Opsomming van de bekende ongevallen en incidenten in 1948

                                                                                                                                                                  Herman Dekker:  Contact



Uw commentaar in de vorm van aanvullingen (foto's!) en/of correcties wordt zéér op prijs gesteld!

Laatste wijzigingen:  UAI 24/5; TBN 6/2; TDS 6/2; TCK 17/12; UDI 11/12; NBR 7/12; SE-AHP 21/7;

Naar de beschrijvingen                                                                                                                                         Terug naar:  Jaarindex

Datum       Kenmerk  Type                             Plaats           Gezagvoerder       Beschreven  Foto's
01.01.1948  PH-TDH   Lockheed 749 Constellation       Batavia          Bruëns                 ja       ja
02.01.1948  PH-NBA   Fokker F25 Promotor              Pijnacker        Bulten, H.             ja       nee
02.01.1948  PH-TAH   Douglas C-54A Skymaster          Middellandse Zee Schultz                ja       nee
02.01.1947  PH-TDB   Lockheed 749 Constellaton        El Adem          onbekend               ja       nee
10.01.1948  PH-UCO   Piper L-4J Grasshopper           Mierlohout       Heugten van, A.W.J.    ja       nee
15.01.1948  PH-UDA   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Nordhorn         Westerhof, P.H.        ja       ja
15.01.1948  PH-UDA   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Assen            Westerhof, P.H.        ja       ja
16.01.1948  PH-AAA   Bücker Bü 181 Bestmann           #                onbekend               ja       nee
20.01.1948  PH-UAN   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Rijswijk         Meyer, J.F.W.          ja       nee
24.01.1948  OY-DVY   S.A.I. KZ-III U-2                Twente           Andersen, L.           ja       nee
00.01.1948  PH-TDD   Lockheed 749 Constellation       La Guardia       onbekend               ja       ja
06.02.1948  PH-TBN   Douglas C-47A                    Bergamo          onbekend               ja       nee
06.02.1948  PH-TDS   Douglas C-47A                    Bergamo             onbekend            ja       nee
10.02.1948  PH-NAH   Koolhoven F.K.43                 Ypenburg         geen                   ja       nee
10.02.1948  PH-TDG   Lockheed 749 Constellation       Schiphol         Rupplin v.K.,K.J.F.    ja       nee
10.02.1948  PH-UDC   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Middelbeers      Peeters, J.C.A.        ja       nee
20.02.1948  PH-UCW   Piper L-4J Grasshopper           Schiphol         Gelderman              ja       nee
20.02.1948  G-#      #                                Woerden          onbekend               ja       nee
23.02.1948  PH-NAI   Koolhoven F.K.43                 Ypenburg         geen                   ja       nee
26.02.1948  PH-TCK   Douglas C-47A                    Schiphol         Braaksma, J.T.         ja       nee
07.03.1948  PH-85    Schneider Grunau Baby IIa        Noordwijk        Brans, J.              ja       ja
07.03.1948  PH-130   Grunau 9 (ESG)                   Venlo            Friezen                ja       nee
07.03.1948  PH-169   Schneider Grunau Baby IIa        Venlo            geen                   ja       nee
08.03.1948  PK-CTA   Convair PBY-5A Catalina          Poso             onbekend               nee      nee
08.03.1948  PK-CTC   Convair PBY-5A Catalina          Poso             Kooij van, C.L.        ja       nee
15.03.1948  PH-NAV   Siebel Si.204                    Reus             onbekend               ja       nee
15.03.1948  PH-UBR   Beech D18S                       Schiphol (o.a.)  Bowker, G.             ja       nee
18.03.1948  PH-UBM   North American AT-6A Texan       Gilze-Rijen      onbekend               ja       nee
19.03.1948  PH-TCU   Douglas C-47A                    Wenen            Ulsen van, A.          ja       nee
21.03.1948  PH-188   Grunau 9 (ESG)                   Gilze-Rijen      geen                   nee      nee
28.03.1948  PH-186   Grunau 9 (ESG)                   Valkenburg       Jong de                ja       nee
29.03.1948  PH-127   Grunau 9 (ESG)                   Valkenburg       Heijden v.d.           ja       nee
02.04.1948  PH-168   Schneider Grunau Baby IIb        't-Gooi          Koppius, W.J.          ja       nee
11.04.1948  PH-TSC   Douglas C-54A Skymaster          Rome             Reijers, A.            ja       nee
11.04.1948  PH-163   Schneider Grunau Baby IIb        't-Gooi          Bergh van den, L.      ja       nee
13.04.1948  PH-UAD   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Scheveningen     Leemhuis, W.           ja       ja
18.04.1948  PH-171   Schneider Grunau Baby IIb        Terlet           Grooteboer             ja       nee
28.04.1948  PH-UBF   North American AT-6A Texan       Gilze-Rijen      onbekend               ja       nee
28.04.1948  PH-UBN   North American AT-6A Texan       Gilze-Rijen      onbekend               ja       nee
29.04.1948  PH-AAA   Bücker Bü 181 Bestmann           Ypenburg         Campenhout van, A.J.   ja       nee
01.05.1948  PH-TKW   Douglas DC-6                     Schiphol         Ekels, A.G.            ja       ja
03.05.1948  PH-UAP   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Ypenburg         Landman, B.            ja       nee
06.05.1948  PH-188   Grunau 9 (ESG)                   Gilze-Rijen      geen                   nee      nee
07.05.1948  PH-NCT   Piper J3C-65 Cub                 Ypenburg         Averst ter, J.C.       ja       nee
07.05.1948  PH-UAU   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Ypenburg         Linssen, Ch.J.P.       ja       nee
08.05.1948  PH-151   Schneider Grunau Baby IIb        Twente           Harten v.d.            ja       nee
09.05.1948  PH-135   Grunau 9 (ESG)                   Venlo            Dietz, L.              ja       nee
11.05.1948  PH-TFA   Douglas C-47A                    Ypenburg         onbekend               ja       ja
14.05.1948  PH-TLW   Douglas C-54A Skymaster          Schiphol         Frijns, G.M.H.         ja       ja
16.05.1948  PH-152   Schneider Grunau Baby IIb        Eindhoven        Geus de                ja       nee
24.05.1948  PH-UAI   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Zevenhuizen      Radsma, L.             ja       nee
31.05.1948  PH-TPP   Douglas DC-6                     Schiphol         Rupplin v.K.,K.J.F.    ja       nee
04.06.1948  PH-TDW   Douglas C-47A                    Schiphol         Heugten van, W.C.A.    ja       nee
04.06.1948  PH-TPP   Douglas DC-6                     Schiphol         Poutsma, L.E.J.        ja       nee
06.06.1948  PH-9     Grunau 9 (ESG 29)                Teuge            Dom, O.                ja       nee
11.06.1948  PH-UAA   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Ypenburg         Ranke, Th.L.           ja       nee
15.06.1948  PH-NCN   Beech D18S                       Barcelona        Scholte, J.B.          ja       ja
16.06.1948  PH-TCF   Douglas DC-4-1009                Schiphol         Johnson, R.A.          ja       ja
19.06.1948  PH-TCE   Douglas DC-4-1009                Lissabon         Both, P.               ja       nee
25.06.1948  PH-164   Schneider Grunau Baby IIb        Zeddam           Schwing, H.F.V.M.      ja       nee
26.06.1948  PH-171   Schneider Grunau Baby IIb        Terlet           Blom, J.G.             ja       nee
28.06.1948  PH-HAA   Sikorsky S-51                    Dwarskade        Senger, E.C.           ja       ja
03.07.1948  PH-139   Grunau 9 (ESG)                   Eelde            Scheffer, J.C.         ja       nee
07.07.1948  PK-SVB   Beech Bonanza                    Palembang        onbekend               ja       nee
11.07.1948  PH-TEP   Lockheed 749 Constellation       Schiphol         Mustard, G.E.          ja       nee
13.07.1948  PH-TAY   Douglas C-47A                    Eindhoven        Schipper, G.J.         ja       nee
20.07.1948  PH-UBN   North American AT-6A Texan       Gilze-Rijen      onbekend               ja       nee
21.07.1948  SE-AHK   Bücker Bü 180 Student            Diepenveen       Lundquist, H.          ja       nee
27.07.1948  PH-UCX   Piper L-4J Grasshopper           Ypenburg         Kreek van der, F.      ja       nee
02.08.1948  PH-186   Grunau 9 (ESG)                   Teuge            Haye, W.J.             ja       nee
04.08.1948  PH-186   Grunau 9 (ESG)                   Teuge            Bakker, Th.M.J.        ja       nee
05.08.1948  PH-UCD   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Hilversum        Lucassen, L.R.         ja       nee
06.08.1948  PH-UBP   North American AT-6A Texan       Eindhoven        Overwijn, R.           ja       nee
11.08.1948  PH-NDP   Fokker F25.2 Promotor            Ypenburg         Bulten, H.             ja       nee
13.08.1948  PH-NCZ   Piper PA-12 Super Cruiser        Ypenburg         Es van der, M.L.       ja       nee
13.08.1948  PH-UCB   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Ypenburg         geen                   ja       nee
17.08.1948  PH-NCP   de Havilland D.H.85 Leopard Moth Wassenaar        Oosterhuis, R.W.       ja       nee
17.08.1948  PH-UDF   North American AT-6A Texan       Eindhoven        Spuybroek, P.H.G.J.    ja       nee
18.08.1948  PH-NDK   Fairchild UC-61K Argus III       Hamburg          Hulsbergen, J.G.       ja       nee
23.08.1948  PH-HJP   Erco Ercoupe 415CD               Hamburg          Heek van, H.J.P.       ja       nee
23.08.1948  PH-NDG   Fairchild UC-61K Argus III       Hamburg          Dammeritt van          ja       nee
23.08.1948  PH-TFB   Douglas C-47A                    Ypenburg         onbekend               ja       nee
23.08.1948  PH-UAU   de Havilland D.H.82 Tiger Moth   Deelen           Goedhart, D.S.         ja       nee
24.08.1948  PH-TBG   Douglas C-47A                    Schiphol         Forssman, W.D.         ja       nee
24.08.1948  NC90420  Douglas C-54B Skymaster          Schiphol         Taylor, J.S.           ja       nee
27.08.1948  PH-UCB   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Ypenburg         onbekend               nee      nee
27.08.1948  PH-UCM   Piper L-4J Grasshopper           Doetinchem       Voortman, A.           ja       nee
29.08.1948  PH-UCD   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Hilversum        Loo, J.M.              ja       nee
29.08.1948  PH-127   Grunau 9 (ESG)                   Valkenburg       Korenhof, A.           ja       nee
00.08.1948  PH-UAR   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  #                onbekend               ja       nee
01.09.1948  PH-UAO   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Dalfsen          Dunki-Jacobs           ja       nee
01.09.1948  PH-UDC   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  IJsselmuiden     Pellikaan, J.          ja       nee
05.09.1948  PH-152   Schneider Grunau Baby IIb        Eindhoven        Reinders               ja       nee
06.09.1948  PH-NAM   Koolhoven F.K.43                 Schiphol         Ligtenstein, C.A.      ja       nee
06.09.1948  PH-TAY   Douglas C-47A                    Schiphol         Fisher, L.             ja       nee
09.09.1948  PH-TSC   Douglas C-54A Skymaster          Schiphol         Johnson, R.S.          ja       nee
14.09.1948  PH-TCL   Douglas C-47A                    Marseille        Roosenburg, J.         ja       nee
15.09.1948  PK-SVA   Beech D18S                       Kemajoran        onbekend               ja       nee
20.09.1948  PH-NCI   Cessna UC-78C Bobcat             Leeuwarden       Touw van der, A.       ja       ja
23.09.1948  PH-NDB   Auster Mk.V                      Rottumeroog      Heus de, H.            ja       ja
24.09.1948  PH-UBL   North American AT-6A Texan       Gilze-Rijen      Bruyn de, J.J.         ja       nee
25.09.1948  PH-NCP   de Havilland D.H.85 Leopard Moth Laschendorf      Molema, W.E.           ja       nee
27.09.1948  PH-TFB   Douglas C-47A                    Khartoum         Protiva, R.            ja       nee
30.09.1948  PH-UBO   North American AT-6A Texan       Gilze-Rijen      Hampson, L.            ja       nee
02.10.1948  PH-UCM   Piper L-4J Grasshopper           Twente           Boessenkool, E.J.      ja       nee
02.10.1948  PH-UCO   Piper L-4J Grasshopper           Schiphol         Rooyackers, J.P.M.     ja       ja
03.10.1948  PH-120   Grunau 9 (ESG)                   Terlet           Fopma, Sj.             ja       nee
10.10.1948  PH-UCR   Piper L-4J Grasshopper           Ypenburg         Gelder van, F.W.       ja       nee
12.10.1948  PH-NCG   Erco Ercoupe 415CD               Ypenburg         Gleichman, G.A.E.      ja       ja
18.10.1948  PH-TBU   Douglas C-54A Skymaster          Londen           Boshof                 ja       nee
19.10.1948  PH-TBI   Douglas C-47A                    Schiphol-Praag   Rock, J.M.             ja       nee
19.10.1948  PH-TDU   Douglas C-47A                    Oslo             Ruige, A.P.            ja       ja
20.10.1948  PH-TEN   Lockheed 049 Constellation       Prestwick        Parmentier, K.D.       ja       ja
20.10.1948  PH-UBF   North American AT-6A Texan       Gilze-Rijen      Verhoef, N.C.          ja       nee
20.10.1948  PH-UBL   North American AT-6A Texan       Gilze-Rijen      Vries de, H.A.         ja       nee
24.10.1948  PH-NAB   Piper L-4H Grasshopper           Seppe            Campenhout van, A.J.   ja       nee
24.10.1948  PH-161   Schneider Grunau Baby IIb        Valkenburg       Koppius, W.J.          ja       nee
26.10.1948  PH-UBY   Beech D18S                       Twente           Verhoef, B.C.          ja       nee
30.10.1948  PH-UCM   Piper L-4J Grasshopper           #                onbekend               ja       nee
17.11.1948  PH-TDW   Douglas C-47A                    Hamburg          Kane, A.               ja       nee
17.11.1948  LN-IAI   Douglas C-53D                    Hamburg          onbekend               ja       nee
18.11.1948  PH-NCI   Cessna UC-78C Bobcat             Ypenburg         Lekay                  ja       nee
21.11.1948  PH-NAH   Koolhoven F.K.43                 Ypenburg         Westerloo              ja       nee
25.11.1948  PH-UBL   North American AT-6A Texan       Gilze-Rijen      Gerlach, O.H.          ja       nee
25.11.1948  PH-91    Schneider Grunau Baby IIa        Noordwijkerhout  onbekend.              ja      nee
00.11.1948  PH-HAA   Sikorsky S-51                    Nieuwer Amstel   Senger, E.C.           ja       nee
07.12.1948  PH-NBR   Fokker F.25.2 Promotor           Parijs           onbekend               ja       nee
11.12.1948  PH-UCI   Piper L-4J Grasshopper           Windeweer        Vogelzang, P.J.J.      ja       nee
11.12.1948  PH-UDI   Beech D18S                       Aalsmeer         onbekend               ja       nee
15.12.1948  PH-TDI   Lockheed 749A Constellation      Parijs           Moll, J.J.             ja       nee
17.12.1948  PH-TCK   Douglas C-47A                    Schiphol         onbekend               ja       nee
17.12.1948  PH-UCE   Piper J3C-65 Cub                 Hilversum        geen                   ja       nee 
17.12.1948  PH-UDM   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Hilversum        Bruijn de, A.J.Th.     ja       nee
18.12.1948  PH-TBX   Douglas C-47A                    Hamburg          Noomen, J.             ja       nee
23.12.1948  PH-UBD   North American AT-6A Texan       Gilze-Rijen      Stobbaerts, J.J.       ja       nee
23.12.1948  PH-UDF   North American AT-6A Texan       Gilze-Rijen      Veldhuyzen v.Z., J.    ja       nee
27.12.1948  PH-NCN   Beech D18S                       Kasama           onbekend               ja       nee
00.00.1948  PH-UDX   de Havilland D.H.82A Tiger Moth  Hilversum        onbekend               nee      nee

00.00.1948  PH-TBX   Douglas C-47A                    Schiphol         onbekend               ja       nee

NEDERLANDSE ONGEVALLEN EN INCIDENTEN 1948



01.01.1948 PH-TDH Lockheed 749 Constellation    2564      Batavia(PK)        Terug / Top
Bij het proefdraaien en checken der systemen lekte benzine in de ruimte om de kachel.
Bij het testen van de kachel ontplofte dit na ongeveer één minuut.
De stroomlijnplaten bij de aanhechting van de vleugel werden losgeslagen en naar buiten gedrukt.
Gezagvoerder: Bruëns. Boordwerktuigkundige: Wolf.
 
