VRAGENRUBRIEK
Contact: H. Dekker
Op deze pagine treft u een bonte verzameling vragen, foto's, en
geruchten aan waarvoor ik u hulp inroep.
Zeker bij de geschiedschrijving over
de vooroorlogse periode blijven er altijd vragen open.
Mocht u over die hieronder genoemde zaken méér weten, dan houd ik
me van harte aanbevolen!
Terug naar index
Laatste toevoegingen: 33; 32; 31; 22; 30; 2; 29; 28; 27; 26; 25; 24; 23; 21
1.
(Geplaatst 25.5.2008)
In
de rubriek "Diverse artikelen" staat het verhaal van het
Volpert-toestel.
Het
blijf voor mij raadselachtig dat er van een toestel dat op Ypenburg is beproefd
destijds kennelijk geen foto's zijn gemaakt.
Bericht in Het Vaderland 2.4.1937. (KB)
TOP
2.
(Geplaatst 6.8.2008)
Ongeïdentificeerde Dakota
K 626
In een document over de diverse aan de PH-TBK geïnstalleerd geweest zijnde
vleugels staat:
“... de PH-TBK vliegt nu met vleugel 3758 die afkomstig
is van de onderdelenmachine K 626".
Ik ben er tot nu toe niet in geslaagd de identiteit van deze K 626
vast te stellen.
De twee m.i. in aanmerking komende toestellen KN626 en KG626 zijn beide in
India in de nevelen der historie verdwenen
en met de onderdelenmachine PH-TCB kan ik K626 niet in verband brengen.

TOP
3.
(Geplaatst 28.8.2008)
De dagbladpers weet te melden (op 1.11.1946) dat de firma
Schreiner & Co een export-order binnengehaald heeft voor
"elf Fokker F.25 vliegtuigen welke aan een importeur in
Denemarken zullen worden geleverd".
Aangezien er feitelijk geen enkele F.25 verkocht is, zou ik over
deze 'transactie' wel wat meer willen weten.
TOP
4.
(Geplaatst
29.8.2008)
(PH-FPC) Douglas
DC-3
Op 1 mei 1946 werd de lijn Amsterdam - Zuid Limburg geopend. Het
in te zetten vliegtuig werd in een krantenbericht aangeduid als PH-FPC.
Die heeft nooit bestaan, maar welke het wél was, is mij
niet
bekend.
TOP
5.
(Geplaatst 14.9.2008)
De PH-UJSA is al geruime tijd bekend en wordt dan ook
genoemd in het Tweede Register. Ik had alleen maar een slechte
krantenfoto van het bouwsel tot ik bijgaande foto van
Stef Zwart kreeg.
Zijn (en mijn!) vraag is "was het toestel
luchtwaardig?". Is er iemand die weet of het toestel ook echt gevlogen
heeft?

TOP
6.
(Geplaatst 4.10.2008)
Op de pagina over Netherlands
Government Air Transport (NGAT) treft u enige informatie over dit mysterieuze
toestel aan.
Behalve
een waarneming (bron mij onbekend trouwens!) heb ik hier niet meer over dan
onderstaand krantenbericht.
Ieder
nadere informatie is meer dan welkom!

