Opsomming van de bekende ongevallen en incidenten in 1934
Herman Dekker: Contact
Uw commentaar in de vorm van aanvullingen (foto's!) en/of correcties wordt zéér op prijs gesteld!
Laatste wijzigingen bij: D-URIS 16/10; ADZ 26/3; G-ACYT 6/12; AEI 12/12; AIZ 6/12
06.01.1934 PH-OST Pander S.4 Postjager 46 Batavia(PK) Terug / Top
Vlak na de start voor de terugvlucht naar
Nederland ontstond er een probleem met de brandstofdruk, eerst met die van
motor #2 maar daarna begon ook die van #3 terug te lopen. Het toestel keerde
terug en na reparatie, het schoonmaken van de filters, vertrok het alsnog.
Gezagvoerder: J.J. Geysendorffer. Co-piloot: D.L. Asjes. Telegrafist: K. van Straaten.
07.01.1934 PH-OST Pander S.4 Postjager 46 Calcutta(VT) Terug / Top
Na de landing en het bijvullen van brandstof
en olie bleek motor #1 niet meer te starten. Het bleek dat de eclipse-starter,
die met een flens op zes bouten aan de motor bevestigd was, over deze flens was
doorgescheurd. De starter hing dus nog aan een flensdeel en twee bouten. Een
plaatselijk aluminiumfabriek was zo bereidwillig om op zondag een nieuwe flens
te gieten en op maat te draaien zodat de reis de volgende ochtend toch voortgezet
kon worden.
Bemanning: als hierboven.
14.01.1934 PH-AIR Fokker F.XVIII 5311 Karachi(AP) Terug / Top
Bij de landing braken er twee gondelbuizen
van de motorophanging.
Gezagvoerder: G.M.H. Frijns. Co-piloot: J.J. Abspoel. Boordwerktuigkundige: C.A. Bruijnenstein. Telegrafist: G. van Zadelhoff.
Het RSL-rapport betreffende de materiaalcontrole (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
20.01.1934 PH-AJH Koolhoven F.K.46 4611 Waalhaven Terug / Top
Bij een inspectie werd geconstateerd dat de buis van de onderstel-as naar de ondervleugel verbogen was. Men vermoedden dat hard remmen de oorzaak was. Na controle werd het toestel de dag daarna overgevlogen naar Schiphol. Dáár raakte bij de verder normale landing en normaal remmen, wéér die buis verbogen. Hierna werd een onderzoek naar de sterkte ingesteld hetgeen resulteerde in de versterking van de constructie.
![]() |
![]() |
26.01.1934 PH-AJJ Koolhoven F.K.43 4304 Arnhem Terug / Top
Bij een noodlanding werd het rechter deel
van het landingsgestel beschadigd bij een botsing tegen een stapel plaggen.
Bestuurder: J.H. Eilders.
De brief van KLM aan de LVD waarin het Wat er in het journaal van de PH-AJJ stond.
probleem wordt gemeld. Coll. H. Dekker) (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
27.01.1934 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) = Eindhoven Terug / Top
Start met omkeerrol was geheel normaal. Maar vlak
na het loskomen trok de leerling de neus omhoog en bleef dat doen.
Het toestel begon dus te klimmen maar tijdens
die klim werd de snelheid steeds minder, tot het moment dat het gewoon vanaf
tien meter hoogte weer loodrecht naar beneden viel.
Het toestel werd geheel vernield, de
bestuurder had beide benen gebroken en had een hersenschudding.
Het logboek van de PH-12 vermeldt “Toestel
praktisch geheel nieuw gebouwd”.
Bestuurder: P.J.J. Raaymakers.
28.01.1934 PH-AGZ Curtiss Wright CW-1 Junior 1105 Heinenoord Terug / Top
De bestuurder had solo al enige touch and
go's gemaakt en klom na de laatste doorstart door tot in de wolken. Mogelijk
dat de aanwezigheid van familie op het veld invloed had op zijn besluit dat te
doen.
Vermoedelijk is de motor in de wolken
vliegend a.g.v. van ijsvorming in de carburateur afgeslagen. Hij kwam dus
zwevend uit de wolk en ging op zoek naar een noodlandingsterrein. Tijdens deze
zweefvlucht liet hij de snelheid nogal veel teruglopen, te veel zoals vlak
daarna bleek. Als noodlandingsterrein koos hij het voetbalveld naast de
Bosschedijk uit. Bij de nadering zag hij echter dat er op ca. acht meter hoogte
een elektriciteitsdraad voorlangs liep.
Onwillekeurig trok hij het toestel nog iets
op en toen was de overtrek compleet, het toestel gleed af en sloeg nagenoeg
recht met de neus tegen de helling van de dijk.
De voorromp werd geheel vernield en de
bestuurder werd ernstig gewond. Het toestel werd niet meer gerepareerd, de
motor werd later gebruikt in de PH-DSA.
Bestuurder: J. van der Vliet.
NB. De
onderzoeksverslagen in het archief van de Raad voor de Luchtvaart zijn
geheim. Maar aangezien het archief van de Commissie Verhoging
Veiligheid Luchtverkeer integraal naar het Nationaal Archief is
gebracht en het
"Onderzoeksverslag ongeval PH-AGZ op 28.1.1934" daarin aanwezig was, kan dit
daar
geraadpleegd worden.
Het toegangsnummer is 2.16.57.31 en ook 2.16.57.32.
Het ongevallenrapport dat door inspecteur Van der Heijden werd samengesteld. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Foto met dank aan Ed Nolte. En een knipsel uit De Holevoet 2.2.1934. ![]() |
00.01.1934 PH-AIU Pander Multipro 42 # Terug / Top
Over het incident heb ik geen informatie. Aan de achterromp werd een plaatwerkreparatie uitgevoerd en er werden drie versterkingsplaten aangebracht.
03.02.1934 PH-AFL Fokker F.XII 5242 Nieuwpoort(OO) Terug / Top
Toen het KLM-vliegtuig dat om 16.45 uur uit Rotterdam vertrokken was, boven Lympne aankwam, bleek dat daar vanwege de dichte mist een landing niet mogelijk was. De bestuurder vloog terug naar Oostende maar ook dat veld zat dicht en toen óók Duinkerken dicht bleek te zitten besloot hij tot een landing op het strand bij Nieuwpoort. De vier passagiers zijn per auto naar Oostende gebracht en de volgende dag naar Londen gevlogen.
Bestuurder: G.J. Geyssendorffer.
Bericht in de Heldersche Courant 6.2.1934.