     Het telegram uit Batavia voor de RLD. (Coll. H. Dekker)
     
 
     De weggeslagen huidbeplating. (Coll. H. Dekker)
    
 
02.01.1948 PH-NBA Fokker F.25 Promotor          6066      Pijnacker          Terug / Top
Onderweg van Twente naar Ypenburg kwam de bestuurder na Utrecht in steeds slechtere
weersomstandigheden terecht.
Ter hoogte van Ypenburg was de aarde met een dikke mistbank bedekt.
Aangezien de radio van het vliegtuig defect was en het inmiddels donker werd besloot hij
een noodlanding uit te voeren op een daartoe geschikt lijkend weiland.
De landing verliep prima maar toen hij daarna naar een andere positie op het veld taxiede,
brak er een hefboom van het intrekmechanisme van het landingsgestel af waardoor het neuswiel
inklapte.
De volgende dag werd het provisorisch hersteld zodat naar Ypenburg kon worden gevlogen.
Bestuurder: F. Bulten.
 
     Inspecteur Van der Wal schreef een rapportje. (Coll. H. Dekker)
     
  
02.01.1948 PH-TAH Douglas C-54A Skymaster       10392     Middellandse Zee   Terug / Top
Tijdens kruisvlucht werd het toestel getroffen door de bliksem.
Een enorme klap, een vuurbal op de neus van het toestel was wat waargenomen werd.
Te Rome bleek dat het richtingsroer ernstig beschadigd was. Dat werd daar provisorisch
gerepareerd waarna teruggevlogen werd naar Amsterdam. Daar werd de neusplaat verwisseld en
het richtingsroer goed gerepareerd.
Daarover ontstond nog enige commotie, de autoriteiten vernamen in de wandelgangen dat de
reparatie wel héél erg provisorisch was en dat de luchtwaardigheid ongetwijfeld in het
gedrang was gekomen.
Gezagvoerder: Schultz. Boordwerktuigkundigen: J. Witkamp en D.J. den Daas.
 
  Rapport betreffende de noodreparatie opgesteld door D. Maasen. (Coll. H. Dekker)
 
02.01.1948 PH-TDB Lockheed 749 Constellaton     2544      El Adem(5A)        Terug / Top
Tijdens de vlucht kwam er een brandmelding uit het achter bagageruim en er werd direct een
noodlanding gemaakt op het vliegveld van Tobroek.
Het bleek een doorgebrande heater-motor te zijn.
 
     De motor van de recirculation fan bleek doorgebrand.
      (Coll. H. Dekker)

     
   
10.01.1948 PH-UCO Piper L-4J Grasshopper        13367     Mierlohout         Terug / Top
Ten gevolge van een storing aan de carburateurverwarming, waardoor geen voorverwarmde lucht
meer werd aangezogen, liep het toerental van de motor sterk terug.
Er moest een noodlanding op een eigenlijk ongeschikt terrein worden uitgevoerd.
Bij de nadering bleef het onderstel achter het prikkeldraad haken, dat brak af waarna de
bestuurder het toestel, al in overtrokken toestand, nog naar rechts stuurde om de erachter
staande appelbomen te ontwijken.
Dat lukte gedeeltelijk, de linkervleugel raakte er nog een. Hierna wipte het toestel nog nèt
over een slootje en kwam daarachter, op de neus weliswaar, tot stilstand.
Bestuurder: A.W.J. van Heugten.
 
  Na reparatie moest het toestel voor de heruitreiking van het BvL weer gekeurd worden. (Coll. H. Dekker)
 
15.01.1948 PH-UDA de Havilland D.H.82A Tiger Moth  3729    Nordhorn(D)       Terug / Top
De twee leerlingen waren vanaf Ypenburg gestart voor een overlandvlucht naar vliegveld Twente.
Ze konden het veld echter niet vinden en besloten het toestel aan de grond te zetten om te weten
te komen waar ze precies waren.
Dat bleek dus al een eindje Duitsland in te zijn.
Na weer gestart te zijn raakten ze al vrij snel weer de koers kwijt.
Bovendien begon de motor al te sputteren vanwege brandstofgebrek.
Dus weer werd het toestel aan de grond gezet, niet in de buurt van Coevorden zoals ze
veronderstelden, maar het bleek een bouwland onder Assen te zijn.
Het was inmiddels te laat om nog een poging te wagen om naar Ypenburg terug te vliegen.
Ze waren van plan dat de volgende ochtend te doen.
De RLS-leiding besloot anders, de volgende dag kwam een ophaalploeg om het toestel te
demonteren en over de weg naar Ypenburg terug te brengen.
Bestuurders: P.H. Westerhof en J.A. Motshagen.
 
  Knipsel uit de collectie van Doewe Pelleboer.
 
      Het toestel werd dus vanuit Assen niet teruggevlogen!
       (Coll. F.E.J. Jansen)

     
   
16.01.1948 PH-AAA Bücker Bü 181 Bestmann        331365    #                  Terug / Top
Schroef beschadigd. Verder geen informatie.
 
20.01.1948 PH-UAN de Havilland D.H.82A Tiger Moth  86537  Rijswijk           Terug / Top
Tijdens een lesvlucht liep opeens het toerental van de motor sterk terug.
Zó sterk dat een noodlanding gemaakt moest worden. Een technicus van het veld repareerde ter
plekke de motor en daarna kon het toestel van hetzelfde veld weer opstijgen.
Instructeur: J.F.W. Meyer. Leerling: E. Remy.
 
     Het rapport van instructeur Meyer. (Coll. H. Dekker)
     
 
24.01.1948 OY-DVY S.A.I. KZ-III                 85        Twente             Terug / Top
De bestuurder was de dag ervoor op Eindhoven aangekomen vanuit België.
Toen wilde hij al direct naar Hamburg doorvliegen om daar te overnachten bij vrienden,
maar i.v.m. het slechte weer kreeg hij daarvoor geen toestemming.
Ook op de 24ste was het weer marginaal maar hij vertrok toch.
Boven Duitsland raakte hij echter al snel de weg kwijt en hij besloot naar Nederland terug
te vliegen om vliegveld Twente op te zoeken.
Dat lukte bijna, hij kwam wel in de buurt van het veld maar kon de exacte plaats niet vaststellen.
Toen het donker begon te worden, besloot hij tot een noodlanding.
Het gekozen veld was daar prima geschikt voor, maar hij ving bij de landing t.g.v. het slechte
zicht, te hoog af zodat het toestel de resterende meters in overtrokken toestand recht
naar beneden aflegde.
Het werd ernstig beschadigd. De beide inzittenden werden licht gewond.
Bestuurder: L. Andersen.
 
     Beschrijving van het gebeurde door de Chef LVB
      station Eindhoven.                    (Coll. H. Dekker)

     
 
00.01.1948 PH-TDD Lockheed 749 Constellation    2556      La Guardia(N)      Terug / Top
In Vliegwereld van 1.2.1948 stond een stemmig plaatje van de met ijspegels behangen "Delft"
die daar enige tijd door de weersomstandigheden werd opgehouden.
 
     Het bovengenoemde plaatje.
     
 
06.02.1948  PH-TBN   Douglas C-47A              12775     Bergamo(I)        Terug / Top
            PH-TDS   Douglas C-47A              13480
Deze toestellen werden door KLM verkocht aan Haroon & Son te Karachi. Door een onduidelijk
contract moesten ze naar Pakistan worden geferried onder Nederlands kenmerk.
Daarvoor wenst KLM geen bemanning te leveren en de vlucht werd uitgevoerd door Engelse
bemanningen.
Zonder daarvoor toestemming te hebben gevraagd, landden zij op het militaire vliegveld van
Bergamo. Bovendien bleek daar dat met beide toestellen wapens werden vervoerd.
Problemen dus: Nederlands geregistreerde toestellen, buitenlandse eigenaar, Engelse bemanning,
wapens aan boord, niet geautoriseerde landing. Kortom, niets klopte.
Na intensief overleg werd na een paar dagen besloten de inschrijving in het Nederlands
register door te halen en de eigenaren mede te delen dat ze 'het verder zelf maar moesten uitzoeken'
 
10.02.1948 PH-NAH Koolhoven F.K.43              6166      Ypenburg           Terug / Top
De vleugel werd afgekeurd wegens schade door binnendringend vocht. De PH-NAN stond, na de
noodlanding van 26 mei 1947, nog steeds aan de grond wachtend op onderdelen en daar werd de
vleugel afgehaald zodat de 'AH' weer kon vliegen.
 
   Rapport van de BvL-keuring op 10 februari.                                              (Coll. H. Dekker)
  
10.02.1948 PH-TDG Lockheed 749 Constellation    2559      Schiphol           Terug / Top
Na de start kreeg van motor #4 de ene rij cilinders alle brandstof en de andere niets.
Lange vlammen uit de uitlaat en de motor sloeg af. Teruggekeerd.
Gezagvoerder: K.J.T.M.F.F.M . Rüpplin von Keffikon. Co-piloot: J. Flemer.
Boordwerktuigkundigen: J.M. de Jonge, Fare en Hartog. Telgrafisten: Jansen en Hoogstede.
Radar: W. Smit
.
 
  Uitgebreid verslag van deze proefvlucht.                                                 (Coll. H. Dekker)
 
10.02.1948 PH-UDC de Havilland D.H.82A Tiger Moth 84257     Middelbeers      Terug / Top
De opdracht aan de leerling was een vlucht van Gilze-Rijen naar Lopik en dan via Kootwijk
weer terug naar Gilze-Rijen.
Hiervan afwijkend vloog hij echter naar Breukelen, daar cirkelde hij enige tijd rond en zette
toen koers naar Kootwijk. Inmiddels begon hij zich wat misselijk te voelen en besloot toen
hij ter hoogte van Soesterberg was, direct naar Gilze-Rijen terug te vliegen.
Niet ècht direct, maar hij vloog meer 'in algemene zin' naar het zuiden.
Inmiddels voelde hij zich zó ziek dat hij tot een noodlanding besloot.
Hij kon echter geen geschikt veld vinden en bleef toen wat ongecoördineerd heen en weer vliegen.
Toen z'n brandstof op was moest hij natuurlijk wel, maar toen had hij, door het geaarzel,
natuurlijk nauwelijks meer iets te kiezen.
De landing ging echter nog betrekkelijk goed, alleen in de uitloop sloeg het toestel met lage
snelheid nog over de kop. De schade was gering.
Bestuurder: J.C.A. Peeters.
 
  De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.                             (Coll. H. Dekker)

20.02.1948 PH-UCW Piper J3C-65 Cub              13215     Schiphol           Terug / Top
Op het moment dat de bestuurder het vliegtuig -na ontvangst van het groene licht- voor de
start baan #09 wilde oprijden, werd het toestel door een windvlaag op de neus gezet.
Schroef gebroken en luchtfilter beschadigd.
Bestuurder: Gelderman.
 
     Sipkes bracht een nieuwe Diepen-schroef. (Coll. H. Dekker)
     
 
20.02.1948 G-#    #                             =         Woerden             Terug / Top
Gehinderd door een sneeuwstorm besloot de bestuurder tot een noodlanding.
 
      Bericht in Woerdens Weekblad 21.2.1948.
     

23.02.1948 PH-NAI Koolhoven F.K.43              6167      Ypenburg           Terug / Top
Na de schade aan de vleugel van de 'AH' (zie 10/2) werd dezelfde schade ook bij de 'AI' aangetroffen.
 
  De schade werd bij Frits Diepen Vliegtuigen gerepareerd. (Coll. H. Dekker)
  
26.02.1948 PH-TCK Douglas C-47A                 19016     Schiphol           Terug / Top
Na de eerste solo-vlucht moest de leerling dus zijn eerste solo-landing maken.
Hij probeerde een mooie driepuntslanding te maken.
Dit gebeurde al wat aan de rechterkant van de baan, helaas sprong het toestel weer op wat hij
probeerde te corrigeren door wat bij te steken en gas te geven.
Hierdoor kwam het nèt weer in de vliegstand maar door de dwarswind dreef het toen nog verder
naar rechts af, en daar stonden een paar borden.
Met sterk voetenstuur liet hij het toestel weer naar links zwenken maar omdat het toestel
eigenlijk in overtrokken toestand was, klapten de linkervleugel en het linker wiel tegen de grond.
Weer sprong het vliegtuig op en draaide nu snel naar links weg. Het zakte weer aan de grond en
reed toen recht op een daar staande startwagen af.
Hard links remmend werd deze nog grotendeels ontweken maar de bestuurder kon toch niet verhinderen
dat de rechter vleugeltip tegen de koepel van de wagen sloeg.
Het vliegtuig werd aan beide vleugeltippen beschadigd, de inzittenden van het voertuig hadden
bijtijds een goed heenkomen gezocht.
Bestuurder: J.T. Braaksma. Boordwerktuigkundige: J. Klijn.
 
