Opsomming van de bekende ongevallen en incidenten
in 1937
Herman Dekker: Contact
Uw commentaar in de vorm van aanvullingen (foto's!) en/of correcties wordt zéér op prijs gesteld!
Laatste wijzigingen bij: IMP 7/5; ALP 3/4; AJH 4/3; 28 9/8; AKJ 17/12; ARK/L 18/8; APN 4/9; AIT 16/1
Naar de beschrijvingen Terug naar: Jaarindex
12.01.1937 PH-AML Koolhoven F.K.51 Amiens Baumann, A. ja nee
13.01.1937 D-# # Emmer-Compascuum onbekend ja nee
16.01.1937 PH-AIT Pander EH 120 Stompwijk Hoekstra, J.K. ja ja
19.01.1937 PH-MAG WACO U1C Mont-l'Evèque Somer, A.R. ja ja
05.02.1937 PH-AKT Douglas DC-2-115H Eastchurch Roller te, G.J.C. ja nee
10.02.1937 PH-AKJ Douglas DC-2-115E # onbekend ja nee
11.02.1937 PH-AKS Douglas DC-2-115E # onbekend ja nee
12.02.1937 PH-FKB Koolhoven F.K.46 Ypenburg onbekend ja nee
12.02.1937 PK-SAM Pattist-Walraven PW-1 Bandoeng onbekend nee nee
12.02.1937 PK-SAM Walraven PW-1 Bandoeng onbekend nee nee
13.02.1937 PH-ALF Douglas DC-2-115L # onbekend ja nee
15.02.1937 PH-AKQ Douglas DC-2-115E # onbekend ja nee
17.02.1937 D-ENUZ Heinkel He 72C Beek onbekend ja nee
25.02.1937 D-OLUE Junkers W 34 Hunsel Küll ja nee
25.02.1937 D-OIUI # Hunsel Küll ja nee
04.03.1937 PH-AJH Koolhoven F.K.46 Haamstede Vriesendorp, J.J. ja ja
05.03.1937 PH-AMA De Schelde Scheldemusch Gravesend Doig, S.R. ja ja
09.03.1937 PH-ALB De Schelde Scheldemusch Parijs onbekend ja nee
11.03.1937 G-# Miles M.3 Falcon Schiphol onbekend ja nee
15.03.1937 D-ITPO Focke-Wulf Fw 47D Bierum onbekend ja nee
17.03.1937 PH-AJA Fokker F.XXXVI Croydon onbekend ja nee
17.03.1937 PH-AKQ Douglas DC-2-115E # onbekend ja nee
20.03.1937 PH-EHE Fokker F.VIIa Béziers Schuhmacher ja nee
25.03.1937 PH-AMX Koolhoven F.K.51 Waalhaven Baumann, A. ja nee
29.03.1937 PH-AKT Douglas DC-2-115H # onbekend ja nee
03.04.1937 PH-ALP Douglas DC-3-194B McNary Moser, G.C. ja ja
06.04.1937 PH-FKB Koolhoven F.K.46 Ypenburg onbekend ja nee
06.04.1937 OO-# # Leur onbekend ja nee
07.04.1937 PH-AKQ Douglas DC-2-115E # onbekend ja nee
09.04.1937 D-IPYS Arado Ar 66 Twente Fischer, J. ja nee
10.04.1937 D-EOVE Bücker Bü 131A Jungmann Holten Müller, J. ja nee
13.04.1937 PH-ADZ Fokker F.VIIa # geen ja nee
13.04.1937 PH-AJL Koolhoven F.K.43 # onbekend ja nee
17.04.1937 PH-FKA Koolhoven F.K.46 Heerhugowaard Postmaa, A.F. ja nee
18.04.1937 G-ADMP de Havilland Hornet Moth Oostelbeers Wilberforce, M.K. ja nee
18.04.1937 ZS-AIS de Havilland Tiger Moth Marseille Proost ja nee
21.04.1937 PH-AGQ Koolhoven F.K.41 Schiphol Verhorst ja nee
21.04.1937 PH-AKJ Douglas DC-2-115E Rotterdam onbekend ja nee
22.04.1937 D-AROZ Dornier Do.18V-6 Schellingwoude onbekend ja nee
30.04.1937 PH-AKN Douglas DC-2-115E # onbekend ja nee
02.05.1937 PH-FKA Koolhoven F.K.46 Eindhoven Rooyakkers, J.P.M. ja nee
02.05.1937 PH-19 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven Waveren van, H. ja nee
05.05.1937 PH-AKI Douglas DC-2-115E Boulla Moll, J.J. ja ja
07.05.1937 PH-IPM General A. Monospar ST-25 Noordwijk Rademaker, W.A. ja nee
13.05.1937 PH-AED Fokker F.VIII # geen ja nee
13.05.1937 PH-AKD Koolhoven F.K.43 # geen ja nee
14.05.1937 PH-AJN Koolhoven F.K.41 Schiphol Postmaa, A.F. ja nee
17.05.1937 PH-# # Boven-Smilde Hoekstra, J.K. ja nee
17.05.1937 PH-# # Boven-Smilde Grotenhuis, W. ja nee
20.05.1937 PH-# Rumpler Castricum geen ja nee
21.05.1937 PH-AKB Koolhoven F.K.43 Ypenburg onbekend ja nee
21.05.1937 D-IDHO Arado Ar 66c Zijldijk Jaeckel, O. ja nee
22.05.1937 PH-AKB Koolhoven F.K.43 Ypenburg onbekend ja nee
22.05.1937 PH-ALH Douglas DC-3-194B # onbekend ja nee
23.05.1937 Düsseldorf III ballon Den Haag onbekend ja nee
25.05.1937 PH-ALF Douglas DC-2-115L # onbekend ja nee
28.05.1937 PH-ALF Douglas DC-2-115L # onbekend ja nee
00.05.1937 PH-AJG de Havilland Tiger Moth # onbekend ja nee
00.05.1937 PH-AJZ Koolhoven F.K.41 # onbekend ja nee
00.05.1937 PH-APM Koolhoven F.K.46 Haamstede onbekend ja nee
05.06.1937 PH-AKP Douglas DC-2-115E Schiphol Noomen, P. ja ja
06.06.1937 PH-ARA Cierva C.30A Waalhaven Velden van der, H.J. ja ja
09.06.1937 PH-AGQ Koolhoven F.K.41 Soesterberg onbekend ja nee
10.06.1937 PH-ALU Douglas DC-3-194B Mildenhall Tepas, Q. ja nee
10.06.1937 PH-# # Den Haag Schmidt Crans, H.M. ja nee
16.06.1937 PH-ALR Douglas DC-3G-194 Jhansi Geysendorffer, G.J. ja nee
17.06.1937 76 Koolhoven F.K.46 Poortugaal Coppers, Th.H.J. ja nee
19.06.1937 PH-ALH Douglas DC-3-194B Berlijn onbekend ja nee
19.06.1937 PH-ALO Douglas DC-3-194B Eelde onbekend ja nee
20.06.1937 PH-8 Zögling AZ.1 Twente U. van, J. ja nee
21.06.1937 PH-AKO Douglas DC-2-115E Eelde onbekend ja nee
27.06.1937 PH-52 Schleicher Anfänger # onbekend ja nee
27.06.1937 PH-64 R.R.G. Zögling # onbekend ja nee
28.06.1937 PH-AGQ Koolhoven F.K.41 Princenhage Hommels, J.M. ja ja
03.07.1937 PH-61 Dittmar Condor I Wateringen Hendriks Jansen, S. nee nee
06.07.1937 D-# # Goor onbekend ja nee
07.07.1937 PH-ALS Douglas DC-3-194B # onbekend ja nee
08.07.1937 PH-AME De Schelde Scheldemusch Vlissingen onbekend ja nee
09.07.1937 PH-61 Dittmar Condor I De Heul Meer van der, J.H. ja ja
15.07.1937 PH-AKT Douglas DC-2-115H # onbekend ja nee
15.07.1937 PH-ALT Douglas DC-3-194B Athene Frijns, G.M.H. ja nee
16.07.1937 D-# # Goor onbekend nee nee
17.07.1937 PH-AKF Douglas DC-2 # onbekend ja nee
18.07.1937 PH-ALA Koolhoven F.K.46L Ypenburg Groenenwout van't, C. ja nee
22.07.1937 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven Kok ja nee
28.07.1937 PH-ALF Douglas DC-2-115L Brages Steensma, C.Th.R. ja ja
28.07.1937 PH-AMH De Schelde Scheldemusch Schiphol H. v. Gaasbeek, H.C.M. ja nee
29.07.1937 PH-AKN Douglas DC-2-115E # onbekend ja nee
30.07.1937 SP-# # Twente onbekend ja nee
30.07.1937 M-2 Cierva C.30A Glanerbrug Saebye nee nee