06.02.1934 PH-AEB Fokker F.VIIa 3 Krabbepolder Terug / Top
De bestuurder was met een lading van
Toen de bestuurder dan ook boven Waalhaven
arriveerde merkte hij 'naar beneden scharrelend', dat een landing onmogelijk
zou zijn. Hij zocht wat in de omgeving rond en toen hij door een gat in de mist
een mogelijk landingsterrein zag, zette hij daardoor direct het toestel aan de
grond. Het bleek een eilandje te zijn, dat echter zó groot was dat hij er de
volgende morgen wel weer kon starten. Zónder goud weliswaar, dat was na de
landing direct per auto verder vervoerd.
Bestuurder: J.C.Fr. Kress.
Krantenknipsel, herkomst onbekend. (Coll. H. Dekker)

Waalhaven-historicus Kees van Dongen.
Op de eerste foto zien we Kress samen met stationschef A.C. Tolk, op de
tweede worden de motoren
warmgedraaid vlak voor het opstijgen.
![]() |
![]() |
06.02.1934 PH-AIE Fokker F.XII 5292 Kopenhagen Terug / Top
De landing werd uitgevoerd in de mist en in de uitloop kwam het toestel in omgeploegd terrein terecht. Het kwam op de neus tot stilstand.
Ik denk dat dit bericht niet klopt. Het lijkt me teveel op het ongeval van 6.12.1934!
06.02.1934 PH-AIR Fokker F.XVIII 5311 Rutbah(YI) Terug / Top
Wegens een bougiestoring van motor #3 liep de
reis een dag vertraging op.
Gezagvoerder; G.M.H. Frijns. Co-piloot: J.J. Abspoel. Boordwerktuigkundige: C.A. Bruijnestein. Marconist: G. van Zadelhof.
06.02.1934 G-ACKY de
Havilland D.H.85 Leopard Moth 7016
De bestuurster was onderweg van Hannover naar
Londen. Ze wilde een tussenlanding maken te Oostende maar werd door de mist in
noordelijke richting gedwongen. Ze besloot dan maar naar Waalhaven te vliegen,
maar daar aangekomen bleek dat veld ook vanwege de mist niet bereikbaar te
zijn. Toen ze weer zuidwaarts vloog begon ter hoogte van Roosendaal de mist
weer dikker te worden en omdat het al laat in de middag was besloot ze tot een
landing. Ze overnachtte in Roosendaal en steeg de volgende morgen weer op.
Bestuurster: D. Reynolds.
06.02.1934 PH-EBK Fokker F.VII = Dordrecht Terug / Top
Er wordt een noodlanding wegens mist gemeld. Aangezien de Krabbepolder een deel van het Malle Gat bij Dordrecht is, neem ik aan dat het de hierboven genoemde PH-AEB betreft.
09.02.1934 G-# # = Lottum Terug / Top
Een Engels particulier vliegtuig met twee
inzittenden maakte een landing op een stuk bouwland onder de gemeente
Lottum(L). De bestuurder was verdwaald en besloot even te landen om zich te
oriënteren. Vlak daarop steeg hij weer op maar landde enige kilometers verderop
weer. De reden hiervoor vertelt mijn bron (Het Vaderland 11.2.1934) niet.
De twee inzittenden overnachtten in het naburige Broekhuijzen en zetten de reis naar Keulen de volgende dag voort.
Bericht in Het Vaderland 11.2.1934. (KB)

