’.
De bestuurder nam het zekere voor het onzekere en vroeg om een schuimbaan op baan 06.
Bij de daaropvolgende landing functioneerde alles normaal.
Oorzaak bleek corrosie in een remcilinder te zijn, vermoedelijk als gevolg van de lange
tijd tussen productie (juli ‘71) en aflevering (sept.’72).
24.05.1974 OO-VGP Convair 440 468 LEK-intersectie
Ter hoogte van de LEK-intersectie (22 NM Z. van Schiphol, dus voor VFR-vluchten verboden gebied) rapporteerde de gezagvoerder een licht éénmotorig vliegtuigje dat op de kop vloog. Vermoedelijk was het een Chipmunk.
Hij week direct uit met een scherpe bocht naar links, waarna de tweede vlieger waarnam
dat het toestel nog twee loopings uitvoerde.
De stuntvlieger heeft de Convair waarschijnlijk nooit gezien.
Ondanks intensieve speurwerk kon de identiteit van de stuntwerker niet worden vastgesteld.
27.05.1974 G-BBHX SOCATA Rallye 180GT 12211 Oostwold
De bestuurder, die niet wist dat Oostwold een privé veld was, zette het toestel
halverwege de baan aan de grond en slaagde er niet in het toestel op het nog resterende
deel tot stilstand te brengen.
De wielen blokkeerden en het toestel schoot over de grenssloot en, omdat het erachter liggende veld wat lager lag, kwam het daar hard met het neuswiel aan de grond.
Forse schade aan de neus, wielpoot dus gebroken, propellerbladen verbogen en de hele neusbeplating vernield.
(Coll. H. Dekker)
29.05.1974 PH-340 Schleicher Ka 6CR Rhönsegler 6471 Wallendorf(D)
Harde landing. De romp brak vlak voor de staartvlakken en ook werd de neus ernstig
beschadigd.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
30.05.1974 PH-NZA Sikorsky S.61N 61257 Schiphol
Tijdens de vlucht naar olieplatform Chaparral kwam een der passagiers de bestuurder waarschuwen dat er brandstof over de cabinevloer stroomde.
De bestuurder vloog direct terug naar Schiphol. Daar bleek de transfer valve van de achtertank open te staan.
01.06.1974 PH-SKI Reims/Cessna F172H F172-0505 Maartensdijk
De bestuurder meldde een motorstoring en kondigde aan een voorzorgslanding te gaan uitvoeren. Hij zette het toestel aan de grond langs de oude rijksweg van Utrecht naar
Hilversum.
Nader onderzoek wees uit dat de door de bestuurder gemelde motorstoring weliswaar letterlijk genomen zo genoemd kon worden, maar feitelijk gewoon brandstofgebrek was.
Ook de persoon die hier steeds ‘de bestuurder’ genoemd wordt, bleek eigenlijk een ander
te zijn!
Oftewel, na het onderzoek bleek dat de rollen van bestuurder en passagier feitelijk verwisseld waren...
01.06.1974 PH-487 Pilatus B4-PC11 077 Venlo Terug / Top
De leerling maakte, gadegeslagen door enige deskundigen, een zeer beheerste, rustig verlopende grondzwaai teneinde een geparkeerde Rhönlerche te ontwijken.
Het stond dus vast dat er tijdens de grondzwaai geen overbelasting had plaatsgevonden.
Zekerheidshalve werd het toestel nog even gecontroleerd. De vleugel bleek over de gehele spanwijdte ontzet en getordeerd te zijn.
Deze schade kon niet door dit voorval ontstaan zijn zodat geconcludeerd moet worden dat er die dag (meerdere malen?) met een niet luchtwaardig toestel gevlogen was.
Of het onderzoek naar de eigenlijke oorzaak van de schade iets heeft opgeleverd, is mij niet bekend.
(Coll. H. Dekker)
07.06.1974 PH-NSC Piper PA-28-140 Cherokee E 28-7225378 Texel
Bij de nadering kwam de bestuurder niet goed voor de baan uit en besloot tot een overshoot. Hij draaide een vrij kort circuit teneinde een bui, waar hij bij de eerste nadering doorheen gevlogen was, te ontwijken.
Wéér kwam hij te veel rechts van de baan uit, weliswaar niet zo erg als de eerste keer
maar genoeg om de aandacht te moeten verdelen tussen koers en het aan de grond zetten.
Een en ander resulteerde in een nauwelijks afgevangen landing op het neuswiel.
Dat brak dus af en het toestel kwam op de neus tot stilstand.
Ook de bestuurder liep een beschadigde neus op; de beide passagiers bleven ongedeerd.
(Coll. H. Dekker)
Tijdens een lesvlucht verloor het toestel boven het Amsterdamse Bos een deel van een
tussenklep van de linker vleugel.
Het voorval leidde niet tot een kritieke vliegsituatie, sterker nog, de bestuurder
merkte niets! Het toestel voerde een normale landing uit.
De afgebroken tussenklep kwam zonder dat er verder schade werd aangericht in het bos terecht.
Het incident werd aan Douglas gemeld en deze kwam met een waarschuwing dat de
bevestiging van deze klep nauwkeurig moest geschieden.
De RLD accepteerde de verscherpte inspectie van de betreffende ophangpunten.
Toen in 1975 iets dergelijks gebeurde met een Turkse machine en de bemanning het toestel
(170 passagiers) met enige moeite veilig aan de grond kon krijgen kwam er wel een wereldwijde dwingende instructie(AD) over de controle van de betreffende bevestiging
aan alle 169 toen operationele toestellen.
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
12.06.1974 EI-# / EI674 BAC One-Eleven # Rekken
Onderweg van Dublin naar Düsseldorf (EI674) vloog een NF-5 vlak voor het toestel langs.
(Coll. H. Dekker)
15.06.1974 PH-346 Schleicher K 8B 8534 De Kooy
Tijdens de startaanloop raakte een vleugeltip het iets te hoge gras. Het toestel zwaaide over de tip en werd door de lier over de kop getrokken. Het kwam op de rug tot stilstand.
Vleugel en romp (en penningmeester) waren ontzet.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
16.06.1974 PH-415 Schleicher K 8B 8810 Terlet
Bij de start zagen toeschouwers dat het stabilo scheef gemonteerd was.
Gelukkig gebeurde er verder niets bijzonders en na de landing bleek het stabilo alleen
op de linker pen te hangen.
Onderzoek wees uit dat de ruimte boven de kielvlakpen waarin het stabilolug geschoven
moest worden zó groot was dat de lug boven die pen geschoven kon worden.
Controle bij andere toestellen wees uit dat dit daarbij niet mogelijk was.
Uit contact met de fabrikant bleek dat deze de speling ruimer had gemaakt om de stang van het hoogteroer gemakkelijker te kunnen monteren.
Natuurlijk werden direct alle club gewaarschuwd!