31.07.1937 M-2 Cierva C.30A Glanerbrug Saebye nee nee
01.08.1937 PH-59 Grunau 9 (ESG) Teuge Polak, J. ja nee
01.08.1937 PK-SAP de Havilland Moth Major Bandoeng Schütt, K.P. ja nee
02.08.1937 PH-# # Apeldoorn Hendriks Jansen, F. nee nee
06.08.1937 PH-27 Schleicher Anfänger Teuge Kuyper, G.F. ja nee
08.08.1937 OO-ARB Renard RSV 26/180 Den Haag Jacobs, A. ja nee
09.08.1937 PH-AEB Fokker F.VIIa Schiphol Deenik, P.A. ja nee
09.08.1937 PH-AKD Koolhoven F.K.43 Schiphol geen ja nee
09.08.1937 PH-28 Koekoek Teuge Schayck van, M.J. ja ja
10.08.1937 PH-FKB Koolhoven F.K.46 Schiphol Hopman, J.C. ja nee
11.08.1937 PH-AMZ Koolhoven F.K.52 Soesterberg Baumann, A. ja ja
15.08.1937 F-APZA de Havilland Hornet Moth Gorinchem Lauwick, M. ja nee
16.08.1937 PH-ALU Douglas DC-3-194B Twente onbekend ja nee
17.08.1937 PH-AFI Carley Jumbo Schiphol Snitslaar, A.D. ja ja
17.08.1937 PH-AJR Fokker F.XXII Schiphol onbekend ja nee
17.08.1937 PH-# De Schelde Scheldemusch Schiphol onbekend ja nee
18.08.1937 PH-ARK Airspeed Envoy III Ypenburg geen ja nee
18.08.1937 PH-ARL Airspeed Envoy III Ypenburg geen ja nee
19.08.1937 PH-# # Goor Albrecht nee nee
21.08.1937 PH-40 Grunau 9 (ESG 29) Eindhoven Loon van, A. ja nee
25.08.1937 PH-46 Schneider Grunau Baby IIa Teuge Vrielink, H. ja ja
26.08.1937 PH-AMI De Schelde Scheldemusch Ypenburg Meulen v.d. ja nee
26.08.1937 PH-25 SchneiderGrunau Baby II Ypenburg Sloots, J.A.A.M. ja nee
29.08.1937 PH-AKN Douglas DC-2-115E # onbekend ja nee
31.08.1937 PH-65 Jacobs/DFS Rhönbussard Apeldoorn Citroen, L. ja nee
00.08.1937 PH-AIU Pander Multipro Orly Rollmann, H. ja nee
01.09.1937 PH-ALT Douglas DC-3-194B # onbekend ja nee
04.09.1937 PH-APN Koolhoven F.K.46 Schiphol Sluyter, N.W. ja ja
04.09.1937 PH-58 Schneider Grunau Baby IIa Eindhoven Nahmer von der, J.H. ja nee
05.09.1937 PH-26 Grunau 9 (ESG 29) Beek Rooij van, M. ja nee
05.09.1937 PH-44 R.R.G. Zögling Den Helder Vliet van, J. ja nee
08.09.1937 PH-ALD Douglas DC-2-115L # onbekend ja nee
09.09.1937 PH-ARI Taylor J-2 Cub Schellingwoude Heijmans, H.S. ja nee
11.09.1937 PH-32 Wolf Hirth Grunau 8 Ypenburg Nienhuis, H. ja nee
12.09.1937 PH-AMI De Schelde Scheldemusch Ypenburg Kessler-Horn, E. ja ja
14.09.1937 PH-ALU Douglas DC-3-194B # onbekend ja nee
15.09.1937 PH-# # Tholen onbekend ja nee
16.09.1937 D-# # Nuth onbekend ja nee
20.09.1937 PH-KOK de Havilland Dragonfly Juba Kok de, J.E.F. ja nee
23.09.1937 G-ADLE Beech B17R Twente Bos ten, F.J.J.M. ja nee
24.09.1937 PH-APN Koolhoven F.K.46 Schiphol Hartevelt, J. ja nee
02.10.1937 PH-AJH Koolhoven F.K.46 Ypenburg Hoek van, J.Ph. ja nee
02.10.1937 PH-FKB Koolhoven F.K.46 Ypenburg geen ja nee
03.10.1937 PH-ALE Douglas DC-2-115L Twente onbekend ja nee
03.10.1937 PH-ALO Douglas DC-3-194B Twente onbekend ja nee
03.10.1937 PH-ALU Douglas DC-3-194B Twente onbekend ja nee
03.10.1937 PH-63 Grunau 9 (ESG) Beek Baart, J. ja nee
03.10.1937 D-AHIH Junkers Ju 52 Twente onbekend ja nee
03.10.1937 G-ACHB de Havilland Leopard Moth Twente onbekend ja nee
03.10.1937 G-AESV Heston Phoenix II Twente onbekend ja nee
03.10.1937 SE-BAB Douglas DC-3-214A Twente onbekend ja nee
06.10.1937 PH-ALS Douglas DC-3-194B Palembang Stork, F.M. ja ja
17.10.1937 PH-55 Grunau 9 (ESG) Heerlen Wannet, P. ja nee
17.10.1937 PH-56 Grunau 9 (ESG) Eelde Jansen, J. ja nee
20.10.1937 PH-9 Grunau 9 (ESG) Teuge geen ja nee
20.10.1937 PH-46 Schneider Grunau Baby IIa Teuge Stuy, J. ja nee
22.10.1937 PH-AJK Koolhoven F.K.43 Twente onbekend ja nee
22.10.1937 OO-AGY Savoia-Marchette S.73P Twente onbekend ja nee
30.10.1937 PH-68 Göppingen Gö 1 Wolf Amsterdam Locher ja nee
00.10.1937 PH-AJE de Havilland D.H.60 Moth Schiphol onbekend ja nee
00.10.1937 PH-APM Koolhoven F.K.46 # onbekend ja nee
00.10.1937 G-ABWR Spartan Arrow Soesterberg Dijkstra, J.G. ja nee
04.11.1937 Veel uitwijkers op vliegveld Twente ja nee
05.11.1937 PH-AMN de Havilland Puss Moth Twente Bauling, A.L. ja nee
07.11.1937 PH-10 R.R.G. Zögling Maaldrift Thonus, P. ja nee
08.11.1937 G-AEWE Curtiss T32 Condor Schiphol Garner, W.L. ja ja
28.11.1937 PH-FKD Koolhoven F.K.46 Ypenburg Rochat, V.P. ja nee
28.11.1937 PH-25 Schneider Grunau Baby II Ypenburg Bink de, E. ja nee
28.11.1937 PH-69 Grunau 9 (ESG) Rotterdam Krikke, IJ. R. ja nee
30.11.1937 PH-ALH Douglas DC-3-194B # onbekend ja nee
11.12.1937 PH-ALP Douglas DC-3-194B Napels Blaak, C. ja nee
17.12.1937 PH-AKC Koolhoven F.K.43 Eelde Plesman, J.C. ja ja
17.12.1937 PH-FKD Koolhoven F.K.46 Ypenburg onbekend ja nee
17.12.1937 PH-FKJ Koolhoven F.K.53 Junior Waalhaven Coppers, Th.H.J. ja nee
17.12.1937 PH-# Wolf Hirth Grunau 8 Ypenburg geen ja nee
22.12.1937 G-ADLE Beech B17R East Farleigh Bos ten, F.J.J.M. nee nee
26.12.1937 PH-36 Grunau 9 (ESG 29) Venlo Weijers, Chr. ja ja
30.12.1937 PH-ALW Douglas DC-3-194B Athene Brugman, L.A. ja nee
00.12.1937 PH-APZ Lambach HL.II Ypenburg geen ja nee
00.00.1937 PK-AFD Fokker F.VIIb-3m Cheribon onbekend ja ja
00.00.1937 PH-20 Kassel 12 Zandvoort onbekend ja ja
NEDERLANDSE ONGEVALLEN EN INCIDENTEN 1937
12.01.1937 PH-AML Koolhoven
F.K.51 5118 Amiens(F) Terug / Top
Het vliegtuig vertrok vanaf Waalhaven voor een vlucht naar Parijs.
Maar 's avonds was er nog geen bericht van aankomst en ook van de velden langs de route kon
geen bevestiging van ontvangst worden gekregen.
Opeens kwam er op Waalhaven het telegram “Bien atteri” binnen. Maar ook de volgende dag kon
nergens bevestiging
van die landing gekregen worden!
“Het vermoeden ligt thans voor de hand, dat het vliegtuig geland is op clandestiene wijze en
dat het voornemen bestaat dit vliegtuig te bestemmen voor onwettige, althans voor ongeoorloofde
doeleinden”. Doorverkoop naar Spanje dus.