10.02.1934 PH-ADO Fokker F.VIIa 4983 Haamstede Terug / Top
Bij een doorstart tegen een bagagewagentje gebotst. Schade Dfl. 59,-.
Bestuurder: Scholtmeijer.
11.02.1934 D-# Grunau 9 (ESG) “Die Schwalbe” = Venlo Terug / Top
Na vorming van de Venlose Aeroclub uit die van Tegelen en Kaldenkirchen kwamen de Duitse leden naar Venlo om te vliegen. Bij een rubberstart brak de kabel en trof de bestuurder die dodelijk gewond werd. De autoriteiten verboden het verplaatsen van het toestel en toen de Luchtvaartdienst enige dagen later arriveerde had het toestel zodanig van het vocht geleden dat het afgekeurd werd. Later werden de restanten verbrand. Het richtingsroer heeft nog jaren in de werkplaats van de VZC gehangen.
Bestuurder: A. van de Munckhof.
26.02.1934 PH-AFM Pander EG 1 33 Bloemendaal Terug / Top
Het was de bedoeling een korte overlandvlucht te maken. Boven de gemeente Bloemendaal,
bij Bennebroek, werden boven een daar staand huis 'eenige bochten' gemaakt.
De laatste was een linker bocht, die volgens de verklaring van de bestuurder, zeer scherp werd gemaakt. Bij deze bocht, en zeer waarschijnlijk ook reeds bij de voorgaande, heeft
het toestel hoogte verloren. Eerlijk gezegd komt zo'n verhaal bij mij
meer over als 'stuntwerk met camouflageverhaal'!
Toen het vliegtuig na de laatste bocht weer
in de normale vliegstand was gebracht, zakte het nog door hoewel de motor vol
vermogen gaf. De bestuurder kon daardoor een daar staande bomenrij niet meer
ontwijken, met het onderstel werden de boomtoppen geraakt waarna het door de
snelheidsvermindering nog sterker doorzakte.
Het kwam daardoor zó dicht bij de grond dat
de bestuurder het niet raadzaam achtte het toestel weer op te trekken en hij
besloot onmiddellijk een landing uit te voeren.
In de uitloop zakte het linker wiel in de
grond weg en het toestel sloeg langzaam over de kop.
De beide inzittenden bleven ongedeerd, het
vliegtuig was er erger aan toe. Onderstel en ondervleugel ernstig beschadigd,
schroef, schroefas en motorbok ernstig beschadigd.
Bestuurder: H.L.A.M. Verhulst.
Het ongevallenrapport dat door inspecteur Van der Heijden werd samengesteld, gevolgd door een brief van de
Luchtvaartdienst waaruit blijkt dat er behalve deze schade nog wel wat meer aan het toestel mankeerde.
(Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Tenslotte twee foto's uit de collectie van Fred Zandvliet.![]() |
![]() |
Bij een nachtlandingsoefening werd een stormlantaarn geraakt.
00.02.1934 PH-AFZ Pander EF 85 31 # Terug / Top
Aanzienlijke schade opgelopen want de Firma Pander meldde dat ze opdracht gekregen had tot: reparatie van de gehele ondervleugel en het onderstel.
De brief waarin Pander de reparatieopdracht De NV NLS wilde tegelijk met de reparatie
aan de Luchtvaartdienst meldt. de Waltermotor vervangen door een Genet
(Coll. H. Dekker) motor. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
00.02.1934 PH-AJC Focke Wulf S.24C Kiebitz 93 # Terug / Top
Propeller werd beschadigd en vervangen.
Van Graft gaf informatie over de kwaliteit van het reparatiemateriaal.
(Coll. H. Dekker)

04.03.1934 PH-15 Schleicher Anfänger = Terlet Terug / Top
Het dagboekje vermeldt: “Rechtervleugel beschadigd, vijf ribben gebroken en langsligger
gebarsten.”
Bestuurder: Couvret.
09.03.1934 PH-AJH Koolhoven F.K.46 4601 Waalhaven Terug / Top
In de uitloop van de landing bezweek
plotseling de as. Het toestel begon naar links weg te zakken maar de bestuurder
zag kans de zaak zonder verdere schade tot stilstand te brengen.
Instructeur: D.L Asjes.
![]() |
![]() |
16.03.1934 PH-AIR Fokker F.XVIII 5311 Akyab(XY) Terug / Top
Een dag oponthoud wegens een gebroken klep.
Gezagvoerder: P. Both. Co-piloot: L.A. Brugman. Boordwerktuigkundige: P. Dunk.
Marconist: Loos.
17.03.1934 PH-AED Fokker F.VIII 5041 Twente Terug / Top
Onderweg van Amsterdam naar Malmö meende de bestuurder olieverlies te constateren.
Hij maakte een voorzorgslanding op
Twente waar e.e.a. werd gecontroleerd.
Gerustgesteld vertrok hij na een half uur alweer.
Uit het maandrapport van NV Luchthaven Twente.
(Coll. Jan Evert Leeuw)

17.03.1934 PH-AIR Fokker
F.XVIII 5311
Bij de landing werd de staartwielvork
beschadigd. Schade Dfl. 185.
Gezagvoerder: P. Both. Co-piloot:
Marconist: Loos.
Wegens een gescheurde NACA-kap werd een tussenlanding op Hannover gemaakt.
Er kon dezelfde dag doorgevlogen worden.
Bestuurder: W.M.O.A. Beekman.
24.03.1934 PH-AEX Pander EC 26 Engelen Terug / Top
Noodlanding. Veldwachter Cornelis Maas hield twee dagen de wacht bij het toestel, als dank werd hem een vluchtje boven Engelen aangeboden.
Veldwachter Cornelis Maas houdt de wacht.
(Foto Bertie Geerts. Coll. Frans Lucas)

25.03.1934 NR625E Lockheed
Vega 5 63
Het toestel moest een noodlanding maken en
die wilde de bestuurder uitvoeren op de grote zandvlakte die later vliegveld
Zanderij zou worden. Toen was het niet meer dan een grote zandvlakte die gewoon
z'n naam eer aandeed. Hij kon het veld echter niet vinden en landde op het
terrein van de voormalige houtzaagmolen “'t Hoogerhuys”. In de uitloop werd een
boom geraakt en kwam het toestel in moerassig terrein terecht.
Men heeft nog geprobeerd om het er met behulp
van de olifant Nona weer uit te trekken, maar dat lukte niet. Het is toen
ter plekke gedemonteerd en naar de Verenigde Staten getransporteerd om
gerepareerd te worden.
Bestuurder: Russel W. Thaw. Co-piloot (en eigenaresse): M.P. Guggenheim.