17.06.1974 PH-JAP Piper PA-25-235 Pawnee B 25-3811 Swifterbant
De bestuurder vloog het tarweveld wat laag aan. Onmiddellijk toen hij de rand van het te bespuiten veld passeerde begonnen de wielen de tarwetoppen te raken en gaandeweg zakte het vliegtuig er steeds verder in weg.
Na een geleidelijk dieper wordend spoor van ca. 60 meter sloeg het vliegtuig over de kop
en legde in die stand nog een meter of vijf af.
De constructie van de cockpit werd daarbij ingedrukt en daardoor kwam de bestuurder klem
te zitten. Gelukkig brak er geen brand uit.
Hij slaagde er met veel moeite in om door de ruimte tussen romp-bovengording en de grond het wrak te verlaten.
Het toestel werd zwaar beschadigd, de bestuurder kwam er met een gebroken ruggenwervel eigenlijk nog wonderbaarlijk goed af: zijn helm vertoonde diepe inslagen en was over de lengte gebroken.
De bestuurder, A.P.J. Bogaerts, lichtte de toedracht in een persoonlijk gesprek nog enigszins toe. Het doorzakken weet hij o.a. aan het neerklappen
van de visor van z'n vlieghelm waardoor hij opeens vrijwel niets meer zag. Dit feit wordt niet in het onderzoeksrapport genoemd.
Coll. H. Dekker |
 |
Coll. R. Waleson |
 |
18.06.1974 PH-493 Glasflügel H.201B Standard Libelle 503 Terborg
De -zeer ervaren- bestuurder slaagde er niet in om bij de nadering voor een buitenlanding
snel genoeg hoogte te verliezen. Het vliegtuig raakte een pereboom (zó heetten die toen nog!), kwam daardoor traverserend aan de grond en botste in de uitloop nog met de romp tegen een afrasteringspaal.
20.06.1974 PH-498 Siebert SIE 3 3025 Herne(D)
Hoewel op het door hem voor een landing gekozen veld, de rogge bijna een meter hoog was, had de bestuurder geen andere keus. Op de andere velden in de buurt groeiden nog hogere
bomen en hoogspanningsmasten.
De landing was netjes, vlak en geen grondzwaai, maar door de weerstand van de rogge brak de staart er wél af.
22.06.1974 PH-TRH Sud Aviation SE 210 Caravelle VIR 96 Schiphol
Na een afgebroken start werd de Caravelle door de “Follow-me” wagen naar het platform teruggebracht. Direct nadat de wagen terzijde werd geparkeerd om het toestel door een marshaller in parkeerpositie te laten zetten voelde de bestuurder dat hij iets met de vleugel raakte.
Dat bleek dus een blastfence te zijn die in het donker nauwelijks zichtbaar was.
Forse schade aan de vleugeltip.
(Coll. H. Dekker)
22.06.1974 PH-286 Schleicher K 8B 8078 Weert
Tijdens de eindnadering voor een buitenlanding draaide de bestuurder nog even een
180° bocht om tegen de wind in te landen.
Hierbij raakte hij met de linkervleugel een verkeersbord.
22.06.1974 PH-336 Schleicher Ka 6CR Rhönsegler 6336 Meyel
Bij een buitenlanding landde de bestuurder, met de wind in de rug, te ver in het veld
en schoot aan het eind door een prikkeldraadafrastering.
De prikkeldraadstang functioneerde goed.
23.06.1974 PH-KDB Fuji FA-200-160 Aero Subaru 219 De Kooy
Hoewel de bestuurder de vliegplan-procedure vóór, tijdens en na de vlucht geheel correct had gevolgd, werd er toch een opsporings- en reddingsactie gestart.
Toen de bestuurder van Teuge vertrok had hij al opgeven dat hij eventueel i.v.m. de
weersgesteldheid niet naar Texel maar rechtstreeks naar De Kooy zou vliegen.
Tijdens de vlucht nam hij die beslissing en meldde dat aan Dutch Mil.
Deze verzuimde echter de havenmeester van Texel in te lichten.
Dat zou nog niet zo erg geweest zijn want het ‘ontvangende’ vliegveld zou een
aankomstbericht naar Texel hebben moeten sturen.
De toren van De Kooy werd buiten de normale openstellingsuren echter bezet door een marine-verkeersleider die onder verantwoordelijkheid van AC Holland Noord opereerde.
Maar dit hield weer níet in dat het veld beschouwd kon worden als een “controlled aerodrome” en dientengevolge was de bestuurder zelf verantwoordelijk voor deze melding.
Conclusie: een schijnbaar waterdichte regeling ter voorkoming van onnodige alarmering
kan teniet gedaan worden door een samenloop van fouten en misvattingen.
Én Murphy natuurlijk!
25.06.1974 PH-MSR Morane Saulnier MS.760B Paris II 102 Eelde
Bij een doorstart werd een flinke neuswiel shimmy opgemerkt.
Bij de volgende touch and go trad het verschijnsel weer, maar veel heviger, op.
De start werd afgebroken en de neuswielband bleek vrijwel geheel verdwenen.
Vermoedelijk lek geraakt en bij de doorstarts versleten en verscheurd.
26.06.1974 PH-KFC Fokker F27 Mark 200 Friendship 10200 Twente
Tijdens de nadering werd de gezagvoerder door de verkeersleider gewaarschuwd voor
onbekend verkeer en kreeg opdracht de koers te wijzigen.
Tijdens deze manoeuvre zag hij twee militaire straalvliegtuigen vlak langs zich scheren.
Zonder de koerswijziging zou een botsing niet denkbeeldig geweest zijn.
26.06.1974 PH-NZA Sikorsky S.61N 61257 Schiphol
Tijdens de start viel het rechter noodraam eruit.
De constructie die het mogelijk maakt dat zo’n raam van binnen én van buiten, onafhankelijk van elkaar, geopend en gesloten kan worden, maakte het ook mogelijk dat de hendels aan
één kant in gelockte positie staan terwijl dat feitelijk niet zo is.
(Coll. H. Dekker)
01.07.1974 PH-EPL Hughes 269C 42-0136 Breukelen
Tijdens een vlucht door een regenbui liet de tape van een der hoofdrotorbladen los.
Hierdoor ontstond een lichte onbalans. De bestuurder maakte een voorzorgslanding aan de
West-Kanaaldijk, en ging direct een paar monteurs ‘regelen’.
Toen hij -met de monteurs- weer bij z’n toestel kwam, werd deze keurig door een politieman bewaakt.
02.07.1974 PH-487 Pilatus B4-PC11 077 Lemelerveld
In de uitloop na de landing week het toestel naar links af en reed, ondanks vol tegenroer,
bij lage snelheid in een droge sloot.
De afwijking ontstond waarschijnlijk door aanvankelijk te hard remmen door de bestuurder.