Vlak daarop verklaarde de heer Koolhoven dat het vliegtuig wegens mist een noodlanding had
gemaakt op ongeveer
is niet (?HD) duidelijk, want het toestel kwam
natuurlijk wel in Spanje terecht!
Bestuurder:
A. Baumann.
Correspondentie over de mysterieuze landing van Baumann. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
13.01.1937 D-# # = Emmer-Compascuum Terug/Top
In
de namiddag landde op een perceel ingezaaid koren een Duitse eendekker.
Het toestel heeft ongeveer een kwartier aan de grond gestaan, de motor werd niet afgezet.
De inzittenden kwamen uit het toestel en vroegen aan ooggetuigen hoe ver ze van de Duitse
grens verwijderd waren. Dat was ongeveer
Hierna steeg het toestel weer op en verdween in Oostelijke richting.
Het verslag dat de burgemeester van Emmen van
het gebeurde naar de luchtvaartdienst stuurde.
(Coll. H. Dekker)
16.01.1937 PH-AIT Pander EH 120 36 Stompwijk Terug / Top
De instructeur zou met de passagier, ook een vliegtuigbestuurder, een oefenvlucht maken.
De passagier zou mogelijk in dienst treden bij het Nederlands Instituut voor Zweefvliegen
waarvan de bestuurder directeur/chef instructeur was.
Als onderdeel van de oefening zou een daling d.m.v. een vlakke vrille worden gedemonstreerd,
dat was voor de instructeur een routinematige manier om na het opslepen
van een zweefvliegtuig de Pander weer naar beneden te brengen.
Direct na het in de vrille brengen merkte de instructeur al dat het vliegtuig anders dan
anders reageerde. Wat hij ook deed, de vrille zette door en het vliegtuig sloeg tegen de grond.
Het werd geheel vernield, de passagier werd gedood, de
instructeur werd gewond.
Voor het abnormale gedrag van de Pander kon bij het onderzoek geen andere verklaring gegeven
worden dan dat de instructeur een kunstvluchtfiguur had uitgevoerd met een te
zwaar beladen toestel.
Voor kunstvlucht was het maximum gewicht van de
Pander
deze vlucht meer dan
Bestuurder: J.K. Hoekstra.
Passagier: P. Bosch(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
Op 1 januari 1937 trad de Luchtvaartrampenwet in werking. Het ongeval met de PH-AIT was het eerste ongeval dat in het
kader van die wet door de nieuwe Raad voor de Luchtvaart werd onderzocht. En dus was de uitspraak d.d. 3.5.1937 de
eerste openbare uitspraak. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
Twee foto's van het totaal vernielde toestel. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
Tenslotte een foto uit de collectie van Ed Nolte die een goed overzicht
van de ravage geeft.
19.01.1937 PH-MAG WACO UIC 3790 Mont-l'Evèque(F) Terug / Top
gerepareerd en zou door vier NLS-mensen terug naar Nederland gevlogen worden.
De oorzaak van het ongeval is niet vastgesteld. Het wekt de indruk dat de bestuurder in
een donkere cumuluswolk vliegend eerst zijn oriëntatie en daarna de macht over het vliegtuig
verloren heeft.
Ooggetuigen verklaarden “In een donkere wolk werd een vliegtuig gehoord, waarvan het
motorgeluid plotseling sterker werd. Na enige ogenblikken verscheen het vliegtuig, met
de neus vrij steil naar beneden gericht, aan de onderzijde van de wolk.
Het vliegtuig werd daarna opgetrokken op een hoogte van ca.
hebben wij gezien dat kleine onderdelen van het vliegtuig loslieten.
Vlak daarop brak de linkervleugel af daarna de rest van het vliegtuig tegen een
dijkrand te pletter sloeg”.
Het vliegtuig werd totaal vernield, de vier inzittenden werden gedood.
Bestuurder: A.R. Somer(┼)
Bestuurder: J.B.A. Tissot(┼)
Gwk: A. Hoeven(┼)
Gwk: J. Maltha(┼)
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
De hierboven genoemde bestuurders zaten op de voorste zitplaatsen maar wie van de twee
de feitelijk bestuurder was kon niet nagegaan worden.
Het vliegtuig kon vanaf beide posities bestuurd worden.
De beide andere slachtoffers, A. Hoeven en J. Maltha, waren werktuigkundigen van de NLS.
De laatste pagina's van het Franse Proces-verbal de l'Enquete. (Coll. H. Dekker)
Gevolgd door een brief van de RSL aan de Luchtvaartdienst over de proefvluchten en de -invloed van- de
positie van het zwaartepunt. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Duidelijk is wel dat er van het toestel niets bruikbaars meer over was.
(Coll. H. Dekker)
Bericht in Het Nieuws van den Dag 21.1.1937.
05.02.1937
PH-AKT
Wegens een ernstige motorstoring moest de bestuurder, al boven Het Kanaal vliegend,
terugkeren naar Eastchurch.
Bestuurder:
G.J.C. te Roller.
10.02.1937
PH-AKJ
Schade
aan de grond opgelopen Dfl. 45,-.
11.02.1937
PH-AKS
Schade aan de vleugel opgelopen terwijl het toestel aan de grond stond.
Kosten
Dfl.
114,21.
12.02.1937 PH-FKB Koolhoven F.K.46 4604 Ypenburg Terug / Top
Het toestel werd gerepareerd nadat het over de kop geslagen was. Maar in welke fase van
de vlucht dat gebeurde is mij niet bekend.
Bij deze reparatie werden de schuifkappen van de cockpit verwijderd en daarna had het toestel
dus open zitplaatsen.
Mogelijk is dit het beschadigde toestel waarvan in Vliegwereld 11.3.1937 een foto werd
gepubliceerd.
Volgens de firma Koolhoven hadden de wijzigingen
een te verwaarlozen invloed op gewicht en zwaartepunt.
Lees: toezicht op de reparatie en een BvL-keuring is
overbodig. (Coll. H. Dekker)
]
13.02.1937
PH-ALF
Op de baan lagen veel plassen en natte sneeuw. Bij de landing werd dat met kracht omhoog
geworpen en werden de flaps beschadigd.
15.02.1937
PH-AKQ
Schade
aan een antennemast terwijl het toestel op de grond stond, kosten Dfl. 36,86.
17.02.1937 D-ENUZ Heinkel
He
Noodlanding.
25.02.1937 D-OLUE Junkers W 34 = Hunsel Terug / Top
De bestuurder was in Brunswijk opgestegen voor een vlucht naar Düsseldorf.
Hij raakte verdwaald en landde in Limburg tussen Weert en Roermond.
Op 27/2 steeg
hij weer op.
Bestuurder:
Korp. Küll.
NB. Het Rotterdamsch Nieuwsblad geeft als kenmerk D-OIUI.
Bericht in het Rotterdamsch Nieuwsblad 26.2.1937.
04.03.1937 PH-AJH Koolhoven F.K.46 4601 Haamstede Terug / Top
Het toestel sloeg over de kop. Of dat bij de landing, of daarna tijdens het taxiën gebeurde,
is mij niet bekend. wel dat de gehele bovenvleugel opnieuw bekleed moest worden en dat de
propeller vernield was.
Bestuurder: J.J. Vriesendorp.
De datum 4/3 komt uit een officiële LVD-opgave, in de brief hieronder wordt echter 14/3 genoemd.
Het reparatierapport van de NV NLS. (Coll. H. Dekker)
Bericht in het Rotterdamsch Nieuwsblad 16.3.1937.
(Coll. Gerard Casius)
05.03.1937 PH-AMA De Schelde Scheldemusch 51 Gravesend(G) Terug / Top
Het toestel was vlak daarvoor naar Gravesend gebracht en er zouden proefvluchten uitgevoerd
worden door de Engelse vertegenwoordiger van “De Schelde”.
Tijdens een der door deze vlieger uitgevoerde vluchten is het vliegtuig bij het beschrijven
van een scherpe bocht door remous achter een paar hangaars neergedrukt.
Het raakte met de rechter ondervleugel de grond en is vervolgens
tegen de grond geslagen.
De
bestuurder kwam er met een paar schrammen vanaf.
Bestuurder:
R.S. Doig.
De CAA zag af van een onderzoek en dus besloot onze Luchtvaartdienst er zelf een uin te stellen.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
Illustratie van de crash uit de Scheldemusch-boekje van Hugo Hooftman.
 |
 |
09.03.1937 PH-ALB De Schelde Scheldemusch 49 Parijs(F) Terug / Top
Een melding van een incident waarover ik verder niets heb kunnen vinden!
Maar met de wetenschap dat ook het hierboven beschreven ongeval door diverse bronnen aan
de PH-ALB toegeschreven werd/wordt is het ook mogelijk dat e.e.a. op een misverstand berust.