TOP
7.
(Geplaatst 2.12.2008)
In
Het Vaderland van 23.9.1920 stond dit artikeltje. Afgezien van de
inhoud waar ik in de beschrijving van O&I 1920 natuurlijk ook
aandacht aan besteed is het vliegtuig, of beter, zijn de vliegtuigen
van de heer W. v.d. Drift mij onbekend!
TOP
8.
(Geplaatst 13.1.2008)
Eén
der voor de sloop verkochte Koolhoven F.K.43's heeft nog tot in de
jaren zestig bij een sloper te Elst gestaan. De motor daarvan kwam via
de heer Daams bij het Aviodome terecht en wordt daar nog steeds
bewaard. Het is niet bekend welke F.K.43 dit is geweest.
I
n een serie foto's van het carnaval te Bergen op Zoom ("Krabbengat") kwam ik tweemaal een Harvard tegen!
De ene is
zichtbaar de OO-JBV die volgens de kronieken in 1971 bij een sloper
terechtkwam, in die tijd zal dus ook het optreden in de optocht wel
plaatsgevonden hebben.
Van de andere weet ik niets. Dus, wie weet welke het was en (van beide foto's!) wanneer?
Gerben Tornij
en Harrie van der Meer konden (26.3.2009) de tweede foto identificeren.
Het is de B-163 die tijdens z'n omzwervingen in de periode 1965 -
1986 (toen hij naar Engeland verkocht werd) dus ook Krabbengat heeft
aangedaan.
TOP
10.
(Geplaatst 15.3.2009)
Het
was ongetwijfeld een bekend dwergenduo. Maar ik ken ze niet, en wat
e.e.a. met een Fokker F.VII te maken had weet ik evenmin!
(Coll. H. Dekker)
TOP
11.
(Geplaatst 24.3.2009)
Een
foto van een Anfänger die ik tegenkwam in een Nederlands archief.
De vraag is dus of dit ook een Nederlandse Anfänger is!
(Coll. H. Dekker)
TOP
12..
(Geplaatst 26.3.2009)
Weliswaar
is er geen enkel verband tussen de spaceshuttle "Columbus" en het
N.L.R. en
zeker niet tussen een replica op schaal en het N.L.R., maar
onderstaande foto's zijn curieus genoeg om ze toch in deze rubriek op
te nemen.
Het
apparaat was van de bekende Otto Hartman (op de eerste foto ín de spaceshuttle) en
die heeft me ook
deze foto's bezorgd. Hij vertelde toen dat het bouwsel op een nacht op
de baan van Teuge werd gezet waarna het praatje werd rondverteld als zou
de "Columbus"
daar 's-nachts geland zijn!
Hij
heeft later nog op een ruimtevaartevenement te Utrecht gestaan (toen
was de Domtoren vermomd als Saturnusraket!) maar daarna ben ik het
spoor bijster.
Trouwens,
ik heb hier aanvankelijk gemeld dat het ook gebouwd was door Otto
Hartman, dat had ik begrepen toen ik in juni 1992 bij hem op bezoek
was. Uit latere informatie blijkt echter dat hij het gevaarte had
gekocht.
Oftewel een nieuw probleem; wie heeft hem dan wél gebouwd?
(Coll. H. Dekker)
TOP
13.
(Geplaatst 26.3.2009)
Nóg
een serie foto's die bij Otto Hartman vandaan kwam. Ook hier speelt
hij zelf de hoofdrol als aviateur van een Windspiel.
We zien de
Windspiel die na montage opgesleept wordt. Het speelde zich af in de
Flevopolder en ik meen me te herinneren dat een van de vluchten in een
lichte crash eindigde. Van wie het toestel was en of het ooit nog een
luchtvaartuig met motor geworden is, weet ik niet.
(Coll. H. Dekker)
TOP
14.
(Geplaatst 17.5.2009)
Inspecteur
Spierenburg van de Rijksluchtvaartdienst bezocht op 9.12.1940 de Haagsche Zweefvlieg Club.
In
het maandverslag stond: "heeft bemerkingen t.a.v. de toestellen EH-3 en
Koekoek".
De aanwezigheid van de niet afgebouwde Koekoek is bekend maar de aanduiding EH-3 zegt mij niets...
Opgelost 9.8.2009.
EH-3 is een simpele type-fout voor PH-3.
TOP
15.
(Geplaatst 10.6.2009)
In
juli 1924 verbrandde te Hellevoetsluis de vrije ballon van W. Pottum te
Amsterdam na een demonstratievlucht. Een toeschouwer stak tijdens het bergen na
de landing een sigaar op! Deze ballon is niet ingeschreven geweest. Later had
Pottum de PH-AHB en ook de PH-AHA werd door hem gevaren.
Niet
duidelijk is, met welke ballon het incident in 1925 gebeurde toen hij van de
Beestenmarkt in Leiden opsteeg, en er een jongetje aan een touw meegevoerd werd
tot buiten de stad.
De
ballonnen van Pottum zijn trouwens een probleem apart, hij heeft er drie door
storm en twee door brand verloren. In 1933 maakte hij zijn laatste vaart.
16.
(Geplaatst 28.6.2009)
Het eerste verzoek om levering van C-54J's was afgewezen maar inmiddels
was de oorlog in
de Pacific beëindigd en waren de matereeleisen
daar natuurlijk sterk gewijzigd.
Plesman kreeg advies om het
oorspronkelijke verzoek voor 14 C-54's nogmaals in te dienen.
Deze keer werd de
aanvraag goedgekeurd en in oktober 1945 werd het contract voor de
eerste twee (42-72316 en 41-37303, resp. PH-TAA en PH-TAB) getekend.
In december 1945 werd een telegram ontvangen dat er op leasebasis vijf C-54A's waren bemachtigd, "direct
from major overhaul with lowtime engine to meet airframes spares
and
spare engine requirements by cannibalization /stop/ first aircraft this
project
crashed as previously advised /stop/ substitute aircraft
expected depart this country
within week".
Die vijf
toestellen kan wel kloppen, de eerste vijf werden omstreeks die tijd
inderdaad verworven, maar het toestel dat verongelukte (en dus
kandidaat was) is mij onbekend.
TOP
17.
(Geplaatst 29.6.2009)
Op
8.11.1947 werd de PH-TCC door KLM aan Fokker verkocht. Dat is geen
nieuws maar wél
dat in de melding hiervan de opmerking staat: "inclusief de sloop Dakota"
En welke die 'sloop Dakota' was, zou ik graag willen weten!
TOP
18.
(Geplaatst 29.6.2009)
Onderstaande telex trof ik aan in het Nationaal Archief.
Voor
de twee Harvards (het zullen wel Texans geweest zijn) is op basis van
de inschrijving in het N.L.R. mogelijk wel een beredeneerde gok te
doen, maar de twee spares kisten zijn geheel nieuw voor mij!
(NA 5.016.5240 toegang 8340)