Na het incident bleek de vleugel scheef t.o.v. de romp te staan.
Coll. H. Dekker |
 |
04.07.1974 PH-RLK SAAB 91D Safir 91.376 Eelde
Er trad een hardnekkige storing in de radio op en bovendien was de beschrijving van de
verschijnselen door de bestuurder ook nogal verwarrend. Tijdens de laatste modificaties
van de radio-uitrusting bleken de zekeringen foutief gemonteerd te zijn.
05.07.1974 PH-HFB Hamburger Flugzeugbau HFB 320 Hansa 1033 Schiphol
Na het verwijderen van de gearpin van het neuswiel werd het klepje daarvoor niet goed gesloten. Dit bleek na de start en vanwege het risico dat het in de motor kon terechtkomen, keerde de bestuurder terug om het alsnog goed te kunnen sluiten.
07.07.1974 PH-BUG Boeing 747-206B 20427 b Schiphol Terug / Top
Het vliegtuig werd achterwaarts door een trekker weggeduwd van de kop van pier C55.
De ‘overwing’ passagiersbrug werd echter nog weggedraaid en was bovendien onvoldoende geheven.
Terwijl het vliegtuig reed, raakte een balk aan de onderzijde van de brug de vleugelbovenhuid en veroorzaakte daar enkele deuken en een diepe kras.
“Kosten, enige tonnen!”.
11.07.1974 PH-BZL Cessna T310Q 310Q1000 #
In de luchtvaartpers werd een ernstig incident gemeld.
Bijschrift bij deze foto die ik ooit eens van Roy Wassink kreeg: "PH-BZL durfde niet te
landen vanwege waarschuwingslampje en vanweg de slechte toestand van de (toen nog)
grasbaan. Mogelijk een PR-actie om de aanleg van de verharde baan te pushen?"
Maar of dit op 11/7 gebeurde is nog niet bevestigd!
(Coll. Roy P. Wassink)
11.07.1974 PH-365 Schleicher Ka 6CR Rhönsegler 4172 Woensdrecht
R-137 Piper L-21B Super Cub 18-3825
Tijdens de sleepstart klom de bestuurder plotseling boven de slepende Super Cub uit. Hierdoor werd staart van de R-137 omhooggetrokken en dientengevolge kwam het toestel
in een neuslage stand terecht. En zo kwam het toestel in botsing met de aarde.
Volgens het KLu-rapport werd het onherstelbaar beschadigd.
Enige jaren later vervolgde het echter z’n carrière echter als PH-PSC.
Coll. H. Dekker |
 |
14.07.1974 PH-413 Schleicher K 8B 8808 Hünxe(D)
De bestuurder ging ervan uit -dus ten onrechte- dat de windrichting sedert de start niet
veranderd was. Hij kwam met de forse rugwind dus veel te hoog voor het veld uit;
halverwege was hij nog niet aan de grond en z’n snelheid nog meer dan 100 km/u.
Toen hij besefte dat links van hem meer veld lag dan vóór hem probeerde hij met een
vlakke bocht linksaf te slaan.
Hierbij vloog hij het toestel zijwaarts tegen de grond zodat het na een ‘uitloop’
van 50 cm stil stond. Meer een uitstap dus!
Het toestel werd ernstig beschadigd, de bestuurder licht aan het hoofd gewond.
Coll. H. Dekker |
 |
14.07.1974 OY-SBW Sud Aviation SE 210 Caravelle 93 Schiphol
Komend uit Verona (HV678) zag de gezagvoerder tijdens de nadering opeens een groene Cessna vlak voor z’n toestel langs vliegen.
(Coll. H. Dekker)
15.07.1974 SK565 McDonnell Douglas DC-9 #
Bijna-botsing met Nederlandse TF-104G. De Starfighter was als missie AJ 32 bezig een
andere (AJ 60) te onderscheppen onder regie van een Belgische verkeersleider.
Hierbij vloog hij vlak voor de DC-9 langs.
Een ieder die nadere inlichtingen kan verschaffen omtrent de werkelijke identiteit van de betrokken partijen wordt van harte uitgenodigd te reageren!
16.07.1974 PH-290 Schleicher K 8B 8077 Malden
De eerste keer starten op de K 8 viel tegen. Om een te steile start te voorkomen drukte
de leerling de neus naar beneden. En vloog hij het toestel vrij steil tegen de grond...
Het sprong nog een keer op, maakte na het tweede grondcontact een forse grondzwaai en
kwam tot stilstand.
18.07.1974 PH-421 Schleicher K 8B 8838 Straelen(D)
Vlak voor de buitenlanding tóch nog even geprobeerd een thermiekbel te pakken.
Hierdoor raakte de bestuurder z’n oriëntatie w.b. de windrichting kwijt en had geen
tijd meer (het belletje mislukte...) de juiste richting alsnog weer vast te stellen.
Landing met rugwind, grond iets harder dan verwacht, e.e.a. resulteerde in de onvermijdelijke overrun. In de al even onvermijdelijk grenssloot.
19.07.1974 PH-MBC Piper PA-18-150 Super Cub 18-5373 Deelen
Aangezien de vlotter indicators in de cockpit het verschil tussen geheel vol en geheel
leeg niet zichtbaar kunnen maken, moet bij de pre-flight check met de vinger in de
brandstoftank gecontroleerd worden welke van deze twee mogelijkheden door de meter
bedoeld wordt!
Tja, dan is de rest van het verhaal nauwelijks meer verrassend natuurlijk: niet gevoeld,
verkeerde conclusie, brandstofgebrek, noodlanding op de militaire basis.
20.07.1974 PH-212 Schneider Grunau Baby IIb 91 Langeveld
Al op het rugwindbeen van het circuit deed de leerling de kleppen al uit en liet ze
uitstaan. Omdat hij wel het normale circuit vloog, althans dat probeerde hij, kwam hij
zo’n 100 meter voor het veld aan de grond.
Daar stond een bosje in de weg en tijdens de optrekkende beweging die hij maakte om het
te ontwijken, overtrok hij het toestel.
Het sloeg achter het bosje, in een greppel tegen de grond.
Het toestel liep een gebroken romp op, de bestuurder raakte licht gewond aan het gezicht.
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
00.07.1974 PH-LNS Cessna A188 AG Wagon 300 188-0258 = Terug / Top
Twee foto's die ernstigers lijken dan de werkelijkheid, vandaar dat ze ook nog in de vragenrubriek (No.27) staan.
Het was niet meer dan het vervangen van de hopper die lekgeraakt was door de etsende werking van de spuitvloeistof.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
02.08.1974 PH-279 Schleicher Rhönlerche II 155 Venlo
Tijdens een normaal verlopen lierstart sprong op ongeveer 140 meter hoogte de cockpitkap
open en werd door de luchtstroom van de romp gerukt.
Start afgebroken en direct weer geland.