26.03.1934 PH-ADZ Fokker F.VIIa 2 Weesp Terug / Top
Het toestel vloog de dienst Schiphol-Twente maar kreeg ter hoogte van Weesp motorstoring. Bij de noodlanding kwam het aan het eind van de uitloop met de wielen in een sloot terecht, Het onderstel werd ernstig beschadigd.
Het toestel werd per boot naar Waalhaven getransporteerd en daar gerepareerd.
De kosten van deze reparatie bedroegen ruim ƒ 2700,-.
De oorzaak van de motorstoring bleek een gebroken hulpdrijfstang te zijn en in het carter waren drijfstangen en cilinders ernstig beschadigd. Zie ook bij PH-AED 12 juli 1934.
Bestuurder: H. Fuchs.
Aangezien het een praktisch nieuwe motor was, werd een claim bij Pratt & Whitney neergelegd. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |

30.03.1934 D-1016 Junkers F.24 839 Deventer Terug / Top
Wegens een defecte olieleiding moest de
bestuurder een noodlanding maken op het noodlandingsterrein de “Bergweide”. Bij
de nadering werd met de vleugel een paar betonnen paaltjes geraakt met lichte
schade aan de vleugel als gevolg.
De schade moet gering geweest zijn, de
volgende dag steeg het toestel tegen acht uur 's morgens weer op om de vlucht
naar Amsterdam voort te zetten.
Bestuurder: K. Küring. Boordwerktuigkundige: M. Janitzka.
Het politierapport in het gemeentearchief van Deventer.
(Coll. Jan Evert Leeuw)

06.04.1934 D-3002 Arado Ar 66 = Emmen Terug / Top
De bestuurder was opgestegen te Würzburg en door een defect kompas uit de koers geraakt. Toen zijn brandstof begon op te raken besloot hij tot een noodlanding; hij bleek die uitgevoerd te hebben bij Westenesch, een klein dorpje West van Emmen.
Door bemiddeling van de
burgemeester werd hem brandstof bezorgd en kon hij weer opstijgen.
Maar hij kwam niet ver, na een paar kilometer
moest hij al weer landen wegens een motordefect. Door dezelfde burgemeester
werd voor hem en zijn mecanicien onderdak geregeld (aardige mensen daar in
Emmen!) waar ze konden verblijven tot hun toestel weer gerepareerd was.
Bestuurder: H. Gottlob.
Bericht in Het Vaderland 8.4.1934. (KB)

07.04.1934 PH-AIA Pander EF 85 39 Aalsmeer Terug / Top
Noodlanding wegens motorstoring. De
bestuurder maakte een perfecte landing op een grasland langs de Oosteinderweg.
Van Schiphol kwamen monteurs om de zaak te repareren.
Bestuurder: W.N. Sluyter.
Bericht in Het Vaderland 8.4.1934. (KB)

10.04.1934 PH-# # = Den Haag Terug / Top
“Het Vliegveld” meldt: “de plaatsvervangend kantonrechter E. Belinfante spreekt de
reclamevlieger, die bij verstek was veroordeeld, vrij, daar hij het ten laste
gelegde, nl. het vliegen beneden
Bestuurder: J.Th. Rijntjes.
13.04.1934 PH-AED Fokker F.VIII 5041 Rotterdam Terug / Top
Na de start direct teruggekeerd wegens motorstoring. Later alsnog vertrokken naar Parijs.
Bestuurder: J.S.W. van der Feijst.
15.04.1934 PH-AJI de Havilland D.H.60G Gipsy Moth 5040 Scheveningen Terug / Top
De identiteit van het vliegtuig is beredeneerd. Cassimis was destijds een bekend Egyptisch sigarettenmerk en er vloog toen één reclamevliegtuig met een cilindervormige (lees sigaretvormige) sleep dat eigendom was van een sigarettenfabriek, dat was de PH-AJI.
Bericht in Het Vaderland 16.4.1934. (KB)