 Het rapport van de bwk over het gebeurde en dat over de schade.                            (Coll. H. Dekker)

07.03.1948 PH-85  Schneider Grunau Baby IIa     1 serie III  Noordwijk       Terug / Top
De bestuurder bleef te lang en te laag cirkelen en kon dientengevolge het terrein niet
meer bereiken.
Na een normale buitenlanding gleed het toestel in zijn uitloop in een sloot die nog met
een ijslaag was bedekt. Die was echter niet sterk genoeg, de rompbeplating werd op enkele
plaatsen open geschuurd door ijsschotsen.
De bestuurder zag kans om, vóór de romp onder water verdween, uit te stappen op de
dichtstbijzijnde wal. Hij bleef droog.
In Avia van 15 mei 1948 stonden twee aardige foto's van dit incident, ik heb ze hieronder
gereproduceerd.
Bestuurder: J. Brans.
 
 
07.03.1948 PH-130 Grunau 9 (ESG)                6018      Venlo              Terug / Top
           PH-169 Schneider Grunau Baby IIa       6042
Na het loskoppelen het toestel overtrokken. De bestuurder maakte een wijde linker bocht
in plaats van een rechter.
Hij landde goed, met de wind schuin in de rug, maar in de uitloop doorgeschoten tegen een
terreinwagen en de PH-169 die daar stonden opgesteld.
Schade aan de linkervleugel (130) en gat in rechtervleugel (169).
Bestuurder: Friezen.
 
     Ongevallenrapport 1948-1. (Coll. H. Dekker)
     
 
08.03.1948 PK-CTC Convair PBY-5A Catalina       21995     Poso               Terug / Top
Door een misverstand over de te volgen startprocedure tussen gezagvoerder en 2e vlieger
verongelukt tijdens de start.
Geen der bemanningsleden en (9) passagiers liepen verwondingen op.
Wèl nam de zinkende Catalina alle bagage mee naar de zeebodem.
Gezagvoerder: C.L. van Kooij. Tweede vlieger: M.G. Nicolai. Boordwerktuigkundigen: A.W. Smith
en W.G. Gobee.

 
     
 
15.03.1948 PH-NAV Siebel Si.204                 110       Spanje(EC)         Terug / Top
Zou op deze dag daar verbrand zijn. Aangezien dit ook de doorhalingsdatum in het N.L.R. is,
was het op z’n minst verdacht.
Nader onderzoek in Spanje bracht aan het licht dat het toestel daar ingeschreven werd
als EC-ADB en dat het op 18.6.1948 na een noodlanding bij Reus is uitgebrand.
En dat betekent dat het ongeval eigenlijk niet in deze serie thuishoort, maar omdat hier
(weer) een veel 'geciteerde' fout gecorrigeerd kan worden, toch maar wel!
 
15.03.1948 PH-UBR Beech D18S                    A-102     Schiphol           Terug / Top
Er zou een navigatie-nachtvlucht gemaakt worden over het traject Gilze-Rijen, Oostende,
Groningen, Gilze-Rijen.
Al na vijf minuten zat men in de wolken, en nog boven België viel de radiozender uit.
Werkend met het radiokompas werd de vlucht toch doorgezet en werd naar Groningen genavigeerd.
Inmiddels was van Schiphol de mededeling ontvangen dat het weer slecht was.
Vanaf Groningen werd aangevlogen op de zender Jaarsveld en vandaar op een berekende koers
naar Gilze-Rijen.
Dat veld bleef echter onvindbaar en het plan om nogmaals vanaf Jaarsveld aan te vliegen werd
door de telegrafist met klem van tafel geveegd. Zender Jaarsveld ging om 12 uur uit de lucht en
bovendien was de brandstofvoorraad al behoorlijk geslonken.
Besloten werd om naar Schiphol te vliegen.
Ondertussen was de toestand in de Beech niet echt vrolijk meer.
De voorruiten lekten stevig (zoals bij de meeste Beechcrafts) en het instrumentenbord
werd kletsnat. Plasjes op de vloer!
Bovendien werd een sterke brandlucht waargenomen. Die bleek afkomstig van het intensief gebruikte
radiokompas; dat werd daarop uitgeschakeld.
Op aanwijzingen van de telegrafist werd met de handpeiler Schiphol aangevlogen, waarbij pas op een hoogte van 60 meter grondzicht werd gekregen.
De landing verliep daarna probleemloos.
Instructeur: G. Bowker. Leerling: Tabernal. Telegrafist: D. Bonne.
 
18.03.1948 PH-UBM North American AT-6A Texan    78-6599   Gilze-Rijen        Terug / Top
Grondzwaai met als gevolg de bekende schade: vleugeltip en aileron beschadigd.
 
19.03.1948 PH-TCU Douglas C-47A                 13472     Wenen(OE)          Terug / Top
Er stond een vrij krachtige, vlagerige dwarswind. Op het moment van touch down op
vliegveld Tulln begon het toestel plotseling naar bakboord over te hellen.
Het corrigeren met motor en aileron lukte slechts gedeeltelijk. De machine bleef een ogenblik
z’n koers houden, maar raakte met de linker vleugeltip nog de baan.
De daardoor ingezette grondzwaai kon worden voorkomen.
 
      Het rapport van de chef vliegdienst Europa aan
       Hoofd Vliegbedrijf. (Coll. H. Dekker)

     
 
28.03.1948 PH-186 Grunau 9 (ESG)                KZC-1     Valkenburg         Terug / Top
Na ongeveer over een afstand van 150 meter op 1 meter hoogte keurig aan de lierkabel te
hebben gevlogen trok de bestuurder plotseling scherp op. En, we hebben het al vaker gezien,
daarna stuurde hij scherp naar beneden en vloog het toestel tegen de grond.
De spanbok (bij een ESG de romp dus) werd onherstelbaar beschadigd en dus werd bij de
reparatie een geheel nieuw exemplaar gebouwd.
Bestuurder: De Jong.
 
     Ongevallenrapport 1948-4. (Coll. H. Dekker)
     
 
29.03.1948 PH-127 Fokker ESG                    6015      Valkenburg         Terug / Top
De lierkabel lag, zonder dat de lierman zich dat bewust was, in een bocht.
Toen de leerling dan ook voor zijn eerste sledevaart opgelierd zou worden, geschiedde
dat met een forse ruk.
Van schrik trok de leerling de knuppel naar zich toe en zat dus direct op een hoogte
van acht meter.
Dat de leerling daarna de zaak toch min of meer heel aan de grond kreeg kan slechts als een
meevaller beschouwd worden.
De schade aan de spanbok was een gebroken schaats, wat scheuren in het voorste driehoeksspantje
en in de achterstijl.
Leerling: Van der Heijden.
 
     Ongevallenrapport 1948-5. (Coll. H. Dekker)
     
 
02.04.1948 PH-168 Schneider Grunau Baby IIb     6050      ‘t Gooi            TerugTop
Toen het toestel op ongeveer tien meter hoogte was, haperde de lier even waardoor de kabel
slap kwam te hangen en losschoot. De bestuurder maakte daarop een harde landing.
De rompspanten vanaf de neus tot en met de hoofdspant werden vernield en wat beplating verloren.
Bestuurder: W.J. Koppius.
 
       Ongevallenrapport 1948-6.                            (Coll. H. Dekker)
     
 
  Overzicht van de uitgevoerde reparaties.                                          (Coll. H. Dekker)
   
11.04.1948 PH-TSC Douglas C-54A Skymaster       10373     Rome(I)            TerugTop
Vóór de in gebruik zijnde baan bevond zich een rijbaan die met stalen matten was bekleed
en ongeveer 35 cm hoger lag dan de landingsbaan.
Het vliegtuig kwam te kort binnen en raakte ongeveer 60 meter vóór het begin van de baan
al de grond en ‘onderweg’ naar de baan moest, met een snelheid van 180 km/u, de rand van
die rijbaan nog worden genomen.
Het vliegtuig sprong weer op en kwam op het begin van de landingsbaan weer aan de grond.
De ernst van de schade werd niet onderkend en na het verwisselen van twee banden werd de
vlucht naar Lydda(4X) probleemloos voortgezet.
Omdat het toestel daar volgens schema een dag zou blijven staan, voerde de grondwerktuigkundige
opnieuw een inspectie uit.
Ook nu werd nog steeds niet de volle omvang van de schade ontdekt, wél constateerde hij dat
de motorgondels #2 en #3 waren ontzet, dat er huidbeplating in de buurt van deze gondels
geplooid was en dat er een paar koppen van klinknagels ontbraken.
Ook al omdat de reparatiemogelijkheden op Lydda beperkt waren, besloot de gezagvoerder toch,
mèt passagiers, voor de terugvlucht naar Amsterdam te starten.
Op 13 april ondertekende de BWK dan ook daartoe het Dagelijks Bewijs van Luchtwaardigheid.
Bij de tussenlanding op Rome werd er wéér geïnspecteerd en wéér werd het toestel luchtwaardig
gevonden. Dus werd het toestel gewoon volgens plan via Marseille naar Amsterdam teruggevlogen.
Daar werd nog eens nauwkeuriger gekeken, met als resultaat:
motorgondels #2 en #3 vervormd, beide gondels " 1½° naar voren gedompt; brandschotten
sterk geplooid; verbindingsprofiel tussen de bovenste motorbevestigingspunten vervormd en
gescheurd; enige nagelkoppen afgesprongen; huidbeplating bij de beide gondels geplooid;
voorligger bij de gondels geplooid.
De KLM schorste de betrokken BWK voor drie maanden, de Raad voor de Luchtvaart strafte de
gezagvoerder met een berisping.
Gezagvoerder: A. Reijers. Tweede piloot: C.A.P. Feeney. Boordwerktuigkundigen: G.J.M. Tijteca
en P.J. Kiebert. Telegrafist: J. Busquet.

 
 Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.               (Coll. H. Dekker)
 
11.04.1948 PH-163 Schneider Grunau Baby IIb     6054      't Gooi
           TerugTop
De bestuurder wilde lekker kort binnenkomen. Hij sloot echter de kleppen iets te laat 
waardoor de bakboordstaartstijl achter de ruit van de jeep bleef haken.
De stijl verboog en de stabiloligger brak af.
Om door te kunnen vliegen, werden het stabilo en de stijl van de PH-168 (zie incident 2/4)
op de PH-163 gemonteerd.
Bestuurder: L. van den Bergh.
 
     Ongevallenrapport 1948-7. (Coll. H. Dekker)
     
 
13.04.1948 PH-UAD de Havilland D.H.82A Tiger Moth  86528   Scheveningen      TerugTop
Hoewel de leerling nog maar drie uur solo was, kreeg hij, behalve het oefenen van starts
en landingen, als opdracht het oefenen van enige tolvluchten.
Hij zette echter de tolvlucht op te lage hoogte (450m) in en keek tijdens de tolvlucht naar
z’n instrumenten in plaats van naar buiten. Toen hij dat laatste ten slotte deed, zag hij dat
hij al behoorlijk laag zat.
Hij stak scherp bij om zo snel mogelijk uit de tolvlucht te komen, en het lukte ook om het
toestel vlak boven het wateropppervlak weer vlak te krijgen.
Maar de neerwaartse snelheid was er nog niet uit en hij kon dan ook niet verhinderen dat het
toestel het water in dook.
Hij werd door drie Hagenaars gered. De PH-UAD werd kort daarna geborgen en moest worden afgeschreven.
Bestuurder: W. Leemhuis.
 
 
De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.             (Coll. H. Dekker)
 
 
Hoewel de schade er nogal ernstig uitziet, werd de romp waarschijnlijk toch weer gerepareerd!
 Op foto's van de stormschade op Ypenburg 14.3.1951 lijkt hij weer op te duiken! (Coll. H. Dekker)

   
18.04.1948 PH-171 Schneider Grunau Baby IIb     6053      Terlet             TerugTop
Bij de lierstart zakte de rechtervleugel wat door en raakte de grond en bleef daar haken.
De lier trok het toestel toen even dwars in de bewegingsrichting.
Schaats gebroken, breuken en deuken in gordingen, spanten en huidbeplating.
Bestuurder: Grooteboer.
 
     Ongevallenrapport 1948-8. (Coll. H. Dekker)
     
 
28.04.1948 PH-UBF North American AT-6A Texan    77-4400   Gilze-Rijen        TerugTop
           PH-UBN North American AT-6A Texan    78-5955
Onafhankelijk van elkaar: Beide grondzwaai met als gevolg de bekende schade: vleugeltip
en aileron beschadigd.
 
    Schade-/reparatierapporten van de PH-UBF. (Coll. H. Dekker)
   
 
29.04.1948 PH-AAA Bücker Bü 181 Bestmann        331365    Ypenburg           TerugTop
Na de landing werd bij een controle metaal in het oliefilter aangetroffen.
De bestuurder/eigenaar gaf daarna de firma Diepen opdracht de motor verder te demonteren.
Het bleek dat zuigerpen van cilinder #4 los was. De oorzaak was een ontbrekende borgring.
Vreemd genoeg werden daarvan ook geen delen gevonden.
Bestuurder: A.J. van Campenhout.
 
  Verslag van het onderzoek naar de motorstoring. (Coll. H. Dekker)
 
01.05.1948 PH-TKW Douglas DC-6                  43112     Schiphol           Terug / Top
Bij de start voor een oefenvlucht werd een motorstoring gesimuleerd.
De bestuurder bracht bij een snelheid van 169 km/u de gashandel van motor #1 naar achteren.
Dit was bij de veilige start startsnelheid bij dit vliegtuiggewicht.
Hij dacht dat het toestel op dat moment al losgekomen was, maar dat bleek achteraf niet
zo te zijn.
Hij begon pas de koers te corrigeren toen het toestel duidelijk naar links begon weg te lopen.
De grondsporen wezen uit dat door deze correctie het toestel op een gegeven moment met het
rechter onderstel loskwam, zodat het alleen op het linker hoofdwiel reed.
Hij trok het toestel los, waarna het in een flauwe, langzaam stijgende, linkerbocht overging.
Toen besefte de bestuurder dat er een gevaarlijke situatie aan het ontstaan was en gaf opdracht
om motor #1 weer volgas bij te zetten.
Maar het was al te laat. De linker vleugeltip en de schroef van motor #1 raakte een aarden wal.
Door deze botsing brak er een stuk ter lengte van vijf meter van de linkervleugel
af en werd de dwarshelling sterker en de linker bocht scherper.
Even later raakte het vliegtuig weer met de linkervleugel de grond.
Het bewoog zich met die vleugel over de grond en om de topas draaiend verder, tot het in een
greppel tot stilstand kwam.
De bemanning verliet zo snel mogelijk het toestel. Een beginnende brand werd direct geblust.
Het toestel was onherstelbaar beschadigd.
De gezagvoerder had een gekneusde voet, de boordwerktuigkundige en de waarnemer liepen enige
onbeduidende verwondingen op.
Gezagvoerder: A.G. Ekels. Vlieger: S. du Porto. Boordwerktuigkundige: H. van der Ham.
Telegrafist: C. Hoefnagel. Waarnemer A.J. Booy.