(Coll. H. Dekker)
03.08.1974 PH-NKF Piper PA-18-150 Super Cub 18-8220 Harmelen
De bestuurder verkeerde in de veronderstelling dat hij voor zes uur brandstof aan boord
had. Hij had de tankdoppen eraf gehad en “zintuigelijk” waargenomen dat de tanks vol waren.
Helaas, hij kreeg wat tegenwind en na 5 uur en 20 minuten, op ongeveer 10 minuten van
Hilversum, vliegen was de brandstof op.
Hij zette het toestel netjes in een weiland aan de grond. Twee uur later kon hij met
nieuwe brandstof weer opstijgen en alsnog naar Hilversum vliegen.
03.08.1974 PH-364 Schleicher Ka 6E 4171 Medebach(D)
Bij de buitenlanding kwam het toestel wat ver in het veld aan de grond.
Bovendien bleek het ook nog wat hellend te zijn en dus zag de bestuurder geen kans
het toestel voor het einde tot stilstand te brengen.
Hij forceerde een grondzwaai en daarbij brak de romp ter hoogte van spant 19 en daarna
boorde de omzwiepende staartslof er ook nog een gat in.
04.08.1974 PH-375 Schleicher Rhönlerche II 3078/BR Valkenburg Terug / Top
Tijdens de lierstart hield de lier even in. Het toestel zakte zonder waarschuwing door
en vloog, voordat de instructeur kon ingrijpen, hard tegen de grond.
Een aantal verbogen rompbuizen was het gevolg.
07.08.1974 PH-CEP Bölkow BO 208C Junior 700 Seppe Terug / Top
De bestuurder beoordeelde z’n hoogte verkeerd en ving te laag af. De landing was dus
zeer hard en daarbij werd het neusonderstel verbogen en de schroef raakte de grond.
07.08.1974 PH-258 Schleicher K 8B 657 Terlet
PH-259 Schleicher Ka 6CR Rhönsegler 662
De toestellen zaten in dezelfde thermiekbel maar de bestuurder van de PH-258 vloog
cirkels en die van de PH-259 ovalen.
Toen de PH-258 op dezelfde hoogte kwam als de PH-259 raakten de vleugels elkaar.
En daar bleef het gelukkig bij.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
07.08.1974 PH-467 Glasflügel H.201B Standard Libelle 426 Terlet
PH-VCH Piper PA-18-135 Super Cub 18-3531
De Libelle werd opgesleept door de PH-VCH. Tijdens de start had de bestuurder, die op
de Libelle z’n derde vlucht maakte, moeite om de correcte sleepsnelheid te handhaven.
Hij gebruikte de remkleppen te onbeheerst en daardoor liep hij op Super Cub in.
Toen dat voor de tweede keer -op een hoogte van 150 meter- gebeurde sloeg bij het
corrigeren, de slap hangende sleepkabel in een lus om de linkervleugel van de PH-467.
De bestuurder drukte deze vleugel omlaag, hierdoor werd de dekstrook van de uitgeslagen
remklep afgescheurd.
Nadat hij de sleepkabel had ontkoppeld, rolde het zweefvliegtuig door en vloog even op
de rug waarna de bestuurder het toestel door liet rollen naar de normale vliegstand.
Hij landde daarna direct op een heideveld in het Deelerwoud.
13.08.1974 PH-JKB Piper PA-19 Super Cub 18-2058 Hoogeveen
Het breukstukje van de reclamesleep (“BLANKE SCHOENRESTANTEN”) brak en de sleep kwam in de bebouwde kom terecht.
16.08.1974 PH-DNS McDonnell Douglas DC-9-32 47168 Eelde
Onderweg naar Gotenburg kwam de DC-9 (KL185) op zijn hoogte een Transal van de Duitse luchtmacht tegen die als GAF 5099 op weg was van Höhn naar Mildenhall.
18.08.1974 PH-SKI Reims/Cessna F172H F172-0505 Hilversum
PH-VBE Reims/Cessna F172G F172-0230
Na de landing reed de bestuurder van de PH-SKI terug naar het platform om een nieuwe
lading valschermspringers aan boord te nemen. Hij lette even niet op, althans wèl op de
PH-OTB die hij passeerde, maar niet op de PH-VBE die in zijn baan stond.
Toen hij weer voor zich keek kon hij, ondanks hard remmen, een botsing met de PH-VBE
niet meer voorkomen. Hij botste met z’n rechtervleugel tegen de linkervleugel van
de PH-VBE.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
22.08.1974 PH-HFB Hamburger Flugzeugbau HFB 320 Hansa 1033 Zürich(HB)
Tijdens de landing klapte een band van het linker hoofdwiel en liep het toestel naar
links weg. Volgens de bestuurder had hij niet geremd dus concludeerde hij dat het wiel
geblokkeerd geweest moest zijn.
Ondanks grondig onderzoek werden daar later geen aanwijzingen voor gevonden.
22.08.1974 PH-RLL SAAB 91D Safir 91.377 Eelde
De bestuurder meldde dat het landingsgestel niet gelockt kon worden.
De landing verliep zonder incidenten, maar er bleek inderdaad een metalen veerstrip
zodanig beschadigd te zijn dat het selecteren van het landingsgestel bemoeilijkt werd.
22.08.1974 # Cessna 150 # Eelde
Het spatbord van het neuswiel was losgeraakt en hing onder het wiel.
Brandweer langs de baan. De landing verliep verder normaal.
23.08.1974 PH-480 Schempp-Hirth HS.4 Standard Cirrus 391 Ullecoten
Bij het afvangen botste de linkervleugel tegen een paaltje en werd de wieldeur door
het prikkeldraad eraf gerukt.
De bestuurder besluit z’n relaas wél met “de landing verliep normaal”.
24.08.1974 PH-KNH Bölkow BO 207 269 Seppe
Voor de landing wierp de bestuurder boven het veld het sleepnet af en gaf daarna gas
om door te vliegen. De motor pakte echter niet direct op en het vliegtuig zakte door,
het stuitte tegen de grond en raakte met het rechter wiel een ‘hondenhok’.
Nét toen de bestuurder het toestel dan maar wilde landen pakte de motor weer en, omdat
de gashandle nog openstond, restte hem niet anders dan nog een circuit te draaien.
De landing was verder normaal, de schade bleek licht te zijn.
25.08.1974 PH-AAT Piper PA-18A-150 Super Cub 18-490
De oorzaak van het losraken van de reclamesleep is mij niet bekend, de gevolgen wel.
Het net kwam in een weiland naast de spoorlijk Breda-Roosendaal terecht, de sleeplijn
lag echter over de bovenleiding.
De trein werd met de normale spoorseinen tot stilstand gebracht, de machinist stapte uit, sneed de sleeplijn door en trok hem van de bovenleiding af.