11.03.1937 G-# Miles M.3 Falcon = Schiphol Terug / Top
Zakte
bij de landing op het nieuwe Schiphol in de modder weg.
15.03.1937 D-ITPO Focke-Wulf Fw 47D 941 Bierum Terug / Top
De bestuurder van het vliegtuig dat voor de Reichsamt für Wetterdienst te Norderney vloog
werd door mist verrast en maakte een voorzorgslanding om zich te oriënteren.
Na de weg te hebben gevraagd, steeg hij weer op zonder de komst van Nederlandse autoriteiten
te hebben afgewacht.
Daarover werd hij, na een
Nederlandse klacht, in Duitsland onderhouden.
17.03.1937 PH-AJA Fokker F.XXXVI 5348 Croydon(G) Terug / Top
Taxiënd
op het platform werd een paaltje geraakt.
17.03.1937
PH-AKQ
Schade
op de grond opgelopen Dfl. 31,60.
20.03.1937 PH-EHE Fokker F.VIIa 4984 Béziers(F) Terug / Top
Midden februari had de Nederlandse eigenaar Ch.E. Jacobs het in Toulouse staande toestel
verkocht en de nieuwe eigenaar om toezending van de papieren, en verwijdering van de
kenmerken verzocht.
Later bleek dat er met het toestel
gewoon doorgevlogen werd, mèt de Nederlandse kenmerken.
Op 20/3 is het, bestuurd door “den handelsreiziger Schuhmacher” geland op een veld bij
Bézier, ongeveer
bestuurder een kort onderhoud met de piloot had.
Direct hierna wilde de bestuurder weer opstijgen maar door het zware terrein lukte dit niet.
Boeren uit de omgeving waarschuwden de gendarme en die stelden vliegtuig en bestuurder in
verzekerde bewaring.
Twee
dagen later werd het vliegtuig door onbekenden in brand gestoken.
Zoals bekend werd het gebruikt om kostbaarheden uit Spanje te gelde te maken om wapens
voor de Spaanse Republikeinen aan te schaffen.
Bestuurder:
Schuhmacher.
25.03.1937 PH-AMX Koolhoven F.K.51 51105 Waalhaven Terug / Top
Tijdens de één-uurs vlucht in het kader van de BvL-proeven trilde de deksel van het
patronencompartiment in de vleugel open. Het werd door de luchtstroom krom
geslagen.
Bestuurder: A. Baumann.
Uit het commentaar van Baumann na de vlucht. (Coll. H. Dekker)
29.03.1937
PH-AKT
Als
gevolg van een ernstige motorstoring moest motor #2 vervangen worden, schade
Dfl. 3009,-
03.04.1937
PH-ALP
Voor aflevering verongelukt in de Verenigde Staten.
Het toestel was onderweg van Union Air Terminal (Burbank) naar North Beach Airport
(NYC) om daar ingescheept te worden voor aflevering aan KLM.
Het botste “head on” tegen de Mount Baldy (
om het leven.
Gezagvoerder: Glen C. Moser(┼)
Co-piloot: J. Wolford(┼)
B. Troyt(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
Bericht in Arizona Republic, 9.4.1937. (Coll. Chris McDoniel)
Bericht in Tubantia 5.4.1937. (Coll. Jan Evert Leeuw)
 |
 |
06.04.1937 PH-FKB Koolhoven F.K.46 4604 Ypenburg Terug / Top
Tijdens de landing raakte de linkervleugel de grond. Onderkant en aileron licht beschadigd.
Een gebruikelijke procedure was de controle van H.J. Takens op de reparatie. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
06.04.1937 OO-# # = Leur Terug / Top
De bestuurder raakte als gevolg van een defect kompas verdwaald. Na geruime tijd zoeken zette
hij het toestel wegens dreigend brandstofgebrek aan de grond.
Bericht in Het Vaderland 7.4.1937. (KB)
07.04.1937
PH-AKQ
Als
gevolg van een ernstige motorstoring moest de motor vervangen worden, schade
Dfl. 2604,09.
09.04.1937 D-IPYS Arado Ar 66 = Twente Terug / Top
De bestuurder was onderweg van Oldenburg naar Dusseldorf en raakte verdwaald.
Hij
landde op vliegveld Twente.
Bestuurder:
J. Fischer
Bericht in Tubantia 10.4.1937. (Coll. Jan Evert Leeuw)
 |
 |
10.04.1937 D-EOVE Bücker Bü 131 Jungmann = Holten Terug / Top
De leerling-vlieger van de vliegschool Essen-Mülheim raakte door de mist verdwaald en
maakte een voorzorgslanding aan de voet van de Holterberg.
Het vliegtuig bleef onbeschadigd en het werd op de dag erna door een instructeur naar
Duitsland teruggevlogen.
Bestuurder:
J. Müller.
Bericht in Het Vaderland 11.4.1937. (KB)
13.04.1937 PH-ADZ Fokker F.VIIa 2 # Terug / Top
PH-AJL Koolhoven
F.K.43 4306
De
taxiënde PH-AJL botste tegen de geparkeerd staande PH-ADZ, schade Dfl. 175,-.
17.04.1937 PH-FKA Koolhoven F.K.46 4603 Heerhugowaard Terug / Top
Onder toezicht van de instructeur werd een overlandvlucht gemaakt naar Texel.
Op de
terugweg begon de motor in toeren terug te lopen en er werd besloten tot een
noodlanding.
Aan de grond werd nog wat proefgedraaid en gesleuteld en, zonder dat een duidelijke oorzaak
werd gevonden, liep de motor bij opnieuw aanslaan zomaar weer correct.
De instructeur maakte eerst nog een proefvlucht zonder de leerling, waarna besloten werd om
toch maar samen naar Schiphol terug te vliegen.
Op
Schiphol werd geconstateerd dat de vlamdover van de carburateurverwarming
vermolmd was.
Instructeur:
A.F. Postmaa. Leerling: L. Korndörfer.
Het rapport van instructeur Postmaa over de
noodlanding die hij met leerling Korndörfer
maakte. (Coll. H. Dekker)
18.04.1937 G-ADMP de Havilland D.H.87B Hornet Moth 8082 Oostelbeers Terug / Top
De dames waren onderweg van Dresden naar Brussel en hadden het plan om een tussenlanding
te Eindhoven te maken.
Ze raakten uit de koers en zetten het toestel bij Oostelbeers aan de grond.
Ze werden per auto naar Eindhoven
gebracht en de volgende dag kwamen ze terug en stegen weer op.
Bestuurster:
M.K. Wilberforce.
18.04.1937 ZS-AIS de Havilland D.H.82A Tiger Moth = Marseille(F) Terug / Top
Op deze dag vertrok de Nederlandse sportvlieger Proost uit Pisa voor de etappe Pisa-Marseille
van zijn vlucht van Johannesburg naar Amsterdam.
Op 23/4 meldt Het Vaderland dat hij niet in Marseille is aangekomen en dat er dus reden
tot ongerustheid is.
Nader onderzoek naar de heer Proost, zijn vliegtuig en het verdwijnen van beiden heeft
niets opgeleverd.
Bericht in Het Vaderland 23.4.1937. (KB)
 |
 |
21.04.1937 PH-AGQ Koolhoven F.K.41 4105 Schiphol Terug / Top
Het toestel taxiede langs de opgebroken baan naar het platform. Vlak voor de overgang van
gras naar beton hoorden de inzittenden een geluid van iets wat brak.
Toen ze uitstapten bleek dat de staartsteun was afgerukt en het
richtingsroer was ingedrukt
Instructeur:
S. de Mul. Leerling: Verhorst.
| Het commentaar van de heer De Winter op de schadegevallen van de PH-AGQ en PH-AJN(14/5). (Coll. H. Dekker) Het rapport betreffende de taxieschade van instructeur S. de Mul. (Coll. H. Dekker)  |
 |
21.04.1937 PH-AKJ Douglas DC-2-115E 1356 Rotterdam Terug / Top
Botste
met het staartwiel tegen de grensmarkering van het veld.
22.04.1937 D-AROZ Dornier Do.18V-6 255 Schellingwoude Terug / Top
Voorzorgslanding
wegens een oliestoring.
30.04.1937 PH-AKN Douglas DC-2-115E 1360 # Terug / Top
Motor
beschadigd door het breken van een zuiger.
02.05.1937 PH-FKA Koolhoven F.K.46 4603 Eindhoven Terug / Top
PH-19 Grunau 9 (ESG
29)
=
Tijdens het naar de baan taxiën zag de bestuurder weliswaar dat ook de PH-19 door een
auto die kant op werd gesleept. Toch overtuigde hij zich niet goed of hij ongehinderd
kon starten.
Op het ogenblik dat het vliegtuig startte, stopten auto en zweefvliegtuig.
Net toen het loskwam werd het door de wat vlagerige wind enigszins naar rechts gezet,
daardoor raakte het rechter wiel van het vliegtuig de bovenrand van de
voorruit van de auto.