TOP
19.
(Geplaatst 21.10.2009)
T.g.v. de introductie van de DC-4 gaf de KLM een propagandaboekje "KLM-vogels kijken
u aan" uit.
Daaruit komt onderstaande illustratie van een DC-2-neus met opschrift "BARONES".
Bij
kritische beschouwing is de conclusie gerechtvaardigd dat deze tekst
niet op het toestel maar op het cliché aangebracht is geweest.
Maar toch zou ik wel willen weten waarom!

TOP
20.
(Geplaatst 04.11.2009)
Op 13.5.1954 werd de inschrijving van Globe Swift G-AHUU (c/n 1003) doorgehaald door
de CAA.
Hierbij werd
de opmerking "Holland" geplaatst. In de diverse administraties waar
hiervan sporen verwacht mogen worden, zoals aanvragen Type-Certificaat
en Bewijs van Luchtwaardigheid komt het toestel niet voor.
Evenmin zijn er kenmerken voor gereserveerd geweest.
Het enige
twijfelpunt is nog de aanvraag voor een TC door Reinier Uges (Aanvraag
T52-01 d.d. 15.5.1952) waarbij geen kenmerk genoemd wordt, maar er
blijkt nergens uit dat er certificatiewerkzaamheden verricht zijn. En
zoals gezegd, er volgde ook geen BvL aanvraag. En al de maand daarop
werd het toestel in Noorwegen ingeschreven als LN-BDE.
Kortom, wie weet meer?
TOP
21.
(Geplaatst 25.1.2010)
Op
1 augustus vroeg M.J. Raaijmakers uit Helmond, een BvL aan voor een door
hem, samen met P.Th.C. Wilde, gebouwd Bensen Gyroglider aan. Het
toestel was zonder enig RLD-toezicht gebouwd dus was er van een BvL-uitreiking geen sprake.
Toch zou ik wel wat meer over deze heren, en over het lot van hun bouwsel willen weten!
(Coll. H. Dekker)