 
 De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.             (Coll. H. Dekker)
 
    Twee foto's die een goed overzicht geven van de ligging van het wrak. De rechtervleugel met motor #3
     onder de romp en het brandschot van #4. En tenslotte de afgeslagen linker vleugeltip, ca. 5 m lang.
     (Coll. H. Dekker)

 
03.05.1948 PH-UAP de Havilland D.H.82A Tiger Moth  86548  Ypenburg           Terug / Top
De leerling zou een laplanding maken en dat betekent vrijwel automatisch dat er in het laatste
stadium van de nadering nog gemanoeuvreerd moet worden.
Hij kwam eigenlijk al te laag binnen en hij zat bovendien niet goed recht voor de baan.
Hij probeerde toen toch nog, zonder gas bij te geven, recht voor de baan te manoeuvreren.
En zoals we in het verleden al diverse keren hebben gezien, dat moet je met een Tiger Moth niet doen!
Met andere toestellen trouwens ook niet.
Een deskundige ooggetuige zag het toestel een schuivende beweging maken, vermoedelijk doordat er
teveel richtingsroer en te weinig rolroer werd gegeven.
Het vliegtuig botste daarna eerst met de linkervleugel en toen met de rechtervleugel tegen de grond,
waarna het langzaam over de kop sloeg.
Het vliegtuig werd ernstig beschadigd. De bestuurder bleef ongedeerd.
Bestuurder: B. Landman.
 
     Korte beschrijving van het gebeurde. (Coll. H. Dekker)
     
 
07.05.1948 PH-NCT Piper J3C-65 Cub                 22958  Ypenburg           Terug / Top
           PH-UAU de Havilland D.H.82A Tiger Moth  84211
De leerling nam het toestel over van twee andere leerlingen die net een oefenvlucht hadden
voltooid. Hij stapte in maakte z’n riemen vast, en toen hij weer naar buiten keek zag hij
dat er al twee Tigers op de startplaats stonden waarvan er één al op de wind gedraaid was.
Hij gaf direct gas om zich bij het tweetal aan te sluiten.
Helaas, hij had zich er niet van vergewist of er nog ander verkeer was.
Van rechts kwam de Piper aanrijden en hoewel hij direct het gas sloot, kon hij een aanrijding
niet meer verhinderen.
De schroef en de neusplaat van de PH-UAU werden ernstig beschadigd, de linkervleugel van
de PH-NCT werd ter hoogte van het rolroer ‘vermalen’.
Bestuurders: Ch.J.P. Linssen (PH-UAU) en J.C. ter Averst (PH-NCT).
 
  Het controle-rapport van FDV. (Coll. H. Dekker)
 
 Instructeur Ter Averst omschreef en tekende het verloop van het incident. (Coll. H. Dekker)
 
08.05.1948 PH-151 Schneider Grunau Baby IIb     6033      Twente             Terug / Top
Een perfecte vlucht die helaas niet in stijl besloten werd.
Om onverklaarbare redenen vond de bestuurder het nodig om bij het inzweven, op zeer geringe
hoogte, een S-bocht in te zetten.
Hij vergat kennelijk even dat er vleugels aan z’n toestel zaten.
De linker vleugeltip raakte licht de grond. Het gevolg laat zich raden. Het toestel maakte
een forse smak, slee afgebroken, rompbeplating gescheurd, schouderspant gebroken, staart
afgebroken.
Bestuurder: v.d. Harten.
 
     Ongevallenrapport 1948-2. (Coll. H. Dekker)
     
 
09.05.1948 PH-135 Fokker ESG                    6023      Venlo              Terug / Top
Bij de landing te veel gestoken. Van tien meter hoogte tegen de grond gevlogen.
Spantoren 100% gekraakt, enige ribben van de vleugel gebroken, bovengording van de
staart gebroken.
Bestuurder: L. Dietz.
 
     Ongevallenrapport 1948-9. (Coll. H. Dekker)
     
 
11.05.1948 PH-TFA Douglas C-47A                 13462     Ypenburg           Terug / Top
Het toestel zakte tot z'n assen in de modder en moest er met vereende krachten weer
uitgetrokken worden.
 
 Twee foto's van de graaf-/trekwerkzaamheden. (Resp. Coll. H. Dekker en A.C. Guys)
 
14.05.1948 PH-TLW Douglas C-54A Skymaster       7455      Schiphol           Terug / Top
Bij de nadering bleek dat het rode lampje van het rechter hoofdonderstel bleef branden.
Andere aanwijzingen zoals hydraulische druk e.d. gaven geen indicatie dat er iets
verkeerd was.
De gezagvoerder besloot de nadering af te breken en te proberen een en ander te verhelpen.
Maar wat de BWK’s ook probeerden, dat rode lampje bleef branden. Dus moest er toch maar
geland worden.
Intussen waren de brandweer en andere hulpdiensten gealarmeerd en bij de baan komen staan.
En ook werd het veld weer, net als bij de PH-TKW op 1 mei, overspoeld door nieuwsgierige
kijkers.
De landing verliep in eerste instantie normaal, maar toen de snelheid terug begon te
lopen, en er dus meer gewicht op de wielen kwam, klapte het rechter onderstel in.
De rechter schroeven en de rechter vleugeltip raakten de baan en het vliegtuig liep naar
rechts van de baan af en kwam 200 meter verder tot stilstand.
Daar konden de passagiers, zonder trap, het toestel verlaten.
Oorzaak bleek een defecte afdichtring te zijn. Een stuk dat er afgebroken was sloot een
smooropening af zodat er in beide richtingen geen hydraulische olie kon doorstromen.
Oftewel, letterlijk een afdichtring.
Gezagvoerder: G.M.H. Frijns. Co-piloot: M. Kachuk(hoewel hij in het onderzoeksrapport
2e telegrafist wordt genoemd...) Telegrafist: J.E. Spanjaard. Boordwerktuigkundigen:
W.F. van de Woestijne en R.L. van Vliet. Steward: W.J. Kruys. Stewardess: Van Hooidonk.

 
                                                                         (Coll. H. Dekker)
 
   Ook de BWK was ervan overtuigd dat de landing, ondanks het rode lampje, veilig uitgevoerd kon worden.
    Helaas, niet dus!  (Coll. H. Dekker)

 
16.05.1948 PH-152 Schneider Grunau Baby IIb     6034      Eindhoven          Terug / Top
De vleugeltiploper hield iets te lang vast zodat het toestel wat scheef de lucht in getrokken
werd. De bestuurder corrigeerde dit niet adequaat, hij stuurde en stak wat bij.
Een vleugeltip raakte grond en daarna de neus ook. Beide vleugels stuikten naar voren.
Bestuurder: De Geus.
 
 Ongevallenrapport 1948-10.                                                           (Coll. H. Dekker)
 
24.05.1948 PH-UAI de Havilland D.H.82A Tiger Moth  86443    Zevenhuizen      Terug / Top
Aan het eind van een oefenvlucht ging de leerling op lage hoogte nog even wat kunstjes doen.
Op een gegeven moment zat hij op ongeveer 30 meter hoogte en draaide hij, met
geringe snelheid, een steile bocht.
Hij gleed af en botste tegen de dijk langs de Rotte.
Het vliegtuig viel neer op een weiland erachter.
De bestuurder bleef ongedeerd. Het vliegtuig werd ernstig beschadigd.
De piloot werd gestraft met twee jaar ontheffing van zijn vliegbrevet en de school verwijderde
hem definitief van de opleiding.
Een paard werd licht gewond maar hield er wel blijvend psychisch letsel aan over.
De eigenaar claimde schadevergoeding maar werd daarvoor, na enig juridisch overleg,
verwezen naar de heer Radsma.
Bestuurder: L. Radsma.
 
  De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.           (Coll. H. Dekker)
 
31.05.1948 PH-TPP Douglas DC-6                  43118     Schiphol           Terug / Top
Tijdens een lesvlucht werden starts en landingen geoefend. In totaal werden 13 landingen
verricht, waarbij het toestel verschillende keren ver vóór het gemarkeerde begin van de
baan de grond raakte en zeer laag (5 meter) over de Schipholweg binnenkwam.
Bestuurder: K.J.T.M.F.F.M. Rüpplin von Keffikon. Tweede bestuurder: Th. Witkampf.
Derde bestuurder: S.J. Postma.

 
     Inspecteur Schwencke maakte dit rapport op. (Coll. H. Dekker)
     
 
04.06.1948 PH-TDW Douglas C-47A                 13458     Schiphol           Terug / Top
           PH-TPP Douglas DC-6                  43118
Vlak na de start voor een vlucht naar Genève zag de bemanning opeens een ander
verkeersvliegtuig op praktisch dezelfde hoogte over zich heen vliegen.
Een diepgaand onderzoek bracht aan het licht dat er maar één toestel in de buurt was geweest
dat in aanmerking leek te komen en dat was de PH-TPP.
Maar uit de verklaringen van de bemanning van de PH-TPP kon geen andere conclusie worden
getrokken dan dat het dit toestel niet geweest was.
Welk toestel het dan wel geweest moest zijn, is verder niet meer duidelijk geworden.
Bemanning PH-TDW. Gezagvoerder: W.C.A. van Heugten. Tweede piloot: K. v.d. Kommer.
Boordwerktuigkundige Lieshout. Telegrafist: Den Hertog. Stewardess: Kremer.

Bemanning PH-TPP. Gezagvoerder: L.E.J. Poutsma. Tweede piloot: A.P. Ruige.
Boordwerktuigkundige Van Alsem. Telegrafist: F.C. Bergisch.

 
 Inspecteur Rombouts schreef dit rapport.                                    (Coll. H. Dekker)
 
06.06.1948 PH-9   ESG                           455       Teuge              Terug / Top
De bestuurder koppelde het toestel, al enigszins in overtrokken toestand, los van de lierkabel op ongeveer vijf meter hoogte.
In plaats van iets bij te prikken, trok hij de knuppel nog verder naar achteren, met als gevolg, een complete overtrek. Het toestel gleed over rechts af en sloeg tegen de grond.
De bestuurder bleef ongedeerd, van de PH-9 was de voorste stijl van de A-bok gespleten
en een paar ribben gebroken.
Bestuurder: O. Dom.
 
     Ongevallenrapport 1948-11. (Coll. H. Dekker)
     
 
11.06.1948 PH-UAA de Havilland D.H.82A Tiger Moth  86585  Ypenburg           Terug / Top
De leerling oefende een voorzorgslanding. Dat hield in dat hij met minimale snelheid
zo kort mogelijk moest binnenkomen.
Deze keer kwam hij te laag en met te weinig snelheid op de baan aanvliegen.
Het vliegtuig zakte dus wat door en. hoewel hij direct volgas gaf, kon hij niet
voorkomen dat de wielen, buiten de grens van het veld, aan de grond kwamen.
Daar was het gras echter nogal lang en werd het toestel bij het uitrollen zeer
sterk afgeremd. Zó sterk dat het over de kop sloeg en ernstig beschadigd werd.
De bestuurder bleef ongedeerd.
Bestuurder: Th.L. Ranke.
 
  De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.                                           (Coll. H. Dekker)
 
15.06.1948 PH-NCN Beech D18S                    A-388     Barcelona(EC)      Terug / Top
Toen de bestuurder bij het vliegveld Prat de Llobregat arriveerde kreeg hij de indruk
dat de nieuwe baan 256-76 nog niet in gebruik genomen was. Hij concludeerde dat uit
de arbeiders die er nog aan het werk waren en uit de zware machinerie die nog vrij dicht
in de buurt opgesteld was.
Maar in een NOTAM van 20.3.1948 was de openstelling van de eerste 1300 meter van deze
baan al aangekondigd.
Maar goed, hij koos baan 313-133 en landde daarop met een forse dwarswind.
Tijdens de uitloop week hij direct al wat naar links af en na zo’n 200 meter gerold te
hebben werd hij door een harde windstoot helemaal uit de koers geduwd.
Het toestel kwam naast de baan terecht en botste daar tegen een lage aarden wal.
Hierdoor klapte het rechter wiel weer naar binnen en kwam het toestel aan de grond met
de vleugeltip terwijl ook de draaiende schroef tegen de grond sloeg.
Na een grondzwaai kwam de zaak tot stilstand. Het toestel was ernstig beschadigd.
Geen van de inzittenden, twee bemanningsleden en zeven passagiers, raakte gewond.
Gezagvoerder: J.B. Scholte. Tweede piloot: F. Diepen.
 
  De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.            (Coll. H. Dekker)
 
   Theo Tellegen maakte voor zijn schaderapport deze twee foto's. (Coll. H. Dekker)
 
16.06.1948 PH-TCF Douglas DC-4                  42996     Schiphol           Terug / Top
Het toestel kwam te laag binnen. De BWK attendeerde de gezagvoerder op de lage snelheid,
maar die vond de snelheid voldoende.
Vlak voor de Schipholweg gaf de gezagvoerder ook nog de opdracht de kleppen vol uit, en
het gas dicht te doen.
De BWK deed weliswaar de kleppen vol uit, maar hij verminderde het vermogen zeer langzaam.
Maar toch werd de Schipholweg op slechts enkele meters hoogte gepasseerd.
Het vliegtuig vloog door enkele dennetjes die aan de rand van het veld stonden en kwam
vervolgens, op 175 meter voor het begin van de baan, met de hoofdwielen in botsing met
een slootrand.
Het vliegtuig reed hierna even, ‘en passant’ een grensbord vernielend, sprong nog even
op en kwam enige tientallen meters verder op de baan terecht. Waarna het normaal uitliep.
Nou ja, normaal...
Na de botsing sloot de BWK direct het gas en  schakelde de motoren en alle boordinstallaties uit.
De benzine stroomde tijdens de uitloop uit het vliegtuig, zodat er een wolk achter het
vliegtuig zichtbaar was.
Het toestel was zodanig ontzet dat het afgeschreven moest worden.
De romp heeft nog lang opgeslagen gestaan bij de Schipholdijk ter hoogte van hangaar 5.
Gezagvoerder: R.A. Johnson (I, zie 9/9). Tweede piloot: A.J. Osborne.
Boordwerktuigkundigen: H. Feis en J.H.H. Huizinga. Telegrafist :J.H. Pestman.
Steward: G.G. Leyendecker. Stewardess: A. Hoevenaars
.
 