20.04.1934 PH-AID Fokker
F.XII 5291
Wegens een gebroken olieleiding ontstond hier een vertraging van ruim 3,5 uur.
27.04.1934 PH-AEX Pander EC 11 26 Soesterberg Terug / Top
De bestuurder ving ruim te vroeg af en het
doorzakkende toestel kwam met een harde klap aan de grond. Het onderstel
bezweek en de zaak kwam op de neus tot stilstand. De schade leek eerst nog te
overzien, gebroken propeller en neus beschadigd. Later bleek reparatie
economisch niet verantwoord.
Bestuurder: C. Bouter.
Het rapport van de bestuurder C. Bouter, en de brief waarin NV NLS aan de Luchtvaartdienst meldt dat
de PH-AEX niet hersteld zal worden. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
29.04.1934 PH-AEG Fokker F.VIII 5044 Rotterdam Terug / Top
Bij de landing werd de afrastering geraakt.
01.05.1934 PH-AED Fokker F.VIII 5041 Vlissingen Terug / Top
Bij het verslepen viel het toestel van het staartwagentje.
03.05.1934 PH-AII Fokker F.XII 5301 Rotterdam Terug / Top
Bij de nadering werd de schutting geraakt.
03.05.1934 PH-# # = Schiphol Terug / Top
Wegens het slechte weer niet doorgevlogen naar Twente.
Bestuurder: P. Noomen.
Bericht in Tubantia 4.5.1934. (Coll. Jan Evert Leeuw)

04.05.1934 PH-AEG Fokker F.VIII 5044 Culemburg Terug / Top
Voorzorgslanding wegens een ”defecte controleur de vol”. Een andere bron schuift de schuld op de weersgesteldheid, alle velden trokken dicht en pas de volgende morgen weer gestart.
Bestuurder: Van Steenbergen.
08.05.1934 PH-AGA Fokker F.IX 5106 Croydon(G) Terug / Top
Onderweg van Schiphol naar Croydon moest
boven Het Kanaal motor #3 worden gestopt. Naar later bleek vanwege een gebroken
krukas. De bestuurder zette de reis voor en landde veilig op Croydon.
Aangezien er geen reserve Hornet-motor
beschikbaar was (het enige reserve-exemplaar had een gescheurd carter) werd
besloten in de gondels Hornet-motoren te installeren en in de neus een
Wright-Cyclone. Deze configuratie was dus geen gepland beleid (zoals elders
wordt beweerd) maar werd door de omstandigheden afgedwongen.
Bestuurder: A. Viruly.
De telefoonnotitie van de melding van het incident en de brief waarin de motorwisseling wordt aangekondigd.
(Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
11.05.1934 D-# # = Broekheurne Terug / Top
Tubantia meldt een noodlanding wegens brandstofgebrek van een Duits sportvliegtuig bij het station.
Bericht in Tubantia 12.5.1934. (Coll. Jan Evert Leeuw)

13.05.1934 PH-15 Schleicher Anfänger = Terlet Terug / Top
De schade wordt omschreven als “rechter vleugeltip en neus van de romp
beschadigd”.
Bestuurder: Ruppert.
14.05.1934 PH-AIO Fokker F.XVIII 5308 Bagdad(YI) Terug / Top
De thuisreis werd geplaagd door
olieproblemen. Er was al tijd verloren gegaan in Bushir en Basra, en nu kostte
het oplossen in Bagdad nog eens een hele dag.
Gezagvoerder: G.J.C. te Roller. Co-piloot: J.J. van Balkom. Boordwerktuigkundige: Th.J. Hoogeveen. Marconist: M. Saaf.
25.05.1934 PH-# # = Baarn Terug / Top
Op 24 december 1934 werd G.J. Geysendorffer door de kantonrechter te Amersfoort vrijgesproken van het hem ten laste gelegde: laagvliegen boven Baarn op 25 mei 1934.
27.05.1934 PH-AIA Pander
EF 85 39 # Terug / Top
PH-AIX Pander
Multipro 44
De PH-AIA botste tegen de PH-AIX.
28.05.1934 PH-AJK Koolhoven F.K.43 4305 Schiphol Terug / Top
Na het incident met de PH-AJJ op 29/1 werd
het onderstel van de PH-AJK op de PH-AJJ gezet en later, nadat het gerepareerd
was, dat van de JJ op de JK. Men ging er vanuit dat het betreffende onderstel
bij Arnhem meer, toen niet geconstateerde, scheurtjes had opgelopen en dat die
nu bezweken waren.
Nu volgde nog zo'n wissel, het onderstel van
de PH-AJL werd op de JK gezet en de JL kreeg een compleet nieuw onderstel. Van
een wat sterkere uitvoeren, dat wel.
Maar daarmee was het assenprobleem nog niet de wereld uit, zie PH-AJK op 22/6!
30.05.1934 PH-AIQ Fokker F.XVIII 5310 Andir(PK) Terug / Top
Toen het toestel de terugvlucht (#182) zou
aanvangen bleek dat de TD er nog mee bezig was. De dienst werd overgenomen door
de PH-AIR “Rijstvogel“ en de “Kwartel” nam op 6 juni de dienst van de
“Rijstvogel” waar.
Gezagvoerder: E.E. Hulsebos. Co-piloot J.J. Abspoel. Boordwerktuigkundige: J.J. Ruben. Telegrafist: L.C. Dik.
04.06.1934 PH-AID Fokker F.XII 5291 Schiphol Terug / Top
Bij het binnenkomen hondenhok geraakt, licht beschadigd.
07.06.1934 PH-AFL Fokker F.XII 5242 Schiphol Terug / Top
Bij het verslepen werd een Imperial Airways toestel geraakt. De schade was gering.
07.06.1934 PH-AIZ Fokker F.XX 5347 # Terug / Top
Botsing tegen baanmarkering.
08.06.1934 PH-AGR Fokker F.VIIb-3m 5187 Eelde Terug / Top
Er moest een noodlanding wegens motorstoring gemaakt worden. Daarbij kon de handrem niet gebruikt worden omdat (?HD) de radio ontvanger uitgetrokken was. De landing was dan ook slecht, de schade echter gering.
08.06.1934 PH-AJW Fokker D.VII = Schiphol Terug / Top
De bestuurder taxiede na de landing met hoge
snelheid naar het platform. Hierbij bonkte het linker wiel zo hard tegen de
rand daarvan dat het bezweek en het toestel een neusstand maakte. Dus forse schade aan
schroef, neusbeplating en vleugeltip.
Bestuurder: A.H.G. Fokker.
De melding van de door Fokker veroorzaakte schade aan de PH-AJW met in een PS-je de constatering dat
Fokker "naar mijn weten geen BvG heeft"! (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
09.06.1934 PH-ADN Fokker F.VIIa 4984 Schiphol Terug / Top
Na een rondvlucht naderde het toestel op
Bestuurder: C.P.R. Steensma.
De verklaringen van Steensma. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
![]() |
Links. De PH-ADN met geknikte romp. (met dank aan H. Berfelo) Onder. Een gerepareerde romp, of het de PH-ADN is weet ik niet. (Foto Kees van Dongen) ![]() |
Nog een foto van 'de knik'. (Vliegtuigencyclopedie Hooftman 9, blz.95)