Juist toen hij weer verder zou rijden was de NS in Seppe ingelicht en die maakte het baanvak spanningsloos.
Pas nadat een technicus de situatie het geïnspecteerd kon de trein weer verder rijden.
25.08.1974 PH-HLG Reims/Cessna F150L F15001106 Deventer
PH-LUF Piper PA-18-150 Super Cub 18-2046
Klachten over te laag vliegen boven de wijk Borgele.
Uit Gemeentearchief Deventer. (Coll. Jan Evert Leeuw)
26.08.1974 PH-BNV Reims/Cessna F172G F172-0240 Hattem
Voor een vluchtje van 25 minuten van Hoogeveen naar Teuge is een uur brandstof
ruimschoots voldoende. Behalve als je de weg kwijtraakt natuurlijk.
Voorbij Raalte -of was het Dalfsen...?- raakte de bestuurder verdwaald en pas na bijna
een uur vliegen en met behulp van Amsterdam Radar kreeg hij Zwolle in zicht.
Toen was er natuurlijk geen brandstof genoeg meer om Teuge te bereiken en zette hij het
toestel langs de weg Zwolle-Amersfoort aan de grond.
Vanaf Teuge werd toen extra brandstof gebracht en kon hij het nog eens proberen.
Deze keer lukte het prima.
00.08.1974 PH-HOH Fokker S.11.1 Instructor 6275 Hilversum
Het geparkeerd staande toestel werd geraakt door een landende valschermspringer.
Stabilo beschadigd.
Bij het inschakelen van de hoofdrotor werd één der bladen door een windvlaag naar
beneden gedrukt. Het sloeg tegen de romp en vernielde een cockpitraam en beschadigde
de radar-dome.
10.09.1974 PH-DTF McDonnell Douglas DC-10-30 46555 Schiphol
Er werden lesvluchten met dit toestel gemaakt. Op een gegeven werd de nadering zó laag
uitgevoerd dat er van het huis van de heer Bruinsma aan de Aalsmeerderdijk dakpannen
werden weggeblazen. Met nogal wat gevolgschade aan een auto etc.
Toen men daarvoor de KLM aansprakelijk wilde stellen ontkende deze het gebeuren en
beweerde dat er én niets over bekend was én dat er geen reden was om aan te nemen dat
de PH-DTF lage naderingen had uitgevoerd.
Helaas -voor de KLM- was de maatschappij de enige die van niets wist!
Bureau Grond- en Pachtzaken van de NV Luchthaven Schiphol had de binnenkomende telefoongesprekken netjes geadministreerd en de schade opgenomen.
De luchthavenpolitie had de zaak onderzocht en rapport opgemaakt.
De dienstdoend inspecteur had gemeld dat er een KLM DC-10 aan het lessen was en op het
genoemde tijdstip een nadering had uitgevoerd.
En gelukkig had de NVLS wél direct en zéér correct, ook al met het doel de goede verstandhouding met de omwonenden niet de bederven, de schade doen herstellen dan wel vergoed!
Een en ander leidde tot een zeer uitgebreid onderzoek (door NVLS) naar andere incidenten die eerder plaatsgevonden hadden.
Het was slecht weer en tijdens het taxiën werd het vliegtuig door een windvlaag op een
vleugeltip gezet. Lichte schade aan de vleugeltip.
20.09.1974 PH-AVM Piper PA-34-200 Seneca 34-7250011 Rotterdam
Tijdens de uitloop na een matig harde landing klapte het neuswiel naar binnen en kwam
het toestel glijdend op de neus tot stilstand.
Beide verstelbare propellers waren onherstelbaar beschadigd, er was natuurlijk enige
schade aan de neuswielpoot en tenslotte enige onbeduidende slijtschade aan de neus.
Over het onbedoeld intrekken van het onderstel was een Service Bulletin uitgekomen, het
bleek dat de overcentering van de PH-AVM nog net binnen de daarin genoemde limieten viel.
Andere mogelijkheden waren er echter niet zodat deze (te) geringe overcentering toch als
oorzaak aangeduid werd.
20.09.1974 PH-NSE Piper PA-28-140 Cherokee F 28-7325247 Hilversum
De bestuurder rondde te laat af en maakte een harde landing waarbij het neuswiel het
eerst de grond raakte. De neuswielpoot brak af en de zaak kwam op de neus tot stilstand.
De schade was zoals te verwachten was.
25.09.1974 PH-KFG Fokker F27 Mark 200 Friendship 10256 Eindhoven
Toen het toestel op 1200 ft uit de wolken zakte zag de bemanning een Starfighter voor
zich opdoemen. Mission 2284 was vlak daarvoor van Volkel opgestegen en maakte een wat
ruime bocht, terwijl de Friendship wat sneller daalde dan de verkeersleider verwachtte.
26.09.1974 PH-BUB Boeing 747-206B 19923 Schiphol
PH-BUD Boeing 747-206B 20398
Bij het verslepen van de PH-BUB werd hij met de neus tegen de tailcone van de PH-BUD geduwd.
26.09.1974 PH-MIE Reims/Cessna F172M Skyhawk F17201122 Schiphol
Botsing tegen hangaardeur.
Teuge 24.10.1974 (H. Dekker)
28.09.1974 PH-# # # Enschede
Een reclamevlieger maakte boven Enschede zulke verontrustende manoeuvres dat veel mensen
hun hart vasthielden.
De politie, aannemende dat er een vliegtuig was verongelukt, nam contact op met vliegveld
Twente, daar wist men van niets maar men nam zekerheidshalve contact op met Eelde.
Ook daar wist men van niets. Pas op Teuge bleek hoe de vork in de steel zat.
Een reclame(stunt)vlieger van Air Advertising haalde, als er een behoorlijke wind stond,
wel vaker dat soort stunts uit; ‘stilstaan’ in de lucht of zelfs achteruit vliegen, een
‘val’ van 50 tot 100 meter maken etc.
Zelden zal een reclamesleep zoveel aandacht en zo’n nasleep hebben gekregen!
29.09.1974 PH-PEC Bölkow BO 209-160RV Monsun 127 Keiheuvel(OO)
In de start trok de bestuurder het neuswiel te vroeg in zodat, toen het toestel even terugzakte, de schroef de grond raakte en het vliegtuig tenslotte op de neus tot
stilstand kwam.
Bij dit type is alléén het neuswiel intrekbaar.
29.09.1974 PH-TEX Reims/Cessna F172M F17201010 Rottumeroog
Met de PH-TEX werden zeehondentellingen uitgevoerd. Daarbij wordt bij het waarnemen van
een populatie naar beneden gedoken. Dit werd door de bemanning van ms “Waterman” geïnterpreteerd als neerstorten.
Een grootscheepse reddingsctie werd gestart; van Leeuwarden startten de Piper van de
zweefvliegclub, een SAR-helicopter, uit Emden vertrok een hoovercraft en stond een
SAR-helicopter paraat.