Door de botsing zakte het vliegtuig nog wat door en raakte vervolgens de spantoren van
de ESG, zakte op de grond en kwam schuivend, een kwart cirkel beschrijvend
tot stilstand.
Toen de bestuurder het vliegtuig zag aankomen probeerde hij achteruit rijdend zoveel
mogelijk ruimte te scheppen. Tja, daar stond dat zweefvliegtuig.
Dat werd dus
èn aangereden èn aangevlogen! Het werd totaal vernield.
Bestuurder PH-FKA: J.P.M. Rooyakkers. Bestuurder PH-19: H. van Waveren.
Bestuurder van de
auto: M.P.C. van den Heuvel.
De openbare uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart. (Coll. H. Dekker)
Gevolgd door het rapport van havenmeester Castendijk. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Links het ongevallenrapport van de PH-19 met hieronder een situatieschets. (Coll. H. Dekker)  |
05.05.1937 PH-AKI Douglas DC-2-115E 1355 Boulla(SX) Terug / Top
Het toestel kwam van Rhodos en zou landen op Athene-Dekelia. Volgens de weerberichten
was het weer langs de route goed genoeg en was het zelfs nog aan het opklaren.
Dekelia meldde 3-
Toen de “Kievit” echter het dal waarin Dekelia lag naderde, woedde daar een hevig onweer.
De bestuurder probeerde enige malen het veld te bereiken maar dat mislukte.
Onderwijl verplaatste de bui zich (of werd groter) in de richting van de zee.
Hierdoor werden bijvoorbeeld de Piraeus en Athene aan het oog onttrokken.
Maar ook dreigde een veld, dat de gezagvoerder bij het rondcirkelen al een paar keer
waargenomen had als geschikt voor een noodlanding, uit zicht te raken.
Hij
besloot daarom tot een onmiddellijke noodlanding.
De
landing verliep vlot, maar tijdens de uitloop reed het toestel na zo'n
enige kuilen, waardoor het opsprong en het rechter onderstel ernstig werd beschadigd.
Het vliegtuig maakte een halve draai naar rechts en botste tegen een huisje, waarna het
tot stilstand kwam. De passagiers waren voorbereid, maar hadden slechts enkele schokken
gevoeld. Ze konden ordelijk het toestel verlaten.
De volgende dag werden de passagiers opgehaald door de PH-AKS.
Bestuurder: J.J. Moll. Co-piloot: N.W. Bos. Boordwerktuigkundige: C. Spaans.
Telegrafist: P.A.J.M. Hirdes.
Bericht in Het vaderland 6.5.1937. (KB) Het rapport van gezagvoerder Moll aan de chef
Vliegdienst. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
 |
Foto's in de Telegraaf 8.5.1937.  |
Zomaar in een bakje op een DSC-conventie! (Coll. H. Dekker)
 |
 |
07.05.1937 PH-IPM General A. Monospar ST-25 Jubilee 51 Noordwijk Terug / Top
Wegens snel opkomende mist moest een noodlanding op het strand vijf km ten Noorden van
Noordwijk-Radio gemaakt worden. Het toestel sloeg over de kop en werd zo ernstig beschadigd
dat het afgeschreven moest worden.
Een andere bron zegt echter dat de beschadiging nog wel meeviel, maar dat het toestel te
dicht bij de vloedlijn stond en door de volgende vloed
overspoeld werd.
Bestuurder:
W.A. Rademaker.
| Het BvL werd door de Luchtvaartdienst geschorst.
(Coll. H. Dekker) Van de site geschiedeniszeeland.nl heb ik onderstaand fragment gekopieerd.  |
 |
13.05.1937 PH-AED Fokker F.VIII 5041 # Terug / Top
Propellerschade
op de grond, Dfl. 182,50.
13.05.1937 PH-AKD Koolhoven F.K.43 4309 # Terug / Top
Schade
op de grond, Dfl. 186,62.
14.05.1937 PH-AJN Koolhoven F.K.41 4106 Schiphol Terug / Top
Bij het wegtaxiën van de opstelplaats bleef de staart haken achter een metalen plaat.
Die was daar in het hoge gras neergelegd en niet gemarkeerd.
De schade
was vrij ernstig, de reparatie duurde een week.
Bestuurder:
A.F. Postmaa.
Het rapport van instructeur Postmaa. (Coll. H. Dekker)
17.05.1937 PH-# # # Boven-Smilde Terug / Top
PH-# # #
van Eelde waar ze deelgenomen hadden aan het vliegfeest.
Boven Boven-Smilde brak de kabel en werden beide toestellen aan de grond gezet.
20.05.1937 PH-# Rumpler = Castricum Terug / Top
De Eerste Zaanse ZC had medio 1935 een Rumpler van de LVA op de kop getikt en daar werd
grondtraining op gegeven. Op eerste Pinksterdag zou worden getraind en gemakshalve werden
de vleugels van het vehikel de dag ervoor al buiten gelegd.
Toen men op die mooie Pinksterdag arriveerde bleken de schapen de vleugel 'afgegraasd'
te hebben. Exit Rumpler.
21.05.1937 PH-AKB Koolhoven F.K.43 4307 Ypenburg Terug / Top
Harde
landing, schade Dfl. 74,29.
21.05.1937 D-IDHO Arado Ar 66c 828 Zijldijk Terug / Top
De bestuurder was de weg kwijt en bovendien begon z'n brandstofvoorraad nogal te slinken.
Hij maakte een oriëntatielanding bij Zijldijk (bij Roodeschool) en vroeg aan voorbijgangers
zijn positie.
Toen hij die wist, wilde hij weer opstijgen maar tijdens deze lange startaanloop
(hij had de wind in de rug) raakte hij een passerende fietser en daarna een geparkeerd
staande auto.
Het toestel werd zwaar beschadigd, onderstel eraf, propeller gebroken en ondervleugel
een stuk korter. De fietser kwam om het leven.
De bestuurder moest in Duitsland voor de krijgsraad verschijnen.
Bestuurder: F. Jäckel.
Fietser: M. Schooneveld(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
Verschillende bronnen geven een verschillende beschrijvingen. De dagbladpers schrijft dat het bij de landing
gebeurde, een collega-historicus zegt dat
het bij het weer opstijgen gebeurde.
Bericht in Het Vaderland 21.5.1937. (KB)
 |
 |
22.05.1937 PH-AKB Koolhoven F.K.43 4307 Ypenburg Terug / Top
De schade van de vorige dag was snel gerepareerd want voor deze dag wordt weer een
grondschade aan het onderstel (Dfl. 55,69) opgegeven.
22.05.1937 PH-ALH Douglas DC-3-194B 1935 # Terug / Top
Grondschade
aan hoogteroer, Dfl. 74,29.
23.05.1937 Düsseldorf III Vrije ballon = Den Haag Terug / Top
Na een ballonwedstrijd vanuit Düsseldorf landden er zeven ballons in ons land.
Mij bekend zijn Hooge Vuursche, Liesbosch, Vogelenzang, Noordwijk, Boschjes van Poot en
's avonds nog twee in Den Haag.
Eén daarvan landde achter de Kwartellaan en vernielde over een lengte
van
militaire telefoonleiding.
Bij de andere landingen ontstond geen vermeldenswaardige schade.
NB. De beschrijving in Het Vaderland is wat onduidelijk over het correcte aantal, zes of zeven.
Bericht in Het Vaderland 24.5.1937. (KB)
 |
 |
25.05.1937 PH-ALF Douglas DC-2-115L 1585 # Terug / Top
Tijdens
de start ging de cabinedeur open en werd beschadigd.
28.05.1937 PH-ALF Douglas DC-2-115L 1585 # Terug / Top
Schade
aan de grond, Dfl. 70,90.
00.05.1937 PH-AJG de Havilland D.H.82 Tiger Moth 3190 # Terug / Top
Kort na de start raakte een bout van het onderstel los en dat betekende een landing op
één wiel. Het toestel werd slechts licht beschadigd.
00.05.1937 PH-AJZ Koolhoven F.K.41 4107 # Terug / Top
Licht
beschadigd, in mei werd de reparatie gekeurd. Het BvL is niet geschorst
geweest.
00.05.1937 PH-APM Koolhoven F.K.46 4606 Haamstede Terug / Top
Bij de start vanaf het strand kwam het toestel in een mui terecht en vloog over de kop.
Alleen de schroef werd beschadigd.
Het toestel was op het strand geland
omdat de bestuurder in zee wilde baden!
05.06.1937 PH-AKP Douglas DC-2-115E 1362 Schiphol Terug / Top
Na de landing taxiede het toestel naar het platform. De motoren werden afgezet en de
hoofdschakelaar uitgezet.