 De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.             (Coll. H. Dekker)
 
     Hoewel het toestel er op het eerste gezicht behoorlijk gaaf uitziet, is op de rechter foto de plooiing van
      de rechtervleugel goed zichtbaar. En zó zag het hele toestel eruit! (Coll. H. Dekker)

 
19.06.1948 PH-TCE Douglas DC-4                  42995     Lissabon(CS)       Terug / Top
Vrijwel het gehele KLM-grondpersoneel stond het toestel op het platform op te wachten.
Op aanwijzingen van een GWK en ander personeel werd het toestel geparkeerd, maar bij
de laatste draai liet men die vlakbij het stationsgebouw uitvoeren.
Zó dichtbij dat de ruimte tussen vleugeltip en het gebouw voor de gezagvoerder niet
te beoordelen was. Dus heel voorzichtig draaien.
Op een gegeven moment zag hij echter kalk en ander materiaal onder de vleugel naar
beneden vallen en begreep hij dus dat hij hij het bordes van het gebouw geraakt had.
Vanaf de grond werd hem dat daarna toen heftig gesticulerend ook duidelijk gemaakt.
Dat wist hij dus al!
Vleugeltip beschadigd, navigatielicht platgedrukt en de-icer rubber beschadigd.
Gezagvoerder: P. Both.
 
     Het rapport van gezagvoerder Both. (Coll. H. Dekker)
     
 
25.06.1948 PH-164 Schneider Grunau Baby IIb     6046      Zeddam             Terug / Top
Na een uurtje vliegen was de thermiek op. Bij de buitenlanding op een wei langs de weg
van Zeddam en Vethuizen viel het toestel ‘uit de linker slip’ en kwam vóór het veld aan
de grond.
Doordat de linkervleugel in een greppel bleef haken, kreeg de onderzijde van de romp
de landingsschok asymmetrisch te verduren. Dus wat spanten, gordingen en beplating
beschadigd.
Bestuurder: H.F.V.M. Schwing.

 
     Ongevallenrapport 1948-14. (Coll. H. Dekker)
     
 
26.06.1948 PH-171 Schneider Grunau Baby IIb     6053      Terlet             Terug / Top
Op ongeveer 80 meter hoogte draaide de bestuurder een rechter bocht.
Toen hij het toestel weer recht wilde leggen, bleek het voetenstuur geblokkeerd.
Het toestel maakte een scherpe, gedoken rechter spiraal en ging twee slagen rond.
Hierna heeft de bestuurder met alle kracht geprobeerd de blokkering op te heffen
waarbij de doorslag van de stuurkabel aan het linker pedaal afbrak.
Maar hierdoor kreeg hij het toestel wél uit de duik en in een vrijwel vlakke stand
kon het toestel redelijk gecontroleerd aan de grond zetten.
Het was wel een harde landing, dus beplating gescheurd en gordingen gestuikt.
Vermoedelijk was het kabeltje van de loskoppelhandel naar de neushaak, achter het
beslag van de voetenstuurkabel gehaakt.
Bestuurder: J.G. Blom.
 
     Ongevallenrapport 1948-13. (Coll. H. Dekker)
     
 
28.06.1948 PH-HAA Sikorsky S-51                 5133      Dwarskade          Terug / Top
Al de hele dag waren er proefvluchten met de helikopter gemaakt. Doel was het vaststellen
van het gedrag van het toestel bij motorstoring. Daartoe werd steeds motorstoring gesimuleerd
bij verschillende snelheden, 80, 60, 40, 20 en 0 mph.
Er waren al drie proeven met die 0 mph uitgevoerd en om 15.00 uur werd gestart voor de vierde
en laatste vlucht
Op het moment dat op 540 meter hoogte de snelheid tot nul was teruggebracht, viel zonder
enige waarschuwing de motor ècht uit.
Aangezien de testvluchten op film werden vastgelegd, kon het verloop van het ongeval precies
gereconstrueerd worden.
Uit deze film bleek dat de reactietijd van de bestuurder ongeveer 1 seconde was en dat
hij 2½ seconde nodig had om de spoedhefboom -die een vrij grote slag maakt- helemaal
naar beneden te drukken.
Het duurde al met al vier seconden na het uitvallen van de motor voordat het toestel in
autorotatie ging en het directe gevaar dus geweken was.
Tijdens de daaropvolgende daalvlucht probeerde hij nog wel de motor weer op gang te
brengen maar dat lukte niet.
Bij de noodlanding moest de bestuurder een koe ontwijken zodat hij met het linkerwiel
eerst aan de grond kwam. Daarna kantelde het toestel langzaam naar rechts.
Het kwam op z’n zijkant tot stilstand, waarbij de rotorbladen tegen de grond sloegen en
vernield werden.
De motorstoring werd veroorzaakt door brandstofgebrek, dit  was het gevolg van het niet
 tijdig overschakelen naar de nog wèl gevulde brandstoftank.
Bestuurder: E.C. Senger. NLL-waarnemers: L.R. Lucassen en J. Meyer Drees.
 
      De Technische Commissie Hefschroefvliegtuigen besprak het ongeval en ir. Schipper maakte daar het
       verslag van. (Coll. H. Dekker)

 
  Het 'evenement' trok veel publiek. (Coll. H. Dekker)
  
03.07.1948 PH-139 ESG                           6027      Eelde              Terug / Top
De bestuurder vloog het circuit niet correct en kon dientengevolge de baan niet meer
bereiken. Hij landde buiten de terreinbegrenzing van de afgepaalde stukken op de
Duitse vliegvelduitbreiding.
In de uitloop botste hij tegen een paaltje daarvan. Schade aan rechter vleugel.
Bestuurder: J.C. Scheffer.              
 
     Ongevallenrapport 1948-15. (Coll. H. Dekker)
     
 
07.07.1948 PK-SVB Beech Bonanza                 D-883     Palembang          Terug / Top
Mislukte landing op vliegveld Talang-Betoetoe. De machine werd zo zwaar beschadigd dat
hij afgeschreven werd. Geen persoonlijke ongelukken.
 
11.07.1948 PH-TEP Lockheed 749 Constellation    2540      Schiphol           Terug / Top
Voor de uiteindelijke landing waren er een paar problemen, de radioverbinding bleek door
een defecte VHF zender zeer moeizaam. De gezagvoerder meldde technische problemen met
motor #1 en wilde daarom gebruik maken van de (langere) baan 23 in plaats van de door
de verkeersleiding aanbevolen baan 32.
Hij naderde dus baan 23 maar kwam vanwege de heersende wind niet goed voor de baan uit
en besloot nog een keer rond te gaan.
De tweede keer kwam hij wel netjes voor de kop van de baan uit, maar zette het toestel
toen onder een hoek van bijna 5° met de hartlijn aan de grond.
Deze afwijking corrigeerde hij niet, zodat het toestel al na 175 meter van de baan liep.
Ook daarna probeerde hij met alleen het richtingsroer de koers weer richting baan te verleggen.
Dat lukte in het geheel niet. Hij verzuimde hierbij de andere mogelijkheden, neuswielbesturing,
motoren en remmen in te zetten.
Kortom, hij reed hierna nog ongeveer een kilometer door het gras, reed rakelings langs
openliggende rioolputten, hoopjes schroot, rioleringspijpen, wél over een zandwalletje,
ijzeren platen en een terreinbord.
Nog een wonder dat de schade beperkt bleef tot de neuswielbanden.
Trouwens, al de levensgevaarlijke obstakels in de buurt van de baan waren wel
netjes in NOTAM’s gemeld.
Gezagvoerder: G.E. Mustard. Tweede piloot J. Flemer. Boordwerktuigkundigen: F.W.L. de Meel
en W.J.M. de Mol. Telegrafisten: D. Smit en C.A. Lamerus. Stewards: F.W. Janknecht en
W. Schuitema.

 
13.07.1948 PH-TAY Douglas C-47A                 11995     Eindhoven          Terug / Top
Tijdens het parkeren op het platform werd met de linkervleugel de instrumentenkast van
de meteorologische dienst geraakt. Enige schade aan vleugeltip.
Het kastje en instrumenten daarin werd vanwege de vermolmde poten geheel met de grond gelijk
gemaakt.
Bestuurder: G.J. Schipper.              
 
     Gezagvoerder Schipper schreef een rapportje. (Coll. H. Dekker)
     
 
20.07.1948 PH-UBN North American AT-6A Texan    78-5955   Gilze-Rijen        TerugTop
Grondzwaai.
                                                  (Coll. H. Dekker)
   
 
21.07.1948 SE-AHP Bücker Bü 180B2 Student       2108      Diepenveen         Terug / Top
De bestuurder en een vriend waren op vakantiereis door Europa. Na een tussenlanding te
Hamburg waren ze door slecht weer uit de koers geraakt en geheel verdwaald.
Wegens brandstofgebrek maakten ze een noodlanding ten Westen van de weg Deventer - Zwolle,
op het land van landbouwer A. Roetert.
Nadat van Teuge brandstof was aangevoerd kon weer opgestegen worden en vloog het tweetal
naar Teuge.
Bestuurder: H. Lundquist.
 
27.07.1948 PH-UCX Piper L-4J Grasshopper        13260     Ypenburg           Terug / Top
Bij een doellanding is het de bedoeling dat uiterlijk op het moment dat het vliegtuig
de grond raakt, de motor wordt uitgezet. Daarna moet het toestel op hoogstens 50 meter
van een vooraf bepaald punt tot stilstand worden gebracht.
Het is dus voorspelbaar wat er gebeurt als tijdens het uitrollen blijkt dat die 50 meter
overschreden zal worden. Juist, dan rem je dus gewoon wat harder.
De leerling remde te hard waardoor het vliegtuig op de neus kwam te staan.
Behoorlijke schade aan de neus, schroef gebroken. Gelukkig liep de motor niet meer, anders
was de schade aanzienlijk groter geweest.
Bestuurder: F. van der Kreek.
 
02.08.1948 PH-186 ESG                           KZC-1     Teuge              Terug / Top
De leerling overtrok het toestel op ongeveer acht meter hoogte en vloog het tegen de grond.
Schaats gebroken, spanbok zodanig beschadigd dat bij dhr. Vaassen die van de PH-112 werd gehaald.
Daardoor kon het vliegen dus voortgezet worden.
Bestuurder: W.J. Haye.
 
  De ongevallenrapporten 1948-16 en -17.                                (Coll. H. Dekker)
 
04.08.1948 PH-186 ESG                           KZC-1     Teuge              Terug / Top
De leerling zou voor de eerste maal rondgaan. Hij draaide de lange bocht echter zodanig
dat hij niet meer voor het veld kon komen.
In de uitloop van de buitenlanding met de linkervleugel tegen een boompje gebotst.
Om het vliegbedrijf voort te kunnen zetten werd bij dhr. Vaassen een vleugel gehaald,
deze keer afkomstig van de PH-122.
Deze praktijken doen trouwens wèl het vermoeden rijzen dat bij de ESG’s de (registratie-)
vlag al lang de lading niet meer dekte.
Bestuurder: Th.M.J. Bakker.
 
05.08.1948 PH-UCD de Havilland D.H.82A Tiger Moth  83639    Hilversum        Terug / Top
De bestuurder maakte een nogal harde landing waarbij het gaffelstuk afbrak en de as met
het linkerwiel zich vrij konden bewegen.
Hij merkte wel dat de landing niet goed was en gaf direct weer volgas. Zodoende had hij er
geen notie van dat z’n onderstel onbruikbaar was geworden.
Vanaf de grond werd het toestel in de lucht gehouden door een rode lichtkogel af te schieten.
Pas toen er voldoende personeel met brandblussers e.d. langs de baan was opgesteld werd met
een witte lichtkogel toestemming voor de landing gegeven.
De bestuurder voerde toen wel een heel zachte landing uit. Toen de linkervleugel de grond
raakte draaide te vliegtuig nog 180° rond voor het tot stilstand kwam.
De bestuurder kon ongedeerd uitstappen.
Bestuurder: L.R. Lucassen.
 
  Het rapport van bestuurder Lucassen, gevolgd door de derde pagina van de Uitspraak van de
   Raad voor de Luchtvaart.                                                   (Coll. H. Dekker)

 
06.08.1948 PH-UBP North American AT-6A Texan    78-6538   Eindhoven          Terug / Top
Tot en met de touchdown verliep de ferry vlucht van Gilze-Rijen naar Eindhoven perfect.
Maar direct  in de uitloop begon het toestel naar links weg te lopen.
De bestuurder, die nog maar 9 uur Harvard-ervaring had, probeerde dit te corrigeren door
rechts voetenstuur te geven.
Dat resulteerde echter direct in hetzelfde verschijnsel, maar nu naar rechts.
Links remmen mocht niet meer baten, het toestel zette een grondzwaai in naar rechts
waarbij het linker wiel inklapte en de linkervleugel op de grond terechtkwam.
Na een draai van 120° kwam het toestel tot stilstand. De inzittenden bleven ongedeerd.
Bestuurder: R. Overwijn.
 
11.08.1948 PH-NDP Fokker F.25.2 Promotor        6067      Ypenburg           Terug / Top
Er was een stelboutje met onvoldoende klemspanning gemonteerd, het raakte los en daardoor
trad er een verstelling van een propellerblad op. Het toestel begon hevig te trillen, maar
gelukkig was het toestel nog boven het veld. Er kon dus een veilige noodlanding gemaakt worden.
Bestuurder: H. Bulten.
 
       De RLD verzocht Fokker meer informatie over dit type
         schroef aan te leveren. (Coll. H. Dekker)

     
 
13.08.1948 PH-UCB de Havilland D.H.82A Tiger Moth  84259    Ypenburg         Terug / Top
           PH-NCZ Piper PA-12 Super Cruiser     12-3902
De motor zou worden proefgedraaid en de blokken waren dus keurig voor de wielen gelegd.
De RLD-inspecteur nam plaats in de achterste cockpit en de monteur startte de motor door
een ferme slinger aan de propeller te geven.
De motor sloeg direct aan, maar liep ook gelijk naar 1200 tpm.
De wielen duwden de blokken weg waarop het toestel vooruit schoot. De inspecteur trok
natuurlijk direct het gas dicht, maar het was al te laat.
De botsing met de geparkeerd staande PH-UCB kon hij niet meer vermijden.
De schroef van de Piper kwam tegen de linkervleugel van de Tiger Moth.
De schade was zoals te verwachten was; PH-NCZ beschadigde schroef, PH-UCB zwaar beschadigde
linker vleugel.
Bestuurder (nou ja...): M.L. van der Es.
 