Loos alarm dus.
03.10.1974 G-# / BEG18 BAC One-Eleven # Enkhuizen Terug / Top
BEG18 had een airmiss met een militair vliegtuig.
04.10.1974 PH-NZD Sikorsky S.61N 61489 Chaparral
Tijdens de landing, net voor touchdown, raakte de hoofdrotor een loshangende kabel van
een hijskraan. Die had natuurlijk nooit zo dicht bij het landingsplatform mogen hangen.
De helikopter raakte in hevige onbalans en begon sterk te trillen. De bestuurder zette
het toestel haastig aan de 'grond'.
Drie hoofdrotorbladen werden aan de tippen beschadigd en als gevolg van de begrijpelijker- wijze nogal harde landing ontstond er schade aan het onderstel.
Het bleek dat het landingsplatform nog niet gereedgemaakt was voor de landing, dat was
echter niet aan de PH-NZD gemeld.
(Coll. H. Dekker)
07.10.1974 PH-MBG McDonnell Douglas DC-10-30CF 46891 Schiphol
Vogelaanvaring direct na de start. Motor #3 moest direct gestopt worden, motor #2 kon
nog ongeveer 70% vermogen leveren.
Na het dumpen van brandstof keerde het toestel terug naar Schiphol.
Beide motoren moesten vervangen worden, de schade bedroeg ƒ 5.000.000,-.
08.10.1974 PH-BU# Boeing 747 # Moncton(C)
De luchtvaartpers meldde een airmiss met een DC-8 van Capitol International Airways.
10.10.1974 PH-BUF Boeing 747-206B 20400
Tijdens de nadering voor de landing brak een deel van bijna drie meter van de “Left
Landing Outboard Fore Flap” af en kwam terecht in een tuintje te Morton Grove, een
voorstad van Chicago.
Het onderzoek wees uit dat er een bepaalde ‘stop’ ontbrak zodat de bevestiging niet in
een ruststand terechtkwam maar tijdens de vlucht belast bleef. Zoiets dus...
Op 13/10 en 16/10 waren er vergelijkbare incidenten. Controle bij andere toestellen van
dit type resulteerde in vervangingen bij de HB-IGA, PH-BUB, D, E, en A.
13.10.1974 PH-BUD Boeing 747-206B 20398 Schiphol
Ophangbouten flaps gebroken. Zie ook bij 10/10.
(Coll. H. Dekker)
13.10.1974 PH-VSG Reims/Cessna F150L F15001031 Zegge
Direct na de start slaagde de bestuurster er niet in het vliegtuig in stijgvlucht te brengen. Zij besloot daarop een noodlanding uit te voeren.
Het vliegtuig landde met hoge voorwaartse snelheid op een omgeploegde, drassige akker
en sloeg na een lange uitloop over de kop.
Een technische oorzaak voor het gebrek aan klimvermogen werd niet gevonden, zodat er
alleen geconcludeerd kon worden dat er niet hard genoeg getrokken was.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
13.10.1974 PH-446 Schleicher AS K 13 13379 Deelen
Op weg naar Terlet kwam de bestuurder in de uitloper van de hevige bui terecht die ook
boven het veld lag. Hij koos dus voor een buitenlanding maar onderschatte daarin zijn daalsnelheid en verloor zoveel hoogte dat het beoogde terrein niet haalbaar bleek.
Hij kwam aan de grond in een perceel net gerooid bos waarin alle stronken en worteleinden
nog lagen. Hoewel hij het toestel bewust op twee meter hoogte overtrok teneinde de
voorwaartse snelheid zo laag mogelijk te maken, botste hij in de -korte- uitloop nog
tegen allerlei obstakels. Behalve de cockpit (en de inzittenden!) was eigenlijk alles aan
het toestel ernstig beschadigd.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
16.10.1974 PH-BUB Boeing 747-206B 19923 Schiphol
Ophangbouten flaps gebroken.
17.10.1974 PH-#/KL244 # # Rekken
Vlucht KL244 had airmiss met Starfighter.
Tijdens het taxiën kwam het toestel met het linker wiel in een ongemarkeerd en onafgezet
putje terecht. Het zwiepte uit de koers en kwam in de struiken tot stilstand.
Lichte schade.
21.10.1974 PH-NAZ Piper PA-34-200 Seneca 34-7350318 Rotterdam
Het toestel arriveerde uit Zürich(HB) met schade aan de vleugel. Oorzaak onbekend.
22.10.1974 PH-DEB Douglas DC-8-63 45901 Holy 299
F-BPPA Boeing Super Guppy 337SGT-201 002
De gezagvoerder van de DC-8 rapporteerde een airmiss met de Heron-achtig toestel.
Aangezien een Super Guppy tweemaal zo groot is als een Heron was de conclusie dat óók de door hem geschatte afstanden met een factor 2 vermenigvuldigd moesten worden.
En dan was er eigenlijk geen sprake van een airmiss.
22.10.1974 PH-MIF Reims/Cessna F172M Skyhawk F17201124 Rotterdam
De luchtvaartpers meldde schade aan propeller en neuswiel. Er is geen incident gemeld, de oorzaak is mij dan ook niet bekend, mogelijk een neusstandje.
24.10.1974 PH-NOE Reims/Cessna F172L F17200811 Wouw
De PH-NOE maakte een locale vlucht vanaf Seppe en vloog een N.W.koers.
De Phantom WR687 was het voorste vliegtuig van een gespreide formatie van twee USAF
toestellen en vloog een N.O. koers op een hoogte van ca 1400 ft.
De formatie maakte een retourvlucht vanuit Engeland over Nederland naar de Vliehors.
Het zicht was goed, het was zwaar bewolkt maar wel droog.
Alle drie de toestellen vlogen ruim onder de bewolking.
Om 14.41 botsten de twee vliegtuigen boven de noordrand van Wouw.
De WR687 naderde de PH-NOE van links-achter, onder een hoek van iets minder dan 90°.
Beide bestuurders namen weliswaar uitwijkactie maar het was al te laat.
De Phantom raakte de Cessna o.m. in het midden van de cabine waardoor dit vliegtuig in
de lucht geheel desintegreerde en de bestuurder werd gedood.
De wrakdelen van de Cessna en onderdelen van de buiktank van de Phantom vielen aan de
noordzijde van Wouw waarbij een boerderij door de motor van de PH-NOE werd getroffen
en aan huizen lichte schade werd toegebracht.
De Phantom werd ernstig beschadigd aan de romponderzijde en rechtervleugel en de rechter
motor viel uit. De formatie week uit naar Soesterberg waar het beschadigde toestel een
goede landing maakte.
Beide vliegtuigen waren gerechtigd op dat moment in dát gebied en op díe hoogte te vliegen
zodat er van schuld van een van beide geen sprake was.