TOP
22.
(Geplaatst 12.3.2010)
Op blz. 351 van "75 Jaar Nederlandse Luchtvaartuig Registers" heb ik een foto geplaatst
van de ongeïdentificeerde Bensen "The Crazy Dutchman".
Frank Pot trof in het fotoarchief van Aviolanda Woensdrecht onderstaande foto's van hetzelfde toestel aan.
Helaas is het toestel hiermee nog steeds niet geïdentificeerd.
Frank suggereerde om iemand op te sporen die het register van Opel Records bijhoudt...
Het nummer van deze Opel is 56-03-JJ, dus roept u maar!
(Coll. Frank Pot)
 |
 |
Het jaar 2011 begon goed! Van Frans Goossens te Weert kreeg ik op 1 januari een brief
waarin hij mij uitgebreid deze geschiedenis uit de doeken deed:
Op
de foto's bij vraag 22 staat de Bensen van Theo van Hulsen uit
Einmdhoven, Waarschijnlijk nog vóór 1970 genaakt. Theo
staat zelf op de foto.
Zijn toestel is een Bensen B8 waarvan de rotorbladen en de rotorkop van de firma Bensen
uit de USA komen. Het framewerk is in Nederland gebouwd.
In 1968-1969 was het toestel als glider klaar en heeft Theo zijn vliegtkuunsten kunnen
leren op het gesloten Belgische vliegveld Weelde. De glider werd door de Opel Record
op de foto's over de startbaan voortgetrokken.
Stukje voor stukje leerde Theo vliegen op het apparaat. In de gliderperiode had Theo
enkele enthousiaste chauffeurs-hulpen uit Weert, te weten Wim Beelen, Albert Hendrickx
en ondergetekende.
Toen eenmaal de 4-cilinder tweetakt McCulloch op het toestel zat, is Theo verder zijn
eigen gang gegaan.
Voor een vliegdemonstratie op een Fly-inn ergens in België werd uit een Scandinavisch
land een ervaren gyrocoptervlieger uitgenodigd.
Deze vliegdemonstratie liep niet goed af. De rotormast brak door de trillingen af.
Gelukkig waren er geen slachtoffers.
Voor zover bekend is Theo van Hulsen met vliegen gestopt.
Eind jaren zestig ontstond er in het Zuiden van Nederland een
groep enthoesiaste gyrocopterbouwers die allemaal in België wilden
gaan vliegen.
Van Hulsen was de eerste die zijn toestel af had.
De groep heeft zich toen verenigd in een Chapter van de Popular Rotorcraft Association
onder de naam "Dutch Rotorcraft Association (D.R.A.).
Uit deze groep is een paar jaar later in Utrecht de Nederlandse Vereniging van Amateur
Vliegtuigbouwers ontstaan en werd de D.R.A. opgeheven.
Eerste voorzitter van de NVAV was Loek Lantwaard uit Utrecht.
En daarmee is dit probleem eindelijk uit de wereld!
TOP
23.
(Geplaatst 13.5.2010)
Bij een bezoek aan het Landbouwmuseum te Luttenberg ontdekte Gerard Casius onderstaande
foto. Een foto die eigenlijk alleen maar vragen oproept; welk toestel,
welke eigenaar,
wanneer.
Kortom, als u er iets over weet, of slechts
een suggestie heeft, ben ik (en Gerard
natuurlijk ook!) er zeer nieuwsgierig naar!