     De afdeling controle was een beetje in de war! (Coll. H. Dekker)
     
 
17.08.1948 PH-NCP de Havilland D.H.85 Leopard Moth  7037 Wassenaar           Terug / Top
De vlucht voerde van Eelde naar Ypenburg. Ter hoogte van Wassenaar maakte het toestel opeens
een zeer onverwachte slingerbeweging zonder dat de bestuurder iets aan de stand van de roeren
veranderde.
De passagier, die aanzienlijk meer ervaring op dit type had, greep met de besturing bij de
achterste zitplaats in. Een verklaring voor het verschijnsel staat in onderstaand verslag.
Bestuurder: R.W. Oosterhuis. Passagier: P.J.J. Vogelzang.
 
 Het verslag van de heer Van der Es met de verklaring van het vreemde verschijnsel.     (Coll. H. Dekker)
 
17.08.1948 PH-UDF North American AT-6A Texan    78-7104   Eindhoven          Terug / Top
De bestuurder had het vliegtuig van Gilze-Rijen overgevlogen teneinde op Eindhoven start
en landingen te oefenen.
De start ging prima maar toen moest er geland worden. Bij de voorbereidingen daarvoor vergat
hij slechts één handeling: het uitklappen van het landingsgestel.
Gelukkig zit er in dit type een hoorn die begint te loeien als met ingeklapte wielen de
gashendel dichtgetrokken wordt.
Goed, de hoorn begint dus te loeien maar de bestuurder besteed er verder geen aandacht aan.
Hierna volgden nog twee waarschuwingen van de toren die hij eveneens in de wind
sloeg: “Ik maak geen vaute”.
Ook werd hij nog door de bestuurder van de ander vliegtuig gewaarschuwd, maar weer reageerde
hij niet!
Toen hij bij het afvangen gas terugnam, begon de hoorn dus weer te loeien, toen pas realiseerde
hij zich dat ook àl dat “DOORGAAN”-geschreeuw over de radio, voor hèm bedoeld was.
Als hij toen volgas had gegeven, had hij de situatie nog wel kunnen redden, maar dat durfde
hij niet aan.
En zodoende kwam het toestel op de buik terecht en schoof ongeveer 250 meter over de baan
alvorens tot stilstand te komen.
Hij kon ongedeerd uitstappen.
Het toestel was ernstig beschadigd aan bakboord vleugel, onderstel, propeller en spinner.
Bestuurder: P.H.G.J. Spuybroek.
 
18.08.1948 PH-NDK Fairchild UC-61K (24R-46A) Argus III  982 =                Terug / Top
Ongeautoriseerde vlucht boven de Britse bezettingszone van Duitsland.
Bestuurder: J.G. Hulsbergen.
 
     De RLD informeerde of de heer Hulsbergen wel op de hoogte was.
      De bestuurders van PH-HJP en PH-NDG (zie 23/8) kregen net
      zo'n brief. (Coll. H. Dekker)

     
 
23.08.1948 PH-HJP Erco  Ercoupe 415CD           4759      Hamburg(D)         Terug / Top
           PH-NDG Fairchild UC-61K (24R-46A) Argus III  996
Ongeautoriseerde vluchten boven de Britse bezettingszone van Duitsland bovendien even
ongeautoriseerde tussenlandingen op Hamburg/Fuhlsbüttel.
Bestuurder: H.J.P. van Heek (PH-HJP), Van Dammeritt (PH-NDG).
 
23.08.1948 PH-TFB Douglas C-47A                 12172     Ypenburg           Terug / Top
Op 6 november werd motor #1 ter revisie aangeboden omdat tijdens de vlucht de oliedruk
geheel was weggevallen en “het vliegtuig van olie droop”.
Het bleek dat het binnenwerk geheel vernield (“geruïneerd”) was.            
 
23.08.1948 PH-UAU de Havilland D.H.82 Tiger Moth  84211  Deelen              Terug / Top
Noodlanding wegens brandstofgebrek. Het kenmerk wordt door mijn bron gegeven als PH-ANU
en dat is opgelost m.b.v. het logboek van Dick Goedhart maar bovendien meldt dezelfde bron:
Om 14.15 landde H.J. Beaudoux met de PH-UAN met benzine voor de Tiger Moth PH-NAU”.
Bestuurder: D.S. Goedhart.
 
24.08.1948 NC90420  Douglas C-54B Skymaster     18366     Schiphol           Terug / Top
           PH-TBG   Douglas C-47A                9510
De C-54 had al geruime tijd, samen met 40 andere toestellen, boven Frankfurt gecirkeld,
wachtend op toestemming om te landen. De gezagvoerder besloot in verband met z’n slinkende
brandstofvoorraad naar Schiphol uit te wijken.
Dat werd weliswaar aan Schiphol gemeld, maar daarna slaagde de verkeersleiding er niet in om
goed radiocontact te onderhouden.
Toen dan ook na enige tijd de gezagvoerder zich weer, zwakjes, meldde en vertelde dat hij
boven een grote stad vloog, die verdeeld werd door een groot water, nam de verkeersleiding aan
dat hij boven Amsterdam vloog en gaf hem een koers naar -dat dachten ze tenminste- Schiphol.
Verwonderd vroeg de gezagvoerder van de PH-TBG waar die Amerikaan dan wel was, want dan
zou hij hem in ieder geval moeten kunnen zien!
Kortom, de C-54 zat dus boven Rotterdam en vloog feitelijk richting Zeeland.
Hij kon gelukkig over de radio bereikt worden en omdat z’n brandstofvoorraad geslonken was tot
krap 20 minuten, ging de PH-TBG hem tegemoet.
Dan wisten ze tenminste zeker dat hij via de kortste route naar Schiphol vloog.
Voorafgegaan door de PH-TBG kwam de NC90420 daarna boven Schiphol aan, en maakte een perfecte
landing. Er was nog voor 5 minuten brandstof.
Gezagvoerders: Taylor (NC90420) en W.D. Forssman (PH-TBG).
 
27.08.1948 PH-UCM Piper L-4J Grasshopper        13365     Doetinchem         Terug / Top
De bestuurder raakte verdwaald en zette na lang zoeken naar vliegveld Twente, het toestel
bij Doetinchem aan de grond.
Bestuurder: A. Voortman.
 
     De heer Voortman was dus duidelijk niet met volle tanks
      vertrokken. (Coll. H. Dekker)

     
 
29.08.1948 PH-UCD de Havilland D.H.82A Tiger Moth  83639  Hilversum          Terug / Top
De bestuurder had wel ervaring maar niet op de Tiger Moth. Na een familiarisatievlucht(je)
van tien minuten achtte de instructeur hem wel in staat solo te gaan vliegen.
Omdat de ervaring niet alleen bestond uit vliegen, maar ook uit instructie geven was de
conclusie van de instructeur wel begrijpelijk.
Maar bij de start duwde hij de knuppel te ver naar voren, de propeller sloeg tegen de
grond en langzaam rolde het toestel over de kop.
Richtingsroer en kielvlak zwaar beschadigd, schroef gebroken, motorbeplating beschadigd,
benzinetank ingedeukt, motorbok ontzet. Bestuurder ongedeerd.
Bestuurder: J.M. Loo.                                   
 
29.08.1948 PH-127 Grunau 9 (ESG)                6015      Valkenburg         Terug / Top
De leerling kwam te kort binnen en landde het toestel precies tegen de slootrand.
De spanbok werd geheel vernield, schaats gebroken. Bestuurder ongedeerd.
Bestuurder: A. Korenhof.
 
     Ongevallenrapport 1948-18. (Coll. H. Dekker)
     
 
00.08.1948 PH-UAR de Havilland D.H.82A Tiger Moth  86581  =                  Terug / Top
Harde landing. Bij de firma Diepen werden de vleugels, onderstel etc. verwijderd om e.e.a.
te controleren.
 
     Ik heb over dit incident ook geen nadere informatie kunnen vinden. (Coll. H. Dekker)
     
 
01.09.1948 PH-UAO de Havilland D.H.82A Tiger Moth  85960    Dalfsen          Terug / Top
De leerling raakte op een overlandvlucht de weg kwijt. Genoodzaakt door brandstofgebrek
maakte hij een noodlanding waarbij verder geen schade ontstond. De volgende dag werd brandstof
gebracht en vloog instructeur Beaudoux het toestel naar Ypenburg terug.
Bestuurder: Dunki-Jacobs.
  
01.09.1948 PH-UDC de Havilland D.H.82A Tiger Moth  84257    IJsselmuiden     Terug / Top
De leerling moest een noodlanding maken wegens motorstoring. Bij inspectie bleek de
uitlaatklep van cilinder #4 gebroken.
De dag erna kwam een ploeg van Ypenburg de cilinder vervangen. Op 3 september was de reparatie
gebeurd en kon het toestel na proefdraaien naar Ypenburg teruggevlogen worden.
Bestuurder: J. Pellikaan.
 
     Het rapportje over de gebroken uitlaatklep. (Coll. H. Dekker)
     
 
05.09.1948 PH-152 Schneider Grunau Baby IIb     6034      Welschap           Terug / Top
Bij de start bleef de linker vleugeltip haken achter het veel te lange gras.
De bestuurder ontkoppelde niet zodat het toestel hoe langer hoe schever werd(op)getrokken.
Op een gegeven moment was het toestel 90° gedraaid en was de romp dal zo’n vijf meter hoog,
terwijl de linker vleugeltip nog vlak boven de grond was.
Helaas, toen hij op dat moment wilde ontkoppelen deed hij, in plaats daarvan, de kleppen uit.
Direct daarna raakte de kabel wel los, maar met de kleppen uit was er geen houden meer aan.
De vleugeltip raakte de grond en de vleugel brak af, de romp draaide door en sloeg  achteruit
vliegend hard tegen de grond. Zware schade dus. Bestuurder was ongedeerd.
Bestuurder: Reinders.
 
     Ongevallenrapport 1948-18a. (Coll. H. Dekker)
     
 
06.09.1948 PH-NAM Koolhoven FK 43               6170      Schiphol           Terug / Top
           PH-TAY Douglas C-47A                 11995
De PH-NAM taxiede achter twee proefdraaiende C-47's langs. Er was niet echt veel ruimte
en bovendien bleek opeens dat de remmen van de Koolhoven niet werkten.
De bestuurder kon de PH-TAY niet meer ontwijken en botste met de vleugel tegen de achterrand
van de rechtervleugel van de PH-TAY.
Lichte schade aan de C-47, geen schade aan de Koolhoven.
Bestuurders C.A. Ligtenstein (PH-NAM) en L. Fisher (PH-TAY).
 
 De PH-NAM bestuurder maakte een verklarende schets bij zijn rapport.                (Coll. H. Dekker)

09.09.1948 PH-TSC Douglas C-54A Skymaster       10373     Schiphol           Terug / Top
De gezagvoerder liet de nadering en landing uitvoeren door de 2e piloot.
Omdat een en ander niet bepaald stabiel werd uitgevoerd, voelde de gezagvoerder zich
genoodzaakt zich er toch mee te bemoeien.
Op een gegeven moment vroeg hij om 20° flaps en vlak daarna om “gear down”.
Het moet gezegd, de boordwerktuigkundige verklaarde dit laatste commando niet te hebben
gehoord.
Toen het toestel vlak voor de baan was, kwam er van de grond een rode kogel zodat de
gezagvoerder het commando “gear up” gaf en een overshoot maakte.
Aangezien hij de “three greens” voor het onderstel niet had gecontroleerd, wist hij
ook niet zeker of het uit was geweest.
Dus onderstel uit, laag langs de toren, er leek niets mis, en toen een heel voorzichtige
landing. Er bleek verder niets aan de hand.
Gezagvoerder: R.S. Johnson II (er was dus ook een Johnson I). Tweede piloot: Baxter.
 
     Deze gezagvoerder was de tweede met die naam!
       Voor Johnson I zie 16/6!       (Coll. H. Dekker)

     
 
14.09.1948 PH-TCL Douglas C-47A                 9511      Marseille(F)       Terug / Top
Er stond van alles in de weg toen het toestel weg getaxied zou worden.
Dus werden er eerst wat wagens en trappen weggezet en kon de reis beginnen.
Keurig reagerend op de signalen van de marshaller werd tussen de obstakels door gereden maar
ze wisten niet dat de op Marignane gebruikt tekens niet de internationaal gebruikelijke waren.
Met name het daar gebruikte teken voor stoppen, dat betekende in de rest van de wereld doorgaan!
Niet echt handig dus!
Dus reed de PH-TCL met het stabilo tegen een bagagewagentje terwijl de marshaller toch
ècht stoptekens had gegeven...
Bestuurder: J. Roosenburg. Tweede piloot: A.J. Boyce.
 
     Het rapport van Roosenburg waarin hij melding maakt van de
      "non-international way of using lights". Coll. H. Dekker)

     
 
15.09.1948 PK-SVA Beech D18S                    #         Kemajoran          Terug / Top
Mislukte start. De machine werd zo zwaar beschadigd dat hij afgeschreven werd.
Geen persoonlijke ongelukken.                
 
20.09.1948 PH-NCI Cessna UC-78C Bobcat          5918      Leeuwarden         Terug / Top
Bij de nadering kreeg de bestuurder geen groene lichten als signaal dat het onderstel
neer en geborgd was. Aangezien bij terugnemen van het gas, noch de claxon ging loeien
noch de rode waarschuwingslampjes gingen branden werd hij gesterkt in z’n mening dat er
niets aan de hand was met het onderstel.
Temeer daar hij de wielen, zo te zien normaal, onder de vleugel zag uitsteken.
En ook vanaf de grond werd met een groene lichtkogel geseind dat men geen bezwaar tegen
een landing had.
Hij zette het toestel dus behoedzaam aan de grond en alles leek normaal te gaan.
Pas aan het eind van de uitloop werd een tikkend geluid gehoord, vermoedelijk de tegen
de grond slaande tippen van de linkerschroef.
De linker motor sloeg af, en daarna gebeurde aan de rechterkant precies hetzelfde.
Met beide wielpoten ingeklapt en met twee afgeslagen motoren kwam het toestel
buikschuivend tot stilstand. De vier inzittenden konden ongedeerd uitstappen.
De accu bleek niet voldoende spanning te kunnen leveren voor het neerlaten van én de
kleppen én het onderstel. Er was verzuimd de generator voor de start op Ypenburg aan
te zetten zodat de accu niet opgeladen werd.
Bestuurder: A. van der Touw.
 