Naar aanleiding van dit ongeval deed de Raad de aanbeveling om de zichtbaarheid van luchtvaartuigen te verbeteren door het voeren van zgn. strobe-lights en bovendien drong
zij aan op een verdere scheiding in vlieghoogte van militair- en burgervliegverkeer.
Bestuurder: PH-NOE:G.J.A.M. van Delft(┼).
Bestuurder WR687: Richard C. Kowalski. Navigator: Samuel G. Seagle.
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
 |
 |
25.10.1974 CF-CPT Douglas DC-8 45858 Schiphol
Er werd in de luchtvaartpers een noodlanding gemeld. Aangezien het toestel twee uur
later al weer vertrok zal de nood wel niet erg hoog geweest zijn.
30.10.1974 PH-CET Reims/Cessna F150L F15000823 Drachten
Wegens brandstofgebrek moest de leerling een voorzorgslanding maken. Hij was in de buurt van Drachten, dus kon hij mooi van de strip aldaar gebruik maken.
Na aanvoer van brandstof kon hij weer vertrekken.
Er werd geen enkel defect geconstateerd, dus bleek enige instructie inzake de brandstofconsumptie van een Cessna wel gewenst.
02.11.1974 PH-337 Schleicher Ka 6CR Rhönsegler 6337 Ypenburg
Tijdens een verkorte, steile eindnadering tegen de wind in bleek op het laatste moment
dat de nadering wel heel erg kort was. Té kort dus.
Voor het begin van de baan raakte het toestel een betonplaat.
Schade aan onderspanten en landingswiel.
10.11.1974 PH-ADF Reims/Cessna F172M Skyhawk II F17201072 Teuge
PH-NSC Piper PA-28-140 Cherokee E 28-722537
Tijdens het wegrijden voor een vlucht naar Hilversum, raakte de linker vleugeltip van
de Cherokee het richtingsroer van de Cessna. Beide toestellen werden licht beschadigd.
10.11.1974 PH-NSG Piper PA-28-140 Cherokee F 28-7325229 Hilversum
Vanwege een motorstoring, moest er een noodlanding gemaakt worden. Eén cilinder viel uit.
De storing openbaarde zich vlak bij het veld, zodat er geen buitenlanding gemaakt hoefde
te worden.
Toen het toestel na de terugvlucht uit Jakarta op Schiphol landde bleek een flap fairing
van de linkervleugel verdwenen te zijn. Aangezien er bij de check na de tussenlanding op
Frankfurt niet abnormaals was opgemerkt, moest deze er dus op dit laatste deel van de route
afgevallen zijn.
Bij de DC-10 werd dit jaar vaker gemeld dat fairing en flapbeplating zó krap tegen elkaar
zaten dat e.e.a. niet vrij kon bewegen.
Ook bij de PH-DTC was dit al eerder (6.9.74 Athene) geconstateerd.
(Coll. H. Dekker)
24.11.1974 PH-WAB Reims/Cessna F172M F17200964 Ulvenhout
De bestuurder vloog boven Zeeland en besloot i.v.m. naderend slecht weer naar Seppe
terug te vliegen. Hoewel hij zelf op dat moment stralend weer had, raakte hij toch
verdwaald en besloot tegen zonsondergang tot een noodlanding.
In de uitloop reed het vliegtuig door een draadafrastering.
27.11.1974 PH-VCU Piper PA-18 Super Cub 18-3180 Budel
Door storm beschadigd.
De bestuurder zag op zijn hoogte een rood ‘flashing’ light langskomen en rapporteerde
een airmiss. Het bleek de Wasp 244 van de MLD te zijn die daar naderingen oefende op
de Hr.Ms. Poolster.
04.12.1974 PH-JHG Fokker F28 Mk.1000 Fellowship 11001 Schiphol
Tijdens de landing klapte het neuswiel in. De schade was zeer gering.
04.12.1974 PH-MBH Douglas DC-8-55F 45818 Maskeliya(4R)
Door een navigatiefout verkeerde de bemanning waarschijnlijk in de veronderstelling dat ze de bergrug al waren gepasseerd. Om 16.44. uur meldden ze “Wij dalen van 7000 tot 6000 en bevinden ons op een afstand van 14 mijl” (“one four miles out”). Terwijl ze in werkelijkheid nog op 50 mijl afstand waren.
De oorzaak hiervan is mogelijk het feit dat de weerradar van de PH-MBH als enige in de Martinair DC-8-55 vloot een bereik had van 180 mijl, dat was bij de andere toestellen 150 mijl. Bij instelling op 180 NM markeerden de ringen op het scherm afstanden van 30 mijl. Een verkeerde interpretatie hiervan, met als oorzaak de ervaring met het radarbereik van
de andere toestellen, zou een fout van 30 mijl kunnen verklaren.
De verkeersleider antwoordde “Een drie acht begrepen, daal tot 2000 ft, luchtdruk één nul één nul, temperatuur twee zes graden landingsbaan nul vier, wind nul zes nul graden één nul; meldt u boven Kilo Alpha Tango of luchthaven in zicht”. Het vliegtuig bevestigde de ontvangst van dit bericht.
Dit bericht, dat tevens het laatste contact met het vliegtuig is geweest, werd door de verkeersleider om ongeveer 16.45 bevestigd door de herhaling “Eén drie acht”.
Even later botste het toestel tegen de steile bergwand.
Het explodeerde en de brokstukken vielen langs de wand naar beneden.
Alle inzittenden, negen bemanningsleden en 182 passagiers kwamen om het leven.
Bemanning.
Gezagvoerder H. Lamme
Copiloot R. Blomsma
Boordwerktuigkundige J.G. Wijnands
Stewardessen M.P. Borghols; T.A. van Dijkum; H. van Hamburg; L. Herawati;
P.M. van der Vliet
Steward A.H. Usman
Passagiers.