Op dat moment merkte de bestuurder dat de druk snel terugliep en dat het gewenst was dat
er wat druk bij werd gepompt.
Bij de uitvoering daarvan maakte de boordwerktuigkundige een essentiële fout, hij bediende
de kraan foutief en vlak daarop klapte het linker wiel in.
De linkervleugel werd ernstig beschadigd en ook de propeller liep schade op.
Ook een grondwerktuigkundige kwam even klem te zitten onder de vleugel, maar die werd
daarbij gelukkig maar oppervlakkig
gewond.
Hierna drong het RSL aan op een vergrendeling op deze handle en die werd ook inderdaad
aangebracht.
Gezagvoerder: P. Noomen. Telegrafist: G.J.C. Overweg. Boordwerktuigkundigen: A. Dettingmeijer
en H.H. Sijbrant.
BWK Dettingmeijer en dhr. De Winter maakten een rapport van het gebeurde. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
Dat de BB-vleugel vervangen moest worden is wel duidelijk! (Coll. H. Dekker)
 |
 |
06.06.1937 PH-ARA Cierva C.30A 743 Waalhaven Terug / Top
Het toestel zou naar Ypenburg overgevlogen worden om daar te demonstreren.
De bestuurder bereidde de vlucht op de normale manier voor, wèl bracht hij de rotor op een
iets hoger toerental i.v.m. de hoge luchttemperatuur en de geringe
windsnelheid.
Het relaas van de bestuurder over de start wijkt af van dat van een getuige.
De
bestuurder had de indruk dat de autogiro na het loskomen zo'n
weer raakte en dat toen het onderstel bezweek, het toestel kantelde en op de zij liggend
tot stilstand kwam.
De getuige, een politieagent, nam waar dat het toestel al tijdens de aanloop scheef begon
te hangen en dat toen de rotor al de grond raakte.
Hoe het ook zij, de feitelijke oorzaak was het breken van een lasverbinding in het rechter
onderstel. De autogiro werd zwaar beschadigd en niet meer gerepareerd.
Het
wrak werd naar Engeland verkocht.
Bestuurder:
H.J. van der Velden.
De rivierpolitie was kennelijk ook belast met de verkeersregeling der luchtvaartuigen! (Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
Bericht in Het Vaderland 7.6.1937. (KB) Schets van de schade aan het rechter onderstel. (Coll. H. Dekker)  |
Twee foto's van de restanten. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
09.06.1937 PH-AGQ Koolhoven F.K.41 4105 Soesterberg Terug / Top
Op 9 juni werd het toestel op Soesterberg in reparatie genomen. De beschadigingen waren
ontstaan doordat de motor aangeslagen werd met teveel gas en zonder blokken voor de wielen.
Het triplex van de onder- en zijkant van de romp werd gerepareerd en ook was de stijl van
romp naar linker stabilo geknikt.
Op 14 maart werd er een testvlucht mee uitgevoerd en gaf de chef-TD zijn goedkeuring om
het toestel door de lucht naar Waalhaven ter verdere afwerking over te vliegen.
De verklaring van de NLS aan de Luchtvaartdienst over de reparatie op Soesterberg en de toestemming van
Jhr.Ir. A. Krayenhoff om het toestel over te vliegen. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
Bestuurder: Q. Tepas.
daarna op Ypenburg. Daar werd hij door Haagsche politie gebeld om informatie over een (te)
laag vliegend vliegtuig.
Nou, daar wist hij dus alles van. En hij kreeg dus een proces-verbaal.
Opmerkelijk was echter dat hij zich van geen kwaad bewust was, omdat de Luchtvaartwet in
het betreffende artikel over laagvliegen met één-motorige vliegtuigen spreekt en hij in
een twee-motorig toestel vloog.
Helaas, kennelijk dienen de piloten ook alle verschillende
Algemene Politieverordeningen te kennen want in die van Den Haag wordt dit onderscheid
niet gemaakt!
Bestuurder: H.M. Schmidt Crans.
 |
 |
16.06.1937 PH-ALR Douglas DC-3G-194 1939 Jhansi(VT) Terug / Top
Wegens een motorstoring moest een voorzorgslanding gemaakt worden tussen Allahabad en Jodhpur.
Dezelfde dag weer opgestegen.
Gezagvoerder: G.J. Geysendorffer. Tweede piloot: C. de Wijs.
Boordwerktuigkundige: J.
Deltenre. Marconist: C.H. van Beukering.
Bericht in Het Vaderland 16.6.1937. (KB)
17.06.1937 76 Koolhoven F.K.46 4608 Poortugaal Terug / Top
Tijdens een testvlucht met dit nog niet aan de LVA afgeleverde toestel brak de schroef
en moest de Koolhoven invlieger een noodlanding maken.
Bestuurder:
Th.H.J. Coppers.
Bericht in Het Vaderland 18.6.1937. (KB)
19.06.1937 PH-ALH Douglas DC-3-194B 1935 Berlijn(D) Terug / Top
Bij het taxiën op vliegveld Tempelhof reed het toestel tegen een hek.
De schade aan
het stabilo/hoogteroer bedroeg Dfl. 78,-.
19.06.1937 PH-ALO Douglas DC-3-194B 1937 Eelde Terug / Top
De bestuurder moest wegens motorstoring een noodlanding maken. Cilinder #6 van motor #1
bleek gescheurd. Zuiger en cilinder werden ter plekke vervangen.
20.06.1937 PH-8 R.R.G. Zögling AZ.1 = Twente Terug / Top
's Middags omstreeks zes uur landde de PH-8 en kwam, vermoedelijk als gevolg van een
rukwind, na de uitloop in de sloot bij de Holthuizerweg terecht.
Hierbij sloeg het een kwart slag om en raakte daarbij een toekijkend meisje.
Ze liep
een gebroken rechter arm op.
Bestuurder:
J. van U.
Bericht in Tubantia 21.6.1937. (Coll. Jan Evert Leeuw)
21.06.1937 PH-AKO Douglas DC-2-115E 1361 Eelde Terug / Top
Bij het taxiën reed het toestel over een staartwielsteunijzer dat was blijven liggen.
Nu sprong het echter omhoog en beschadigde het hoogteroer. Schade Dfl.
115,10.
27.06.1937 PH-52 Schleicher Anfänger = # Terug / Top
PH-64
R.R.G. Zögling
=
Op deze datum verongelukte een zwever van de Aëro Vereniging Amersfoort.
Verder heb ik hierover geen informatie, alleen dat het één van deze twee toestellen geweest
moet zijn.
28.06.1937 PH-AGQ Koolhoven F.K.41b 4105 Princenhage Terug / Top
De bestuurder, een leerling van de Rijksopleiding tot Bestuurder van Verkeersvliegtuigen,
zou een overlandvlucht Schiphol-Eindhoven-Ypenburg-Schiphol maken waarbij in Eindhoven
getankt moest worden.
Tegen 15.30 vertrok hij weer van Eindhoven en om 16.00 uur cirkelde hij boven het
St. Luciagesticht te
Tilburg. Daar werd de a.s. schoonmoeder van de bestuurder verpleegd.
Na
op een hoogte van 70 à
legde hij, een beetje gas gevend, het toestel weer vlak, waarbij hij wellicht het ook
een beetje optrok.
Getuigen zagen toen de rechtervleugel omlaag gaan en het toestel plotseling naar beneden
duiken.
Het dook onder een hoek van 65 à 75 graden, zonder een draaiende beweging uit te voeren,
tegen de grond. Bij de val heeft het vliegtuig ook nog de kruin van een boom afgerukt en
een andere boom ontworteld.
Het vliegtuig werd vrijwel geheel vernield, de bestuurder overleed 10 minuten
na het ongeval.
Geruchten die de ronde zouden doen over de kwaliteit van het betreffende toestel onder de
leerlingen van de Rijksopleiding, konden noch door gesprekken met hen, noch door kwalitatief
onderzoek aan delen van het wrak, worden bevestigd.
Bestuurder: J.M. Hommels(┼)
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
Het Proces-Verbaal van de politie te Princenhage. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
Het geheel vernielde toestel in de tuin van Van Haperen. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
06.07.1937 D-# # = Goor Terug / Top
Tubantia meldt dat een Duits vliegtuig een noodlanding maakte op een stuk opgespoten
terrein nabij de Hengelerbrug. Het had een defect aan een leiding en steeg na een
kwartier weer op.
De verslaggever vermoedt dat dit hetzelfde toestel was dat om ca. 17.00 uur enige tijd
boven de sluis van Wiene Ambt-Delden cirkelde.
Bericht in Tubantia 7.7.1937. (Coll. Jan Evert Leeuw)
 |
 |
07.07.1937 PH-ALS Douglas DC-3-194B 1940 # Terug / Top
De
schade wordt omschreven als “standaard geraakt”.