TOP
24.
(Geplaatst 4.7.2010)
Bij No.22 had ik al twee foto's van een onbekend gyrocopter. Hierbij nogeens twee van een mij onbekende gyroglider.
Het bijschrift zegt dat het een 2-persoons gyroglider van Carel Verlaan is.
Dat maakt het er niet veel duidelijker op.
De PH-VER vloog toen al geruime tijd als gyrocopter, met een motor dus.
Op de tweede foto wordt het apparaat gevlogen door Gerard de Ruiter (van de PH-RUI).
TOP
25.
(Geplaatst 4.7.2010)
Tot het verschijnen van "75 Jaar Nederlandse Luchtvaartuigenregisters" was het bestaan
van deze Spitfire op Ypenburg geheel onbekend.
En daarna is hij opgenomen in de verzameling 'urban legends' waarin hij genoemd wordt
als 'mystery machine' in een Boskoopse kas.
In dezelfde
verzameling figureren een vijftal Tiger Moths, een Bf 108, een Minimoa, een
Cessna en nog een Spitfire!
En het zou me niet verbazen als er lokaal nog een paar hardnekkige geruchten de ronde
doen!
De vijf (? dus...) Tiger Moths zijn als volgt te 'benoemen': één
op een zolder te Apeldoorn, één in Noord-Holland en
drie op een zolder in het Gooi.
Ook heb ik jaren gespeurd naar de Bf 108 die in Hoogeveen opgeslagen zou zijn!
Na een noodlanding bij de Wolfsbos in april '45 ging de motor naar de LTS en de romp
heeft daarna geruime tijd op de werf van Rijnvis aan het (destijds) Alteveerkanaal
gelegen.
Daarna werd hij aan de Hoogeveense Zweefvliegclub geschonken en dat is het laatste wat
ik ervan weet. Behalve dan natuurlijk het hardnekkige gerucht dat hij nog zou bestaan!
Ik heb hem niet kunnen opsporen. Dat betekent natuurlijk niet dat het
'bewijs van niet bestaan' geleverd is. Wél is het een vruchtbare
bron van veronderstellingen...
Van de Minimoa PH-80 wordt ook nog beweerd dat hij nog 'onder ons' is. Maar dat zal wel
een gevolg zijn van het toekennen van kenmerk PH-80 aan de nieuwgebouwde replica...
De Cessna te Vriezenveen is ook nog nooit opgedoken en rond de Spitfire(s) van Schreiner
blijven ook hardnekkig geruchten de ronde doen.
Op deze foto's (én die in "75 Jaar etc.") ziet u de aflevering
van de Spitfire.
Daarna werd het door Schreiner als onderdelenbron
gebruikt en daarna weten we niets zeker.
Wèl zeker is dat er in de
Boskoopse transport- en tuindersbranche niets over bekend is.
(Coll. H. Dekker)
(Coll. H. Dekker)
TOP
26.
(Geplaatst 4.7.2010)
En als we het dan toch over Spitfires hebben, hier nog een paar interessante plaatjes.
Waar ik trouwens, op de laatste na, geen vragen over heb!
Eerst het van z'n voetstuk halen en het transport van de H-15 te Eindhoven.
Het toestel vliegt nu nog in de Verenigde Staten als N959RT.
(Coll. H. Dekker)
Dan de beruchte TA-26
nog op z'n Delfzijlse locatie. Hij kwam bij het Aviodrome terecht en werd
in 2006 verkocht(!) naar het Verenigd Koninkrijk!
(Coll. H. Dekker)

En tenslotte wèl een vraag.
Een in zeer slechte staat
verkerend exemplaar, welke is het?
TOP
27.
(Geplaatst 25.7.2010)
Een jaar of dertig geleden heeft Johan Daams me eens verteld dat hij op
een gegeven
moment een stuk of vier Tiger Moths op de schroothoop naast
het veld heeft gezet.
Welke dat
waren weet ik niet, behalve dan de ene die op onderstaande foto's
identificeerbaar is: de PH-UAU die via (o.a.) de gebroeders Merlijn in
Denemarken terechtgekomen is. Deze foto's komen ook bij hen vandaan.
Naar de anderen ben ik dus ook wel nieuwsgierig!
(Coll. H. Dekker)
Het zou me trouwens niet verbazen als deze vier 'iets' te maken hebben met het onder
No.25 genoemde gerucht betreffende drietal Tiger Moths op een zolder in Het Gooi!
TOP
28.
(Geplaatst 11.11.2010)
Een bijzonder plaatje dat gemaakt werd op de ILSY te Ypenburg op 16 mei 1947.
We zien de Fokker Spin die in 1936 gebouwd werd, maar daarachter een gave V-1.
Ik ben benieuwd welke van de drie (al dan niet geheel) originele V-1's die ons land
rijk is, dit is.
(Coll. H. Dekker)

TOP
29.
(Geplaatst 11.11.2010)
De eerste foto heb ik destijds, bijna 30 jaar geleden, ook in m'n "Dutch Tiger Moths"
boekje geplaatst. En er geen enkele reactie op heb gekregen.
Ik probeer het nu nog maar eens.
Ik vermoed nu
dat het een inrichting is die ervoor moet zorgen dat bij de
opppikmanoeuvre van een reclamesleep de lus niet achter de wielen haakt.
Maar als u het beter weet? Graag!
(Coll. H. Dekker)
TOP
30.
(Geplaatst 11.11.2010)
Na
het ongeval met de PH-OOO zijn de restanten van het toestel in een
container naar de schroot gegaan. Maar Johan Daams wilde niets
meer te
maken hebben met het type waarmee
twee Hilversummers verongelukten waren en
ruimde tegelijkertijd ook de delen van een
tweede Bestmann die hij in z'n bezit
had op. Welke Bestmann dat was, weet ik niet.
31.
(Geplaatst 2.1.2011)
Op 22 februari 1932 vroeg Fokker Bewijzen van Luchtwaardigheid dan wel Deugdelijkheid
aan voor vijf Fokker F.VIII'en en een F.VIIb-3m toestel.
De constructienummers waren 5308 t-m 5312 en 5324.
Deze aanvragen werden door het RSL genummerd als L7B-3 en L8B-7.
(Coll. H. Dekker)