   De inspectie van FDV stelde zelf (ook) een onderzoek in. (Coll. H. Dekker)
 
   Na de buikschuifpartij. De propellertippen van motor #2 zijn zichtbaar beschadigd. (Coll. H. Dekker)
  
23.09.1948 PH-NDB Auster V                      =         Rottumeroog        Terug / Top
Maakte op Rottumeroog een voorzorgslanding omdat volgens de bestuurder -èn de inzittenden-
de motor onregelmatig liep.
Na controle bleek er niets aan de hand te zijn en werd besloten weer te vertrekken.
Bij het taxiën naar het begin van de ‘baan’ zakte een der wielen weg in het mulle zand waardoor
het toestel heel beheerst op de neus ging staan en langzaam doordraaiend, op de rug kwam te liggen.
De schade viel al met al nogal mee.
Toch volgde een vrij uitgebreid onderzoek omdat de autoriteiten niet erg overtuigd waren
van de noodzaak om op Rottumeroog te landen.
Bij het proefdraaien op Eelde vóór de vlucht liep de motor prima, bij het controleren
na de landing was er niets aan de hand en tenslotte, bij het onderzoek ná het ongeval werden
ook geen mankementen gevonden.
Daar moet nog aan worden toegevoegd dat de vlucht officieel gemaakt werd om luchtfoto’s
te maken van Rottumeroog en dat er voor de start op Eelde al de mogelijkheid geopperd werd
van een landing teneinde strandvoogd Toxopeus te interviewen.
Bovendien werd in dit verband op Eelde al geïnformeerd of het strand van Rottumeroog geschikt
was om te landen.
Kortom, de Raad voor de Luchtvaart ontnam de bestuurder zijn bevoegdheid voor de duur van
drie maanden.
Bestuurder: H. de Heus.
 
  De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.                              (Coll. H. Dekker)
 
    In Avia 1.12.1948 stond een plaatje
     van het transport
.
   
 
24.09.1948 PH-UBL North American AT-6A Texan    78-6044   Gilze-Rijen        Terug / Top
De leerling trok bij het afvangen de neus te ver omhoog en liet het toestel bovendien naar
links wegvallen.
De instructeur zag nog net kans het toestel redelijk vlak te krijgen voor het een harde landing
maakte.
Hij kon echter niet verhinderen dat het toestel daarna met nog hoge snelheid naar rechts
van de baan liep. Door links te remmen wilde hij dat corrigeren maar omdat er inmiddels een
band van de velg was gelopen reageerde het toestel daar anders op dan hij verwachtte.
Het toestel maakte een felle bocht naar rechts en sloeg met de linker vleugeltip tegen de baan.
Tip en aileron beschadigd.
Bestuurder: P.C.A. Malotaux. Instructeur: J.J. de Bruyn.
 
     Instructeur De Bruyn schreef zelf het rapport van het
      gebeurde. (Coll. H. Dekker)

     
 
25.09.1948 PH-NCP de Havilland D.H.85 Leopard Moth 7037  Laschendorf(DDR)    Terug / Top
De bestuurder startte om 8.45 uur van vliegveld Eelde met de bedoeling om naar Kopenhagen
te vliegen. Na Hamburg werd koers 049° voorgelegd.
Spoedig hierna kreeg hij moeilijkheden met z'n oriëntatie, waarna hij de koers in oostelijke
richting verlegde.
Na enige tijd was hij geheel verdwaald en aangezien volgens zijn verklaring in bepaalde
vliegstanden de roeren niet normaal functioneerden, besloot hij een noodlanding uit te voeren.
Bij de landing moest hij iets verder neerkomen dan z’n bedoeling was, aangezien er een
paar kinderen speelden ter hoogte van de beoogde landingsplaats.
Het vliegtuig kwam wel normaal aan de grond, maar na ca. 20 meter rijden, raakte het
linker wiel in een kuil en brak af. Een grondzwaai volgde, maar de drie inzittenden
konden ongedeerd  uitstappen.
Bij later transport naar de Nederlandse Missie in de Britse Zone werden echter ook nog
romp en hoogteroer gebroken.
Het toestel werd teruggebracht naar Nederland, bij aankomst bleken er ook nog kogelgaten
in te zitten!
De motor werd aan een MTS in Groningen geschonken en het vliegtuig heeft daarna nog
jaren bij café Bolhuis te Harenermolen gestaan. Tenslotte is het gesloopt.
Bestuurder: W.E. Molema.
 
 De Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart.                                (Coll. H. Dekker)
 
27.09.1948 PH-TFB Douglas C-47A                 12172     Khartoum(ST)       Terug / Top
Tijdens de uitloop begon het toestel naar links weg te lopen, het leek wel of het linker
hoofdwiel hard geremd werd.
De bestuurder begon natuurlijk sterk naar rechts te sturen en, toen dat niet voldoende bleek,
gaf hij volgas op de bakboord motor. Als gevolg van de hierdoor ontstane lift,
kwam de bakboord vleugel omhoog en raakte stuurboord vleugel de baan.
Lichte schade aan de tip en aan het aileron.
Bestuurder: R. Protiva. Tweede piloot: Ligthelm. Boordwerktuigkundige: Stukje.
Telegrafist: Van Gerven. Stewardess: Eikendal. Steward: Van Reeken.
 
     
De schade was zó gering dat de BWK het toestel gewoon
      luchtwaardig verklaarde. (Coll. H. Dekker)

     
 
30.09.1948 PH-UBO North American AT-6A Texan    78-6384   Gilze-Rijen        Terug / Top
De leerling zou een voorzorgslanding oefenen. Dat ging prima tot hij tijdens de uitloop
de flaps in zou trekken.
Hij trok abusievelijk het onderstel in, en hoewel de instructeur razendsnel reageerde en
de wielen weer “down” selecteerde, was hij net te laat.
Het linker wiel kwam terug in gelockte ‘down’-positie maar het rechter wiel was al
‘te ver heen’ en klapte verder in. Het toestel kwam dus op de rechter vleugeltip te liggen
en de propeller sloeg tegen de grond. Beide werden beschadigd.
Bestuurder: E. Verspoor. Instructeur: L. Hampson.
 
  Het rapportje betreffende de schade en de reparatie daarvan.           (Coll. H. Dekker)
  
02.10.1948 PH-UCM Piper L-4J Grasshopper        13365     Twente             Terug / Top
Er waren vliegfeesten gehouden en daartoe waren de bakens verzet.
Toen de bestuurder binnen kwam voor de landing, raakte hij met de linker wielpoot zo’n
hondenhok.
Bij de landing zakte het toestel door die wielpoot en kwam met de linker vleugeltip op
de grond tot stilstand. Schade aan vleugeltip en propeller. En aan het onderstel natuurlijk.
Bestuurder: E.J. Boessenkool.
 
     Het relaas van de heer Boessenkool en het commentaar van z'n instructeur. (Coll. H. Dekker)
 
02.10.1948 PH-UCO Piper L-4J Grasshopper        13367     Schiphol           Terug / Top
Na de landing op baan 23 wilde de bestuurder links afslaan en verder taxiën langs baan 27,
dus met de wind in de rug.
Zo gezegd zo gedaan. Zoals het hoort bij het taxiën, hield hij de de knuppel getrokken.
Toen hij echter linksaf sloeg, èn door een kuil reed, èn een beetje remde, èn een windvlaag
van achteren kreeg, was dat voor het omhoog staande hoogteroer net voldoende om het toestel
op de neus te zetten.
De bestuurder stapte snel uit om hangend aan de staart, het over de kop slaan te verhinderen.
Tevergeefs, het toestel kwam op de rug terecht en werd ernstig beschadigd.
Bestuurder: J.P.M. Rooyackers.
 
     Op de foto's lijkt de schade nogal gering, dit rapport omvat vijf, veelal
       dichtbeschreven, pagina's. (Coll. H. Dekker)

     
   
   Vlakbij de kruising van de banen 23 en 27 ligt de PH-UCO op de rug. (Coll. H. Dekker)
 
03.10.1948 PH-120 Grunau 9 (ESG)                6008      Terlet             Terug / Top
De bestuurder trok direct bij de start erg steil op, zodat de lier niet goed op snelheid
kon komen. De kabel kwam slap te hangen en viel van de haak.
Toen was het toestel ongeveer 15 meter hoog, met weinig voorwaartse snelheid en in een
neushoge stand. Hij zag geen kans meer het toestel normaal af te vangen en vloog het
tegen de grond. Schaats en  rechtervleugel gebroken. Bestuurder ongedeerd.
Bestuurder: S. Fopma.                   
 
10.10.1948 PH-UCR Piper L-4J Grasshopper        13211     Ypenburg           Terug / Top
Bij het afvangen verkeek de bestuurder zich op de hoogte en overtrok de Piper op een
hoogte van ongeveer twee meter.
De landing was dus zeer hard en de rechter wielpoot werd beschadigd.
Bestuurder: F.W. van Gelder.
 
12.10.1948 PH-NCG Erco Ercoupe 415CD            4718      Ypenburg           Terug / Top
De bestuurder was vertegenwoordiger van Ercoupe in Nederland en zou het toestel demonstreren
voor een relatie.
Tijdens de startaanloop voelde hij enige tikken tegen de wielen, maar omdat hij op de hoogte
was van de -slechte- toestand van het veld, vond hij dit niet verontrustend.
De volgende klap was echter wel erg hard. Het toestel zakte wat met de neus naar beneden
en begon, met een dwarsstaand neuswiel, een diepe voor in de grond te trekken.
Na een flauwe bocht naar links gemaakt te hebben, kwam het toestel tot stilstand.
Schroeftippen beschadigd, motor- en neuswielophanging ernstig beschadigd. 
De inzittenden konden ongedeerd uitstappen.
Bestuurder: G.A.E. Gleichman.
 
     Het controle-rapport van FDV NV. (Coll. H. Dekker)
     
 
18.10.1948 PH-TBU Douglas C-54A Skymaster       10377     Londen(G)          Terug / Top
Blikseminslag. Gat gebrand in rechter hoogteroer.
Gezagvoerder: H.G.B. Boshoff.
 
     Het aantal blikseminslagen begon op te vallen. (Coll. H. Dekker)
     
 
19.10.1948 PH-TBI Douglas C-47A                 11855     Schiphol           Terug / Top
Blikseminslag. Twee gaatjes in rompneus en aan de bovenkant van het richtingsroer was
een lijst doorgebrand. Zie ook bij 18/10.
Gezagvoerder: J.M. Rock.
 
19.10.1948 PH-TDU Douglas C-47A                 12485     Oslo(LN)           Terug / Top
Oktobermaand, blikseminslagmaand!  Aardketting afgebrand. Zie ook bij 18/10.
Gezagvoerder: A.P. Ruige.
 
     Deze foto laat zien dat ook het rolroer van de PH-TDU beschadigd
      werd.                                           (Coll. H. Dekker)

     
 
20.10.1948 PH-TEN Lockheed 049 Constellation    2083      Prestwick(G)   Terug Top
Tijdens de nadering kreeg de toren om 22.55 uur contact met de PH-TEN.

Het advies van de verkeersleiding was om een GCA-begeleidde landing op baan 32 te maken. Hierbij werd nadrukkelijk gewaarschuwd voor de heersende straffe dwarswind.
Na een overshoot op deze baan besloot de gezagvoerder een visuele landing op baan 26
maken. Dit deelde hij de verkeersleiding ook mee.

Toen de piloot de landingsmanoeuvre inzette waren de weersomstandigheden nog verder verslechterd en eigenlijk al te slecht, volgens de KLM-richtlijnen, voor een VFR landing.
Dit werd hem echter niet door de verkeersleiding medegedeeld.
Na deze overshoot bleef de piloot te lang op het rugwind-gedeelte van het circuit vliegen
en raakte een hoogspanningskabel bij het dorpje Tarbolton.

Hierdoor raakte het toestel in brand maar waarschijnlijk vloog het toen nog een complete linkerbocht alvorens in dichte mist tegen de grond te slaan.
Alle 40 inzittenden kwamen om.
De KLM landingskaart van Prestwick was gebaseerd op gegevens van de Amerikaanse luchtmacht
en er zouden diverse verkeerde hoogte-aanduidingen op hebben gestaan, onder meer die
van deze kabels.
Op de kaart stond 45 ft in plaats van 450 ft, maar in de (door de
gezagvoerder zélf opgestelde!) landingsinstructies voor Prestwick werd een hoogte van 700 ft voorgeschreven.
Weliswaar wordt op dit feit in Nederland steeds weer de nadruk gelegd, terwijl het
door
de onderzoekscommissie wel wordt opgemerkt maar bij het onderzoek naar de oorzaken
van
de ramp besteedt zij er nauwelijks aandacht aan.
Bij de conclusies die de Raad voor de Luchtvaart aan het eind van haar rapport opsomt,
wordt het helemaal niet genoemd.

In de verklaringen van de KLM wordt het verband met die kaartfout zelfs stellig ontkend, terwijl een duidelijke externe factor voor de maatschappij natuurlijk veel
'aantrekkelijker' was dan een mogelijke fout van de bestuurder.

Maar er zal altijd wel een waas van geheimzinnigheid om dit ongeval blijven hangen.
Op de crashplaats werd een blik diamanten gevonden met een waarde van 10000 á 15000 pond.
Die waren niet aangemeld bij de douane en stonden ook niet op het Air Freight Manifest.
Dit gaf vanzelfsprekend aanleiding tot diverse (complot-)theoriën.
Zo werden ze in verband gebracht met de ook omgekomen generaal-majoor Sas, de militaire attaché in New York.
Een andere theorie brengt ze in verband met de SOAN(Stichting Opleiding Arbeidskrachten Nederland), een particuliere inlichtingendienst met nauwe officiële relaties.
En om nog wat suggestieve mogelijkheden aan te dragen, het Air Freight Manifest vermeldt (naast een zending vogels en een hond!) onder Airway Bill no. 894895 een "Diamond drill"
en onder no. 830690 "Dipl. Freight" in de vorm van (waarschijnlijk) filmblikken...
 
     
 
Gezagvoerder:  K.D. Parmentier()
Tweede piloot: K.J. O’Brien()
Derde piloot:  H.H.W. Parks()
Telegrafist:   H.P.P. Hurts()
Telegrafist:   W. Bleuze()
Bwk:           J.Y. Beukenkamp()
Bwk:           B. Timmer()
S
teward:       J.C. Mink()
Steward:       H.J. van Overbeek()
Stewardess:    E.A.M. Fey()
 
Passagiers: M. Badir(); P.C. Catselides(); H. Finnie(); E. Fuld(); M.M. Fuld();
M.K. Fuld-Warschauer(); W.F. Gale(); M. Gamanova(); D. Heumann(); W. Hilarius();
A. Hohenlohl(); K.A. de Leeuw(); A. Philippo(); W.H. Philippo(); E. Pinto();
R.E. Pinto-Hertzberger(); H.C. Radzanowicz(); R. Radzanowicz(); J. Rampas();
J. Reichel(); M. Reichel(); L.F. Rohrs(); G.J. Sas(); F. Schlumpf(); H.F. Tol();
H. Veenendaal(); E. Wedermeyer(); R. Wedermeyer().
 