22.06.1934 PH-AJK Koolhoven F.K.43 4305 Schiphol Terug / Top
Het toestel werd normaal de hangaar uit getaxied toen weer (zie 28/5!) een as bezweek. Wéér was het een gedeeltelijk oude breuk.
De correspondentie over (weer) een onderstelprobleem. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
24.06.1934 PH-AIJ Fokker F.XII 5302 Karachi(AP) Terug / Top
Men naderde al het doel van die dag, Jodhpur,
toen een hevige zandstorm opstak. De bestuurder probeerde eerst erboven te
gaan vliegen, maar dat bleek niet mogelijk en er omheen lukte ook niet. Hij
maakte een landing op het noodlandingsterrein vóór Jodhpur. Op dit primitieve
terrein waren echter geen faciliteiten zodat de passagiers de nacht in de open
lucht moesten doorbrengen. Toen het tegen de ochtend ook nog ging regenen
ontaardde de zandstorm in een modderregen. Mijn bron besluit met “Het was een onaangename nacht”.
Gezagvoerder: J.K.F. Kress. Co-piloot: H. Silberstein. Boordwerktuigkundige: M. Veenendaal. Telegrafist: J.W. Hoogland.

00.06.1934 PH-17 Schneider Grunau Baby II = Utrecht Terug / Top
Op de luchtvaarttentoonstelling te Utrecht
stond o.a. deze Grunau Baby. De verslaggever merkte op dat de neus er nogal
beurs uitzag, dit was het gevolg van een vlak voor de tentoonstelling
uitgevoerde landing waarbij het toestel doorgeschoten was.
Bestuurder: W.M. van Neyenhoff.
Een
12.07.1934 PH-AED Fokker F.VIII 5041 Vlissingen Terug / Top
Motorstoring identiek aan die van de PH-ADZ op 27 maart en ook met dezelfde desastreuze gevolgen. Deze keer kon uit de schade wel opgemaakt worden wat de oorzaak van de breuk was. Het had te maken met de startprocedure, indien die foutief werd uitgevoerd, hoopte zich brandstof op in cilinder #3 waardoor bij het starten de zuiger geblokkeerd werd.
14.07.1934 F-ALAC Potez 36/15 2043 Haarlem Terug / Top
De reden van de noodlanding wordt niet
vermeld, wèl hoe een en ander verliep. Het toestel cirkelde enige malen boven
de stad en voerde toen een landing uit op een weiland bij de forten aan de
Liedebrug. De schroef, de motor en de romp werden beschadigd. De twee
inzittenden kwamen er met een paar lichte ontvellingen goed vanaf.
Bestuurder (althans één der inzittenden):
J.A. Legendre.
De bron (Het Vaderland 15.7.1934) noemt als identiteit alleen “Alac”, dat het de F-ALAC was is dus feitelijk niet bevestigd.