08.07.1937 PH-AME De Schelde Scheldemusch 52 Vlissingen Terug / Top
Bij de landing raakte het toestel licht beschadigd doordat het neuswiel uit de vork schoot.
Met iets bredere moeren was het euvel verholpen.
Het incident(je) was niet bij de Luchtvaartdienst gemeld en die vroeg dus om opheldering. Rechts het antwoord.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
09.07.1937 PH-61 Dittmar Condor I = De Heul Terug / Top
“De Blauwe Vogel” werd opgesleept door de PH-AJI van het Nederlands Instituut voor
Zweefvliegen.
De bedoeling was om de derde proef voor het C-brevet, een
afstandsvlucht van tenminste
af te leggen. Hij startte zonder valscherm, het valscherm van het Instituut werd geregeld
uitgeleend aan de Haagsche zweefvliegclub die er zelf geen had.
Zo ook deze keer. De bestuurder had als tactiek om onder een cumulus thermiek op te pikken
en dan de stijging in de
wolk voort te zetten. Blindvliegend dus.
Ten
oosten van Leiden deed hij dat nog een keer. Hij steeg in de wolk door tot
daar begon het onrustig te worden en merkte hij dat z'n snelheidsmeter haperde, althans
schokjes vertoond. Bovendien had hij het gevoel dat hij hoogte verloor.
Opeens schoot hij de wolk uit en toen pas bleek dat hij in de wolk gedesoriënteerd was geraakt.
De Condor was dan ook niet uitgerust met blindvlieginstrumenten.
Hij bevond zich in een rugvrille en na de aanvankelijke paniek begon hij in te grijpen.
Hij duwde de knuppel naar voren, gaf tegenvoetenstuur en -aileron. Hierbij werd hij met
z'n hoofd tegen de cockpitkap geslagen, die raakte los maar bleef wel aan het toestel
vast zitten.
Vlak daarop hoorde hij een hevige knal en zag de linkervleugel afbreken ongeveer bij de
stijlaansluiting. Dat betekent dat er
van twee meter was blijven zitten.
Het vliegtuig raakte in een tolbeweging en nogmaals zag hij kans met 'prikken' en tegentrappen
het toestel weer min of meer rechtuit te laten vliegen.
Met een snelheid van ongeveer 200 km/u suisde het toestel naar beneden terwijl de bestuurder
de knuppel helemaal naar rechts en het voetenstuur helemaal naar links hield om de zaak
rechtuit te laten bewegen. Van manoeuvreren was natuurlijk geen sprake meer.
Alleen met het hoogteroer was nog enige invloed
mogelijk. Op een hoogte van ca
had hij het toestel horizontaal en begon de
manoeuvre om heelhuids aan de grond te komen.
Toen hij vlak boven de grond was trapte hij rechts helemaal uit zodat de hele rechtervleugel
de zaak afremde, trok de neus van het toestel nog op zodat het, met nog steeds voorwaartse
snelheid, terugviel op de staart.
De staart brak af en met een enorme slip tuimelde de rest van de romp in een sloot.
De
cockpitsectie bleef intact en ook de bestuurder liep geen schrammetje op. Zelfs
geen natte voeten.
Bestuurder:
J.H. van der Meer.
De uitspraak na het onderzoek door de Raad voor de Luchtvaart. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
 |
Bericht in Het Vaderland 26.11.1937.(KB)  |
Het RSL deed onderzoek naar de hout-eigenschappen "van eenige onderdeelen van het
zweefvliegtuig PH-61". (Coll. H. Dekker)
 |
 |
En tenslotte twee foto's van de wrakstukken uit een album van ir. A.G. von Baumhauer. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
15.07.1937 PH-AKT Douglas DC-2-115H 1366 # Terug / Top
Hagelschade.
15.07.1937 PH-ALT Douglas DC-3-194B 1941 Athene(SX) Terug / Top
De “Torenvalk” (vlucht #455) krijgt een gescheurde cilinder en loopt een week vertraging op.
Geyssendorffer brengt met de PH-ALV “Valk” en nieuwe cilinder en neemt op de terugweg
passagiers en post mee.
Gezagvoerder: G.M.H. Frijns. Co-piloot: H. Groeneveld. Boordwerktuigkundige: P.B. Blok.
Telegrafist: S. v.d. Molen.
Bericht in Het Vaderland 16.7.1937. (KB)
17.07.1937 PH-AKF Douglas DC-2 = # Terug / Top
Draad
geraakt.
18.07.1937 PH-ALA Koolhoven F.K.46L 4609 Ypenburg Terug / Top
Bij de nadering werd de slip te lang doorgezet zodat het linker wiel en de linker vleugeltip
de grond raakten.
Het toestel ging langzaam op de neus staan, de linkervleugel werd beschadigd, de propeller
vernield en de romp gedeeltelijk
ontzet.
Bestuurder:
C. van 't Groenenwout.
De havenmeester van Ypenburg lichtte de Luchtvaartdienst in en die besloot om geen onderzoek in te stellen.
(Coll. H. Dekker)
 |
 |
22.07.1937 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) = Eindhoven Terug / Top
Bij
harde landing A-bok gekraakt.
Bestuurder:
Kok.
28.07.1937 PH-ALF Douglas DC-2-115L 1585 Brages(OO) Terug / Top
Het
toestel dat de dienst op Parijs vloog, met tussenlanding op Haren, was daar
weer opgestegen.
Alle
(7) getuigen verklaarden dat hun aandacht het eerst getrokken werd door het
abnormale geluid. Toen zat het toestel nog in de wolken en was dus niet
zichtbaar.
Ze zagen het toestel op een hoogte van ca.
direct dat het een rookspoor achterliet, sommigen dachten dat
hij aan het luchtschrijven was.
Ook zagen ze delen van het vliegtuig vallen.
Dat is een van de mysteries van dit ongeval,
tot een kilometer of 5 à 6 voor het punt van inslag werden van het vliegtuig afkomstige
voorwerpen gevonden,
zoals een nooddeur (3km), de half verschroeide pet van de co-piloot
en talloze
min of meer verbrande of gesmolten onderdeeltjes.
En op de laatste
al menselijke resten.
Met
een enorme klap sloeg het vliegtuig in de grond, de motoren zaten 2½ meter
diep,
en omdat het vliegtuig net getankt had ontstond er een enorme vuurzee
zodat het zeker
twee uur duurde voor het wrak benaderd kon worden.
Alle
inzittenden (15) kwam om het leven.
Zoals
gezegd, een duidelijke oorzaak is nooit gevonden, voor iedere veronderstelling
van de onderzoekers waren bewijzen zowel voor als tegen.
Gezagvoerder: C.Th.R. Steensma(┼)
Co-piloot: G. Geering(┼)
Telegrafist: B. Ludekuize(┼)
Stewardess: M.J. van der Laan(┼)
Passagiers: A. Bloem(┼); W. Canton(┼); M. Goldbloom(┼); B.F. Mun(┼); N. Nathans(┼);
C. Tondreau(┼); R. Tondreau-Tollenaere(┼); R. Trillo(┼); F. Wetzlar(┼); H. Wapperom;
G. Whitehouse(┼).
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
Een aantal
bladzijden uit het Belgische onderzoeksrapport.
(Coll. H. Vandenbosch)
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Dit staartstuk was eigenlijk het enige nog herkenbare deel van het vliegtuig.
(Coll. H. Dekker)
Er bestaat een groot aantal foto's van deze ramp.
Hieronder een pagina uit een fotoalbum van ir. A.G. von Baumhauer. (Coll. H. Dekker)
28.07.1937 PH-AMH De Schelde Scheldemusch 54 Schiphol Terug / Top
De Scheldemusch was sedert 7 juli op Schiphol gestationeerd om KLM-vliegers ervaring te
laten opdoen met een neuswielvliegtuig.
Tijdens een dergelijke vlucht vloog de bestuurder ca. vijf kilometer ten Zuiden van het veld
toen hij opeens een harde klap hoorde waarna het toestel hevig begon te trillen en naar
links over te hellen.
Hij sloot het gas en schakelde het contact uit. Toen het vliegtuig was snelheid verloor,
werd het trillen minder.
Bij oplopende snelheid werd het weer erger zodat de bestuurder zeer behoedzaam richting veld
zweefde. Daar
maakte hij een goede landing.
Het bleek dat een inspectieluik aan de linker ondervleugel opengeklapt en afgebroken was,
het was daarna tegen de schroef geklap en daar was een stuk van
ongeveer
afgebroken.
Bestuurder:
H.C.M. Hakkenberg van Gaasbeek.
Het relaas van bestuurder Hakkenberg van Gaasbeek.
(Coll. H. Dekker)
29.07.1937 PH-AKN Douglas DC-2-115E 1360 # Terug / Top
Grondschade,
vleugeltip beschadigd.