Abd.Manan B. Samuri; Abd.Rasyid B.H.Duriyat; Abdu.Kohar B.Poncemejo; Abdul Latief
Bin Kaha; Abdulaziz Bn.Laiwung; Abdulwahab Bn.Seha; Abunahir B. Noyodikrome;
Abusahad Bin Kasanmukti; Adhmad Saudi; Adjong Daeng Limpo; Ahmad Sarpan B.A.S.;
Ahmad Suryan B.Imroni; Ahmad Zainal A.B.H.S.; Alfiah Bt.Muawan; Alim Sholamah;
Aliman B.Muh.Yasir; Amat Kibat; Amat Sahal B.K.; Ami Daeng Alang; Andi Raya Pata
Nyonri; Anwar; Asir P Kasturi; Asiyam B H Muhtar; Aspar B.H.Wahab; Asriyah Mustafa;
Astineh Sulaiman; Bakri B.Badrun; Bangun; Banranggau Bin Dua; Bapai Bn.Sado; Baudin
Tohir; Bida Bin Mado; Boddi Binti Saguni; Danuri B.H.Sulaiman; Diptin; Djoko; Dollah
Bn.Abdullah; Dulkarim; Fadil B.Mustari; Guluh Maksum Binti Haji Zamzam; H Abd Rakhim
B Abd Karim; H.Abdul Rahman; H.Iksan B.Musiran; H.St.Ngaisah; Haji Abdul Karim; Haji
Djafar Sidiq; Haji Ikhsan S.B.H.S.; Haji Sahara Bt.Haji Husain; Haji Sitihaliah; Hajigozali; Hajula Bt. Azin; Hambali Bn.Kama; Hamling Bin Balla; Hamma Bin Soring; Hanaja Daeng Malino; Hanisah Bt.Sewa; Harjokamil; Hasan Basri B.H.Nur; Hauang Jon Jong; Idris;
Ikhwanudin B.H.A.; Ikul BT Mustaram; Imah Rokhawi B.Abd.K.; Imam Jazuli B.H.Ansori;
Imam Muslim B.Kasan.I.; Imayunah BT.Kasan M.; Jaimah; Jajuri Haji Nur; Jamini
Hadikasan; Janong Bn.Muling; Jarinah Bt.Jamaluddin; Jojo Warongan; Junrah Bt.Sahide;
Kabit Bin Arto; Kamariah; Kamsinah Muchamad Sajun; Karawanting Idris; Karimun Achmad
Jasir; Karmilah; Kartinah BT.Samuri; Kartisah Bt.H.M.Nur; Kasan Munawi Bin Umar;
Katenim; Kurnia Bt.Said; Latief; Maemunah Abdullah; Maholah Poto; Mannyereang
Bn,Jamaluddin; Mardiyah BT.Abd.Ghofur; Marina Bt.Saha; Marsam Jemain; Marsinah
Bt.H.Marjuki; Marsup B.Kasanrejo; Marwa-I B.Kasan P.; Maryono B.Wahid; Marzuki
Sukromo; Mashuri B. Somoprawiro; Maskur B.Muh.Basri; Masrukin; Miftahul Makna
B.H.Rais; Minah Bt.Mujari; Misdar B.Muniran; Moch Abdul Gani; Moch.Hamzah Nuangka;
Mochamad Yasir; Muah; Mualim Sarijan; Muhamad Bin Tajwit; Mujiyah Aby Bakar; Mukari
Bin Mukarom; Mukari Diyokarso; Mukisah Setrodikrome; Munirah BT.H.Kabit; Murti
Bt.Kasan; Murtinah BT.H.Abd.G.; Murtinah Kromodimejo; Musa Amah Anwar; Musa Bin
Achmad; Musiarah; Musriatun Bt.Kasanmardi; Musrifah B.H.Adnan; Mustawi Bin
Kasantupan; Nahira Bt.Encing; Nappa Bn.Haji Roddo; Nawawi B.H.Ibrahim; Ngukel
B.H.Ghozali; Nuraizah Bt.Salim Napis; Nurdin Milo; Ozul Aini B.Imam S.; Paijatun; Patto
Bin Lanne; Rahmad Sujudi; Rai Bin Cagong; Rakai Adam; Raside Bn.Haruna; Rasmini
Bt.H.Hasim; Rian Puah; Robingah Moh Marjuki; Romelah Dimayati; Rubiah; Rukijah
Bt.Rachman; Rupi Bt.Palawa; Rusminah Irsan; Sadi Pak Mustajab; Sahake Bn.Gallo; Sahid
Salami; Sahidi Sahid; Sahlan B.T.Ali Salam; Sainah Surodikrome; Saleh Abdullah; Salehu;
Salere Bn.Bare; Samin; Samsikin Bt.Safawi; Saniyah Bt.M.Toyib; Sapirin Muradji; Sapurah;
Saranae Bt.Basong; Sawaene Bt.Sincke; Sidjo; Siti Aminah BT.Imam T.; Siti Nasikah;
Sitifatimah; Sitihatijah Bt.Sultan; Solakan Mad Karjan; Sringatun Kasanrejo; Sualtiamini
Bt.H.A.; Sugi Daeng Tainne; Supangat B Suratman; Supangatun Bt.H.Rais; Supinah Bt.Kasan
M.; Supinah Wongsoredjo; Sureang Matto; Suryadi; Tarfiah; Tukayat Karsonawi; Umar
Sibawaih; Usman Bn.Hanure; Waginten; Yahya Bt.Latune; Yusup B.Zakariah; Zainusi
B.Kartonadi.
Terug naar "Opsomming ernstige ongevallen"
(Coll. H. Dekker)
 |
Bijlage
9 van het Sri Lankese Rapport. Een schets van het verloop van bovenaf
gezien. Bij het (vertaalde) Nederlandse rapport heb ik ook een zeer
verhelderende schets afgebeeld. |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Een drietal foto's waarop goed zichtbaar is dat er slechts kleine brokstukken van het toestel aangetroffen werden. |
 |
 |
 |
23.12.1974 PH-DCS Douglas DC-8F-55 45683 Schiphol
Op weg naar Zürich(HB)vanuit Africa kwam er een 'spoiler extend' waarschuwing.
De bemanning besloot naar Amsterdam door te vliegen. Daar moest de gezagvoerder een
“short on fuel”-melding geven. Een normale landing volgde echter.
24.12.1974 LN-OSC Sikorsky S.58ET 581626 Eelde
Staartwiel bezweek bij de landing.
00.12.1974 PH-NLG Piper PA-18 Super Cub 18-2044 Hilversum
Door storm beschadigd.
00.00.1974 PH-ASH Reims/Cessna FRA150L Aerobat FRA15000239 Teuge
Propeller beschadigd.
In de Twentse Courant van 17.7.1974 stond een bericht over geheimzinnige vliegtuigjes die herhaalde malen pakjes zouden hebben afgeworpen boven de Bergvennen. Een natuurgebied aan de Nederlands-Duitse grens. De autoriteiten vermoedden dat het om drugssmokkel ging en probeerden herhaalde malen zo’n transport te onderscheppen. Voor zover mij bekend zonder succes.
Bij de samenstelling van “Nederlandse Ongevallen en Incidenten 1974" werden (o.a.) de volgende bronnen geraadpleegd:
Erik Blokzijl; Nanne Dijkstra; Coen van den Heuvel; Erwin Oolders; Doewe Pelleboer;
Harro Ranter; George Slot; Rob Tempel; Roy Wassink;
Openbare uitspraken van de Raad voor de Luchtvaart; The Times of Ceylon; AIRnieuws; AVIA; Maandblad Luchtvaart; NRC Handelsblad; Eindhovens Dagblad; Volkskrant (Piper Cup (sic));
De Telegraaf; Gooi en Eemlander; Vecht en Amstel- en Rijnstreek; Twentse Courant.