16.07.1934 PH-AJI de Havilland D.H.60G Gipsy Moth 5040 # Terug / Top
Schade.
24.07.1934 PH-AIH Fokker F.XII 5300 Schiphol Terug / Top
Bestuurder: E.E. Hulsebos.
24.07.1934 PH-AIZ Fokker F.XX 5347 Schiphol Terug / Top
Bij het verslepen werd een toestel van Imperial Airways geraakt. De schade was gering.
25.07.1934 PH-AJN Koolhoven F.K.41 4106 # Terug / Top
Schade.
28.07.1934 PH-AEI Fokker F.VIII 5046 Knokke(OO) Terug / Top
Bij het verslepen werd een toestel van Sabena geraakt. De schade was gering.
29.07.1934 PH-15 Schleicher Anfänger = Terlet Terug / Top
De bestuurder werd als de beste leerling van de Arnhemsche Zweefvlieg Club beschouwd.
Hij had al een A-Brevet was zich aan het voorbereiden voor het B-Brevet.
Hij had echter sedert 25 februari van dat jaar niet geoefend en daarom zou hij met een
eenvoudige opdracht beginnen. De start was normaal, afgezien van het feit dat het
straktrekken van de kabel niet door acht mannen gebeurde maar door vier man en een paard.
Maar daar was met een goede organisatie, en dat was bij die club wel het geval, geen
bezwaar tegen
Na de start en het ontkoppelen was de snelheid aan de lage kant maar niet zorgwekkend
laag. Toen de leerling echter direct na het ontkoppelen een linker bocht inzette en
daarbij richtingsroer en ailerons volledig uitsloeg begon het toestel naar links af
te glijden.
De bestuurder moet dit gemerkt hebben want hij duwde de knuppel geheel naar voren,
kennelijk om snelheid op te pikken.
Het vliegtuig kwam hierop in een tolvlucht en
spiraalde vanaf een hoogte van ca
De bestuurder werd bij de inslag uit het toestel geworpen en overleed praktisch direct
als gevolg van een gebroken nek. Het toestel werd vernield.
Bestuurder: C.J. Brandts-Buys(┼)
De laatste vier pagina's van het verslag van het onderzoek door inspecteur Van der Heijden. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
En tenslotte een krantenfoto uit de collectie van Nico Geldhof.

04.08.1934 PH-AJG de Havilland D.H.82 Tiger Moth 3190 # Terug / Top
Schade.
07.08.1934 PH-AET Fokker F.VIIa 4 Haamstede Terug / Top
Bij het taxiën raakte een wiel in een greppel, waardoor de propeller tegen een steen sloeg. Schade Dfl. 330,-.
09.08.1934 PH-AEF Fokker F.VIII 5043 Knokke(OO) Terug / Top
Aangereden door een Sabena-toestel.
09.08.1934 CH241 Klemm L25 Ia 155 Jutphaas Terug / Top
De bestuurster was onderweg van Keulen naar Amsterdam toen zij ter hoogte van Utrecht besefte dat ze te weinig brandstof aan boord had. Ze heeft nog gezocht naar vliegveld Soesterberg maar dat kon ze niet vinden zodat ze tot een noodlanding besloot.
Die voerde ze uit achter het
sportterrein “Welgelegen” onder Jutphaas.
Bestuurster: I. Trumpy.
Bericht in Het Vaderland 10.8.1934. (KB)

14.08.1934 PH-AIZ Fokker F.XX 5347 Berlijn(D) Terug / Top
Lichte schade aan vleugelbekleding.
16.08.1934 D-EFYG # = Bekkumerbroek Terug / Top
Een leerling-vlieger die onderweg was van Goten naar Keulen raakte verdwaald en zette
zijn toestel aan de grond op het land van boer Albers te Bekkumerbroek.
Bij een naburige handelaar kon hij, op de pof, vijftig liter brandstof krijgen die hij
na terugkomst direct zou betalen.
Bericht in Het Vaderland 17.8.1934. (KB)

18.08.1934 PH-AEI Fokker F.VIII 5046 Knokke(OO) Terug / Top
19.08.1934 PH-24 Hoekstra H-1 18 Terlet Terug / Top
Na de ferry van Schiphol naar Terlet was het de bedoeling dat het toestel daar nog voorgevlogen zou worden waar na de landing de 'inhaalceremonie' zou plaatsvinden.
Het kwam er niet van, de ferry-piloot was door de zware besturing zó vermoeid dat hij
het toestel zonder
verdere plichtplegingen een eind vanaf de 'bobo's' in de hei neerzette.
De besturing was zo zwaar omdat bij de constructie te lichte kabels voor de besturing
waren gebruikt en die waren
uitgerekt.
Bestuurder: Reumerman.
Foto uit Thermiek 2002/2.

19.08.1934 PK-SAM Pattist-Walraven PW-1 I-1 Soerabaja Terug / Top
De bestuurder was doorstarts aan het oefenen
maar dat mislukte. Het onderstel werd vernield, het rompje bleef intact en de
bestuurder bleef dan ook ongedeerd.
Bestuurder: J.G. Wisse.
Bericht in Het Vaderland 14.9.1934. (KB)

22.08.1934 PH-AJB Pander EK 80 47 # Terug / Top
Noodlanding wegens brandstofgebrek. De reservetank kon niet worden leeggevlogen omdat de passagier de leiding had platgetrapt.
23.08.1934 G-ACLX de Havilland D.H.85 Leopard Moth 7036 Tukuyu(5H) Terug / Top
De Nederlandse bestuurder werd weliswaar
eigenaar in mei 1934 maar het toestel bleef op naam staan van een Engelsman
zodat het ook z'n Engelse kenmerk kon behouden.
In juni vloog hij ermee naar Johannesburg en op de terugweg van Kaapstad naar Nederland crashte hij in Tanganjika in het oerwoud. Vermoedelijk als gevolg van slecht weer.
De bestuurder kwam hierbij om het leven.
Bestuurder: J.J. van der Leeuw(┼).
Uit Nairobi kwam (o.a.) de onderstaande informatie.
(Coll. H. Schwing)