Terug naar de opsomming "Ernstige ongevallen"
   
  De persverklaring die de KLM uitreikte ter achtergrondinformatie van de pers. (Coll. H. Dekker)
 
      Eén van de situatietekeningen in het Schotse rapport.                     (Coll. H. Dekker)
     
 
  Een viertal foto's waarop de omvang van de ramp dramatisch duidelijk is. (Coll. H. Dekker)
 
Links: De conclusies uit de Uitspraak van de Raad voor de Luchtvaart. De complete Uitspraak is indien gewenst beschikbaar.
Onder: Jacques Bartels bezocht in 2008, in het kader van zijn Parmentier-onderzoek, de ongevalsplaats en stelde deze foto beschikbaar.

 
20.10.1948 PH-UBF North American AT-6A Texan    77-4400   Gilze-Rijen        Terug / Top
Harde landing.
 
20.10.1948 PH-UBL North American AT-6A Texan    78-6044   Gilze-Rijen        Terug / Top
Tijdens het taxiën tegen een paal gereden.
 
24.10.1948 PH-NAB Piper L-4H Grasshopper        11379     Bosschenhoofd      Terug / Top
De bedoeling was een rondvlucht Eindhoven-Roosendaal-Eindhoven maar dat werd iets geheel
anders: Eindhoven-Turnhout-Baarle Nassau-Tilburg-Gilze Rijen.
De bestuurder verklaarde dat hij op de heenreis nogal wat tegenwind had gehad en dat hij
ter hoogte van Gilze-Rijen bang begon te worden dat z’n brandstofvoorraad niet toereikend
zou zijn. Hij maakte een voorzorgslanding op een weiland bij Bosschenhoofd.
Bij de landing waren twee ambtenaren van de Koninklijke Marechaussee aanwezig en nadat
er 20 liter benzine uit Roosendaal was aangevoerd kon er, na toestemming van de burgemeester,
weer opgestegen worden.
Bestuurder: A. van Campenhout.
 
     Via LVB-chef Eindhoven kwam de verklaring van
      Van Campenhout bij de Luchtvaartdienst. (Coll. H. Dekker)

     
 
24.10.1948 PH-161 Schneider Grunau Baby IIb     6043      Valkenburg         Terug / Top
Door het verminderen van de liersnelheid kwam de kabel even slap te hangen en viel daardoor
van de haak.
De bestuurder prikte wat bij, maar op twee meter hoogte valt er weinig bij te prikken.
Hij vloog het toestel dus tegen de grond.
Schaats gebroken, huidplaat gescheurd, ligger gebroken. Bestuurder ongedeerd.
Bestuurder: W.J. Koppius.
 
     Het ongevallenrapport. (Coll. H. Dekker)
     
 
26.10.1948 PH-UBY Beech D18S                    A-101     Twente             Terug / Top
Het toestel werd iets te hoog afgevangen zodat het nét voor touchdown over links weg viel.
De linker vleugeltip raakte de grond en werd beschadigd en er ontstond ook een plooi in de
huidbeplating.
Bestuurder: B.C. Verhoef.
 
     De toedracht van het incident volgens de heer Verhoef. (Coll. H. Dekker)
     
   
30.10.1948 PH-UCM Piper L-4J Grasshopper        13365     =                  Terug / Top
In het jaarverslag wordt een schade van Dfl.124,54 gemeld.
 
17.11.1948 PH-TDW Douglas C-47A                 13458     Hamburg(D)         Terug / Top
           LN-IAI Douglas C-53D                 10638
De boordwerktuigkundige was vroeg op het veld, dan kon hij alvast de inspectie van het
toestel uitvoeren. Samen met de KLM-vertegenwoordiger nam hij in de cockpit plaats en
vroeg aan de toren toestemming om het toestel naar het platform voor het stationsgebouw
te taxiën. Voor dit soort handelingen was hij niet bevoegd.
Daar probeerde hij het toestel tussen de LN-IAI en een Engels verkeersvliegtuig
(opgegeven als G-ARTN, maar dat kan niet correct zijn) te parkeren.
Of hij lette niet goed op de marshaller, of hij verloor de controle over het toestel,
maar feit is dat de vleugel van de PH-TDW tegen die van de LN-IAI botste.
De schade aan beide toestellen was vrij licht.
Bestuurder: A. Kane.
 
   Gezagvoerder Kane bracht verslag uit aan Hoofd Vliegbedrijf.                        (Coll. H. Dekker)
  
18.11.1948 PH-NCI Cessna UC-78C Bobcat          5918      Ypenburg           Terug / Top
Het toestel keerde van een taxivlucht terug omdat het zicht te slecht was.
De landing leek geheel normaal en ook de inzittenden hadden niets bijzonders gemerkt,
maar toen het toestel op het platform tot stilstand kwam bleek het onderstel slechts
gedeeltelijk uit te zijn. Maar dus in een zodanige stand dat het geen schade veroorzaakte.
Ondanks uitgebreid onderzoek kon geen oorzaak gevonden worden.
Bestuurder: Lekay.
 
     Deel van het rapport van dhr. J. den Bezemer, hoofd controle
      van FDV NV. (Coll. H. Dekker)

     
 
21.11.1948 PH-NAH Koolhoven FK 43               6166      Ypenburg           Terug / Top
Bij het uitrollen na de landing voelde de bestuurder, die bezig was zijn proeven voor
Vliegbewijs B af te leggen, vreemde schokken aan de stuurknuppel.
Naar links kijkend, zag hij dat het bevestigingsbuisje van het contragewicht doorgebroken was.
Het gewicht hing aan een klein stukje van de verbinding.
Bij het verlaten van de baan viel het gewicht er helemaal af.
Van verder vliegen was natuurlijk geen sprake meer, hij zette zijn proeven voort op de PH-NAP.
Of hij geslaagd is, vertelt de geschiedenis niet.
Bij onderzoek bleek dat het buisje aan de binnenkant nogal geroest was zodat het mogelijk een
oude breuk was.
Bestuurder: Westerloo.
 
    Het Dagelijks BvL en een schetsje van de breukplaats.                               (Coll. H. Dekker)
 
25.11.1948 PH-UBL North American AT-6A Texan    78-6044   Gilze-Rijen        Terug / Top
Bij het binnenkomen voor de landing wilde de bestuurder nog even wat gas bij geven, maar
merkte toen dat de motor niet meer reageerde.
Hij waarschuwde de toren dat hij een noodlanding ging maken en completeerde z’n nadering.
Hij hield de wielen in, omdat hij nog niet kon beoordelen waar hij in het terrein zou
terechtkomen.
Toen hij boven het vlakke terrein naast baan 11 vloog deed hij de wielen uit en zette het
toestel aan de grond. Helaas deed hij dat iets te gehaast.
Het rechter wiel was nog niet uit en gelockt zodat het bij de landing weer inklapte.
Het toestel sleepte met de rechtervleugel over de grond, botste met deze vleugel nog
tegen een baanlamp, sloeg nog bijna over de kop maar viel nog net terug en lag toen stil.
De motorstoring was vermoedelijk te wijten aan brandstofgebrek.
Bestuurder: G.H. Gerlach.
 
  Het rapport en een situatieschets van leerling Gerlach. (Coll. H. Dekker)
 
25.11.1948 PH-91  Schneider Grunau Baby IIa     =         Noordwijkerhout    Terug / Top
Een contemporaine bron maakt melding van dit incident.
Ik heb er verder nog geen informatie over aangetroffen.

00.11.1948 PH-HAA Sikorsky S-51                 =         Nieuwer Amstel     Terug / Top
Destijds was een groet brengen boven het ouderlijk/echtelijk huis niet ongewoon.
Met een helikopter is het nog simpeler, gewoon landen en thuis een kopje koffie gaan drinken!
 
     Wat de uitspraak op 10 maart is geweest
      weet ik echter niet!
 
     
 
07.12.1948 PH-NBR Fokker F.25.2 Promotor        6075      Parijs(F)          Terug / Top
Tijdens kruisvlucht trilde een schroef aan de Aeromatic propeller los en dat resulteerde
in een gebroken naaf. Bij de noodlanding werd het toestel ernstig beschadigd.
 
11.12.1948 PH-UCI Piper L-4J Grasshopper        13351     Windeweer          Terug / Top
Tijdens een lesvlucht begon de motor na ongeveer 15 minuten in toeren terug te lopen.
De bestuurder probeerde door wat te manipuleren met gas en carburateurverwarming het normaal
functioneren te herstellen, maar dat mocht niet baten.
Hij zette het toestel aan de grond.
Bij demontage van de carburateur werd enige vervuiling aangetroffen.
Na reiniging (door een plaatselijk garagehouder) en montage bleek de motor normaal te lopen
en werd weer gestart voor de terugvlucht naar Eelde.
Bij later onderzoek bleek er een veertje in de carburateur te ontbreken maar het was
onwaarschijnlijk dat dit ook al vóór de demontage zo was.
De uiteindelijke conclusie was, dat het onregelmatig lopen eerder een gevolg was van het
slechts op halve kracht laten werken van de carburateurverwarming, dan van die vuiltjes.
Bovendien had het ondeskundig monteren van de carburateur licht tot motorproblemen tijdens
de terugvlucht kunnen leiden.
Bestuurder: P.J.J. Vogelzang.
 
     Havenmeester Vogelzang was dus ook hulpinstructeur van
      de NLS. (Coll. H. Dekker)

     
 
11.12.1948 PH-UDI Beech D18S                    A-426     Aalsmeer          Terug / Top
Airmiss met Proctor W-6.
 
15.12.1948 PH-TDI Lockheed 749A Constellation   2589      Parijs(F)         Terug / Top
De Franse verkeersleiding diende via het Ministerie van Buitenlandse Zaken een klacht in
omdat zij gedurende twee uur geen contact met het vliegtuig kon krijgen.
De gezagvoerder verklaarde alle mogelijke moeite te hebben gedaan maar dat door de
extreme ijsvorming geen contact mogelijk was. Wèl vond hij het vreemd, dat men niet
direct contact had opgenomen, hij was tenslotte na die vlucht nog twee uur op Le Bourget
geweest.
Gezagvoerder: J.J. Moll.
 
     Uit een brief van Hoofd Vliegbedrijf KLM aan de RLD.
      (Coll. H. Dekker)

     
 
17.12.1948 PH-TCK Douglas C-47A                 19016     Schiphol           Terug / Top
De brandreddingswagen van Valkenburg was defect en het verzoek om dan maar op eigen
risico te landen werd beslist afgewezen. Kortom, er werd uitgeweken naar Schiphol.
En de Auster R-18 naar Ypenburg.
 
17.12.1948 PH-UCE Piper J3C-65 Cub              18546     Hilversum          Terug / Top
           PH-UDM de Havilland D.H.82A Tiger Moth  86620   
Bij het wegrijden na een leerlingwisseling was de instructeur zo druk bezig met de handelingen
die nog bij stilstand dienen te gebeuren (riemen, intercom test etc.) dat
hij niet goed naar buiten keek.
Daar stond nog steeds de Cub die hij bij het instappen al had opgemerkt.
Een botsing was niet meer te vermijden.
Aileron en vleugelrand van de Piper zwaar beschadigd, pitotbuis van Tiger vernield.
Instructeur A.J.Th. de Bruijn.
 
     En zó was het gekomen! (Coll. H. Dekker)
     
 
18.12.1948 PH-TBX Douglas C-47A                 9978      Schiphol           Terug / Top
Er werd aan de baan gewerkt en in de nabijheid stonden diverse -onverlichte- obstakels.
Hoewel de bestuurder keurig binnen de verlichting reed, raakte hij toch met de linker
vleugeltip een ijzeren driepoot.
Deuk in de vleugelneus en een gat in de de-icer.
Bestuurder: J. Noomen.
 
     Ook de provisorische verlichting die daarna werd aangebracht
      was naar het oordeel van Noomen en Lier nog onvoldoende.
      (Coll. H. Dekker)

     
 
23.12.1948 PH-UBD North American AT-6A Texan    78-6714   Gilze-Rijen        Terug / Top
Al bij de eerste oefenlanding merkte de leerling dat de onderstelclaxon niet werkte.
Hij bleef echter gewoon doorgaan met het oefenen van starts en landingen.
Hierdoor miste hij natuurlijk de correctiemogelijkheid van een waarschuwing bij het
vergeten van het uitklappen van de wielen.
Hij vergat z’n wielen uit te klappen en maakte dus een buiklanding.
Diverse toeschouwers zagen het aankomen maar konden niet meer waarschuwen.
Bestuurder: J.J. Stobbaert.
 
     Hoewel veel toeschouwers de buiklanding wel zagen aankomen
      werd het niet opgemerkt door de toren en de caravan.
      (Coll. H. Dekker)

    
 
23.12.1948 PH-UDF North American AT-6A Texan    78-7104   Gilze-Rijen        Terug / Top
Van de baan gelopen.
Bestuurder: J. Veldhuyzen van Zanten.
 
27.12.1948 PH-NCN Beech D18S                    A-388     Kasama(9J)         Terug / Top
Door een storm werd het toestel beschadigd aan stabilo en roervlakken.
Of dit in de lucht of aan de grond gebeurde is mij niet bekend.
Een reparatieploeg uit Nederland kwam de zaak repareren.
 
     Afschrift van het telegram waarin de schade werd gemeld.
      (Coll. H. Dekker)

     
 
00.00.1948 PH-TBX Douglas C-47A                 9978      Schiphol           Terug / Top
Landde terwijl het weer te slecht was, bovendien werd de hoeveelheid brandstof niet correct
opgegeven.



En tenslotte een foto die ik ooit eens van Joop Bins kreeg. Hij dacht dat het in 1948 gebeurd was. Ik zou er dus wel meer over willen weten. Mogelijk herkent u de persoon
die zo achteloos z'n voet op de vleugel zet.

     

 
Bij de samenstelling van “Nederlandse Ongevallen en Incidenten 1948" werden
(o.a.) de volgende bronnen geraadpleegd:

A. van Aal; Dick S. Goedhart; W.A. Hage; Coen van den Heuvel; Gerrit J. Koning; J. Oller; Doewe Pelleboer; Rijksluchtvaartdienst; Uitspraken van de Raad voor de Luchtvaart;
Accident Inquiry in the Netherlands (A.A. van Wijk); This is your Flight Engineer
speaking (J. Hagens e.a.); Nederlandse Vliegtuig Encyclopedie (Hooftman); AVIA; Vliegwereld;
Wolkenridder; World Directory of Airliner Accidents (Denham); Nieuwsblad
van het Noorden; Eindhovense Aeroclub.