De vijf F.VIII´en zijn bekend, zij werden resp. PH-AIO t/n PH-AIS
en verdwenen tegen het eind van 1932 uit de maandverslagen.
De F.VIIb 5324 is een ander geval. In geen van de mij bekende Fokker-bronnen en overzichten
komt dit toestel voor. Ook staat in geen van de maandverslagen een bestemming.
Maar uit een andere (Rijkswaterstaat)bron weet ik dat het toestel (waarschijnlijk) naar
de Spaanse maatschappij CLASSA ging!
Maar het is weer opmerkelijk dat in de opgaven van de destijds in Spanje actieve
vliegtuigen dit toestel nergens voorkomt. Terwijl daar door
historici toch heel veel onderzoek aan gewijd is, zelfs in die
mate dat er een periode was dat van ieder verdwenen
toestel voetstoots werd aangenomen dat het wel naar Spanje gegaan zou zijn...
(Coll. H. Dekker)

Dat zal dan omstreeks juni 1933 geweest moeten zijn. In die maand verscheen 5324 voor
het laatst in het maandverslag mét de de opmerking "vervallen".
En hierna weet ik niets van de verdere levensloop...
(Coll. H. Dekker)

TOP
32.
(Geplaatst 2.1.2011)
De maandverslagen van het RSL over die periode leveren nóg een mysterie op.
De heer Haaksma te Delft vraagt op 6.4.1932 een Bewijs van Luchtwaardigheid aan voor
een Zögling.
(Coll. H. Dekker)

Deze aanvraag blijft maandelijks herhaald, in december 1932 verschijnt
er voor het eerst kenmerk PH-9 bij. Aldus blijft hij vermeld tot
de laatste keer in december 1933, dan staat er de opmerking
"vervallen" bij.
Wél moet worden gezegd dat de oorspronkelijke aanvraag vermeld
was in de sectie "Herstelling", pas in juni 1932 staat hij vermeld als
"Aanbouw".
De enige Zögling die op het moment van aanvraag voor herstel in aanmerking kwam was de
vlak daarvoor gecrashte PH-1 en mogelijk bleek daarvan de schade naderhand toch zó groot
dat tot complete nieuwbouw werd besloten.
Let op, dit is slechts een theorie van mij op basis van 'rijmende data', waarvoor (nog)
geen enkel bewijs aangetroffen is. Dus a.u.b. niet als feit 'citeren'!
TOP
33.
(Geplaatst 15.11.2011)
Bekend is natuurlijk de heel bijzondere propeller die Adrianus Dekker construeerde op
basis van zijn ervaringen bij de wieken van windmolens.
Daar is in allerlei publikaties wel enige aandacht aan besteed.
Maar steeds weer duikt de bewering op dat deze propeller van gietijzer zou zijn.
Nu ben ik op dit terrein niet echt een deskundige, maar als ik
onderstaande foto's bekijk heb ik toch eerder de indruk dat hij
geconstrueerd was met behulp van plaatmateriaal.
Eerst maar eens een foto van A.J. Dekker zelf, met de bekende foto van de omgebouwde Fokker.
En dan een aantal foto's van de propeller waarop ook goed de inwendige constructie te
zien is.
Als u mij kunt uitleggen dat ik hier toch echt een gietijzeren constructie zie,
dan houd ik mij daarvoor gaarne aanbevolen.
In de aanhef van deze vraag stipte ik hierboven al even aan dat Dekker actief was in de
windmolenwereld. Dit is nogal een understatement, in die wereld kent iedereen zijn naam.
De meeste Nederlandse molens hebben wieken met het 'Dekker-profiel'.
Minder bekend is zijn ontwerp van een snelboot, die voortgedreven werd door een schroef
die op basis van dezelfde principes was ontworpen als zijn molenwieken en propellers.
Omdat daar verder nooit aandacht aan werd besteed hieronder een paar tekeningen ervan.
TOP