24.08.1934 PH-ADX Fokker F.VIIa 1 Eelde Terug / Top
PH-AGR Fokker F.VIIb-3m 5187
Botsing op de grond. Lichte schade.
24.08.1934 PH-AGQ Koolhoven F.K.41 4105 Nijkerk Terug / Top
Tijdens de Nederlandse Rondvlucht kreeg de
bestuurder, onderweg van Twente naar Eindhoven, in de buurt van Nijkerk
problemen met de motor. De uitlaatklep
van cilinder #3 was gebroken. Hij zette het toestel op de hei aan de grond,
hierbij ontstond wel enige schade aan onderstel en rechter vleugel. Het toestel
werd gedemonteerd en afgevoerd.
Bestuurder: S. de Mul.
![]() |
![]() |
24.08.1934 PH-KGH WACO UIC 3833 Soesterberg Terug / Top
Oók tijdens de Nederlandse Rondvlucht. Bij de
start vanaf Soesterberg begon het toestel, waarschijnlijk mede a.g.v. het
oneffen terrein, naar links uit te lopen hetgeen door de bestuurder niet
gecorrigeerd werd. Na een aanloop van ca
te worden.
Ook na het loskomen werd de naar links draaiende beweging aanvankelijk niet tegengegaan
en dus ontstond in deze vlakke linker bocht een sterk slippende beweging.
De passagier verklaarden later dat
ze door deze beweging tegen de zijkant van het toestel geduwd werden.
De bestuurder verklaarde dat hij weliswaar
pogingen deed de beweging te corrigeren maar daartoe zoveel kracht moest
uitoefenen dat hij de indruk kreeg dat het roer geblokkeerd was.
Aangezien dit dus geen effect had besloot hij tot een landing. Hij nam gas terug, gaf
links ailerons zodat het slippen ophield en zette het toestel, met de wind in de rug,
weer aan de grond.
Dat gebeurde achter met een zodanige
daalsnelheid dat het landingsgestel het begaf en het toestel op de buik verder
schoof. De NACA-kap groef zich in de grond en het toestel sloeg over de kop. De
motorbok scheurde los van de romp. De schade was zo groot dat de reparatie pas
in 1937 werd voltooid, in mei werd het BvL weer uitgereikt.
De vier inzittenden bleven ongedeerd.
In de pers verscheen natuurlijk direct als
oorzaak de door de bestuurder genoemde besturingsproblemen, maar bij het
onderzoek werd niets gevonden dat wees op een geblokkeerde besturing of
anderszins iets wat afbreuk gedaan zou kunnen hebben aan de luchtwaardigheid.
In het onderzoeksrapport staat als verklaring voor het besturingsprobleem: “De mogelijkheid bestaat dat het vliegtuig de
eigenschap had, dat bij het beschrijven van een vlakke bocht het richtingsroer
gaat staan in een stand welke meer en meer de draaiing bevordert. In het
algemeen neemt daarmede de kracht, welke nodig is om het vliegtuig weer
rechtuit te doen vliegen, toe.”
Bestuurder: K. de Geus van de Heuvel.
NB. Een der passagiers was de bekende luchtvaartjournalist H. Hegener.
Het door de heren Van der Heijden en Van der Maas opgestelde verslag van het onderzoek. (Coll. H. Dekker)
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Twee foto's van het ongeval. De eerste foto is afkomstig van de Sechtie Luchtmacht Historie
(via H. J. Hazewinkel) en de tweede komt uit de collectie van Martin Sloots (via F. Gerdessen)
![]() |
![]() |
30.08.1934 G-AAKP de Havilland D.H.60M Moth 1394 Deventer Terug / Top
De bestuurder was onderweg van Hannover naar Amsterdam en kwam in zeer slecht weer terecht. Hij zette z'n toestel op de "Bergweide" om ongeveer 12.30 uur aan de grond en zette, toen
de bui over was, om 15.25 uur de reis
voort.
Bestuurder: W.J. Stopford.
Het incident werd door de secretaris van de
gemeente volgens voorschrift gemeld!
(Gemeente archief Deventer/Coll. Jan Evert Leeuw)

00.08.1934 PH-13 Lippisch Grüne Post = Eindhoven Terug / Top
Na zijn eerste vlucht met z'n eigen toestel was de landing wat te hard.
De staart brak af.
Bestuurder: J. Swart.
02.09.1934 PH-12 Grunau 9 (ESG 29) = Eindhoven Terug / Top
De ”Rijstvogel” was niet tijdig gereed voor de terugvlucht (#195) en dus werd de dienst
overgenomen door de “Snip”. Een
week daarna vloog de “Rijstvogel” terug naar Nederland.
Gezagvoerder: J.J. Hondong. Co-piloot: J.J. van Balkom. Boordwerktuigkundige: F. Naber.
Telegrafist: W.H. van der Smagt.
14.09.1934 PH-AFM Pander EG 1 33 # Terug / Top
Schade.
14.09.1934 PH-AJH Koolhoven F.K.46 4611 # Terug / Top
Schade wegens een harde landing a.g.v. te hoog afvangen.
14.09.1934 D-# # = Olst Terug / Top
Een Duits sportvliegtuig raakte beschadigd bij een noodlanding. De bestuurder was onderweg
van Keulen naar Munster de weg kwijtgeraakt.
Het toestel werd gedemonteerd naar Duitsland teruggebracht.
De bestuurder ging met de trein.
Bericht in Het Vaderland 15.9.1934. (KB)