30.07.1937 SP-# # = Twente Terug / Top
Twee Poolse toestellen (SP-BMK en SP-BKO) maken op 30/7 een tussenlanding op weg naar de
Wereldjamboree op Ypenburg.
De volgende dag arriveerden nog de SP-AYK en SP-857 en nog een motortoestel en zwever die
beide mij niet bekend zijn.
Alle
zes vertrokken 31/7 weer, maar één motortoestel had motorstoring en moest
achterblijven.
De twee onbekende toestellen waren ongetwijfeld de SP-ZHP en SP-860, die waren tijdens
de Jamboree ook in Nederland.
 |
 |
01.08.1937 PH-59 Grunau 9 (ESG) 4 serie I Teuge Terug / Top
De
leerling ontkoppelde op
ca. tien meter stak hij zonder enige noodzaak het toestel naar de grond.
Het stuiterde weer omhoog maar vanaf acht meter herhaalde hij deze manoeuvre.
Daarbij brak de spanbok, de schaats en diverse spanten.
Op 8.2.1938 was de
reparatie voltooid.
Bestuurder:
J. Polak.
Ongevallenrapport 1937-1. (Coll. H. Dekker)
01.08.1937 PK-SAP de Havilland D.H.60G Moth Major 5083 Bandoeng(PK) Terug / Top
De bestuurder was vermoedelijk verdwaald en na lang zoeken, toen het donker begon te
worden, besloot hij tot een noodlanding.
Bij de nadering afgegleden en in brand gevlogen. Totaal verloren gegaan, de passagiere
kwam om het leven.
Bestuurder: K.P. Schütt
Passagier: R. Weber(┼)
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
06.08.1937 PH-27 Schleicher Anfänger = Teuge Terug / Top
De leerlink trok te steil op waardoor de kabel brak. Hierna dook hij onder een hoek
van 60° tegen de grond. Rechtervleugel voor- en achterligger bij beslag gebroken.
Bestuurder: G.F. Kuyper.
Ongevallenrapport 1937-2. (Coll. H. Dekker)
De (Nederlandse) bestuurder startte vanaf Schiphol met de bedoeling naar Texel te vliegen.
Door de zware mist raakte hij uit de koers en zette zijn toestel aan het Bezuidenhout aan
de grond. Toen de mist was opgetrokken steeg hij weer op.
Bestuurder:
A. Jacobs.
Bericht in Het Vaderland 9.8.1937. (KB)
09.08.1937 PH-AEB Fokker F.VIIa 3 Schiphol Terug / Top
PH-AKD Koolhoven
F.K.43 4309
Tijdens het taxiën botste de PH-AEB tegen de geparkeerd staand F.K.43 “Dar”.
De rechtervleugel van de “Dar” werd ernstig beschadigd, het rechter hoogteroer van
de PH-AEB moest vervangen worden.
Bestuurder PH-AEB: P.A. Deenik.De melding aan "Den Heer Directeur" en een rapportje met een beschrijving van de schade aan de PH-AKD.
(Coll. H. Dekker)
|
 |
Inspecteur De Winter heeft de hieronder ook omschreven reparaties gecontroleerd.
(Coll. H. Dekker)
09.08.1937 PH-28 Koekoek ZZ-3 Teuge Terug / Top
Na
een normale lierstart ontkoppelde de bestuurder op
Het toestel helde toen ongeveer 10° achterover. Toeschouwers zagen hem toen zonder reden
maximale roeruitslag naar rechts geven, het vliegtuig maakte dus een zeer scherpe bocht
en raakte eigenlijk tegelijk in een tolvlucht.
Na een halve slag dook het onder een hoek van 60° tegen de grond en werd zodanig beschadigd
dat
repareren niet meer overwogen werd.
De
bestuurder kwam er wonderwel met wat schaafwonden en een verzwikte enkel vanaf.
Bestuurder: M.J. van Schayck.
Deze foto uit de collectie H. Vrielink heb ik van de site van
Roy Wassink ("Het geheugen van Teuge") geplukt.
Ongevallenrapport 1937-3. (Coll. H. Dekker)
10.08.1937 PH-FKB Koolhoven F.K.46 4604 Schiphol Terug / Top
De bestuurder zou de laplandingsproef ter verkrijging van Vliegbewijs A gaan uitvoeren.
Nadat hij tot
standgas draaiende motor.
Bij het afvangen trok hij wat te fors door en steeg het toestel weer tot vijf meter hoogte,
hij gaf echter geen gas bij zodat het toestel snel doorzakte en ook nog wat naar links
begon over te
hellen.
Bij de aanraking met de grond bezweek het linker landingsgestel en werd ook de linkervleugel
beschadigd. Daarna raakte ook de rechtervleugel de grond en
ging het vliegtuig op de neus staan.
Bestuurder:
J.C. Hopman.
Inspecteur De Winter doet verslag van z'n onderzoek en Chef TD Franse van de reparatie. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
11.08.1937 PH-AMZ Koolhoven F.K.52 5201 Soesterberg Terug / Top
Het toestel zou op Soesterberg voorgevlogen worden voor militaire autoriteiten.
De
start was tegen 16.30 uur en eerst werden op 700 à
Na afloop hiervan steeg de bestuurder naar ongeveer
steile duik in.
De helling van de duik werd door de bestuurder
verminderd naarmate de hoogte geringer werd.
Het
uit de duik halen van het vliegtuig op een hoogte van 800 tot
vrij
snel, waarna het vliegtuig op ca.
Tijdens het laatste deel van de duikvlucht liep het vliegtuig rechts uit.
Hierna werd steil
opgetrokken naar een hoogte van ongeveer 600-
weer gevolgd door een linker Immelmann.
Tijdens het uit de duik halen van het vliegtuig hebben onderdelen losgelaten; eerst
het trimvlak van het richtingsroer, daarna andere delen.
Daarna werd een flauwe dalende linkerbocht gevlogen, waarbij op de grond waarneembaar
was dat bovenzijde van kielvlak en richtingsroer verdwenen waren. Nadat het toestel
boven de NW-hoek van het veld was aangekomen werd een heel langzaam gevlogen rechter
dalende bocht. Tijdens die bocht raakte het toestel in een tolvlucht waaruit het zich
niet meer herstelde. Na twee slagen sloeg het tegen de grond en vloog in brand.
Beide inzittenden kwamen om het leven.
Het verslag van het ongevalsonderzoek en de getuigenverklaringen bevestigen niet het
wel eens gepubliceerde verhaal dat de bestuurder geprobeerd had gebruik te maken van
zijn parachute, maar dat deze aan het staartvlak was blijven haken.
Beide parachutes werden in het wrak aangetroffen. Wèl werd zijn stoffelijk overschot,
nadat de brand geblust was, vlak naast de romp aangetroffen.
Over de oorzaak van de ramp verschillen de meningen. De officiële lezing is dat het
losraken van delen in gang gezet werd door trillingen en dat de bestuurder weliswaar
besefte dat er 'iets' met de besturing aan de hand was maar er tot aan de tolvlucht
vanuit ging dat hij het toestel gewoon kon landen.
Frederik Koolhoven was het hier totaal mee oneens. Volgens hem was er juist speciale
aandacht geschonken aan het trillingvrij maken van de constructie, en was de bestuurder
(tegelijkertijd constructeur) zeer goed op de hoogte van de gevaren van trillingen.
Hij had er in zijn vorige betrekking in Duitsland wetenschappelijk onderzoek in het
laboratorium èn bij vliegproeven naar gedaan.
Het trimvlak en de rest van de achterste stuurorganen zouden volgens zijn lezing
weggeslagen zijn door een deel van de losgeslagen cockpitkap.
Bestuurder: A. Baumann(┼)
Waarnemer: E.H. Maan(┼)
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
De uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart. (Coll. H. Dekker)
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| Een teruggevonden deel van de cockpitbeglazing. (Coll. H. Dekker) Krantenknipsel uit collectie Jan Evert Leeuw.  |
 |
15.08.1937 F-APZA de Havilland D.H.87B Hornet Moth 8119 Gorinchem Terug / Top
De bestuurder was onderweg van Schiphol naar Brussel maar raakte onderweg door slagregens,
laaghangende bewolking etc. de weg kwijt.
Hij landde op een weiland naast het veld van de plaatselijke voetbalclub “UNITAS”, vroeg daar
de weg en
steeg weer op.
Bestuurder: M. Lauwick.
De identiteit van het vliegtuig vormt een probleem. Het Rotterdamsch Nieuwsblad noemt het gedeeltelijke kenmerk F-APZ.
Dat leidde naar de Horneth Moth F-APZA want die stond destijds ingeschreven t.n.v. Herve Lauwick.
Maar Het Vaderland noemt het een Caudron en in de F-APZ-serie is mij maar één Caudron bekend, de F-APZZ.
Kortom, als u dit probleem kunt oplossen bent u zeer welkom!